Đoạn trích Trong lòng mẹ
(Trích Những ngày thơ ấu)

I.Tìm hiểu tác giả, tác phẩm:
1. Tác giả:
Nguyên Hồng-tên khai sinh là Nguyễn Nguyên Hồng.Quê ở thành phố Nam
Định.Trước CM ông sống chủ yếu ở thành phố cảng Hải Phòng trong một xóm lao
động nghèo.Ngòi bút của Nguyên Hồng chủ yếu hướng đến những người lao động
nghèo,đặc biệt là phụ nữ & trẻ em.
2. Tác phẩm:
Những ngày thơ ấu là tập hồi kí về tuổi thơ cay đắng của tác giả.Tác phẩm gồm
9 chương , đăng trên báo năm 1938, in thành sách lần đầu năm 1940.Đoạn trích “
Trong lòng mẹ” là chương IV của tác phẩm
“Những ngày thơ ấu” có thể coi là một tác phẩm xuất sắc. Đây là tập hồi kí về
tuổi thơ ghi lại những rung động cực điểm của một linh hồn trẻ dại (Thạch Lam)
Chương 1: Tiếng kèn
Chương 2: Chúa xót thương chúng con
Chương 3: Trụy lạc
Chương 4: Trong lòng mẹ
Chương 5: Đêm Nô-En
Chương 6: Trong đêm đông
Chương 7: Đồng xu cái
Chương 8: Sa ngã
Chương 9: Một bước ngắn
II.Phân tích:
1. Bố cục
Bố cục: 2 phần
Phần 1: Từ đầu đến “Người ta hỏi đến chứ”

Những cổ tục
=>Hiểu rõ bản chất của người cô, đó là con người có tính cách hẹp hòi, tâm địa
cay độc tàn nhẫn.=> Là nhân vật thể hiện những định kiến hẹp hòi tàn nhẫn đối với
người phụ nữ trong xã hội cũ
Cảm nhận của em về câu văn “Giá những cổ tục đã đày đọa mẹ tôi là một vật
như hòn đá hay cục thủy tinh, đầu mẩu gỗ, tôi quyết vồ ngay lấy mà cắn, mà nhai, mà
nghiến cho kì nát vụn mới thôi
Câu văn dài kết hợp nhiều biện pháp nghệ thuật đặc sắc: So sánh “ những cổ
tục… là một vật như hòn đá hay cục thủy tinh, đầu mẩu gỗ”, điệp từ “Mà” cùng các
động từ mạnh:vồ, cắn, nhai, nghiến cùng nằm trong cùng một trường nghĩa đặc tả tâm
trạng uất ức căm giận của nhân vật về những định kiến hẹp hòi tàn nhẫn của xã hội cũ
đối với người phụ nữ là người mẹ mà chú bé Hồng hết mực yêu thương
b. Tình cảm của bé Hồng với mẹ
Khi nghe những lời cay độc từ bà cô:
-Nhưng đời nào tình yêu thương và lòng kính mến mẹ tôi lại bị những rắp tâm
tanh bẩn xâm phạm đến
->Tình yêu thương và sự kiên định trong suy nghĩ về mẹ
-Chỉ vì tôi thương mẹ tôi và căm tức sao mẹ tôi lại vì sợ hãi những thành kiến
tàn ác mà xa lìa anh em tôi, để sinh nở một cách dấu giếm
->Sự trưởng thành trong suy nghĩ-Giá những cổ tục… vồ lấy, mà cắn, mà nhai,
mà nghiến ->Tình yêu thương và lòng căm phẫn =>mong muốn hành động được đấu
tranh bảo vệ cho mẹ
* Khi gặp mẹ:
Tôi chợt thấy thoáng một bóng người ngồi trên xe kéo giống mẹ tôi. Tôi liền
đuổi theo, gọi bối rối
-Mợ ơi! Mợ ơi! Mợ ơi!
=>Tiếng gọi tha thiết khát khao tình mẹ
“ cái lầm đó không những làm tôi thẹn mà còn tủi cực nữa, khác gì cái ảo ảnh
của một dòng nước trong suốt chảy dưới bóng râm đã hiện ra trước con mắt gần rạn
nứt của người bộ hành ngã gục giữa sa mạc”