PHÔI THAI HỆ TIÊU
HOÁ
ThS. Trịnh Sinh Tiên
1. MỤC TIÊU
NÊU ĐƯỢC NGUỒN GỐC BIỂU MÔ VÀ QUÁ TRÌNH TẠO HÌNH, TẠO MÔ
CÁC ĐOẠN ỐNG TIÊU HOÁ CHÍNH THỨC, GAN, TUỴ VÀ CÁC ĐƯỜNG
DẪN MẬT.
GIẢI THÍCH ĐƯỢC NHỮNG LIÊN QUAN VỀ VỊ TRÍ GIỮA CÁC ĐOẠN ỐNG
TIÊU HOÁ VÀ GIỮA CHÚNG VỚI GAN, TUỴ VÀ CÁC ĐƯỜNG DẪN MẬT.
GIẢI THÍCH ĐƯỢC NHỮNG PHÁT TRIỂN BẤT THƯỜNG HAY GẶP Ở HỆ
TIÊU HOÁ.
MÔ TẢ ĐƯỢC SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA CÁC MẠC TREO
RUỘT.
THUẬT NGỮ VÀ CHỮ VIẾT TẮT
ĐM: ĐỘNG MẠCH.
TM: TĨNH MẠCH
ĐM MẠC TREO RUỘT TRÊN = ĐM MẠC TREO TRÀNG TRÊN
ĐM MẠC TREO RUỘT DƯỚI = ĐM MẠC TREO TRÀNG DƯỚI
NỤ TUỴ BỤNG = NỤ TUỴ TRƯỚC
NỤ TUỴ LƯNG = NỤ TUỴ SAU
THÀNH BỤNG LƯNG = THÀNH BỤNG SAU
MẠC TREO RUỘT BỤNG = MẠC TREO TRÀNG TRƯỚC
MẠC TREO RUỘT LƯNG = MẠC TREO TRÀNG SAU
TRỤC DỌC = TRỤC ĐẦU-ĐUÔI
ĐẠI CƯƠNG
-
SỰ KHÉP PHÔI 3 LÁ DẠNG ĐĨA THÀNH
DẠNG ỐNG. (TUẦN 3)
-
ỐNG RUỘT NGUYÊN THUỶ (NỘI BÌ) TỪ
MÀNG HỌNG MIỆNG ĐẾN MÀNG NHỚP:

-
THỰC QUẢN DÀI RA DO LỒNG NGỰC HẠ
THẤP.
-
TẠO MÔ.
2. BẤT THƯỜNG.
TỊT DO VÁCH KHÍ-THỰC QUẢN LÙI RA
SAU, RÒ DO VÁCH TẠO RA KHÔNG HOÀN
TOÀN.
-
TỊT THỰC QUẢN ĐƠN THUẦN, KHÔNG
RÒ.
-
TỊT THỰC QUẢN ĐOẠN DƯỚI, RÒ KHÍ-
THỰC QUẢN ĐOẠN TRÊN.
-
TỊT THỰC QUẢN ĐOẠN GIỮA, RÒ KHÍ
THỰC QUẢN ĐOẠN DƯỚI.
-
TỊT THỰC QUẢN ĐOẠN GIỮA, RÒ PHẾ-
THỰC QUẢN
-
RÒ KHÍ-THỰC QUẢN KÉP.
3. LÂM SÀNG BẤT THƯỜNG.
ĐA ỐI, NÔN VỌT SỚM, SẶC.
Tịt dưới, rò trênTịt, không rò
Rò képTịt giữa, rò dưới Tịt giữa, rò phế-TQ
DẠ DÀY, TÁ TRÀNG
1. TẠO DẠ DÀY.
-

Bờ cong nhỏ
Thân vị
Bờ cong
lớn
Đáy vị
Khuyết tâm vị
GAN VÀ TÚI MẬT
1. TẠO CƠ QUAN VÀ MÔ:
-
SỰ XUẤT HIỆN VÀ PHÁT
TRIỂN CỦA MẦM GAN NGUYÊN
THỦY: TUẦN THỨ 4, NỘI BÌ ĐẦU
XA RUỘT TRƯỚC, PHÁT TRIỂN
TRONG VÁCH NGANG, DÂY TẾ
BÀO GAN CÙNG VỚI NHỮNG
XOANG MÁU (TM NOÃN
HOÀNG VÀ TM RỐN) TẠO MÔ
GAN. MÔ LK CỦA GAN PHÁT
SINH TỪ TRUNG MÔ VÁCH
NGANG.
-
TIỂU ĐẢO TẠO MÁU: CÁC TB
MÁU NGUYÊN THỦY TỪ THÀNH
TÚI NOÃN HOÀNG DI CƯ ĐẾN
GAN TẠO CÁC TIỂU ĐẢO XEN
GIỮA CÁC DÂY TB GAN VÀ
XOANG TM.
-
SỰ TẠO THÀNH CUỐNG MẦM
GAN NGUYÊN THỦY: (ỐNG

2. BẤT THƯỜNG:
TỊT ĐƯỜNG MẬT; TỊT, NHÂN ĐÔI
TÚI MẬT
3. LÂM SÀNG BẤT THƯỜNG:
VÀNG DA TẮC MẬT BẨM SINH.
TUỴ
1. TẠO CƠ QUAN VÀ MÔ:
-
TỤY: NỘI BÌ ĐOẠN SAU RUỘT
TRƯỚC, TUẦN 4.
-
MẦM TUỴ BỤNG: DƯỚI GỐC
MẦM GAN NGUYÊN THỦY, DI
CHUYỂN VÒNG RA SAU, SÁT
NHẬP NỤ TỤY LƯNG TẠO TUỴ
CHÍNH THỨC. (MỎM VÀ 1 PHẦN
ĐẦU TUỴ)
-
MẦM TỤY LƯNG : TIẾN VÀO
MẠC TREO RUỘT LƯNG. (ĐẦU,
THÂN, ĐUÔI TUỴ)
-
CUỐNG MẦM TUỴ BỤNG: ỐNG
TUỴ CHÍNH (WIRSUNG)
-
CUỐNG MẦM TUỴ LƯNG: ỐNG
TUỴ PHỤ (SANTORINI)
-
SỰ TẠO MÔ: DÂY TẾ BÀO (NỘI
BÌ) → ỐNG TUỴ NGUYÊN PHÁT →

RUỘT THỪA; ĐẠI TRÀNG LÊN; 2\3
PHẢI ĐẠI TRÀNG NGANG.
-
TẠO QUAI RUỘT NGUYÊN THUỶ:
RUỘT GIỮA DÀI NHANH, THÔNG VỚI
TÚI NOÃN HOÀNG.
NGÀNH ĐẦU PHÔI: TÁ TRÀNG, HỖNG
TRÀNG, ĐOẠN ĐẦU HỒI TRÀNG.
(MECKEL LÀ CHỖ NỐI). NGÀNH ĐUÔI
PHÔI: CÒN LẠI.
-
THOÁT VỊ SINH LÝ CỦA QUAI RUỘT
VÀO DÂY RỐN (DO BỤNG CHẬT HẸP,
GAN ↑, RUỘT DÀI THÊM).
-
XOAY QUAI RUỘT NGUYÊN THỦY:
NGƯỢC CHIỀU KIM ĐỒNG HỒ. LẦN 1:
90
0
, (TRONG DÂY RỐN), (TUẦN 8),
HỖNG HỒI TRÀNG DÀI THÊM. LẦN 2:
180
0
(TRONG KHOANG MÀNG BỤNG).
(90
0
+ 180
0
= 270
0

-
Thoát vị rốn bẩm sinh.
RUỘT SAU
1. TẠO CƠ QUAN.
-
TẠO: PHẦN CÒN LẠI CỦA ĐẠI
TRÀNG, TRỰC TRÀNG, ĐOẠN
TRÊN ỐNG HẬU MÔN VÀ CÁC
CẤU TRÚC THUỘC XOANG NIỆU-
DỤC.
-
VÁCH NIỆU-TRỰC TRÀNG:
TUẦN 4-6, CHIA Ổ NHỚP THÀNH
XOANG NIỆU-DỤC NGUYÊN
THUỶ (TRƯỚC) VÀ ỐNG HẬU
MÔN-TRỰC TRÀNG (SAU). NGĂN
MÀNG NHỚP THÀNH MÀNG NIỆU
DỤC VÀ MÀNG HẬU MÔN.
-
1\3 DƯỚI ỐNG HẬU MÔN-TRỰC
TRÀNG: NGOẠI BÌ DA
-
MÀNG HẬU MÔN RÁCH: TUẦN 9.
Tuần 4
Tuần 7
Tuần 6
2. Bất thường:

-
Không thủng hậu