Hội chứng hoại tử gan tụy cấp tính (AHPNS)
trên tôm nuôi ở Đồng bằng sông Cửu Long,
Việt Nam
Hội chứng hoại tử gan tụy cấp tính (AHPNS), còn gọi là hội chứng tôm chết sớm
(EMS), lần đầu tiên xuất hiện ở các trang trại nuôi tôm ở các tỉnh ven biển Đồng
bằng Sông Cửu Long trong năm 2010. Dịch bệnh vẫn tiếp tục bùng phát trong năm
2011 và 2012, gây thiệt hại nghiêm trọng chủ yếu ở các ao nuôi thâm canh và bán
thâm canh và lây lan sang một số tỉnh ven biển phía Bắc. Bệnh xảy ra quanh năm,
nhưng nghiêm trọng nhấ
t là từ tháng 4 đến tháng 7, ảnh hưởng đến ao nuôi tôm sú
(Penaeus monodon) và tôm thẻ chân trắng Thái Bình Dương (Penaeus vannamei).
Tỉ lệ nhiễm AHPNS thường cao hơn trong mùa khô khi độ mặn và nhiệt độ cao.

Kết quả kiểm tra thông số môi trường cho thấy chất lượng nước không phải là
nguyên nhân chính của AHPNS. Dư lượng thuốc bảo vệ thực vật (deltamethrin,
fenitrothion) đã được phát hiện trong cả ao bị ảnh hưởng và không bị ảnh hưởng
bởi dị
ch bệnh, tuy nhiên, nghiên cứu thực nghiệm đánh giá ảnh hưởng của thuốc
trừ sâu (deltamethrin) cho thấy nồng độ gây chết rất thấp (từ 0,001 μg/L đến 0,1
μg/L), và không phát hiện dấu hiệu của AHPNS điển hình trong gan tụy của tôm
khi tiếp xúc với thuốc trừ sâu. Chủng vi khuẩn Vibrio phổ biến nhất được tìm thấy
trong máu của tôm từ hầu hết các ao bị nhiễm bệnh là V. parahaemolyticus, nhưng
điề
u trị bằng thuốc kháng sinh (oxytetracycline, florfenicol) không hiệu quả. Thí
nghiệm gây cảm nhiễm trong điều kiện phòng thí nghiệm bằng các phương pháp
ngâm tôm postlarvae khỏe trong dịch chiết xuất từ gan tụy tôm nhiễm AHPNS
trong 14 ngày; tiêm vào cơ tôm bằng dịch chiết từ gan tụy tôm nhiễm AHPNS
được lọc qua màng 0,22 và 0,45 μm; và cho tôm ăn cả phần đầu tôm hoặc chỉ gan

.
Nguồn: The Thumb Drive Containing the Abstracts from Aquaculture 2013
(February 21-25, 2013, Nashville, Tennessee, USA). Dang Thi Hoang Oanh, Tran
Viet Tien, Truong Quoc Phu and Nguyen Thanh Phuong. Acute Hepatopancreatic
Necrosis Syndrome (AHPNS) on Farmed Shrimp in The Mekong Delta, Vietnam.
February 2013.