Trường ĐH Kinh doanh & Công nghệ HN Khoa Tài chính - Ngân hàng
LỜI CẢM ƠN
Trong 4 năm học qua, được sự dìu dắt, chỉ bảo của các thầy cô trong trường em đã
học hỏi được rất nhiều kiến thức có ích trong công việc cũng như trong cuộc sống
sau này.
Để hoàn thành luận văn này, ngay từ những ngày đầu đi thực tập em đã được sự
hướng dẫn, quan tâm, giúp đỡ của các thầy cô trong khoa Tài chính ngân hàng,
thầy giáo hướng dẫn và các cô chú, anh chị trong Công ty cổ phần đầu tư và xây
dựng số 4. Qua đây em xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến:
- GS. Hiệu trưởng Trần Phương, thầy giáo Nguyễn Văn Long - chủ nhiệm khoá
9A cùng các thầy cô trong Ban đào tạo, trong trường đã quan tâm chỉ bảo em trong
suốt 4 năm học qua.
- Thầy giáo - GS. Vũ Văn Hóa (Trưởng khoa Tài chính ngân hàng), cùng các thầy
cô trong khoa Tài chính ngân hàng đã hướng dẫn, tạo điều kiện tốt nhất để chúng
em được đi thực tập và làm luận văn.
- Thầy giáo - TS. Trần Trọng Khoái người đã trực tiếp hướng dẫn em trong suốt
quá trình đi thực tập và làm luận văn.
- Các cô chú, anh chị trong phòng Tài chính kế toán Công ty cổ phần đầu tư và
xây dựng số 4 đã giúp em thu thập số liệu, hướng dẫn em trong suốt quá trình thực
tập.
Hà Nội, tháng 03 năm 2008.
Sinh viên thực hiện
NGUYỄN THỊ THƠ
1
Luận văn tốt nghiệp Nguyễn Thị Thơ - Lớp
9A02
Trường ĐH Kinh doanh & Công nghệ HN Khoa Tài chính - Ngân hàng
LỜI MỞ ĐẦU
Để thúc đẩy sản xuất, mở rộng lưu thông hàng hóa và dịch vụ khuyến khích phát
triển nền kinh tế quốc dân, động viên một phần thu nhập của người tiêu dùng vào
MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ THUẾ - THUẾ GTGT.
I. KHÁI NIỆM VỀ THUẾ.
1. Khái niệm Thuế.
Thuế là một phạm trù kinh tế xuất hiện, tồn tại và phát triển cùng với sự hình
thành và phát triển của Nhà nước. Thuế ra đời là một yếu tố khách quan để nhà
nước có nguồn tài chính thực hiện các chức năng của mình. Thuế là khoản đóng
góp mang tính chất bắt buộc của tổ chức, cá nhân vào Ngân sách nhà nước
(NSNN) và được Nhà nước sử dụng như một công cụ quan trọng để điều tiết vĩ mô
nền kinh tế.
* Xét về nội dung kinh tế: Thuế là một khoản tiền hay hiện vật mà người dân, tổ
chức kinh tế đóng góp vào Ngân sách để dùng vào việc chi tiêu của Nhà nước.
* Xét về góc độ Nhà nước: Thuế là một khoản thu bắt buộc, không hoàn trả trực
tiếp cho người nộp thuế, được pháp luật quy định.
* Xét về góc độ người nộp thuế: Thuế là một khoản đóng góp manh tính pháp luật
cao nhất của Nhà nước. Nhà nước buộc các cá nhân, tổ chức phải nộp nào NSNN
để đáp ứng nhu cầu chi tiêu của Nhà nước.
* Xét về thực chất: Thuế là một hình thức phân phối được nhà nước sử dụng để
động viên một phần thu nhập của các tổ chức kinh tế và cá nhân đóng góp vào
NSNN.
2. Những nguyên tắc cơ bản của Thuế.
Thuế phải công bằng: Việc ấn định thuế phải tuỳ theo năng lực về thu nhập, của
cải và khả năng đóng thuế của người chịu thuế.
Thuận tiện cho người nộp thuế: thuận tiện cả về thời gian và địa điểm nộp thuế.
5
Luận văn tốt nghiệp Nguyễn Thị Thơ - Lớp
9A02
Trường ĐH Kinh doanh & Công nghệ HN Khoa Tài chính - Ngân hàng
Các quy định của thuế phải rõ ràng: Rõ ràng về căn cứ đánh thuế, thủ tục nộp
thuế, số tiền phải đóng thuế...
Chi phí tiến hành thu thuế phải thấp nhất: nghĩa là chi phí xây dựng hệ thống tổ
5. Phân loại thuế.
Dựa vào những nội dung, tính chất của thuế mà người ta phân chia thuế ra thành
nhiều loại khác nhau. Dựa vào mối quan hệ giữa người nộp thuế và người chịu
thuế, thuế được phân thành thuế trực thu và thuế gián thu.
