ĐẠI HỌC

THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG
ĐẠI HỌC
SƯ
PHẠM

CẦM THANH HẢI
QUẢN LÝ CHẤT L
Ư
ỢNG DẠY HỌC
Ở TR
Ư
ỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG TỈNH QUẢNG NINH
THEO TIẾP CẬN QUẢN LÝ CHẤT L
Ư
ỢNG TỔNG THỂ
Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 60.14.05
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Người
hướng dẫn khoa học: PGS. TS. TRẦN KIỂM
THÁI NGUYÊN – 2012
i
LỜI CẢM
ƠN
Sau một thời gian nghiên cứu đề tài “Quản lý chất lượng dạy học ở trường
trung học
phổ


hướng
dẫn khoa học đã tận tình giúp đỡ, chỉ bảo ân cần và
hướng
dẫn tôi trong suốt thời gian nghiên cứu và hoàn thành đề tài này.
Dù đã hết sức cố gắng trong quá trình nghiên cứu song chắc rằng luận văn
này không thể tránh khỏi những thiếu sót. Tác giả luận văn kính mong nhận được sự
chỉ dẫn, góp ý chân tình của các nhà khoa học, của quý thầy cô giáo và các bạn
đồng nghiệp cùng những ai quan tâm đến vấn đề này.
Hạ Long, tháng 4 năm
2012
Tác giả luận
văn
Cầm Thanh
Hải
ii
MỤC
LỤC
Lời cảm ơn

i
Mụclục ii
Danhmụccácchữviếtt
ắ
t
v
Danhmụccácbảng

vi
Danhmụccácsơđồ


TRƯỜNG
TRUNG HỌC PHỔ THÔNG THEO TIẾP CẬN QUẢN LÝ CHẤT
LƯỢNG
TỔNG THỂ 5
1.1. Tổng quan vấn đề nghiên
cứu

5
1.1.1. Trên thế
giớ
i
5
1.1.2. Trong
nư
ớc

6
1.2. Các khái niệm cơ bản của đề
tà
i
9
1.2.1. Hoạt động dạy học, quá trình dạy học
9
1.2.2. Khái niệm về chất lượng, chất lượng dạy học
11
1.2.3. Khái niệm về quản lý
14
1.2.4. Quản lý hoạt động dạy học ở trường
THPT 16
1.2.5. Quản lý chất lượng, quản lý chất lượng dạy học ở trường THPT

25
iii
1.5.2. Phương pháp luận trong quản lý chất lượng dạy học ở trường THPT 27
1.5.3. Quản lý chất lượng dạy học ở trường THPT theo tinh thần quản lý chất lượng
tổng thể 30
1.5.4. Một số sai lầm có thể gặp trong việc vận dụng TQM vào quản lý chất lượng
dạy học ở trường THPT 34
1.6. Kết luận chương
1
35
Chương
2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ CHẤT
LƯỢNG
DẠY HỌC Ở CÁC
TRƯỜNG
THPT CÔNG LẬP TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HẠ LONG TỈNH
QUẢNG NINH 36
2.1. Khái quát về giáo dục đào tạo tỉnh Quảng Ninh và thành phố Hạ
Long
36
2.1.1. Khái quát về Giáo dục và Đào tạo tỉnh Quảng Ninh 36
2.1.2. Khái quát về các t
r
ư
ờng
THPT thuộc thành phố Hạ Long tỉnh Quảng
N
i
nh
37

2.3.1. Những
ưu
điểm 61
2.3.2. Những thiếu sót, hạn chế 62
2.3.3. Nguyên nhân của những thiếu sót, hạn chế 64
2.4. Kết luận chương
2
66
Chương
3: ĐỀ XUẤT BIỆN PHÁP QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG DẠY HỌC Ở CÁC
TRƯỜNG THPT THUỘC THÀNH PHỐ HẠ LONG TỈNH QUẢNG NINH THEO
TIẾP CẬN QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG TỔNG
THỂ
68
3.1. Nguyên tắc chung xác lập biện pháp 68
3.1.1. Nguyên tắc tính kế thừa. 68
3.1.2. Nguyên tắc tính thực ti
ễn
68
3.1.3. Nguyên tắc tính đồng bộ 69
3.1.4. Nguyên tắc tính hiệu quả 69
iv
3.2. Các biện pháp quản lý chất lượng dạy học ở trường THPT thuộc thành phố Hạ
Long tỉnh Quảng Ninh theo tiếp cận quản lý chất lượng tổng
thể
69
3.2.1. Biện pháp 1: Chú trọng xây dựng kế hoạch dạy học theo hướng tăng cường
vai trò tự chủ và sự tham gia của mỗi thành viên 70
3.2.2. Biện pháp 2: Tăng
cường

xuấ
t 94
3.4.1. Mục đích, nội dung và
ph
ư
ơng
pháp khảo nghiệm 94
3.4.2. Kết quả khảo
nghiệm
95
3.4.3. Phân tích kết quả khảo nghiệm, sự phù hợp giữa tính cần thiết và tính khả thi
của các biện pháp quản lý chất lượng dạy
học
96
3.5. Kết luận chương
3
98
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN
NGHỊ
99
1. Kết
luận
99
2. Khuyến
ngh
ị
.
101
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM
KHẢO

ợng, chất
lượng
cán bộ, giáo viên 4 tr
ư
ờng khảo sát năm học
2011-2012 37
Bảng 2.2. Kết quả điểm thi tuyển sinh vào lớp 10 của 4 trường khảo sát 38
Bảng 2.3. Kết quả điểm bài thi tuyển sinh vào lớp 10 THPT của toàn tỉnh 38
Bảng 2.4. Kết quả xếp loại học lực của HS 4 trường khảo sát 39
Bảng 2.5. Kết quả xếp loại hạnh kiểm của HS 4 trường khảo sát 40
Bảng 2.6. Kết quả thi tốt nghiệp THPT của 4 trường khảo sát 40
Bảng 2.7. Kết quả thi tốt nghiệp THPT toàn tỉnh 40
Bảng 2.8. Kết quả thi học sinh giỏi cấp tỉnh lớp 12 THPT của 4 t
rư
ờng 41
Bảng 2.9. Thống kê số
lượng
và trình độ chuyên môn, trình độ quản lý của đội
ngũ cán bộ lãnh đạo, chuyên viên chỉ đạo bộ môn thuộc Sở
GD&ĐT. 43
Bảng 2.10. Mức độ cần thiết về nhận thức và mức độ thực hiện các vấn đề
quản lý chất lượng dạy học của Sở GD&ĐT 45
Bảng 2.11. Mức độ nhận thức về nội dung quản lý chất lượng dạy học. 46
Bảng 2.12. Mức độ thực hiện các nội dung quản lý chất
lượng
dạy học. 47
Bảng 2.13. Mức độ cần thiết các vấn đề khi xây dựng kế hoạch quản lý chất
lượng
dạy học trong nhà tr
ư

lượng
học tập của học sinh. 60
Bảng 3.1: Kết quả khảo nghiệm tính cần thiết của các biện pháp đề xuất.
95
Bảng 3.2: Kết quả khảo nghiệm tính khả thi của các biện pháp đề xuất. 96
Bảng 3.3: T
ư
ơng quan giữa tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp.
97

viii
DANH MỤC CÁC SƠ
ĐỒ
Sơ đồ 1.1: Phối hợp hoạt động dạy, hoạt động học. 10
Sơ đồ 1.2: Các yếu tố quản lý giáo dục. 15
Sơ đồ 1.3: Mối quan hệ của các chức năng trong chu trình quản lý. 16
Sơ đồ 1.4: Quan hệ giữa sản phẩm, khách hàng, bên cung ứng 25
Sơ đồ 1.5: Ph
ư
ơng pháp luận quản lý chất
lượng
dạy học theo TQM. 28
1
MỞ
ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài.
1.1. Tính cấp thiết về mặt lý luận.
Trên thế giới, lý thuyết về quản lý chất lượng nói chung, quản lý chất lượng
trong giáo dục nói riêng đã được nhiều nhà nhà khoa học, nhà quản lý quan tâm
nghiên cứu : Pauk Hersey, Ken

1.2. Xuất phát từ quan điểm quản lý giáo dục của Đảng và Nhà nước
Chất lượng là mục tiêu hàng đầu của mọi nền giáo dục. Chất lượng giáo dục là
một vấn đề được bàn nhiều không chỉ trong ngành Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT),
nó luôn nhận được sự quan tâm của toàn xã hội.
Trong những năm qua, GD&ĐT cả nước nói chung đã đạt được nhiều thành
tựu quan
trọng,

quy
mô, chất lượng đều tăng, tuy nhiên chất lượng GD&ĐT vẫn
chưa đáp ứng được những yêu cầu của đất nước trong giai đoạn đổi mới.
Hội nghị Trung
ương
2 khoá VIII chỉ ra: “Công tác quản lý GD&ĐT còn
những mặt yếu
kém

bấ
t cập”. Một trong những mặt yếu kém bất cập hiện nay chính
là việc quản lý chất lượng dạy học.
Từ năm học 2009-2010 và tiếp đến năm học 2010-2011, Bộ Giáo dục và Đào
tạo đều xác định chủ đề chính của năm học là “Đổi mới quản lý và nâng cao chất
lượng giáo dục".
1.3. Xuất phát từ thực trạng quản lý chất lượng dạy học ở trường THPT tại
Việt Nam nói chung, tỉnh Quảng Ninh nói riêng.
Bước vào Thế kỷ XXI , trong bối cảnh kinh tế - xã hội trong nước và thế giới
có nhiều biến động, giáo dục Việt Nam đối diện với nhiều cơ hội và thách thức. Quá
2
trình toàn cầu hóa, sự phát triển của nền kinh tế tri thức và cách mạng khoa học
công nghệ trong giai đoạn hiện nay đã và đang đặt ra những thách thức lớn lao cho

3.1. Khách thể nghiên cứu: Hoạt động quản lý chất lượng dạy học ở trường
THPT công lập trên địa bàn Thành phố Hạ Long tỉnh Quảng Ninh.
3.2. Đối tượng nghiên cứu: Các biện pháp quản lý chất lượng dạy học theo
tiếp cận quản lý chất
lượng
tổng thể ở trường THPT trên địa bàn Thành phố Hạ
Long tỉnh Quảng Ninh trong giai đoạn hiện nay.
4. Nhiệm vụ nghiên cứu.
4.1. Xác định cơ sở lý luận liên quan đến quản lý chất lượng dạy học nói
chung, quản lý chất lượng dạy học theo tiếp cận quản lý chất lượng tổng thể nói
riêng ở trường THPT.
3
4.2. Phân tích, đánh giá thực trạng quản lý chất lượng dạy học ở các trường
THPT trên địa bàn trên địa bàn Thành phố Hạ Long tỉnh Quảng Ninh.
4.3. Đề xuất một số biện pháp quản lý chất
lượng
dạy học theo tiếp cận quản
lý chất lượng tổng thể nhằm góp phần nâng cao chất lượng dạy học ở các trường
THPT tỉnh Quảng Ninh.
4.4. Khảo nghiệm các biện pháp đề xuất.
5. Giả thuyết khoa học.
Nếu đề xuất được quy trình và thực hiện đồng bộ các nhóm biện pháp quản lý
chất lượng dạy học theo tiếp cận quản lý chất lượng tổng thể sẽ nâng cao chất lượng
dạy học ở các trường THPT tỉnh Quảng Ninh, góp phần đổi mới quản lý và nâng
cao chất
lượng
giáo dục ở Quảng Ninh trong giai đoạn hiện nay.
6. Giới hạn, phạm vi nghiên cứu.
6.1. Quản lý chất lượng dạy học là nhiệm vụ của hệ thống quản lý trong toàn
ngành. Tuy nhiên do giới hạn của luận văn thạc sỹ, đề tài tập trung nghiên cứu biện

