Chuyên đề 3: (câu 5)
Các kỹ năng cần thiết đối với nhà quản
trị? Mức độ đòi hỏi về từng loại kỹ năng
này đối với các nhà quản trị ở cấp bậc
khác nhau? Những kỹ năng này giúp ích
gì cho nhà quản trị trong điều hành công
việc?
1. Các kỹ năng cần thiết đối với nhà quản trị:
Để hoàn thành nhiệm vụ phức tạp khó khăn của mình, nhà quản trị cần phải có một số
kỹ năng cần thiết. Theo Robert L. Katz, 3 loại kỹ năng mà mỗi nhà quản trị cần phải có
gồm:
1.1 Kỹ năng kỹ thuật (technical skills) hay Kỹ năng chuyên môn/nghiệp vụ:
Là những khả năng cần thiết để thực hiện một công việc chuyên môn cụ thể, nói cách
khác là trình độ chuyên môn nghiệp vụ của nhà quản trị. Kỹ năng kỹ thuật bao hàm sự
hiểu biết và sự thành thạo về một loại hình hoạt động đặc biệt, nhất là loại hình hoạt động
có liên quan đến các phương pháp, các chu trình, các thủ tục hay các kỹ thuật. Nhà quản
trị có được những chuyên môn đó qua đào tạo ở các trường hay qua bồi dưỡng ở đơn vị.
Đây là kỹ năng rất cần cho quản trị viên cấp cơ sở hơn là cho cấp quản trị viên trung
gian hoặc cao cấp.
Ví dụ: Những kỹ năng kỹ thuật của nhạc sĩ, nhân viên kế toán hay kỹ sư… Kỹ năng
kỹ thuật đòi hỏi kiến thức chuyên môn, khả năng phân tích trong chuyên môn đó và sự
thành thạo, dễ dàng trong việc sử dụng các công cụ và kỹ thuật của chuyên ngành đặc
biệt đó.
Kỹ năng kỹ thuật có lẽ là cái quen thuộc nhất bởi vì nó cụ thể nhất, số người đòi hỏi là
đông nhất. Hầu hết các chương trình hướng nghiệp và đào tạo vừa học vừa làm chủ yếu
quan tâm đến việc phát triển kỹ năng kỹ thuật chuyên môn này.
1.2 Kỹ năng nhân sự (human skills):
Là những kiến thức liên quan đến khả năng cùng làm việc, động viên và điều khiển
nhân sự. Kỹ năng nhân sự là tài năng đặc biệt của nhà quản trị trong việc quan hệ với
những người khác nhằm tạo sự thuận lợi và thúc đẩy sự hoàn thành công việc chung. Một
vài kỹ năng nhân sự cần thiết cho bất cứ quản trị viên nào là biết cách thông đạt hữu hiệu,

những nhà quản trị đều có xu hướng muốn giữ những nhân viên giỏi nhất của mình
không cho luân chuyển sang bộ phận khác, nhưng về lâu dài, chính sách luân chuyển
nhân viên giỏi sẽ rất có lợi cho toàn thể công ty.
1.3 Kỹ năng tư duy (conceptual skills):
Là cái khó hình thành và khó nhất, nhưng nó lại có vai trò đặc biệt quan trọng, nhất là
đối với các nhà quản trị cao cấp. Họ cần có tư duy chiến lược tốt để đề ra đúng đường lối
chính sách đối phó có hiệu quả với những bất trắc, đe dọa, kìm hãm sự phát triển đối với
tổ chức. Nhà quản trị cần phải có phương pháp tổng hợp tư duy hệ thống, biết phân tích
mối liên hệ giữa các bộ phận, các vấn đề…biết cách làm giảm những sự phức tạp rắc rối
xuống một mức độ có thể chấp nhận được trong một tổ chức.
Kỹ năng tư duy bao gồm khả năng bao quát doanh nghiệp như một tổng thể. Khả
năng này bao gồm việc thừa nhận các tổ chức khác nhau của tổ chức phụ thuộc lẫn nhau
như thế nào, và những thay đổi trong một bộ phận bất kỳ ảnh hưởng đến tất cả những bộ
phận khác như thế nào. Khả năng này cũng mở rộng đến việc hình dung được mối quan
hệ giữa một cá thể doanh nghiệp với tất cả ngành công nghiệp, với cả cộng đồng, và các
lực lượng chính trị, xã hội và kinh tế trên cả nước với tư cách là một tổng thể. Thừa nhận
những mối quan hệ này và nhận thức được những yếu tố nổi bật trong bất kỳ tình huống
nào, người quản trị khi đó sẽ có thể hành động theo cách nào nâng cao được phúc lợi
tổng thể của toàn bộ tổ chức.
Vì thế sự thành công của bất cứ quyết định nào đều phụ thuộc vào kỹ năng tư duy của
những người đưa ra quyết định và những người chuyển quyết định thành hành động.
Ví dụ: Khi thực hiện một thay đổi quan trọng trong chính sách tiếp thị thì điều tối
quan trọng là phải tính đến những tác động đối với sản xuất, việc kiểm tra, tài chính, công
tác nghiên cứu và những con người có liên quan. Và công việc này giữ nguyên tầm quan
trọng của nó cho đến tận cấp cán bộ điều hành cuối cùng, người phải thi hành chính sách
mới. Nếu như mỗi nhà quản trị đều thừa nhận những quan hệ tổng thể và tầm quan trọng
của sự thay đổi thì họ gần như chắc chắn sẽ là người điều hành sự thay đổi đó có hiệu
quả hơn. Và do vậy, cơ hội thành công sẽ tăng lên rất nhiều.
Không chỉ có việc phối hợp một cách hiệu quả các bộ phận khác nhau của doanh
nghiệp mới phụ thuộc vào kỹ năng tư duy của các nhà quản trị mà toàn bộ đường hướng

