1

Luận văn
Nâng cao hiệu quả xuất mặt
hàng gạo tại Công ty Minh Hà
2

DANH MỤC BẢNG

Bảng1.1: Cơ cấu vốn của Công ty Minh Hà 11
Bảng1.2: Kết quả hoạt động kinh doanh của Công ty Minh Hà 13
Bảng1.3: Cơ cấu lợi nhuận theo từng lĩnh vực kinh doanh Công ty 13
Bảng2.1: Chi phí và lợi nhuận từ việc kinh doanh xuất khẩu gạo 35
Bảng 2.2: Tỷ suất doanh lợi xuất khẩu 36
Bảng 2.3: Tỷ suất lợi nhuận xuất khẩu theo vốn kinh doanh 37
Bảng 2.4: Tỷ suất lợi nhuận xuất khẩu gạo theo tỉ trọng lợi nhuận xuất khẩu
38
Bảng2.5: Tỷ trọng sản lượng xuất khẩu gạo của công ty Minh Hà so với
cả nước 42
Bảng3.2: Mức sản xuất và thương mại gạo trong năm 2000 và 2010 53
Bảng 3.3: Vai trò của gạo trong sản xuất, tiêu thụ và chế biếnthực phẩm 54
DANH MỤC BIỂU ĐỒ
Biểu đồ1.1: Biến động giá gạo từ năm 1990 đến 4 tháng đầu năm 2008 16
Biểu đồ 1.2: Thống kê sản lượng tiêu dùng gạo toàn thé giới 20
Biểu đồ 1.3: So sánh giá gạo Việt Nam với giá gạo Thái Lan 26
Biểu đồ3.1: Biến động giá gạo từ năm 1998 đến cuối năm 2007 50
Biểu đồ 3.2: Biến động giá gạo năm 2008 50


ế
ng Vi
ệ
t

AFTA

ASEAN

Fre
e Trade Area

Khu v
ự
c m
ậ
u d
ị
ch t
ự

do

ASEAN

B/L

Bill of Lading

V

FOB

Free On Board

Giao lên tàu

GDP

Gross Domestic Product

T
ổ
ng s
ả
n
ph
ẩ
m qu
ố
c n
ộ
i

HĐH
ợ
p đ
ồ


Nh
ậ
p kh
ẩ
u

PGS.TSPhó Giáo Sư.
Ti
ế
n s
ĩ

TNHHTMDV&
ĐT

Trách Nhi
ệ
m H
ữ
u H
ạ
n Thương
Mại Dịch Vụ và Đầu Tư
TTVi
ệ
t Nam Đ
ồ
ng

WB

World B
ank

Ngân hàng th
ế

gi
ớ
i

WTO

World Trade Oganization

T
ổ

ch
ứ
c thương m

1.2.2 Đặc điểm và tình hình kinh doanh của Công ty Minh Hà 17
1.2.2.1 Đặc điểm kinh doanh 17
1.2.2.3 Hoạt động xuất nhập khẩu của công ty Minh Hà 19
1.2. ĐẶC ĐIỂM THỊ TRƯỜNG GẠO THẾ GIỚI 20
1.2.1 Tổng quan thị trường gạo thế giới 20
1.2.1.1 Biến động thị trường gạo trong thời gian tới 22
1.2.1.2 Chiến lược kinh doanh về xuất khẩu gạo của doanh nghiệp Việt Nam 25
CHƯƠNG 2:HIỆU QUẢ XUẤT KHẨU GẠO CỦA CÔNG TY MINH HÀ 31
2.1 Tình hình xuất khẩu gạo tại Công ty Minh Hà. 31
2.1.1 Quy trình nghiệp vụ xuất khẩu của công ty Minh Hà 31
Sơ đồ 2.2: Nghiệp vụ kinh doanh xuất khẩu gạo của công ty Minh Hà cho đối tác CONGGO
BEST OIL 31
2.1.1.1 Phát đơn chào hàng và thực hiện đàm phán kinh doanh 32
2.1.1.3 Chuẩn bị và kiểm tra hàng hóa xuất khẩu 33
2.1.1.4 Kiểm tra chất lượng hàng hóa xuất khẩu: 34
2.1.1.5 Thuê tàu và mua bảo hiểm hàng hóa 34
5