5.1. Thuế trực thu: Là loại thuế trực tiếp đánh vào thu nhập của cá nhân, tổ chức
kinh doanh có thu nhập. Người nộp thuế đồng thời là người chịu thuế.
Các sắc thuế thuộc loại thuế trực thu như: Thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu
nhập của người có thu nhập cao, thuế tài sản.
Ưu điểm: Có tính công bằng cao, thuận tiện cho người nộp thuế và người thu thuế.
Nhược điểm: Vì đánh trực tiếp vào thu nhập nên gây ra phản ứng không tốt của
người nộp thuế (trốn thuế, trây ỳ), Nhà nước khó khăn và tốn kém sức người và
thời gian trong việc quản lý và thu thuế.
5.2. Thuế gián thu: Là loại thuế được thu qua giá bán, là yếu tố cấu thành trong giá
bán. Người chịu thuế là người mua, người nộp thuế là người bán - nộp hộ thuế cho
người mua vào NSNN.
Các sắc thuế thuộc loại thuế gián thu như: Thuế GTGT, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế
xuất - nhập khẩu.
Ưu điểm: Nhà nước bỏ ra ít chi phí nhưng thu được nhiều thuế nên tiết kiệm được
chi phí cho việc thu thuế.
Nhược điểm: Tính công bằng xã hội không cao.
6. Các yếu tố cấu thành thuế.
Để cấu thành một sắc thuế bao gồm những đặc điểm và yếu tố khác nhau. Luật
thuế bao gồm những sắc thuế song các sắc thuế đều được cấu thành bởi các yếu tố
cơ bản sau: tên sắc thuế, đối tượng chịu thuế, đối tượng nộp thuế, căn cứ tính thuế
(giá tính thuế, thuế suất), kê khai thuế, đăng ký thuế, quyết toán thuế và nộp thuế,
khiếu nại hoặc xét thưởng thuế, miễn giảm hoặc hoàn thuế nếu có.
9
Luận văn tốt nghiệp Nguyễn Thị Thơ - Lớp
9A02
Trường ĐH Kinh doanh & Công nghệ HN Khoa Tài chính - Ngân hàng
9A02
Trường ĐH Kinh doanh & Công nghệ HN Khoa Tài chính - Ngân hàng
cách khác muốn xác định được số thuế GTGT phải nộp thì trước tiên phải xác định
được GTGT.
GTGT = Tổng giá trị hàng hóa, - Tổng giá trị hàng hóa, dịch vụ
dịch vụ bán ra mua vào tương ứng
3. Những đặc tính cơ bản của thuế GTGT.
Thuế GTGT do cơ sở sản xuất kinh doanh hàng hóa, dịch vụ nộp hộ người tiêu
dùng thông qua việc tính gộp thuế này vào giá bán. Người tiêu dùng là người chịu
thuế. Về thực chất thếu GTGT là loại thuế gián thu đánh vào thu nhập của người
tiêu dùng để động viên phần thu nhập cho Nhà nước thông qua giá cả.
Thuế GTGT đánh vào tất cả các giai đoạn của quá trình sản xuất kinh doanh
nhưng chỉ tính trên phần giá trị tăng thêm của mỗi giai đoạn. Vì tổng giá trị gia
tăng ở tất cả các giai đoạn luân chuyển có giá trị bằng giá bán của sản phẩm ở giai
đoạn cuối cùng, do đó việc thu thuế GTGT ở từng giai đoạn đảm bảo cho tổng số
thuế thu được tính trong giá bán cho người tiêu dùng cuối cùng.
Đối tượng điều tiết của thuế GTGT là phần thu nhập của người tiêu dùng cho việc
mua hàng hóa, dịch vụ. Như vậy về nguyên tắc chỉ thu thuế GTGT ở khâu bán
hàng là đủ. Nhưng trên thực tế khó có thể phân biệt đâu là khâu cuối cùng và đâu
là khâu trung gian. Vì vậy để đảm bảo việc thu thuế được công bằng và giảm bớt
việc gian lận thuế nên cứ có hành vi mua hàng là phải thu thuế GTGT. Nếu là tiêu
dùng trung gian thì số thuế được chuyển vào giá bán cho người mua ở giai đoạn
sau, cứ thế thuế GTGT được thu đến giai đoạn tiêu dùng cuối cùng.
4. Sự cần thiết phải ban hành luật thuế GTGT.
* Thuế GTGT ra đời là một nhu cầu tất yếu đối với nền kinh tế khi cơ cấu chính
sách thuế cũ không còn đáp ứng được nhu cầu trong tình hình mới vì:
- Thứ nhất: Thuế doanh thu không đáp ứng được yêu cầu thu và quản lý do có
nhiều bất hợp lý (trùng lặp, thuế thu trên thuế, có nhiều mức thuế suất (11 mức)).