hiệu

tr
ư
ởng
trường THPT.
7.2.3. Trao đổi, lấy ý kiến giáo viên, cán bộ quản lý Sở GD&ĐT, cán bộ quản
lý nhà trường và một số chuyên gia để bổ sung cho kết quả nghiên cứu.
4
7.3. Nhóm các phương pháp nghiên cứu bổ trợ.
Phương pháp thống kê toán học, phương pháp chuyên gia … để phân tích và
xử lý các kết quả nghiên cứu, từ đó rút ra các kết luận khoa học của đề tài.
8. Điểm mới của đề tài.
Đề xuất một quy trình và các biện pháp cụ thể quản lý chất lượng dạy học ở
các trường THPT theo tiếp cận quản lý chất lượng tổng thể.
9. Cấu trúc luận văn.
Ngoài phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, nội dung luận văn chia thành 3
chương:
Chương
1: Cơ sở lý luận về quản lý chất lượng dạy học ở trường THPT theo
tiếp cận quản lý chất lượng tổng thể (gồm 32 trang).
Chương
2: Thực trạng quản lý chất lượng dạy học ở các trường THPT công
lập trên địa
bàn

Thành
phố Hạ Long tỉnh Quảng Ninh (gồm 35 trang).
Chương
3: Biện pháp quản lý chất lượng dạy học ở các trường THPT thuộc

tính dài hạn và
không giải quyết vấn đề chất lượng một cách triệt để.
Trong giáo dục, người ta ngày càng nhận ra chất lượng quyết định sự thắng lợi
và kém chất lượng đồng nghĩa với sự thất bại. Rất nhiều chỉ số xác định chất lượng
trong trường học đã được đưa vào trong quản lý: phòng học, thiết bị được duy tu và
trang bị tốt, giáo viên giỏi, các giá trị văn hóa được duy trì, kết quả học tập của học
sinh cao, nguồn lực dồi dào, công nghệ cao được sử dụng trong đào tạo, lãnh đạo
có
năng
lực vững vàng, cung cấp dịch vụ cho học sinh tốt, …;
Vấn đề chất lượng giáo dục, chất lượng dạy học được người học và toàn bộ xã
hội quan tâm không chỉ ở nước ta mà ở hầu hết các nước trên thế giới.
Trên thế giới, vấn đề quản lý và kiểm định chất lượng giáo dục và đào tạo đặc
biệt là đào tạo đại học đã được nghiên cứu từ những năm 80 của thế kỷ 20. Đáng
chú ý là những công trình nghiên cứu (đã được dịch sang tiếng Việt) của các tác giả:
- Paul Hersey, Ken Blanc Hard. Quản lý nguồn nhân lực. NXB Chính trị Quốc
gia, Hà Nội, 1995;
- Demetrio D.Monis. Quản lý chất lượng tổng thể trong giáo dục. Giáo trình
Seameo Innoteeh. 1997;
- Harolkd Kootnz. Những vấn đề cốt yếu của quản lý. NXB Giáo dục, Hà
Nội. 1997;
- Joe Johnson. Tìm hiểu chất lượng có phải như bạn nghĩ. (Bộ sách quản trị
sản xuất và vận hành). NXB trẻ, TP Hồ Chí Minh. 2003;
- Perter Druker: Những thách thức trong quản lý ở thế kỷ 21. NXB Trẻ, TP Hồ
Chí Minh, 2003;
- Andrew Taylor và Frances Hill, Quản lý chất lượng trong giáo dục, trong ấn
phẩm Phương pháp quản lý và lãnh đạo nhà trường hiệu quả, NXB Chính trị Quốc
gia, Hà Nội, 2004
6
- Jon S. Oakland, Quản lý chất lượng đồng bộ, NXB Thống kê, Trường Đại

