thông tin
48 - Tạp chí luật học

Quyết định hình phạt
trong hình luật canh cải

Dơng Tuyết Miên *
ới thời Pháp thuộc, thực dân Pháp
chia nớc ta làm 3 xứ là Bắc Kì,
Trung Kì, Nam Kì với chế độ chính
trị cũng nh pháp luật khác nhau để dễ bề
cai trị. Về góc độ pháp luật, luật hình sự
đợc áp dụng tại Bắc Kì là Bộ hình luật
Bắc Kì 1918; tại Trung Kì là Hoàng Việt
hình luật 1933; tại Nam Kì là Hình luật
canh cải (HLCC) 1912. Trớc khi HLCC
đợc ban hành, việc áp dụng luật hình sự
ở Nam Kì đợc chia làm 2 giai đoạn:
- Giai đoạn 1: Luật hình sự áp dụng
cho ngời phạm tội là ngời Việt Nam
hoặc ngời châu á là luật Gia Long (Điều
11 Sắc lệnh ngày 25/7/1864). Trờng hợp
có đồng phạm là ngời châu Âu hoặc nạn
nhân là ngời châu Âu thì áp dụng luật
hình sự của Pháp. Trong trờng hợp áp
dụng luật Gia Long, hình phạt đợc sửa
đổi theo hớng nhẹ hơn. Ví dụ: Hình phạt
tử hình có cực hình đợc sửa thành tử
hình không có cực hình, các hình phạt

hình phạt ấy; quyết định hình phạt trong
trờng hợp tái phạm.
Quyển 2 (từ Điều 59 đến Điều 74)
gồm một số nguyên tắc cơ bản về trách
nhiệm hình sự của ngời đồng phạm,
ngời mắc bệnh tâm thần, ngời già, trẻ
em phạm tội.
Quyển 3 (từ Điều 75 đến Điều 463)
quy định các trọng tội, khinh tội xâm
phạm tới tài sản, an ninh công cộng, xâm
phạm tới thân thể và tài sản của công dân.
Quyển 4 (từ Điều 464 đến Điều 484)
quy định các tội vi cảnh
Trong HLCC, chế định quyết định
hình phạt không đợc quy định một cách
hệ thống trong một chơng mà nằm rải
rác trong Bộ luật. Các căn cứ quyết định
hình phạt cũng không đợc chỉ rõ, các
tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm
hình sự không đợc xác định trong
HLCC. Nguyên tắc quyết định hình phạt
không đợc quy định tập trung trong một
điều luật mà đợc thể hiện thông qua một
số điều luật. Các điều luật đó quy định về
D

* Giảng viên Khoa t pháp
Trờng đại học luật Hà Nội
vi cảnh (Điều 474, 482, 483).
2. Quyết định hình phạt trong trờng
hợp đồng phạm
HLCC không phân loại mức độ trách
nhiệm hình sự áp dụng đối với ngời
đồng phạm. Trách nhiệm của ngời tòng
phạm nh ngời chính phạm, ngời chính
phạm chịu hình phạt nào thì ngời tòng
phạm chịu hình phạt ấy.
Điều 59 HLCC quy định: "Các ngời
đồng phạm trọng tội hay khinh tội đều
phạt đồng hình với mấy ngời phạm tội
trừ khi luật quy định khác".
Nh vậy, HLCC đ không cá thể hóa
hình phạt đối với ngời phạm tội trong
trờng hợp đồng phạm. Hình phạt áp
dụng cho những ngời đồng phạm có tính
chất "cào bằng", không tơng xứng với
tính chất, mức độ nguy hiểm cho x hội
của hành vi phạm tội của từng ngời đồng
phạm.
3. Quyết định hình phạt trong trờng
hợp giảm nhẹ (Điều 463)
Đối với trờng hợp này, HLCC chỉ
quy định mức giảm hình phạt nhng
không quy định những lí do đợc giảm.
Việc xác định lí do giảm nhẹ do tòa án
toàn quyền quyết định. Nếu bị cáo đợc
giảm nhẹ hình phạt, tòa án không phải
viện dẫn lí do. Nh vậy, luật đ trao "rộng

hạt sửa phạt
(1)
ít nhất là 10 năm nhiều
nhất là 20 năm.
Nh tội nó phạm phải phạt khổ sai
hữu hạn, cấm cố hay là cầm tù biệt giam
thì phải cầm nó trong ngục địa hạt sửa
phạt, ít nữa là một phần ba nhiều hơn là thông tin
50 - Tạp chí luật học

nửa phần bao lâu nguyên hình phạt mà
tội nó phải chịu vậy.
Còn trong các trờng hợp khác, thì sẽ
đợc cầm nó ở nơi nào nhà nớc sẽ chỉ
định ít ra là 5 năm nhiều hơn là 10 năm.
Nh tội nó phạm phải chịu hình phạt
tớc quyền công dân hay là hình phạt lu
đày thì phải cấm nó trong địa hạt sửa
phạt ít nữa là một năm nhiều nhất là năm
năm".
- Đối với ngời cha thành niên dới
16 tuổi, Điều 69 HLCC quy định: "Trong
mấy khi mà ngời cha đợc mời sáu
tuổi có phạm tội tầm thờng mà thôi thì
không đợc phạt nó hơn nửa phần mình
phải phạt nh nó đ 16 tuổi".
5. Quyết định hình phạt đối với ngời

dụng đối với tội vi cảnh. Riêng đối với
khinh tội và trọng tội có 2 trờng hợp cá
biệt không áp dụng nguyên tắc "bất cộng
hình". Cụ thể, theo Điều 220, Điều 245
HLCC hình phạt về tội phiến loạn và tội
trốn tù phải đợc chấp hành sau khi ngời
bị kết án chấp hành xong hình phạt của
tội trớc.
Điều 220 HLCC quy định: "Hình phạt
đối với tội phiến loạn cho những ngời ở
tù hoặc bị giam cấm hay là đ bị xử về 1
tội khác thì phải tuân thủ nh sau:
Đối với ngời ở tù bởi có phạm tội gì
đ bị án phạt hay là sau sẽ phải phạt theo
hình phạt khác không phải là xử trảm hay
là hình phạt chung thân thì hình phạt cho
tội phiến loạn phải thi hành sau khi mới
mn hạn nguyên tội. Còn về mấy ngời
khác phải chịu hình phạt về tội phiến
loạn khi lời phúc thẩm hay là án lu xử
nó miễn nguyên tội".
Điều 245 HLCC quy định: "Về tội
nhân phá khám thất hay là hm hiếp mà
trốn hoặc đ trốn đợc rồi hoặc mới làm
mà cha thành việc thì đối với tội ấy phải
phạt tù ít nữa là 6 tháng nhiều hơn là 1
năm và nó phải chịu hình phạt ấy khi mới
mn hạn nguyên tội hay là khi mới có án
xử miễn nguyên tội ".
Tóm lại, xét trên quan điểm của luật