SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
“ Thực trạng tổ chức hoạt động
chung (tiết học) làm quen chữ viết
trong trường Mầm non”
12
MỤC LỤC
I. MỞ ĐẦU………………………………………………………….01
1. Đặt vấn đề………………………………………………… 01
2- Mục đích: 02
II. CƠ SỞ KHOA HỌC: 03
1- Cơ sở lý luận: 03
2- Cơ sở thực tiễn: 03
III. THỜI GIAN VÀ ĐỊA ĐIỂM TRIỂN KHAI THỰC HIỆN: 05
1- Thời gian: 05
2- Địa điểm: 05
IV. NỘI DUNG THỰC HIỆN: 05
1- Thuận lợi: 05
2- Khó khăn: 05
3- Đề xuất những giải pháp: 06
4- Hoạt động cho trẻ làm quen chữ viết 09
V. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU: 11
1. Phương pháp điều tra (đây là phương pháp chính của đề tài) 11
2. Phương pháp quan sát sư phạm 12
3. Phương pháp nghiên cứu sản phẩm. 12
4. Phương pháp thống kê toán học 12
VI. KẾT QUẢ: 12
VII. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ: 13
1- Kết luận 13
2- Kiến nghị 14
VIII. NHẬN XÉT, ĐÁNH GIÁ: 15

Trẻ Mầm non bắt đầu học ngôn ngữ chủ yếu dưới hình thức nghe hiểu nói và
làm quen chữ viết. Làm quen chữ viết là một mảng nội dung quan trọng nhất
trong việc phát triển cho trẻ để chuẩn bị cho trẻ bước vào trường Tiểu học.
Bước vào lớp Mẫu giáo lớn trẻ bắt đầu được làm quen chữ viết. Nội dung
chính là giúp trẻ nhận biết 29 chữ cái và làm quen với cách ngồi, cách cầm bút,
cách để vở, và các kỹ năng tô các nét chữ cơ bản, tô chữ cái theo mẫu. Để hình
thành cho trẻ những kỹ năng ban đầu về việc học đọc, học viết sau này của trẻ
Xuất phát từ thực tế việc đầu tư nghiên cứu về phương pháp tổ chức hoạt
động chung (tiết học) làm quen chữ viết cho trẻ Mẫu giáo lớn còn nhiều hạn chế
và gặp nhiều khó khăn cho nên tôi chọn đề tài “ Thực trạng tổ chức hoạt động
chung (tiết học) làm quen chữ viết trong trường Mầm non” với mong muốn đề
xuất được một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng dạy trẻ làm quen chữ viết
ở trường Mầm non.
2- Mục đích nghiên cứu.
Nhằm đánh giá việc tổ chức hoạt động chung (tiết học) làm quen chữ viết ở
Trường Mầm non một cách khách quan. Trên cơ sở đó phân tích nguyên nhân
của thực trạng và đề xuất một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng của việc
tổ chức hoạt động chung (tiết học) làm quen chữ viết cho trẻ Mẫu giáo lớn ở
trường Mầm non.

12
II CƠ SỞ KHOA HỌC:
1- Cơ sở lý luận.
- Đặc điểm của trẻ ở lứa tuổi này chủ yếu nhằm khám phá tìm tòi và chúng
không thể ngồi lâu để nghe giảng. ở lứa tuổi này trẻ hay nói nhiều, tuy nhiên khả
năng sử dụng từ của trẻ vẫn còn hạn chế nhưng khả năng chú ý phát triển rất
cao. Trẻ có thể nghe và học được những câu từ mà trẻ chưa hề biết hay đã được
học từ trước để đưa ra những ý tranh luận cho riêng mình.
- Đối với trẻ 5-6 tuổi tư duy của trẻ đã phát triển ở mức độ cao hơn trẻ có thể
sử dụng ngôn ngữ để diễn đạt rõ ràng mạch lạc những ý nghĩ sự hiểu biết của

trong ngày của trẻ.
Để phát triển ngôn ngữ cho trẻ tốt thì chế độ sinh hoạt hàng ngày phải được
thực hiện nghiêm túc, không cắt xén chương trình, thực hiện giờ nào việc ấy để
thông qua hoạt động học tập lao động, vui chơi cô giáo cung cấp cho trẻ nhiều
từ, mẫu câu phải chuẩn có đủ nghĩa giúp trẻ hiểu được nội dung thông báo của
câu. Thông qua các hoạt động giúp trẻ được mở rộng hiểu biết về thế giớ xung
quanh, được trò chuyện với cô giáo, với bạn bè, được giải tỏa những băn khoăn
thắc mắc từ đó giúp cho ngôn ngữ của trẻ được phát triển cao.
12
c, Điều kiện cơ sở vật chất.
Cơ sở vật chất chính là thiết bị đồ dùng dạy học, môi trường thiên nhiên
phong phú để cô giáo có thể giúp trẻ mở mang vốn hiểu biết phát triển ngôn ngữ
cho trẻ. Cơ sở vật chất đầy đủ và đa dạng cũng góp phần đáng kể trong việc phát
triển ngôn ngữ cho trẻ.
III. THỜI GIAN VÀ ĐỊA ĐIỂM TRIỂN KHAI:
1- Thời gian: Thực hiện từ 20/9/2011 đến 20/05/2012
2- Địa điểm: Tại lớp mẫu giỏo 5-6 tuổi thụn Tam Sơn – Trường Mầm non
Thường Thắng.
IV. NỘI DUNG THỰC HIỆN:
Qua điều tra thực trạng tổ chức hoạt động chung (tiết học) làm quen chữ viết
trong trường Mầm non Thường Thắng có một số thuận lợi và khó khăn sau.
1- Thuận lợi.
- Ở độ tuổi này đặc điểm tâm sinh lý của trẻ tương đối ổn định và đồng đều
- Giáo viên nắm chắc nội dung, yêu cầu, kiến thức, kỹ năng, tính chất hoạt
động làm quen chữ viết cho trẻ tại nhóm lớp
- Cơ sở đồ dùng tương đối đầy đủ (tự làm)
- Được sự giúp đỡ của một số phụ huynh.
2- Khó khăn.
- Các nhóm lớp còn học nhờ tại các khu trong xã
- Chưa có máy vi tính phục vụ cho các hoạt động học của trẻ.

- Giáo viên đọc mẫu (3 lần) khi đọc chỉ vào chữ cho trẻ quan sát.
- Cho trẻ đọc 2 lần, tổ đọc 2 lần, cá nhân đọc (100% trẻ đọc theo cô) khi đọc
cá nhân cho phép trẻ ngồi tại chỗ đọc một lần riêng tên chữ cái.
Bước 4: Làm quen chữ cái qua phân tích và so sánh.
- Phân tích: Ví dụ chữ cái a gồm nét cong trái và nét thẳng đứng.
- Khi đã phân tích được chữ thứ 2 thì mới tiến hành so sánh (so sánh sự giống
nhau của những chữ cái trong cùng 1 nhóm).
- Trò chơi củng cố: Yêu cầu số lượng từ 2-3 trò chơi và phải xen lẫn trò chơi
động và trò chơi tĩnh, Trò chơi phải đảm bảo 2 yêu cầu nhận biết phát âm.
Lưu ý: Nguyên tắc cho trẻ chơi trò chơi phải hướng dẫn trò chơi, phổ biến
luật chơi, cách chơi, cho trẻ chơi (cô quan sát để sửa sai cho trẻ)
Bước 5: Kết thúc nhận xét các hoạt động của trẻ.
* Loại tiết tập tô gồm các bước sau:
Bước 1: Cô tô mẫu (3 chữ).
- Chữ thứ nhất: Chỉ nhắc trẻ chú ý nhìn cô tô nét nào trước, nét nào sau, tô từ
đâu đến đâu, nét móc kép sau hỏi lại cả lớp và cá nhân.
- Chữ thứ hai: Vừa tô vừ phân tích đặt bút ở đâu, tô lên hay tô xuống, đến
đâu chuyển bút, đến đâu dừng bút (chỉ dùng tô từ tô không dùng từ kéo hắt,
lượn )
12
- Chữ thứ ba: Đổi bên đứng của giáo viên cho trẻ nhìn rõ vừa tô vừa phân
tích như chữ thứ hai.
Bước 2: Giáo viên cho trẻ xem vở mẫu và cầm vở mẫu đến từng bàn cho trẻ
xem và nói “các con quan sát cô tô đường in mờ khi tô cô không ấn mạnh bút
làm rách vở, không tẩy xóa.
Bước 3: Hướng dẫn trẻ tư thế ngồi: Lưng thẳng đầu hơi cúi chân vuông góc
với mặt đất. Đối với những tiết đầu cô phải ngồi mẫu cho trẻ xem hoặc cho trẻ
ngồi mẫu.
- Hướng dẫn trẻ cầm bút: Cầm bằng tay phải, ngón giữa đợ bút, ngón cái và
ngón trỏ giữ bút. Không cầm bút quá cao, quá thấp, cô cầm bút mẫu cho trẻ.

cái và mối liên quan giữa các chữ cái đó, và cũng góp phần vào việc phát âm các
chữ cái đó.
4- Hoạt động cho trẻ làm quen chữ viết.
4.1. Dạy trẻ làm quen chữ viết là cho trẻ làm quen với việc đọc, viết
trong môi trường chữ viết và môi trường ngôn ngữ phong phú.
Làm quen chữ viết theo quan điểm tích hợp trong đổi mới phương pháp giáo
dục Mầm non phải tiến hành một cách tự nhiên bắt đầu từ hoạt động gần gũi và
có ý nghĩa đối với trẻ.
12
Để dạy trẻ làm quen chữ viết cần có sự thay đổi cách tổ chức các hoạt động
trong môi trường chữ viết và ngôn ngữ nói phong phú.
* Hãy tổ chức cho trẻ:
- Một môi trường chữ viết phong phú (kể chuyện cho trẻ nghe, đọc để viết lại
các hoạt động của trẻ, các sách truyện ).
- Một môi trường ngôn ngữ nói phong phú.
- Các hoạt động trải nghiệm với việc viết (vẽ, viết nét nguệch ngoạc, sao
chép chữ, tô chữ ).
- Các hoạt động trải nghiệm với việc đọc (đọc nói theo trí nhớ, đọc dựa trên
các câu gợi ý của tranh ảnh, đọc truyện tranh chữ to giúp trẻ hiểu mối liên hệ
giữa lời nói và chữ viết )
4.2. Làm quen chữ viết bao gồm các nội dung nào.
a, Dạy trẻ làm quen với chữ cái
Dưới hình thức trò chơi sao cho trẻ được sử dụng các giác quan của trẻ như:
mắt nhìn, tai nghe và các giác quan khác.
b, Dạy trẻ làm quen với việc đọc và viết.
- Dạy trẻ hiểu mối liên quan giữa lời nói và chữ viết có mối liên quan chặt
chẽ với nhau
- Dạy trẻ biết hướng của chữ viết trước khi học đọc, học viết để trẻ nhận ra sự
nối tiếp nhau giữa các chữ viết trên trang giấy từ trái qua phải, từ trên xuống
dưới, từ dưới lên trên.

3- Phương pháp nghiên cứu sản phẩm.
Nghiên cứu kế hoạch, giáo án của giáo viên để có thêm thông tin làm cơ sở
cho việc đánh giá thực trạng.
4- Phương pháp thống kê toán học.
Để đúc kết, sử lý số liệu trong quá trình nghiên cứu.
VI. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU:
* Kết quả.
Qua nghiên cứu đề tài và ứng dụng một số giải pháp tổ chức hoạt động chung
(tiết học) làm quen chữ viết cho trẻ Mầm non tôi đã đạt được những kết quả như
sau:
- 98% trẻ hứng thú tham gia vào hoạt động
- 98% trẻ nhận biết và phát âm chính xác âm chữ cái.
* Ứng dụng.
Đề tài tôi đưa ra ứng dụng vào quá trình giảng dạy không có nhiều khó khăn
mà lại thu được kết quả cao.

VII. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ:
12
1- Kết luận.
Qua nghiên cứu đề tài này giúp tôi tìm ra một số giải pháp trong công tác tổ
chức hoạt động chung (tiết học) làm quen chữ viết cho trẻ. Tôi nhận thấy rằng
ngôn ngữ làm quen chữ viết là một nội dung quan trọng trong chương trình đổi
mới hình thức, phương pháp chăm sóc giáo dục trẻ.
Có thể nói ngôn ngữ (chữ viết) là một phương tiện hiệu quả nhất góp phần
phát triển năng lực, đạo đức, trí tuệ tạo cơ sở hình thành nhân cách và phát triển
toàn diện cho trẻ.
Là một giáo viên mầm non tôi thấy cần phải cho trẻ tích cực hoạt động làm
quen chữ viết không những trong tiết học mà còn ngoài tiết học. Đồng thời cần
có sự kết hợp cùng gia đình để giúp trẻ phát triển tốt trong quá trình học tập ở
trường Mầm non và bước vào Tiểu học vững vàng hơn trong học tập.


12

12