dựng hệ thống kiểm định chất lượng giáo dục giáo dục của nhiều nước trên
thế giới.
iii) Bước sang thế kỷ 21, trong xu hướng toàn cầu hóa, các cơ sở giáo dục và
đào tạo đang có xu hướng hướng tới các quy trình bảo đảm chất lượng quốc tế. Một
số cơ quan kiểm định quốc tế đã được thành lập: Liên minh toàn cầu về chuyển đổi
giáo dục quốc gia; Hiệp hội các trường đại học châu Âu, ; Hiện nay một số nước
đã có các quy trình chuẩn công nhận các cơ quan bảo đảm chất lượng.
1.1.2. Trong nước
Tiếp cận với các thành tựu khoa học quản lý của các nước, trong thời gian qua
ở Việt Nam đã có các công trình khoa học trong lĩnh vực quản lý chất lượng và chất
lượng giáo dục được thể hiện trên các
văn

bản
chỉ đạo, sách báo, trong kết quả các
đề tài nghên cứu, luận văn về quản lý.
i) Một số công trình về quản lý giáo dục, quản lý chất lượng giáo dục đã được
công bố của các
tác

giả
như:
- Một số khái niệm quản lý giáo dục, Đặng Quốc Bảo, Trường Cán bộ Quản lý
Giáo dục – Đào tạo Trung
ương
I, Hà Nội, 1997;
7
- Quản lý chất lượng giáo dục, Phạm Thành Nghị, NXB Đại học Quốc gia Hà
Nội, 2000;
- Quản lý chất lượng theo ISO 9000, Phó Đức Trù, Vũ Thị Hồng Khanh, Phạm

tạo cử nhân và thạc sỹ chuyên ngành quản lý giáo dục, được dùng làm tài liệu giúp
các nghiên cứu sinh hoàn thành luận văn tiến sỹ quản lý giáo dục. Đặc biệt, chúng
được lấy làm cơ sở cho công tác quản lý giáo dục và quản lý dạy học các cấp. Các
nghiên cứu đó đã góp phần rất lớn cho công tác đổi mới quản lý để nâng cao chất
lượng giáo dục trong những năm gần đây.
ii) Trên cơ sở các nghiên cứu trên, đã có một số luận văn thạc sỹ nghiên cứu
về quản lý hoạt động dạy học và nâng cao chất lượng dạy học ở trường THPT thuộc
một số tỉnh, thành phố trong cả nước. Chẳng hạn:
8
“Biện pháp quản lý hoạt động dạy học của hiệu các trường THPT thành phố
Sơn La” của tác giả Nguyễn Xuân Tuy, 2010; “Biện pháp quản lý hoạt động dạy
học của hiệu trưởng trường THPT
Ngan

Dừa
huyện Hồng Dân tỉnh Bạc Liêu” của
tác giả Nguyễn Thanh Hòa; “ Cải tiến công tác kiểm tra
quá
t
rình
dạy học và giáo
dục của hiệu trưởng trường THPT” của tác giả Đỗ Ngọc Bích, 1997; “Các giải
pháp quản lý hoạt động dạy học của hiệu trưởng các trường THPT thành phố Hồ
Chí Minh” của tác giả Trần Trung Kiên, 2000; “Các biện pháp cải tiến quản lý dạy
học của hiệu trưởng trường THPT chuyên thành phố Hồ Chí Minh” của tác giả
Nguyễn Bác Dụng, 2004; “Biện pháp quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT
chuyên Nguyễn Huệ tỉnh Hà Tây” của tác giả Nguyễn Thị Hoa, 2005; “Một số biện
pháp chỉ đạo thực hiện đổi mới phương pháp dạy học của hiệu trưởng các trường
THPT huyện Đoan Hùng
tỉnh

giả Chu Anh Tuấn,
nhưng
theo chúng tôi, tác giả chủ yếu mới đi sâu vào các biện
pháp quản lý hoạt động dạy học của hiệu trưởng nhà trường mà
chưa
chú trọng tới
các biện pháp tự quản lý của giáo viên, của học sinh cũng như các biện pháp quản
lý của Sở GD&ĐT.
9
Tuy nhiên có thể thấy, chưa có luận văn nào nghiên cứu việc vận dụng lý
thuyết quản lý chất
lượng
tổng thể (TQM) vào quản lý chất
lượng
dạy học ở
trường THPT.
Đó cũng là hướng tiếp cận nghiên cứu của đề tài “Quản lý chất lượng dạy học ở các
trường THPT công lập thành phố Hạ Long tỉnh Quảng Ninh theo tiếp cận quản lý
chất lượng tổng thể ” mà tôi đã lựa chọn.
1.2. Các khái niệm cơ bản của đề tài
1.2.1. Hoạt động dạy học, quá trình dạy học
Có thể nói hoạt động dạy học (HĐDH) là hoạt động giáo dục cơ bản nhất, có
vị trí nền tảng, giữ vai trò chủ đạo trong nhà
tr
ư
ờng.
Dạy học là một hoạt động bao gồm hoạt động dạy của thầy và hoạt động học
của trò. Hai hoạt động này luôn luôn gắn bó mật thiết với nhau tồn tại trong một quá
trình thống nhất. Mỗi hoạt động đều có các thành tố: mục đích, nội dung,
phương

Hoạt động dạy
Hoạt động học
HĐ độc lập GV Phối hợp GV-HS trên lớp HĐ độc lập
HS
Sơ đồ 1.1: Phối hợp hoạt động dạy, hoạt động học.
Nội dung của HĐDH bao gồm toàn bộ hệ thống khái niệm của môn học,
phương pháp
đặc

trư
ng
của bộ môn, với phương pháp chiếm lĩnh khoa học để biến
tri thức của nhân loại thành những kiến thức của bản thân, hình thành và phát triển
năng lực của con người theo đúng mục tiêu giáo dục.
Trong HĐDH, chủ thể của hoạt động này tiến hành các hoạt động khác nhau,
nhưng không phải là đối lập nhau mà song song tồn tại và phát triển trong cùng một
quá trình thống nhất. Kết quả học tập
của

HS
được đánh giá không chỉ là kết quả
của hoạt động học mà còn là kết quả của hoạt động dạy.
Kết

quả
dạy của thầy
không thể được đánh giá tách rời kết quả học tập của HS.
HĐDH diễn ra trong quá trình dạy học, vốn là một bộ phận hữu cơ của quá
trình giáo dục tổng thể nhưng có những đặc điểm riêng. Mặc dù dạy học là có tính
quá trình nhưng HĐDH không đồng

vậy quá trình dạy học được thực hiện bởi các HĐDH cụ thể, diễn ra trong không
gian và thời gian xác định. Đây là hoạt động của các chủ
thể

dạy
học nhằm hình
thành và phát triển hoạt động học tập của người học tương ứng với các yêu cầu của
các thành tố quá trình dạy học. Trong HĐDH, giáo viên là nhân tố quan trọng hàng
đầu quyết định chất lượng dạy học, là người tổ chức và kiểm soát quá trình học của
học sinh, học sinh là nhân tố quyết định trực tiếp kết quả học tập của mình.
11
1.2.2. Khái niệm về chất lượng, chất lượng dạy học
1.2.2.1. Khái niệm chất lượng
i) Chất lượng là thuật ngữ có nhiều quan niệm khác nhau. Chẳng hạn:
- Chất lượng là ”tổng thể những tính chất, thuộc tính cơ bản của sự vật (sự
việc) làm cho sự vật (sự việc) này phân biệt với sự vật (sự việc) khác” (Từ điển
Tiếng Việt phổ thông, NXB Khoa học
xã

