Chun đề LTĐH Huỳnh Chí Hào – boxmath.vn
Chuyên đề 2 HỆ PHƯƠNG TRÌNH ĐẠI SỐ
TRỌNG TÂM KIẾN THỨC
CÁC HỆ PHƯƠNG TRÌNH CƠ BẢN
I. Hệ phương trình bậc nhất nhiều ẩn
1. Hệ phương trình bậc nhất hai ẩn
a. Dạng :
1 1 1
2 2 2
a x b y c
a x b y c
+ =


+ =

(1)
Cách giải đã biết: Phép thế, phép cộng
b. Giải và biện luận phương trình : Quy trình giải và biện luận
Bước 1: Tính các đònh thức :
•
1221
22
11
baba
ba
ba
D −==
(gọi là đònh thức của hệ)
•
1221


=
=
D
D
y
D
D
x
y
x
• Nếu D = 0 và
0≠
x
D
hoặc
0≠
y
D
thì hệ vô nghiệm
• Nếu D = D
x
= D
y
= 0 thì hệ có vô số nghiệm hoặc vô nghiệm
Ví d ụ : Giải bằng máy tính hệ:
1 0
2 2 15 0
x y
x y

x y z
x y z
x y z

+ − + =

− − + =


− + + =

II. Hệ phương trình bậc hai hai ẩn:
1. Hệ gồm một phương trình bậc nhất và một phương trình bậc hai hai ẩn:
Cách giải: Giải bằng phép thế
Ví dụ: Giải hệ phương trình:
( ) ( )
2 2
2 8 0
1 2 5
x y
x y

− − =


− + + =


2. Hệ phương trình đối xứng :
1. Hệ phương trình đối xứng loại I:

x y x y

+ =


+ + + =


2. Hệ phương trình đối xứng loại II:
a.Đònh nghóa: Đó là hệ chứa hai ẩn x,y mà khi ta thay đổi vai trò x,y cho nhau
thì phương trình nầy trở thành phương trình kia của hệ.
b. Cách giải:
• Trừ vế với vế hai phương trình và biến đổi về dạng phương trình tích số.
• Kết hợp một phương trình tích số với một phương trình của hệ để suy ra nghiệm của hệ .
Ví dụ 1: Giải hệ phương trình:
2 2
2 2
2 3
2 3
x xy
y yx

+ =


+ =


Ví d ụ 2 :


t
y
=
.
Khi đó ta có thể tiến hành cách giải như sau:
Bước 1: Kiểm tra xem (x,0) có phải là nghiệm của hệ hay không ?
Bước 2: Với y
≠
0 ta đặt
x
t x ty
y
= =Û
. Thay vào hệ ta được hệ mới chứa 2 ẩn t,y .Từ 2 phương
trình ta khử y để được 1 phương trình chứa t .
Bước 3: Giải phương trình tìm t rồi suy ra x,y.
Ví dụ : Giải hệ phương trình:
2 2
2 2
1
3
x xy y
x xy y

− − = −


+ + =



2 2
3 9 22 3 9
1
2
x x x y y y
x y x y

− − + = + −


+ − + =



Ví dụ 2:
Giải hệ phương trình
2 2
4 2 0
2 8 18
xy x y
x x y y

− − + =


− = − +


Ví dụ 3:
Ví dụ 4:

− + =


+ = +


17
Chuyên đề LTĐH Huỳnh Chí Hào – boxmath.vn
Ví dụ 5:
5. S ử dụng tính chất đơn điệu của hàm số
Ví dụ 1 :
Giải hệ phương trình:
3
3
x y 6
y x 6

= +

= +

Ví dụ 2:
Hết
18
Chuyên đề LTĐH Huỳnh Chí Hào – boxmath.vn
CÁC BÀI TOÁN RÈN LUYỆN
Bài 1: Giải hệ phương trình:
( ) ( )
2 2
2

ï
ï
î

Bài 3: Giải các hệ phương trình:
1)
( )
( )
2 2
2
3
4xy 4 x y 7
x y
1
2x 3
x y
ì
ï
ï
+ + + =
ï
+
ï
ï
í
ï
ï
+ =
ï
ï

ï ï
= = -
ï ï
Ú
í í
ï ï
= =
ï ï
î î

Hết
19