- Thứ hai: Do quá trình toàn cầu hoá đang diễn ra mạnh mẽ trên thế giới, yêu cầu
mở rộng lưu thông hàng hóa giữa các nước đòi hỏi bãi bỏ, giảm thuế ở cửa khẩu
các đơn vị có liên quan trong cung ứng hàng hóa.
15
Luận văn tốt nghiệp Nguyễn Thị Thơ - Lớp
9A02
Trường ĐH Kinh doanh & Công nghệ HN Khoa Tài chính - Ngân hàng
- Thứ bảy: Thuế GTGT cho phép người nộp thuế có quyền tự kiểm tra, tự kê khai,
tự nộp thuế... dựa trên các hoá đơn hợp pháp, hợp lệ nên nâng cao được tính tự
nguyện, tự giác trong việc thực hiện nghĩa vụ nộp thuế. Đồng thời khuyến khích
việc thực hiện đúng và đầy đủ chế độ sổ sách, chế độ kế toán, chế độ hóa đơn
chứng từ.
5. Nội dung cơ bản của thuế GTGT ở Việt Nam.
5.1. Đối tượng nộp thuế.
Đối tượng nộp thuế GTGT là tất cả các tổ chức, cá nhân có hoạt động sản xuất,
kinh doanh hàng hóa, dịch vụ chịu thuế GTGT ở Việt Nam, không phân biệt ngành
nghề, hình thức, tổ chức kinh doanh và các tổ chức, cá nhân khác có nhập khẩu
hàng hóa, mua dịch vụ từ nước ngoài chịu thuế GTGT.
5.2. Đối tượng chịu thuế GTGT: Là hàng hóa, dịch vụ dùng cho sản xuất, kinh
doanh và tiêu dùng ở Việt Nam, trừ các đối tượng không thuộc diện chịu thuế
GTGT.
5.3. Đối tượng không chịu thuế GTGT: Gồm 29 nhóm hàng hóa, dịch vụ (xem phụ
lục 1) có các đặc điểm sau:
Là sản phẩm của một số ngành nghề sản xuất và kinh doanh trong những điều kiện
khó khăn, sản phẩm sản xuất ra dùng cho chính những người sản xuất và cho đời
sống toàn xã hội, nhằm tạo điều kiện khuyến khích phát triển: sản phẩm trồng trọt,
chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản... và sản phẩm là thiết bị, máy móc nhập khẩu mà
trong nước chưa sản xuất được.
Là sản phẩm hàng hóa, dịch vụ thiết yếu phục vụ cho nhu cầu toàn xã hội: Dịch vụ
bảo hiểm, khám chữa bệnh, triển lãm, văn hóa, hoạt động thể dục - thể thao, phát
thanh, truyền hình... nhằm nâng cao đời sống vật chất văn hóa của con người.
Là sản phẩm phục vụ nhu cầu toàn xã hội không vì mục đích lợi nhuận, tài nguyên
sinh các hoạt động này.
(4) Đối với sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ cơ sở kinh doanh xuất để tiêu dùng
không phục vụ cho sản xuất, kinh doanh hoặc dùng cho sản xuất, kinh doanh hàng
hoá, dịch vụ không chịu thuế GTGT là giá bán của sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ
19
Luận văn tốt nghiệp Nguyễn Thị Thơ - Lớp
9A02
Trường ĐH Kinh doanh & Công nghệ HN Khoa Tài chính - Ngân hàng
cùng loại hoặc tương đương tại cùng thời điểm phát sinh việc tiêu dùng hàng hóa,
dịch vụ.
(5) Đối với dịch vụ do phía nước ngoài cung ứng cho các đối tượng tiêu dùng ở
Việt Nam là giá dịch vụ bên Việt Nam phải thanh toán cho phía nước ngoài.
(6) Dịch vụ cho thuê tài sản như cho thuê nhà, văn phòng, xưởng, kho tàng, bến,
bãi, phương tiện vận chuyển, máy móc thiết bị... là giá cho thuê chưa có thuế.
Trường hợp cho thuê theo từng hình thức thu tiền thuê từng kỳ hoặc thu trước tiền
thuê cho một thời hạn thuê thì thuế GTGT tính trên số tiền thu từng kỳ hoặc thu
trước, bao gồm cả các khoản thu dưới hình thức khác như thu tiền để hoàn thiện,
sửa chữa, nâng cấp nhà cho thuê theo yêu cầu của bên thuê.
(7) Đối với hàng hóa bán theo phương thức trả góp, trả chậm là giá bán trả một lần
chưa có thuế GTGT của hàng hóa đó (không bao gồm lãi trả góp, trả chậm), không
tính theo số tiền trả góp, trả chậm từng kỳ.
(8) Đối với gia công hàng hóa là giá gia công chưa có thuế GTGT bao gồm: tiền
công, tiền nhiên liệu, động lực, vật liệu phụ và các chi phí khác để gia công do bên
nhận gia công phải chịu.
(9) Đối với xây dựng, lắp đặt: Trường hợp xây dựng, lắp đặt có bao thầu nguyên
vật liệu là giá xây dựng, lắp đặt bao gồm cả giá trị nguyên vật liệu chưa có thuế
GTGT. Đối với trường hợp xây dựng, lắp đặt không bao thầu nguyên vật liệu thì
giá tính thuế là giá trị xây dựng, lắp đặt không bao gồm giá trị nguyên vật liệu
chưa có thuế GTGT. Trường hợp xây dựng, lắp đặt thực hiện thanh toán theo hạng
mục công trình hoặc giá trị khối lượng xây dựng, lắp đặt hoàn thành bàn giao là giá
(16) Đối với dịch vụ cầm đồ, giá tính thuế là tiền phải thu từ dịch vụ này bao gồm
tiền lãi phải thu từ cho vay cầm đồ và khoản thu khác phát sinh từ việc bán hàng
cầm đồ (nếu có).
(17) Đối với sách, báo, tạp chí bán theo đúng giá phát hành (giá bìa) theo quy định
của Luật xuất bản thì giá bán đó được xác định là giá đã có thuế GTGT để tính
thuế GTGT và doanh thu của cơ sở (đối với loại chịu thuế GTGT). Các trường hợp
bán không theo giá bìa thì thuế GTGT tính trên giá bán ra.
23
Luận văn tốt nghiệp Nguyễn Thị Thơ - Lớp
9A02
Trường ĐH Kinh doanh & Công nghệ HN Khoa Tài chính - Ngân hàng
(18) Đối với hoạt động in, giá tính thuế là tiền công in. Trường hợp cơ sở in thực
hiện các hợp đồng in, giá thanh toán bao gồm cả tiền công in và tiền giấy in thì giá
tính thuế bao gồm cả tiền giấy.
(19) Đối với dịch vụ đại lý giám định, đại lý xét bồi thường, đại lý đòi người thứ
ba của dịch vụ kinh doanh bảo hiểm, giá tính thuế là tiền công hoặc tiền hoa hồng
được hưởng, bao gồm cả khoản phí tổn cơ sở kinh doanh bảo hiểm thu được.
* Thuế suất.
Theo luật thuế GTGT hiện hành ở Việt Nam có ba mức thuế suất khác nhau: mức
0%, 5%, 10% và được áp dụng với từng loại hàng hóa, dịch vụ sản xuất kinh
doanh trong nước hoặc nhập khẩu (xem phụ lục 2). Trong điều kiện hiện nay khi
mà mặt bằng kinh doanh của các ngành nghề chưa đồng nhất thì việc phân ra thành
nhiều mức thuế suất là rất cần thiết, nhằm thể hiện chính sách điều tiết thu nhập và
hướng dẫn tiêu dùng các loại hàng hóa, dịch vụ khác nhau của Nhà nước.
- Thuế suất 0%: Áp dụng với hàng hóa xuất khẩu kể cả hàng hoá gia công xuất
khẩu, hàng hóa không thuộc diện chịu thuế GTGT xuất khẩu, hoạt động xây dựng,
lắp đặt các công trình ở nước ngoài, công trình của doanh nghiệp chế xuất.
- Thuế suất 5%: Áp dụng với hàng hóa, dịch vụ thiết yếu cần khuyến khích hoặc
sản xuất kinh doanh còn gặp nhiều khó khăn và các hàng hoá, dịch vụ cần được ưu
đãi: nước sạch, thuốc chữa bệnh.
thì cơ sở phải hạch toán riêng hoạt động kinh doanh này để tính thuế trực tiếp trên
GTGT.
Thuế GTGT đầu vào được khấu trừ bằng (=) tổng số thuế GTGT ghi trên hoá đơn
GTGT mua hàng hóa, dịch vụ (gồm cả TSCĐ) dùng cho sản xuất, kinh doanh hàng
hóa, dịch vụ chịu thuế GTGT, số thuế GTGT ghi trên chứng từ nộp thuế của hàng
hóa nhập khẩu hoặc chứng từ nộp thuế GTGT thay cho phía nước ngoài theo
hướng dẫn của Bộ Tài chính áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân nước ngoài có
hoạt động kinh doanh tại Việt Nam nhưng không thành lập pháp nhân tại Việt
Nam.
Xác định thuế GTGT đầu vào được khấu trừ:
27
Luận văn tốt nghiệp Nguyễn Thị Thơ - Lớp
9A02
Copyright: Tài liệu đại học ©