hội,
năm 1987).
- Chất lượng là “cái làm nên phẩm chất, giá trị của sự vật” hoặc là “ cái tạo
nên bản chất sự vật, làm cho sự vật này khác sự vật kia” (Từ điển Tiếng Việt thông
dụng, NXB Giáo dục, năm 1998).
- “Chất lượng là mức độ đáp ứng các yêu cầu của một tập hợp các đặc tính vốn
có” trong đó yêu cầu được hiểu là các nhu cầu hay mong đợi đã được công bố,
ngầm hiểu hay bắt buộc (theo định nghĩa
của

ISO

- Chất
lượng được
đánh giá bằng “giá trị học thuật” (đánh giá qua năng lực
học thuật của đội ngũ giảng viên). Điều khó khăn của cách đánh giá này là làm thế
nào xác định chất xám của đội ngũ giảng viên qua giảng dạy và nghiên cứu khoa
học.
- Chất lượng được đánh giá bằng “văn hóa tổ chức riêng” (một tổ chức giáo
dục có văn hóa riêng sẽ đem lại chất lượng tốt). Vì quan điểm này vay mượn của
lĩnh vực công nghiệp và thương mại nên khó áp dụng trong giáo dục.
12
Ngoài các quan niệm trên, còn một số quan niệm khác về chất lượng, như:
“Chất
lượng
là sự phù hợp với mục đích; Chất lượng là sự phù hợp với các tiêu
chuẩn; Chất lượng là hiệu quả của việc đạt mục đích do trường đề ra; Chất lượng là
đáp ứng nhu cầu của khách hàng
(người
sử dụng lao động được
đào
t
ạo)”.
[18]
ii) Những cách tiếp cận khác nhau về khái niệm chất lượng:
Có những cách tiếp cận khác nhau về khái niệm chất lượng như: Khái niệm
truyền thống về chất
lượng
(còn được gọi là khái niệm tuyệt đối về chất lượng);
Chất lượng là sự phù hợp với các tiêu chuẩn (thông số kỹ thuật); Chất lượng là sự
phù hợp với mục đích; Chất lượng với tư cách là hiệu quả của việc đạt mục đích;
Chất lượng là sự đáp ứng nhu cầu của khách hàng;

nhân vào sự phát triển xã hội”. [18]
13
Phương hướng chung của chất lượng giáo dục là hình thành những năng lực
cơ bản mà thời đại mới đòi hỏi như: năng lực thích ứng với những thay đổi, năng
lực
tư
duy sáng tạo, năng lực thực hiện và giải quyết vấn đề, năng lực tự học
thường
xuyên, suốt đời, năng lực tự đánh giá,
Ở Việt Nam, chất lượng giáo dục được đặt ra trong bối cảnh nước ta đang xây
dựng nền kinh tế thị
tr
ư
ờng
theo định hướng xã hội chủ nghĩa, mở cửa và bước vào
hội nhập với thế giới và khu vực. Trong khi đó, xu thế toàn cầu hóa, xu thế hợp tác
và cạnh tranh không những mang tầm cỡ quốc gia, mà còn mang tầm cỡ quốc tế
diễn ra trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội ngày càng gay gắt. Bên cạnh đó,
kinh tế tri thức, xã hội thông tin, xã hội học tập đang hình thành và phát triển ở
nhiều
n
ư
ớc
trong đó có
nước
ta. Đây thật sự là thời cơ và cũng là thách thức lớn đối
với giáo dục. Thách thức nổi bật nhất l
à

