1

NGUỒN NHÂN LỰC TÀI CHÍNH- NGÂN HÀNG CHẤT LƯỢNG
CAO, ĐÁP ỨNG ĐƯỢC YÊU CẦU XÃ HỘI-
GIẢI PHÁP TỪ NHIỀU PHÍA
(22/07/2010)
Hội thảo khoa học ngành ngân hàng với chủ đề: “ Phát triển nguồn nhân lực chất
lượng cao cho ngành ngân hàng Việt Nam”, sẽ diễn ra vào ngày 19 tháng 4 năm
2010 tại Học viện Ngân hàng, do Lãnh đạo Ngân hàng nhà nước Việt Nam chủ trì.
Được Ban tổ chức đặt hàng với chủ đề này, xin được chia sẻ một số suy nghĩ về
nguồn nhân lực chất lượng cao cho ngành nói chung và cho từng ngân hàng thương
mại nói riêng.
1. Thực trạng chất lượng tân cử nhân tài chính - ngân hàng.
Nâng cao năng lực hoạt động của các tổ chức tín dụng nói chung – ngân hàng thương
mại nói riêng đang là vấn đề được xã hội quan tâm. Do hội nhập kinh tế quốc tế, cạnh
tranh giữa các quốc gia, giữa các ngân hàng ngày càng gay gắt với nhiều hình thức đa
dạng, phong phú.
Thực trạng này, các tổ chức tài chính – ngân hàng Việt nam vẫn còn nhiều khó khăn về
công nghệ, trình độ quản lý, năng lực tài chính và nguồn nhân lực có chất lượng cao.
Với chiến lược mở rộng thị trường, các tổ chức tài chính – ngân hàng nước ngoài vào
Việt Nam mang theo rất nhiều cái mới: Tư duy mới; công nghệ mới; sản phẩm, dịch vụ
mới và trình độ quản lý hiện đại…Họ muốn sử dụng nguồn nhân lực sẵn có của Việt
nam để triển khai những dịch vụ tài chính, ngân hàng, nhưng nguồn nhân lực của các cơ
sở đào tạo( Đại học/ Học viện) cử nhân tài chính – ngân hàng nhìn chung chưa đáp ứng
được yêu cầu của các ngân hàng cả về số lượng và chất lượng. Có thể chỉ ra một vài hạn
chế lớn của các tân cử nhân tài chính – ngân hàng:
(1) Khả năng giao tiếp, kỹ năng thuyết trình, kỹ năng viết; kỹ năng làm việc theo
nhóm; kỹ năng lắng nghe, kỹ năng ứng xử…: Đây là các kỹ năng quan trọng trong quá
trình làm việc ở nhiều vị trí trong ngân hàng. Đa số các tân cử nhân vào làm việc trong
ngân hàng được bố trí là cán bộ quan hệ khách hàng, các giao dịch viên, những cán bộ
này thực hiện nhiệm vụ bán các sản phẩm/ dịch vụ ngân hàng cho khách hàng. Nhưng

- Thiếu tự tin trong giao tiếp, dẫn đến thiếu khả năng trình bày một cách thuyết phục.
- Thiếu khả năng kiểm soát cảm xúc, đặt biệt khi đặt vào tình huống giải quyết với
khách hàng khó tính hoặc mâu thuẫn về lợi ích.
- Thiếu khả năng tư duy sáng tạo, dẫn đến gặp khó khăn khi đặt vào tình huống cần sự
chủ động đưa ra giải pháp.
- Trình độ tiếng Anh chưa đạt yêu cầu nếu phải phục vụ các khách hàng nước ngoài tại
quầy….
Nguyên nhân của thực trạng này từ nhiều phía: từ các Đại học/ Học viện, từ phía cơ quan
quản lý nhà nước -BGD&ĐT và từ phía các ngân hàng thương mại – đơn vị sử dụng
nguồn lực.
Thứ nhất: Về phía cơ sở đào tạo (Đại học/ Học viện), cho đến nay vẫn chủ yếu đào tạo
theo khả năng sẵn có của mình. Một số chuyên ngành chuyên sâu như chuyên ngành
ngân hàng, chưa chú ý đến tính đặc thù để đầu tư công sức thoả đáng từ việc xây dựng
chương trình, khảo sát, phân tích nhu cầu nguồn nhân lực đến việc dự báo về sự phát
triển của ngành trong điều kiện hội nhập. Mặt khác, do nhu cầu người học rất lớn, các
3

