Chương 4. Lý thuyết về hành vi của doanh nghiệp
I. Lý thuyết về sản xuất
II. Lý thuyết về chi phí, doanh thu, và lợi
nhuận
III. Tối đa hóa lợi nhuận và hành vi cung ứng
của doanh nghiệp
Pham Van Quynh
Foreign Trade University
[email protected]
I. Lý thuyết về sản xuất
1. Quá trình sản xuất
Đầu vào
Công nghệ sản
xuất
Q ≡ TP
Đầu ra
2. Các yếu tố sản xuất (đầu vào)
•
Các yếu tố sản xuất biến đổi (L – labor): số lượng của chúng có thể thay đổi được trong một thời gian ngắn. Ví dụ: nguyên vật liệu, bao bì sản phẩm, lao động trực
tiếp sản xuất…
•
Các yếu tố sản xuất cố định (K – capital): số lượng của chúng không thể thay đổi được trong một thời gian ngắn. Ví dụ: nhà xưởng, máy móc thiết bị, lao động quản
lý…
Quá trình sản xuất
Đầu vào
L
K
Công nghệ sản
xuất
Q ≡ TP
Đầu ra

L
0,5

K không đổi (và K = 100, ví dụ)
→ Q ≡ TP = 100
0,5
L
0,5
hay Q = f(L).
Đường tổng sản lượng TP
Sản lượng
TP ≡ Q
L
TP1
L1
A
0
TP ≡ f(L)
b) Sản lượng trung bình (AP) và sản lượng biên theo lao động
(MP
L
)
•
Sản lượng trung bình (AP) average product: AP = TP/L = Q/L
•
Sản lượng biên theo lao động (MP
L
- maginal product of labor): số
lượng thay đổi của TP khi L thay đổi 1 đơn vị.
MP

0
MP
L
L2
* Quan hệ giữa AP và MP
L
: MP
L
đi qua điểm cao nhất của AP
Chứng minh:
APmax ↔ AP’(L) = 0
AP = TP/L ↔ AP’(L) = (TP/L)’
= (TP’.L - TP.1)/L
2
= L(TP’ - TP/L)/L
2
= (MP
L
- AP)/L
→AP’(L) = 0 ↔ MP
L
= AP
c) Qui luật sản lượng biên giảm dần (the law of diminishing returns)
Tới một mức lao động nào đó: L↑→ MP
L
↓
•
0 – L1: MP
L
↑: do chuyên môn hóa sản xuất

L
+ K.P
K
TC/P
k

K
L
TC/P
L
K1
L1
A
0
B
K2
L2
Đường đồng
phí
TC
A
= TC
B
- Độ dốc = K’(L) = -P
L
/P
k
b)Đường đồng lượng (Isoquant)
-
Đường đồng lượng mô tả các tập hợp (L, K) sản xuất ra cùng 1 mức sản

. ∆L + MP
K
. ∆K
→ ΔK/ΔL = - MP
L
/MP
K
≡ MRTS (tỷ lệ thay thế kỹ thuật biên)
(Marginal rate of technical substitution)
c. Áp dụng
•
với một chi phí (TC) nhất định → Max sản lượng (TP)
•
với một sản lượng (TP) nhất định → Min chi phí (TC)
* với một TC nhất định → Max (TP)
Tại điểm cân bằng sản xuất E (L0, K0):
- P
L
/P
k
= - MP
L
/MP
K
(1)
TC = L.P
L
+ K.P
K
(2)

•
Chi phí sản xuất E’1 & E2?
2
K
L
K1
L2
Q2
E2
1 3
E1
L1
K2
Q1
E’1
L’1
* Lợi suất kinh tế theo qui mô
•
lợi suất kinh tế tăng theo qui mô (increasing economy to scale): đầu vào
(L, K) tăng n lần, đầu ra Q tăng nhiều hơn n lần
•
lợi suất kinh tế giảm theo qui mô (decreasing economy to scale): đầu vào
tăng n lần, đầu ra tăng ít hơn n lần
•
lợi suất không đổi theo qui mô (constant …): đầu vào tăng n lần, đầu ra
tăng n lần