chấ

cứu nước; chất lượng giáo dục vùng núi phải khác chất lượng giáo dục vùng đô thị;
chất lượng quản lí của người hiệu trưởng so với người thầy giáo phải khác nhau vì
chức năng của họ không giống nhau
ii) Chất lượng dạy học :
Chất lượng dạy học có đặc trưng riêng biệt, đó là: sản phẩm là “con người”.
Vận dụng những quan niệm về chất lượng giáo dục nêu trên vào giáo dục phổ
thông, theo chúng tôi:
- Chất lượng dạy học
được
đánh giá qua mức độ đạt được mục tiêu dạy học đã
đề ra (đối với một
chương
trình dạy học nào đó).
- Chất lượng dạy học là chất lượng thực hiện các mục tiêu dạy học.
- Chất lượng dạy học là kết quả của quá trình dạy học được phản ánh ở các đặc
trưng về phẩm chất, giá trị nhân cách, các kỹ năng và năng lực thực hành của học
sinh tương ứng với mục tiêu, chương trình theo từng cấp học cụ thể.
- Chất lượng dạy học ở trường THPT thể hiện chính qua năng lực của học sinh
sau khi hoàn thành
ch
ư
ơng
trình cấp học THPT. Năng lực này bao hàm các thành
tố: Khối lượng, nội dung và trình độ kiến thức được học; Kĩ năng thực hành được
hình thành và được rèn luyện; Năng lực nhận thức và năng lực tư duy được hình
thành và được rèn luyện; Phẩm chất đạo đức
được
giáo dục.
14
1.2.3. Khái niệm về quản lý

Theo tác giả Bùi Minh Hiền: “ Quản lý là sự tác động có tổ chức, có hướng
đích của chủ thể quản lý tới đối
tượng
quản lý nhằm đạt mục tiêu đề ra” [13].
Từ các định nghĩa trên, có thể thấy quản lý bao giờ cũng là một tác động
hướng đích, có mục tiêu xác định. Quản lý bao gồm các yếu tố cấu thành: Chủ thể
quản lý, đối tượng và khách thể quản lý, mục tiêu quản lý. Các yếu tố này luôn luôn
gắn bó hữu cơ với nhau. Chủ thể quản lý là tác nhân tạo ra các tác động, còn đối
tượng quản lý thì sản sinh ra các giá trị vật chất và tinh thần có giá trị sử dụng, trực
tiếp đáp ứng nhu cầu con người. Giữa chủ thể quản lý và đối tượng quản lý phải có
chung một mục tiêu và quy trình, căn cứ vào đó mà chủ thể quản lý tạo ra tác động.
Quản lý thể hiện mối quan hệ giữa hai bộ phận: Chủ thể quản lý và đối tượng
quản lý. Đây
là

quan
hệ ra lệnh – phục tùng, không đồng cấp và có tính bắt buộc.
Quản lý là sự tác động mang tính chủ quan nhưng phải phù hợp với quy luật khách
quan. Quản lý có khả năng thích nghi giữa chủ thể quản lý với đối
tượng
quản lý và
ngược lại. Quá trình tác động của chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý được thể
hiện ở sơ đồ 2 sau :
15
Chủ thể
quản lý
Phương
pháp QL
Đối
tượng

dưới
sự tác động có định hướng của chủ thể quản lý.
- Tổ chức thực hiện: Nhằm hình thành cơ cấu tổ chức quản lý cùng các mối
quan hệ giữa chúng. Đó là việc sắp xếp, bố trí một cách khoa học các nguồn lực của
hệ thống thành một hệ toàn vẹn nhằm
bảo

đảm
cho chúng tương tác với nhau để đạt
được mục tiêu của hệ thống một cách tối
ưu.
Nhờ tổ chức có hiệu quả mà
người
quản lý có thể điều phối các nguồn lực, vật lực để thực hiện thành công các kế
hoạch đã đề ra. Vì vậy, cơ cấu tổ chức là một yếu tố không thể thiếu và là nguyên
nhân của mọi sự thành công hay thất bại của mọi cơ quan, đơn
vị.