2.1.1.6 Làm thủ tục Hải Quan 35
2.1.1.7 Thủ tục thanh toán 36
2.1.1.8 Giải quyết khiếu nại 37
2.1.1.9 Giá gạo xuất khẩu 38
2.2 Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả xuất khẩu gạo của công ty Minh Hà 38
2.2.1 Chỉ tiêu doanh thu xuất khẩu 38
2.2.2 Tỷ suất doanh lợi xuất khẩu 40
2.2.3 Tỷ suất lợi nhuận xuất khẩu theo vốn kinh doanh 40
2.2.4 Tỷ suất lợi nhuận xuất khẩu gạo theo tỉ trọng lợi nhuận xuất khẩu 41
2.3 Đánh giá hiệu quả xuất khẩu gạo tại Công ty Minh Hà 42
2.3.1 Kết quả kinh doanh xuất khẩu gạo công ty Minh Hà 42
2.3.1. Những thành tựu 43

3.4.8.2 Tổ chức lại khâu lưu thông trên thị trường 69
3.4.8.3 Hỗ trợ, nghiên cứu, tìm kiếm thị trường mới 70
3.4.8.4 Cải tiến cơ chế quản lý hoạt động xuất khẩu gạo 71
KẾT LUẬN 74
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 76
PHỤ LỤC 78

7

LỜI MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Hội nhập kinh tế quốc tế là xu thế tất yếu của các quốc gia trên thế giới, các
nước trển thế giới đã tăng cường thiết lập quan hệ ngoại giao để tạo ra một môi
trường hợp tác, ổn định cho sự phát triển kinh tế của mỗi quốc gia và toàn thế
giới.
Hoạt động xuất khẩu là một trong những cách thức cơ bản để một quốc gia,
doanh nghiệp tham gia vào hoạt động kinh doanh quốc tế, tuy nhiên hiện nay bên
cạnh môi trường hợp tác và ổn định thì tình hình cạnh tranh trên thị trường thế

Đề tài sử dụng phương pháp phân tích, tổng hợp, thống kê để giải quyết vấn
đề đặt ra.
Nguồn số liệu được lấy từ phòng kinh doanh, phòng kế toán, phòng xuất
nhập khẩu của Công ty Minh Hà. Tổ chứ Lương thực và Nông nghiệp liên hợp
quốc.
5. Kết cấu của chuyên đề
Ngoài lời mở đầu kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục, chuyên đề
được trình bày trong 3 chương
Chương 1: Quá trình hình thành và phát triển của Công ty Minh Hà, Đặc điểm thị
trường gạo thế giới.
Chương 2: Hiệu quả xuất khẩu gạo của công ty Minh Hà.
Chương 3: Định hướng giải pháp nâng cao hiệu quả xuất khẩu gạo tại công ty
Minh Hà đến năm 2015.
9

CHƯƠNG 1
QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA CÔNG TY
MINH HÀ VÀ ĐẶC ĐIỂM THỊ TRƯỜNG GẠO THẾ GIỚI.
1.1 Quá trình hình thành và phát triển của công ty Minh Hà
1.1.1 Tổng quan về công ty Minh Hà
Công ty trách nhiệm hữu hạn thương mại dịch vụ và đầu tư Minh Hà (Công
ty Minh Hà) là một công ty tư nhân được thành lập vào năm 2003 có nhiều mối
quan hệ làm ăn uy tín với các đối tác trong và ngoài nước, đặc biệt là các đối tác
Trung Quốc và Đài Loan… Mục đích ban đầu thành lập tập trung vào xuất khẩu
các mặt hàng sẵn có trong nước như than đá, apatit, lúa gạo, dệt may… Sau bảy
năm thành lập, công ty đã không chỉ bó hẹp trong các hoạt động xuất nhập khẩu
mà đã mở rộng ra thêm các lĩnh vực môi giới tài chính, mở rộng sản xuất và tiến
hành đầu tư vào một số dự án vừa và nhỏ trong nước, góp phần tăng thu ngân
sách nhà nước, mở rộng quan hệ kinh tế với các đối tác trong và ngoài nước.
Hộp 1.1: Giới thiệu về Công ty Minh Hà

Địa chỉ: Thôn Văn – Xã Thanh Liệt – Huyện Thanh Trì – Hà Nội
Tên giao dịch quốc tế: Minh Ha Investment commercial service company
Viết tắt: Misco email: [email protected]
Mã số thuế: 0101349742-003
Tài khoản: 0011000483359 tại ngân hàng Ngoại Thương Việt Nam
Số điện thoại:084 04 22450251

10

Nội dung hoạt động kinh doanh bao gồm:
- Thực hiện trao đổi mua bán với các doanh nghiệp trong và và ngoài những
loại hàng hóa mà nhà nước cho phép
- Sản xuất, chế biến các mặt hàng được cấp trong giấy phép kinh doanh
- Thực hiện đầu tư xây dựng các dự án được nhà nước phê duyệt
- Tư vấn và đầu tư tài chính cho các dự án trong nước
- Dịch vụ mua bán đại lý ký gửi hàng hóa
- Liên doanh liên kết sản xuất và đầu tư
- Kinh doanh dịch vụ khách sạn, nhà hàng, du lịch…
Công ty Minh Hà là công ty có quy mô vừa, với số vốn tự có được huy động
từ nhiều nguồn khác nhau, tập trung chủ yếu là từ các thành viên thuộc ban quản
trị công ty, vì vậy những ngày đầu thành lập công ty gặp rất nhiều khó khăn và
thử thách, sau một thời gian kinh doanh và phát triển hiện nay công ty đã vượt
qua khó khăn, trở nên vững vàng và ngày càng tạo được uy tín trên thị trường
trong và ngoài nước.
1.1.2 Quá trình hình thành và phát triển của công ty Minh Hà
Công ty được thành lập vào năm 2003 với số vốn điều lệ là mười ba tỉ đồng
với mục tiêu hoạt động là thúc đẩy xuất khẩu các mặt hàng trong nước, tìm kiếm
đối tác nước ngoài cho các doanh nghiệp trong nước, thúc đẩy và triển khai
nghiên cứu các dự án như luyện than cốc, thủy điện, hầm chứa dầu, luyện kẽm…
đi kèm với những việc đó công ty cũng thực hiện xuất khẩu một số các sản

tư sản xuất kẽm và than cốc với quy mô nhỏ và vừa, cung ứng vật tư thiết bị
chuyên dùng, hợp tác liên doanh liên kết với các tổ chức kinh tế trong và ngoài
nước phù hợp với chính sách và pháp luật của Nhà nước.Tổ chức, quản lý công
12

tác nghiên cứu và ứng dụng tiến bộ khoa học công nghệ vào sản xuất, mạnh dạn
đầu tư thử nghiệm sản xuất một số sản phẩm nhằm phục vụ cho mục tiêu xuất
khẩu của công ty.
Công ty thực hiện chế độ báo cáo hạch toán theo quy định của nhà nước, hoàn
thành đầy đủ nghĩa vụ nộp thuế và các khoản nộp ngân sách Nhà nước theo quy
định của pháp luật.
Công ty thực hiện các quy định của Nhà nước về bảo vệ môi trường, quốc
phòng và an ninh quốc gia
1.2.1.2 Cơ cấu tổ chức bộ máy của Công ty:
Ban giám đốc của công ty bao gồm ba người là giám đốc và hai phó giám
đốc chuyên trách quản lý các phòng ban.
- Giám đốc chịu trách nhiệm điều hành toàn bộ các hoạt động của công ty,
giao dịch đàm phán tìm kiếm đối tác mở rộng các hoạt động của công ty
- Hai phó giám đốc là những người trực tiếp giúp đỡ giám đốc điều hành
các phòng ban, các lĩnh vực hoạt động của công ty theo sự phân công.
- Ta có thể thấy theo sơ đồ sau

C

PHÓ GIÁM Đ
Ố
C

PHÓ GIÁM Đ
Ố
C

Phòng
kế toán
tài
chính
Phòng
kỹ
thuật
đầu tư
Phòng

xuất
nhập
khẩu
Phòng
kế
hoạch
kinh
doanh
14


công ty để tổng hợp báo cáo thường xuyên theo định kỳ lên Giám đốc hoặc
báo cáo đột xuất khi Giám đốc yêu cầu và báo cáo lên cấp trên theo quy định.
- Bảo đảm bí mật các thông tin kinh tế đối với những người không có trách
nhiệm để tránh thiệt hại cho hoạt động sản xuất kinh doanh của Công ty.
- Làm báo cáo sơ kết, tổng kết 6 tháng và hàng năm của công ty.
-Tham mưu cho Giám đốc về các hoạt động kinh doanh toàn công ty và trực
tiếp tổ chức kinh doanh trên thị trường để thực hiện kế hoạch của công ty.
Đảm bảo các nhiệm vụ kinh tế xã hội Nhà Nước giao và đảm bảo việc làm, chi
phí đời sống của CBCNVC khối Văn phòng, các đơn vị phụ thuộc Tổng công
ty bằng hiệu quả kinh doanh.
-Khi được uỷ quyền được phép ký kết các Hợp đồng mua bán hàng hoá, vận
tải, bao bì để tạo điều kiện chủ động với thị trường nâng cao hiệu quả kinh tế
của hoạt động kinh doanh.
Căn cứ kế hoạch của Tổng công ty triển khai lực lượng gạo dự trữ lưu thông
của Tổng công ty để đảm bảo nguồn cung cho đối tác.
- Trực tiếp phụ trách hoạt động kinh doanh của các trạm thuộc khối văn
phòng.
- Phối hợp với Phòng Xuất nhập khẩu khai thác các nguồn hàng khác để
kinh doanh nâng cao hiệu quả kinh doanh.
c. Phòng kĩ thuật đầu tư
- Thẩm định các dự án, thiết kế kỹ thuật tổng dự toán, kế hoạch đấu thầu
và hồ sơ mời thầu đối với các dự án sử dụng nguồn vốn vay, vốn hỗ trợ đầu tư
16

và các nguồn vốn khác nhằm phát triển cơ sở hạ tầng kinh tế kỹ thuật của các
đơn vị trực thuộc công ty để trình Lãnh đạo công ty phê duyệt.
- Nghiên cứu các thông tin khoa học kỹ thuật và công nghệ vật liệu xây
dựng mới áp dụng trong khoa học kỹ thuật XDCB ứng dụng trong phát triển ,
đảm bảo ứng dụng kịp thời khoa học công nghệ tiên tiến, phát triển cơ sở hạ
tầng công ty.

các ngành về sử dụng các nguồn hỗ trợ trên.
- Phối hợp các phòng ban chức năng trong Tổng công ty nhằm phục vụ tốt
công tác sản xuất kinh doanh của Văn phòng cũng như công tác chỉ đạo quản
lý của lãnh đạo công ty.
1.2.2 Đặc điểm và tình hình kinh doanh của Công ty Minh Hà
1.2.2.1 Đặc điểm kinh doanh
- Minh Hà là một công ty tư nhân do một số cổ đông đóng góp nhằm mục
tiêu phát triển và thu lợi nhuận thông qua các hoạt động đầu tư sản xuất và
xuất khẩu, thành viên ban quản trị là các cổ đông góp vốn tất cả đều tham gia
bằng trách nhiệm và quyền lợi của mình. Với tinh thần hợp tác đòan kết cao vì
mục tiêu chung đem lại lợi nhuận cho công ty đạt được những mục tiêu kinh
tế đã đề ra.
- Công ty có nhiều mối quan hệ làm ăn hợp tác có uy tín với các đối tác
trong và ngoài nước, có nhiều bạn hàng gắn bó tin tưởng và quan hệ lâu dài uy
tín với công ty, chính vì vậy mỗi năm công ty đều làm ăn có lãi và tăng đều
vốn điều lệ theo các năm. 18

Bảng 1.1 Cơ cấu vốn của Công ty Minh Hà
Đơn vị: triệu đồng

2003

2004

2005

2006


72,72%

75%

68,8
8%

68%

74,05%

68,97%

V
ốn l
ưu đ
ộng

3000

4500

5000

7000

8000

7500


25000

27500

29000

Nguồn: Phòng kinh doanh công ty Minh Hà
2.2.2 Tình hình kinh doanh của công ty Minh Hà
Công ty được thành lập vào năm 2003 là công ty tư nhân với số vốn tự có
được huy động phần lớn từ các thành viên sang lập của công ty nên gắn liền
với quyền lợi và trách nhiệm của từng thành viên quản lý, công ty đã từng
bước vượt qua được những khó khăn ban đầu từ ngày thành lập và tạo dựng
được uy tín trong và ngoài nước với các đối tác tin cậy trong các lĩnh vực đầu
tư sản xuất chuyển giao khoa học công nghệ, xuất nhập khẩu vì vậy sau từng
năm số vốn điều lệ của công ty không ngừng tăng lên nhằm đám ứng nhu cầu
mở rộng các hoạt động sản xuất và kinh doanh của công ty.
Bảng 1.2: Kết quả hoạt động kinh doanh của Công ty Minh Hà
Nguồn: Phòng kinh doanh công ty Minh Hà Đơn vị: Triệu đồng

2004

2005

2006

2007

2008



L
ợi
nhu
ận/doanh
thu

20%

20,83%

20,53%

20,69%

21,87%

17,86%

N
ộp ngân sách

1820

1300

1690

1560



4650

3300

3640

Đ
ầu t
ư s
ản xuất

1230

1000

700

950

500

320

D
ịch vụ t
ài chính

350


chung đã có các phương thức kinh doanh linh hoạt, phù hợp với từng đối
tượng khách hàng, chủng loại hàng hóa hoặc theo yêu cầu của thị trường.
-Trong hoạt động xuất nhập khẩu cơ chế quản lý giao dịch, xây dựng
phương án, ký kết và quyết toán hợp đồng được thực hiện nền nếp có sự phối
hợp chặt chẽ giữa các phòng nghiệp vụ và các phòng quản lý. Do vậy hoạt
động kinh doanh xuất nhập khẩu an toàn và hiệu quả.
Những vấn đề trong hoạt động xuất nhập khẩu đòi hỏi công ty phải tập
chung sức lực và trí tuệ đẻ giải quyết đó là: Đẩy mạnh khai thác nguồn hàng
xuất khẩu ở cả ba miền Bắc – Trung – Nam, đặc biệt là vùng đồng bằng Sông
Cửu Long, phối hợp kinh doanh giữa các doanh nghiệp đầu mối thug on…
tiếp tục đẩy mạnh hoạt động xuất nhập khẩu, đầu tư vào hoạt động kinh
doanh, nâng cao hiệu quả hoạt động của toàn công ty.
1.2. ĐẶC ĐIỂM THỊ TRƯỜNG GẠO THẾ GIỚI
1.2.1 Tổng quan thị trường gạo thế giới
Lịch sử thị trường gạo thế giới là một chuỗi cơn sốt nóng lạnh đan xen
nhau, cho nên không có căn cứ để cho rằng, bỗng dưng chuỗi này lại bị đứt
đoạn. Trước hết, các số liệu thống kê cho thấy, trong vòng ba thập kỷ gần đây,
cơn sốt nóng giá gạo thế giới hiện nay đã là cơn sốt nóng thứ tư và xen giữa
cứ hai cơn sốt nóng này là một cơn sốt lạnh.
Khởi đầu là cơn sốt nóng thứ nhất với việc giá gạo tăng đột biến từ 272,4
USD/tấn năm 1977 lên 367,5 USD/tấn năm 1978 (tăng 95,1 USD/tấn và
34,91%), kết thúc vào năm 1981 với kỷ lục 482,8 USD/tấn trong vòng 48 năm
1960 - 2007. Tiếp theo, có thể coi năm 1982 là năm “giao mùa” do giá gạo thế
giới tụt dốc rất mạnh xuống chỉ còn 293,4 USD/tấn (giảm 189,4 USD/tấn và
39,23%), còn bốn năm 1983-1986 là cơn sốt lạnh thứ nhất với mức giá thấp
21

nhất chỉ với 195,7 USD/tấn năm 1986 và năm 1987 cũng là một năm “giao
mùa” từ “lạnh” sang “nóng”.
Từ 1988-1992 là cơn sốt nóng thứ hai và bốn năm 1995-1998 là cơn sốt nóng

tác động khách quan sau đây
Ấn Độ có thể phải nhập khẩu 3 triệu tấn gạo trong năm nay, do sản lượng
trong nước giảm mạnh. Đây sẽ là lần đầu tiên kể từ năm 2006, nước này tái
xuất hiện trên thị trường nhập khẩu, theo báo cáo của Bộ Nông nghiệp Mỹ
(USDA).
Những cuộc biểu tình đã nổi lên khắp thế giới, từ Bănglađét tới Haiti, do
nhiều quốc gia, trong đó có Ấn Độ, hạn chế xuất khẩu gạo bởi lo sợ thiếu cung
trên thị trường nội địa, đúng vào thời điểm các nước nhập khẩu tăng cường
mua gạo để đảm bảo đủ cung cho mình, đẩy giá tăng lên mức cao kỷ lục.
Giá gạo kỳ hạn giao tháng 1/2010 tại Chicago ngày 16/11/2009 đã tăng lên
mức 15,25 USD/cwt (khoảng 45 kg). Như vậy, giá gạo tại Chicago đã liên tục
23

tăng trong những ngày gần đây. Tháng 4/2008, giá gạo tại Chicago đã lập kỷ
lục cao 25,07 USD/cwt.
Vụ thu hoạch lúa nước ở Ấn Độ, chiếm 80% tổng sản lượng, có thể giảm
24% xuống mức 65 triệu tấn, so với 85 triệu tấn cùng vụ năm ngoái.
Dự trữ gạo thế giới đang có xu thế giảm
Theo dự báo Ấn Độ sẽ tiếp tục xuất khẩu gạo basmati – có giá rất cao, với
lượng xuất khẩu sẽ lên tới khoảng 2,5 triệu tấn. Mỗi năm, Chính phủ Ấn Độ
bán 20 triệu tấn gạo phi – basmati với giá trợ cấp cho khoảng 65 triệu gia đình
nghèo.
Theo đánh giá của giới phân tích sản lượng giảm ở Ấn Độ sau đợt ít mưa
nhất kể từ năm 1972 có thể khiến dự trữ của một trong 5 nước xuất khẩu gạo
lớn nhất thế giới này giảm khoảng 1/3, xuống chỉ 20 triệu tấn vào cuối niên vụ
kết thúc vào tháng 9/2010.
Nguồn cung gạo đang có dấu hiệu suy giảm
Tình trạng nguồn cung “rất khan hiếm”, và nó sẽ “phụ thuộc vào việc Ấn
Độ sẽ phản ứng ra sao”. Việc có xảy ra khủng hoảng lương thực ở Ấn Độ hay
Philippine - những nước đang nắm giữ những điểm trọng yếu của thị trường

cho biết.
Brazil sẽ tăng nhập khẩu gạo lên 900.000 tấn trong năm 2009/10, so với
800.000 tấn năm trước.
25

Biểu đồ 1.2 thống kê sản lượng tiêu dùng gạo toàn thé giới

Nguồn: Bộ công thương
1.2.1.2 Chiến lược kinh doanh về xuất khẩu gạo của doanh nghiệp Việt Nam
- Cho dù khối lượng xuất khẩu chỉ chiếm khoảng 25% tổng sản lượng gạo hàng
năm, nhưng những tác động khôn lường của thị trường hàng nông sản chiến lược
vào thị trường trong nước. Trước hết, có thể khẳng định chắc chắn rằng, mục
tiêu quan trọng nhất mà mọi hoạt động kinh doanh xuất khẩu nói chung và kinh
doanh xuất khẩu gạo nói riêng hướng tới không có gì khác hơn là tối đa hóa lợi
nhuận. Về nguyên tắc, để đạt được mục tiêu này, người kinh doanh có thể tiến
hành đồng thời bằng hai cách: ép giá mua trong nước xuống và đẩy giá xuất
khẩu lên.
- Thế nhưng, trên thực tế, hoạt động xuất khẩu gạo nước ta thời gian qua rất đáng
tiếc không phải là đẩy giá xuất khẩu lên, mà lại là bán với giá thấp, miễn sao thu
lợi nhuận cho riêng mình, cho donh nghiệp xuất khẩu, Điều này ảnh hưởng tới
lợi ích quốc gia và làm giảm lợi nhuận của nông dân. Câu chuyện giá gạo xuất