1
Ch ng 3ươ
LÝ THUY T V HÀNH VI Ế Ề
C A NG I TIÊU DÙNGỦ ƯỜ
2
Gi nh chungả đị
Mô hình này d a trên gi nh v ự ả đị ề
hành vi c a ng i tiêu dùng là: ủ ườ
ng i tiêu dùng s ch n nhóm ườ ẽ ọ
hàng có kh n ng mang l i cho ả ă ạ
h ọ s th a mãn t i đaự ỏ ố .
3
I H U D NGỮ Ụ
H u d ng c dùng ch ữ ụ đượ để ỉ m c th a ứ độ ỏ
mãn c a con ng iủ ườ sau khi tiêu dùng m t ộ
hàng hóa, d ch v nào ó.ị ụ đ
Ba gi thuy t c b n v th hi u con ả ế ơ ả ề ị ế
ng i:ườ
Ng i tiêu dùng có th ườ ể so sánh, x p h ngế ạ các
t p h p hàng hóa theo s a thích hay tính ậ ợ ự ư
h u d ng mà chúng em l i.ữ ụ đ ạ
Th hi u có tính ị ế "b c c u"ắ ầ .
Ng i tiêu dùng ườ thích nhi u hàng hóa h n ítề ơ .
4
II.1 T ng h u d ngổ ữ ụ
N u m t cá nhân tiêu dùng m t lo i hàng hóa ế ộ ộ ạ
X thì hàm h u d ng có d ng:ữ ụ ạ
U = U(X) (3.1)
trong ó: U là t ng h u d ng và X là s đ ổ ữ ụ ố
l ng hàng hóa c tiêu dùng. L u ý: ượ đượ ư X v a ừ
c dùng ch tên c a hàng hóa và c ng đượ để ỉ ủ ũ
ng th i là s l ng hàng hóa c tiêu đồ ờ ố ượ đượ
dùng.
N u m t cá nhân tiêu dùng m t t p h p hai hay ế ộ ộ ậ ợ
nhi u hàng hóa: X, Y, Z, thì hàm t ng h u ề ổ ữ
d ng có d ng:ụ ạ
U = U(X, Y, Z, ) (3.2)
8
II.2 H U D NG BIÊNỮ Ụ
H u d ng biênữ ụ là ph n thay i trong ầ đổ
t ng s h u d ng do s d ng thêm hay ổ ố ữ ụ ử ụ
b t m t n v s n ph m hay hàng ớ ộ đơ ị ả ẩ
hóa nào óđ .
Theo nh nghĩa:đị
MU = (3.3)
V y, h u d ng biên chính là o hàm ậ ữ ụ đạ
c a t ng h u d ng theo s l ng ủ ổ ữ ụ ố ượ
hàng hóa.
dX
dU
X
U
Vùng kém
a thíchư
Vùng a thích h nư ơ
• D
•
• C
•
E
• B
?
?
A
S b a nố ữ ă
Hình 3.1 X p h ng các t p h p hàng ế ạ ậ ợ
hóa
X
A
Y
A
12
B ngả 3.2 Các t p h p hàng hóa t o ra ậ ợ ạ
cùng m t m c h u d ngộ ứ ữ ụ
13
•
M t m c h u d ng hay m c th a mãn ộ ứ ữ ụ ứ ỏ
c th có th c t o ra t nhi u t p ụ ể ể đượ ạ ừ ề ậ
h p hàng hóa khác nhau. ợ
•
Gi s m t cá nhân tiêu dùng hai lo i ả ử ộ ạ
hàng hóa X và Y. Ph ng trình c a ươ ủ
B
X
B
X
A
•
C
15
c i m c a ng cong bàng quanĐặ đ ể ủ đườ
T t c nh ng ph i h p n m trên cùng m t ấ ả ữ ố ợ ằ ộ
ng cong mang l i m t m c h u d ng đườ ạ ộ ứ ữ ụ
nh nhau.ư
T t c nh ng ph i h p n m trên ng cong ấ ả ữ ố ợ ằ đườ
bàng quan phía trên (phía d i) em l i ướ đ ạ
h u d ng cao h n (th p h n).ữ ụ ơ ấ ơ
ng cong bàng quan th ng d c xu ng Đườ ườ ố ố
v h ng bên ph i và l i v phía g c t a ề ướ ả ồ ề ố ọ
. độ
Nh ng ng cong bàng quan không bao ữ đườ
gi c t nhau. ờ ắ
16
•
•
•
A
C
bàng quan t i m t i m nào ó chính là t l ạ ộ đ ể đ ỷ ệ
thay th biên gi a hai s n ph m Y và X t i i m ế ữ ả ẩ ạ đ ể
óđ .
00
UUUU
dX
dY
X
Y
MRS
==
−=
∆
∆
−=
19
Hình 3.4 T l thay th biênỷ ệ ế
•
•
•
•
D
A
B
C
U
0
-2
-1
-2/3
thay th b ng vi c t ng tiêu dùng hàng hóa ế ằ ệ ă X.
L ng h u d ng t ng thêm t vi c t ng ượ ữ ụ ă ừ ệ ă X
(MU
X
∆X) ph i bù p v a l ng h u d ng ả đắ ừ đủ ượ ữ ụ
m t i t vi c gi m ấ đ ừ ệ ả Y. Do v y:ậ
23
MU
Y
∆
Y + MU
X
∆
X = 0
Y
X
Y
X
YX
MU
MU
MRS hay
MU
MU
X
Y
-
Y-MUXMU
==
∆
dY
X
U
Y
XYU
2
2
2
2
==⇒
−=−=−=⇒
=⇔
=