cao hơn so với hoạt động vật chất thực tế thì nhu cầu về kỹ năng kỹ thuật trở nên ít quan
trọng hơn, giả định rằng ông ta có những cán bộ cấp dưới có kỹ năng và ông ta có thể
giúp họ giải quyết những vấn đề riêng của họ. Ở cấp đỉnh cao, kỹ năng kỹ thuật có thể
gần như không tồn tại và nhà quản trị có thể vẫn có khả năng làm việc với hiệu suất cao
nếu như các kỹ năng nhân sự và tư duy của ông ta phát triển cao.
Tất cả chúng ta đều quen thuộc với "những nhà quản trị chuyên nghiệp" đang trở
thành hình mẫu của cộng đồng các nhà quản trị hiện đại của chúng ta. Những con người
này di chuyển hết sức dễ dàng từ ngành sản xuất này sang ngành sản xuất khác và không
mất đi một chút tính hiệu quả nào đáng kể. Những kỹ năng nhân sự và tư duy của họ có
vẻ như đã đền bù lại việc họ không quen thuộc với những khía cạnh kỹ thuật của công
việc mới.

Kỹ năng nhân sự khả năng làm việc với những người khác là kỹ năng có tầm
quan trọng sống còn đối với hiệu quả điều hành tại bất cứ cấp nào.
Ví dụ: Theo một số nghiên cứu gần đây cho thấy
- Ở cấp đốc công, với tư cách là nhà quản trị, chức năng là duy trì được sự cộng tác
của mọi người trong nhóm lao động
- Nhóm cán bộ quản trị bậc trung, cần phải quan tâm đến việc tạo điều kiện cho sự
giao lưu trong tổ chức.
- Cấp cao nhất nhấn mạnh sự cần thiết của tự nhận thức và sự nhạy cảm đối với những
quan hệ con người của các nhà quản trị cấp này.
Những khám phá này có xu hướng chỉ ra rằng kỹ năng nhân sự hết sức quan trọng ở
tất cả các cấp, song cũng chỉ ra sự khác biệt trong tầm quan trọng tương đối ở các cấp
khác nhau.
Kỹ năng nhân sự tỏ ra quan trọng nhất ở những cấp thấp hơn, nơi mà số lần giao tiếp
trực tiếp giữa những nhà quản trị và những cán bộ dưới quyền là lớn nhất. Càng lên
những cấp quản trị cao hơn, số lượng và tần số những giao tiếp cá nhân đó càng giảm, và
kỹ năng nhân sự cũng trở nên ít cần thiết hơn theo tỷ lệ thuận, mặc dầu có lẽ không tỷ lệ
thuận một cách tuyệt đối. Cùng lúc đó, kỹ năng tư duy trở nên ngày càng quan trọng hơn
do nhu cầu ra quyết định chính sách và hành động trên tầm rộng lớn. Kỹ năng nhân sự xử

trên thị trường.
 KỸ NĂNG TƯ DUY
- Lãi lỗ là việc của bộ phận kế toán:
Tại Apple, giám đốc tài chính là người duy nhất “sở hữu” các báo cáo lãi lỗ và Giám đốc
điều hành hãng. Ở các công ty khác, doanh thu là vấn đề rất lớn, nhưng ở Apple chỉ giới
hạn ở một số người, còn các NV khác chỉ cần tập trung vào việc làm ra những sản phẩm
tốt nhất. Họ không cần phải lo lắng về chi phí.
 KỸ NĂNG KỸ THUẬT
- Cá nhân chịu trách nhiệm trực tiếp:
Có nghĩa là, với mọi sản phẩm hay tính năng, sẽ có một ai đó phải chịu trách nhiệm
cho sự thành công hay thất bại của nó. Apple không có khái niệm “trách nhiệm tập thể”
cũng không có chỗ cho sự bào chữa. Nếu bạn là trưởng nhóm, bạn phải làm thật tốt công
việc của mình.
 KỸ NĂNG NHÂN SỰ
- Thiết kế đi trước, “làng nước” theo sau:
Hầu hết các công ty thường bắt đầu với ý tưởng về sản phẩm, kế hoạch marketing và
xong xuôi mọi thứ mới tính tới thiết kế sản phẩm. Apple thì ngược lại. Các chuyên gia
thiết kế là những người cầm cân nảy mực. Họ sẽ xác định những gì cần có cho một sản
phẩm và sau đó Apple đưa ra những chi tiết còn lại.
 KỸ NĂNG TƯ DUY
- Không khích lệ nhân viên bằng cách thăng chức:
- Ở hầu hết các doanh nghiệp, nhân sự nào làm tốt việc của họ sẽ được xem xét cất
nhắc để nâng chức và đồng thời tăng thêm gánh nặng trách nhiệm cho họ. Tại Apple sẽ
tăng lương cho người làm tốt nhưng cố gắng duy trì họ làm việc ở những vị trí mà họ
thành công nhất.
VD: bạn là một nhà thiết kế giỏi nhưng không có nghĩa rằng bạn sẽ là một nhà quản lý bộ
môn thiết kế tài ba. Mặc dù ở công ty khác, bạn sẽ được thăng lên chức quản lý, nhưng ở
Apple, bạn vẫn làm việc đó và được trả lương cao hơn
 KỸ NĂNG NHÂN SỰ
- Thỏa mãn các “Thượng đế”: