Mét sè biÖn ph¸p rÌn ph¸t ©m ch÷ c¸i l-n cho trÎ 5-6 tuæi
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI.
1. Cơ sở lý luận:
Như Bác Hồ đã dậy chúng ta “Vì lợi ích mười năm trồng cây, vì lợi ích trăm
năm trồng người” và nghị quyết Trung ương Đảng đã chỉ rõ: Giáo dục là quốc
sách hàng đầu mà ở đó nhiệm vụ của ngành học Mầm non là đặt những viên gạch
đầu tiên tạo nền móng vững chắc để khởi đầu cho một công trình thế kỷ “Một trăm
năm trồng người đó.”
Căn cứ vào mục tiêu của Đảng, của Ngành giáo dục và đào tạo đã đề ra. Để
đảm bảo trẻ em là chủ nhân tương lai của đất nước chúng ta cần phải bồi dưỡng
cho trẻ những tri thức ngay từ tuổi Mầm non. Điều đó giúp cho trẻ có những hành
trang quan trọng trên con đường chinh phục đỉnh cao khoa học kỹ thuật, góp phần
đưa đất nước đi lên con đường công nghiệp hóa- hiện đại hóa đất nước.
Là một giáo viên Mầm non tâm huyết với nghề, tôi nhận thấy hoạt động làm
quen chữ viết rất quan trọng đối với trẻ Mầm non. Nó có ý nghĩa và tác dụng to lớn
nhằm phát triển toàn diện cho trẻ về mọi mặt như: Nhận thức, thẩm mỹ, đạo
đức Đặc biệt hoạt động làm quen chữ viết giúp trẻ phát triển ngôn ngữ. Mặt khác
nó còn giúp trẻ nhận biết thế giới xung quanh, giúp trẻ giao tiếp với mọi người.
Có thể nói hoạt động làm quen chữ viết là tiền đề vững chắc giúp trẻ mẫu giáo
lớn bước vào trường Phổ thông với một tâm thế tự tin, vững vàng bởi chữ viết là
một phương tiện đặc biệt quan trọng không thể thiếu ở trường Tiểu học. Phát âm
chuẩn là một trong những khía cạnh của nghệ thuật ngôn ngữ mà con người cần
nắm được, nhằm mục đích sở hữu trong tay thứ vũ khí giao tiếp mọt cách thuận lợi
nhất.
2. Cơ sở thực tiễn.
Năm học 2012-2013 tôi vẫn tiếp tục được phân công dạy lớp mẫu giáo lớn 5-6
tuổi, cũng như những năm trước trong khi dạy trẻ phát âm đúng chữ cái tôi đã gặp
rất nhiều khó khăn. Nguyên nhân chính là do bộ máy phát âm của trẻ ở độ tuổi này
chưa hoàn thiện. Bên cạnh đó còn có cả nguyên nhân người lớn phát âm chưa
chuẩn xác nên đã ảnh hưởng đến quá trình phát âm đúng các chữ cái của trẻ.
Đặc biệt qua thực tế giảng dạy khi dạy trẻ phát âm chữ cái l-n tôi nhận thấy trẻ

2. Phương pháp thu thập sử lý số liệu.
3. Phương pháp nghiên cứu tài liệu.
4. Phương pháp đàm thoại, trực quan minh họa, kết hợp công nghệ thông tin.
5. Phương pháp quan sát đúc rút kinh nghiệm.
IV. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI.
A. THỰC TRẠNG NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI.
1. Thuận lợi.
- Ban giám hiệu nhà trường luôn tạo điều kiện giúp đỡ giáo viên về chuyên
môn, cơ sở vật chất, đồ dùng, trang thiết bị dạy học. Luôn luôn động viên sự sáng
tạo của giáo viên, khích lệ giáo viên ứng dụng công nghệ thông tin vào các hoạt
động chăm sóc giáo dục trẻ.
Ph¹m ThÞ Th
Trêng mÇm non §¹i Thµnh
2
Một số biện pháp rèn phát âm chữ cái l-n cho trẻ 5-6 tuổi
- Bn thõn tụi ó cú nhiu nm cụng tỏc trong ngnh, cú trỡnh o to chun,
tớch ly c mt sú kinh nghim trong cụng tỏc chm súc giỏo dc tr.
- Luụn cú tinh thn hc hi, cú tinh thn cu tin b, khụng ngng hc hi bn
bố ng nghip luụn i mi hỡnh thc t chc v i mi phng phỏp dy
hc.
- c s tớn nhim ca ph huynh hc sinh.
- Cỏc bc ph huynh ó quan tõm n tr nhiu hn so vi nhng nm hc
trc.
- 100% tr ó qua lp mu giỏo 4 tui, tr nhanh nhn khe mnh, i hc u.
- Lp hc din tớch, cú dựng, chi phc v chuyờn .
2. Khú khn.
Bờn cnh nhng thun li trờn cng cũn mt s nhng khú khn nh sau:
- i Thnh l mt xó thun nụng, kinh t cũn nhiu khú khn nờn cng nh
hng trc tip n vic úng gúp mua sm trang thit b phc v chuyờn .
- C s vt cht ó cú xong cha phong phỳ nờn cng phn no nh hng n

phú, gần gũi với trẻ tôi đã không ngừng học hỏi trang trí lớp theo chủ đề, chủ điểm.
Tạo môi trường chữ viết trong và ngoài lớp học phong phú.
* Môi trường chữ viết trong lớp:
Tất cả các bảng biểu, tranh ảnh trang trí theo chủ đề, chủ điểm đều có tên viết
bằng các chữ cái in thường hoặc viết thường để cho trẻ làm quen.
Các đồ dùng đồ chơi trong các góc tôi đều vi tính tên đồ dùng bằng các loại chữ
khác nhau để tạo môi trường chữ viết cho trẻ.
* Môi trường chữ viết ngoài lớp học.
Ngoài sân trường tôi cũng vi tính tên các cây xanh, tên các đồ dùng, đồ chơi
ngoài trời, tên biển trường, tên lớp để tạo môi trường chữ viết cho trẻ.
Với các hình thức như vậy trẻ được làm quen với môi trường chữ viết một cách
rất tự nhiên và hứng thú. Nó cũng đã cũng đã phần nào giúp tôi rèn trẻ nhận biết và
phát âm các chữ cái thuận lợi hơn. Nhất là các chữ cái mà trẻ phát âm chưa chuẩn
xác (n-l)
3. Khảo sát thực trạng của lớp mình phụ trách .
Khi đã có đầy đủ đồ dùng dồ chơi phục vụ cho chuyên đề, có một môi trường
chữ viết phong phú. Để thuận lợi hơn trong quá trình thực hiện đề tài này tôi đã
tiến hành khảo sát điều tra mức độ nhận thức của trẻ trong lớp về cách phát âm chữ
cái n- l cho trẻ đạt hiệu quả cao.
* Kết quả khảo sát đầu năm học 2011-2013 như sau:
STT Nội dung khảo sát Kết quả khảo sát Tỷ lệ phần trăm
1 Số trẻ phát âm sai chữ cái n 11/31 35%
2 Số trẻ phát âm sai chữ cái l 10/31 32,5%
3 Số trẻ phát âm đúng 2 chữ cái n-l 10/31 32,5%
Ph¹m ThÞ Th
Trêng mÇm non §¹i Thµnh
4
Mét sè biÖn ph¸p rÌn ph¸t ©m ch÷ c¸i l-n cho trÎ 5-6 tuæi
Dựa vào kết quả khảo sát trên tôi đã nắm đượ cụ thể nhũng trẻ nào phát âm chữ
cái n- l chưa chuẩn xác và có kế hoạch rèn cách phát âm chữ cái n- l cho trẻ đạt

chơi củng cố:
Ph¹m ThÞ Th
Trêng mÇm non §¹i Thµnh
5
Mét sè biÖn ph¸p rÌn ph¸t ©m ch÷ c¸i l-n cho trÎ 5-6 tuæi
Ví dụ: Trò chơi 1: “Tìm chữ.”
Cho trẻ đọc bài thơ có nhiều chữ l,n do tôi sáng tác, chọn đúng chữ cái để trẻ
đọc nhiều lần:
“Là lá la la
Chúng ta cùng đếm
Bạn cố nhanh lên
Tìm ngay chữ này”
Yêu cầu trẻ khi nghe cô phát âm “l” hoặc “n” trẻ chọn đúng giơ lên, đọc to các
cháu ngồi cạnh phát hiện, kiểm tra lẫn nhau và tự sửa sai. Với trò chơi này trẻ vừa
nhận biết và phát âm đúng chữ n-l, đồng thời phát âm chuẩn các từ có chứa chữ cái
n-l trong bài thơ.
Trò chơi 2: “Tìm chữ.”
Tôi chuẩn bị những bài thơ do tôi sáng tác hoặc sưu tầm viết chữ to có nhiều từ
chứa chữ cái n-l. Tôi yêu cầu trẻ đọc thuộc bài thơ theo cô và gạch chân những chữ
cái vừa học.
“Là lá la la
Em là bé giỏi
Em là bé ngoan
Ngày giúp mẹ chăm làm
Lau nhà múc nước
Tưới vườn na xanh”
Hoặc bài thơ: “Lúa ngô là cậu đậu nành”
“Lúa ngô là cậu đậu nành
Đậu nành là anh dưa chuột
Dưa chuột là duột dưa gang

Khé ngọt lại thanh
Nai sữa đậu nành ”
Hay trong chủ điểm Gia đình tôi chọn bài thơ “Giữa vòng gió thơm”
“ Này chú gà nâu
Này chú vịt bầu
Hãy yên lặng nào
Phe phẩy quạt nan ”
Hay bài thơ: “Nàng tiên ốc” cũng có các câu thơ như:
“ Rồi bà lại đi làm
Đàn lợn đã được ăn
Cơm nước nấu tinh tươm
Bà già thấy chuyện lạ
Thì thấy một nàng tiên
Rồi ôm lấy nàng tiên ”
Hay bài thơ: “Hoa cúc vàng” cũng có câu thơ như:
“ Sớm nay nở hết
Nắng lại về chăng ”
Ph¹m ThÞ Th
Trêng mÇm non §¹i Thµnh
7
Mét sè biÖn ph¸p rÌn ph¸t ©m ch÷ c¸i l-n cho trÎ 5-6 tuæi
Khi cho trẻ đọc thơ cô chú ý sửa trực tiếp cho trẻ, cô đọc trước cho trẻ đọc sau,
cô đứng đối diện với trẻ. Trẻ đồng thời nghe cô đọc và nhìn miệng cô khi cô đọc từ
có chứa phụ âm n-l đó để trẻ đọc theo
5.2: Rèn phát âm chữ cái l-n qua hoạt động giáo dục âm nhạc:
Trong hoạt động âm nhạc tôi không chỉ dạy trẻ hát đúng nhạc, rõ lời mà rất chú
ý dạy trẻ hát chuẩn các từ. Khi dạy trẻ hát có lúc tôi cho trẻ hát không nhạc đệm để
sửa cao độ, trường độ của bài hát, đồng thời còn sửa lỗi phát âm cho trẻ. Tôi còn
chú ý lựa chọn một số bài hát có phụ âm l-n để có nhiều cơ hội sửa lỗi phát âm l-n
cho trẻ theo từng chủ điểm.

dng la chn t ng phự hp sa li phỏt õm cho tr
Vớ d : Khi cho tr khỏm phỏ v con vt nuụi trong gia ỡnh trong ch im th
gii ng vt ch nhỏnh: Con vt nuụi trong gia ỡnh. Khi cụ t cõu hi gi m
cho tr tr nờu tờn v c im cỏc con vt nuụi trong gia ỡnh cú cha ch l-n:
con ln nuụi trong gia ỡnh, con vt i lch bch
Hay ch im phng tin giao thụng: Xe lu to lự lự, tu ha lao nhanh vun vỳt,
mỏy bay ln trờn bu tri
Trong ch im ngh nghip: Ht thúc ny mm, Bỏc nụng dõn õng cy lỳa
Trong ch im nc v mựa hố: Nc núng nc lnh, h nc lung linh, mựa
hố cú nng núng, mựa ụng giỏ lnh
Vi s la chn h thng cõu hi gi m cú cha ch cỏi l-n mt cỏch hp lý
co giỏo s kt hp rốn phỏt õm chun l-n cho tr mt cỏh t nhiờn m tr li rt
hng thỳ v cú hiu qu.
5.4: Rốn phỏt õm chun ch cỏi l-n qua hot ng giỏo dc th cht:
Tụi tn dng s li phỏt õm qua hot ng giỏo dc th cht bng cỏch dỏn
ch cỏi l-n cho tr phỏt õm kt hp vn ng qua cỏc bi tp vn ng vi búng
nh: Chuyn búng bờn trỏi, bờn phi, ln búng qua ng dớch dc, tung búng bt
búng
Hay cỏc bi tp bt nhy: Bt qua 4-5 vũng, bt tỏch chõn Tụi vit ch cỏi l-n
vo cỏc ụ tr va bt nhy va phỏt õm ch
Ngoi ra tụi cũn tp trung nhiu c hi sa li phỏt õm 2 ch cỏi l-n cho tr vo
cỏc hot ng khỏc nh: Hot ng to hỡnh, hot ng lm quen vi cỏc biu
tng toỏn
5.5: Rốn phỏt õm chun ch cỏi n-l cho tr mi lỳc, mi ni:
Khi sa li ngng cho tr tụi khụng ch chỳ ý n cỏc hot ng chung m cũn
sa li phỏt õm cho tr mi lỳc mi ni:
Vớ d: hot ng ngoi tri l hot ng cng gõy c hng thỳ ln cho tr .
Tr hỏo hc mi ln cựng cụ tham gia hot ng ngoi tri chớnh vỡ iu tụi ó
chn thi gian, khụng gian hp lý rốn phỏt am chun ch cỏi n-l cho tr
Vớ d : Khi i quan sỏt cỏc hin tng xung quanh, tr cú cm nhn rt t nhiờn

Ngoài ra tôi còn thường xuyên sưu tầm và sử dụng các bài đồng dao có những
vần điệu dễ nhớ và chứa nhiều phụ âm l-n để tích hợp vào các hoạt động chung và
các hoạt động khác trong ngày.
Ví dụ các bài đồng dao:
“ Kiến càng kiến kệ
Kiến mẹ kiến co
Kiến ở trên non
Là con kiến nhót
Hay đi lót thót
Là con kiến hôi
Chân vướng nhọ nồi
Ph¹m ThÞ Th
Trêng mÇm non §¹i Thµnh
10
Mét sè biÖn ph¸p rÌn ph¸t ©m ch÷ c¸i l-n cho trÎ 5-6 tuæi
Là con kiến nhện
Vừa đi vừa liệng
Là con kiến bay ”
Hoặc bài:
“Con chim hay hót
Nó hót cành đa
Nó xa cành trúc
Nó rúc cành tre
Nó hót le te
Nó hót la ta
Nó hay vô nhà
Nó ra ruộng lúa
Nó múa nó chơi ”
Hay bài ca dao:
“Chim trời ai dễ đếm lông

từng nhân vật để trẻ nhìn và phát âm). Đến lớp cô giáo dạy các bạn các chữ cái gì;
các con nhìn xem cô giáo dạy các bạn chữ cái gì. Tôi lại nhấn chuột phóng to chữ
cái trên bảng để trẻ tự phát âm.
Tương tự như vậy tôi có thể xây dựng hình ảnh các bộ phim theo từng chủ điểm
tạo tình huống hợp lý và hấp dẫn cho trẻ luyện phát âm 2 chữ cái l-n. Mỗi chủ
điểm cài đặt một hình ảnh và các từ khác nhau nhưng vẫn chứa chữ cái l-n để cho
trẻ luyện đọc từ và phát âm. Tôi thấy trẻ hết sức hứng thú và qua đây cũng tập cho
trẻ trải nghiệm nhấn phím (chuột) làm quen với máy vi tính vì đây là chương trình
do cô giáo cài đặt trước nên trẻ chỉ việc nhấn chuột theo gợi ý của cô là có thể
chuyển cảnh sang trái, sang phải, phóng to, thu nhỏ một cách dễ dàng từ đó trẻ
rất hứng thú phát âm đúng và nhớ lâu được chữ cái l-n và một số chữ cái khác.
7.Rèn phát âm chuẩn chữ cái l-n thông qua việc khuyến khích trẻ tự phát
hiện và sửa lỗi sai cho nhau:
Để hình thành thói quen này tôi luôn gần gũi giao tiếp với trẻ, yêu cầu trẻ chú ý
lắng nghe, phát hiện chính bản thân và các bạn. Tôi kịp thời động viên những cháu
có ý thức phát âm đúng, đồng thời khích lệ những cháu phát hiện lỗi phát âm của
bạn khác và nhắc nhở bạn sửa ngay ở mọi lúc, mọi nơi khi trẻ giao tiếp với nhau
hay chính trong giờ học.
Ví dụ: Khi cho trẻ đọc bài thơ: “Giữa vòng gió thơm” có các câu thơ:
“Này chú gà nâu
Này chú vịt bầu”
Phát hiện có trẻ đọc sai chữ cái l-n tôi yêu cầu trẻ đọc lại hỏi trẻ đọc như thế đã
đúng chưa?. Tại sao chưa đúng?. Đọc thế nào cho đúng?. Tôi cho trẻ đọc chuẩn
đọc lại và cho các bạn nhận xét cách phát âm của bạn mình. Với nhiều lần làm như
vậy tôi đã giúp cho trẻ có thể tự phát hiện lỗi phát âm của mình và các bạn trong
lớp.
Ph¹m ThÞ Th
Trêng mÇm non §¹i Thµnh
12
Mét sè biÖn ph¸p rÌn ph¸t ©m ch÷ c¸i l-n cho trÎ 5-6 tuæi

Sau khi thực hiện các biện pháp này so với đầu năm thì chất lượng của trẻ đáng
mừng. Trẻ phát âm chuẩn xác 2 chữ cái l-n lên tới gần 100%. Điều đó dẫn đến
ngôn ngữ của trẻ mạch lạc hơn, diễn đạt được đúng nghĩa, đủ câu đã giúp trẻ tháo
gỡ được khó khăn trong giao tiếp góp phần phát triển toàn diện cho trẻ.
Ph¹m ThÞ Th
Trêng mÇm non §¹i Thµnh
13
Mét sè biÖn ph¸p rÌn ph¸t ©m ch÷ c¸i l-n cho trÎ 5-6 tuæi
VI. TRIỂN VỌNG CỦA ĐỀ TÀI.
Qua phương pháp nghiên cứu thực nghiệm của đề tài tôi đã đạt được một kết
quả đáng kể trong quá trình thực hiện trong năm 2012-2013 và tiếp tục thực hiện
2013-2014 không tránh khỏi những thiếu sót, tôi rất mong được sự đóng góp ý
kiến của hội đồng khoa học, bạn bè đồng nghiệp để đề tài sáng kiến kinh nghiệm
này được đầy đủ hơn có thể phổ biến áp dụng rộng rãi cho tất cả các lớp 5 tuổi
trong trường.
VII. KẾT LUẬN.
Qua quá trình nghiên cứu thực hiện một số biện pháp rèn phát âm chữ cái l-n
cho trẻ tôi nhận thấy đã tháo gỡ được một số khó khăn nhất định trong việc rèn
luyện trẻ phát âm chữ cái l-n. Trẻ tiếp thu một cách rất tự nhiên và hứng thú từ đó
tôi rút ra được một số kinh nghiệm sau:
Muốn dạy trẻ phát âm chẩn chữ cái trước tiên cô giáo luôn có ý thức rèn luyện,
thường xuyên tham khảo các tài liệu, chuyên san, các giáo trình “ Ngôn ngữ Tiếng
Việt ”. Luôn luôn chú trọng tới lời nói khi giao tiếpvới trẻ với mọi người và ở mọi
lúc mọi nơi. Cô giáo phải luôn tạo môi trường ngôn ngữ phong phú, phải biết lựa
chọn và sử dụng các biện pháp có hiệu quả như tích hợp sử dụng các trò chơi, các
bài đồng dao, ca dao đẻ trẻ được khám phá trải nghiệm và một phần không thể
thiếu đó là bước đầu làm quen với công nghệ thông tin, thường xuyên làm đồ dùng
đồ chơi tự tạo phù hợp với yêu cầu của bài dạy, đồ dùng đồ chơi mang tính thẩm
mỹ, đảm bảo an toàn cho trẻ
Cô giáo phải luôn gần gũi với trẻ, năm bắt được đặc điểm tâm lý của trẻ, quan

Ph¹m ThÞ Th
Trêng mÇm non §¹i Thµnh
15
Mét sè biÖn ph¸p rÌn ph¸t ©m ch÷ c¸i l-n cho trÎ 5-6 tuæi
Ph¹m ThÞ Th
Trêng mÇm non §¹i Thµnh