Đại học/ Học viện đào tạo ngân hàng công lập đã có vài chục năm xây dựng và phát triển,
nên luôn có tỷ lệ thí sinh đăng ký dự thi cao, nhưng chủ yếu vẫn đào tạo theo khả năng
“sẵn có của mỗi trường “ mà chưa thực sự chú ý đến đào tạo theo “ cầu” của thị trường,
của các NHTM. Do phải giảng dậy nhiều (giảng đại học, cao đẳng, chuyển đổi, vừa học
vừa làm, cao học nghiên cứu sinh, bồi dưỡng ), giáo viên không có thời gian nghiên
cứu khoa học, tiếp cận văn bản chế độ mới của ngành, của các Bộ ngành khác có liên
quan, cũng như đi thực tế tại các ngân hàng. Vì thế nhìn chung chất lượng đội ngũ giáo
viên cũng như chất lượng đào tạo được cải thiện qua mỗi năm không nhiều.
Thứ hai: Từ phía Bộ giáo dục và Đào tạo.
Hàng năm dựa vào một số tiêu chí về số lượng giáo viên quy đổi, cơ sở vật chất…bên
cạnh đó là cơ chế “xin – cho”, Bộ GD&ĐT giao chỉ tiêu đào tạo cho các cơ sở đào tạo.
Một khi cách phân bổ chỉ tiêu như vậy, thì cơ sở đào tạo chưa cần xem xét đúng mức sinh
viên ra trường có làm đúng nghề hay không, đã đáp yêu cầu của các cơ quan sử dụng lao

Cùng với việc cải tiến chương trình đào tạo, đổi mới phương pháp giảng dạy của giáo
viên, phương pháp quản lý sinh viên, cơ sở đào tạo muốn có sinh viên ra trường chất
lượng cao cần lưu tâm đến một vài gợi ý sau:
- Giúp sinh viên xây dựng kỹ năng mền cần thiết: Kỹ năng nói, kỹ năng viết, kỹ năng
thuyết trình, kỹ năng nghe; kỹ năng làm việc nhóm …bằng cách mời các chuyên gia đến
từ các trung tâm đào tạo, từ các ngân hàng tham gia giảng dậy ngoại khóa cho sinh viên;
tổ chức các sân chơi dưới nhiều hình thức khác nhau, để giúp sinh viên phát triển kỹ năng
mền.
- Tạo điều kiện cho sinh viên được tiếp cận với những kiến thức thực tế nhiều hơn, bằng
cách: mời các báo cáo viên đến từ NHNN, NHTM, một cách thường xuyên và hiệu quả
hơn. Khuyến khích sinh viên năm thứ 3, 4 có thể bằng nhiều cách tiếp cận các nghiệp vụ
thực tế tại các ngân hàng hay tại các ngân hàng thực hành, các trung tâm/ trường ĐT của
ngành trong từng ngân hàng.
- Tổ chức cho sinh viên được tiếp xúc với ngân hàng khi có nhu cầu tuyển dụng, để vừa
giúp sinh viên nắm bắt được những yêu cầu về kỹ năng cần có trong công việc, vừa khắc
phục được khiếm khuyết về kiến thức.
- Định kỳ nhận phản hồi về chất lượng của sinh viên ra trường để Đại học/ Học viện điều
chỉnh kịp thời chương trình đào tạo và bám sát yêu cầu thực tiễn.
- Vấn đề cốt lõi giải quyết tận gốc vấn đề này là phảỉ gắn kết chặt chẽ giữa sở đào tạo
với các ngân hàng trên cơ sở đảm bảo lợi ích hợp pháp của hai bên. Lợi ích lớn nhất của
sự phối hợp này là các ngân hàng có được nguồn nhân lực có chất lượng phù hợp với yêu
cầu phát triển của ngân hàng. Để thực hiện liên kết này, hàng năm căn cứ vào nhu cầu
nguồn nhân lực bổ sung cho từng vị trí, các ngân hàng sẽ “đặt hàng” với các Đại học/
Học viện với yêu cầu đầu ra rõ ràng, các cơ sở đào tạo sẽ có thêm kinh phí từ những đơn
đặt hàng này để cải thiện cơ sở vật chất. Làm được việc này, các ngân hàng có được
nguồn nhân lực chất lượng cao theo yêu cuầu của chính mình, các Đại học/ học viện
khẳng định được mình, nâng cao uy tín với xã hội và có điều kiện thu hút đầu vào các
học sinh giỏi để đáp ứng đầu ra cho từng chuyên ngành. Để làm được này không đơn
giản, nhưng không phải không làm được, ngoài việc quyết tâm từ hai phía cần phải xây
dựng được văn hóa hợp tác.

những tiêu chuẩn đánh giá sự nỗ lực của các Đại học/ học viện trong hệ thống.
- Để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực ngân hàng, ngân hàng Nhà nước cần nhanh
chóng chuẩn hóa tiêu chuẩn cán bộ ở các vị trí trong yếu trong hoạt động ngân hàng,
trong đó phải chú trong đến tiêu thức cấp độ kiến thức phải đạt được./. PGS., TS Nguyễn Thị Mùi
Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam