1
2
3
Kỹ thuật quản lý chất 4
lượng nước bằng Thuốc 5
Tím 6
7
- Thuốc tím có công thức hóa học là KMnO4, được bắt đầu đưa vào trị bệnh 1
trên cá vào năm 1918. Thuốc tím là một chất oxy hóa mạnh, có thể oxy hóa 2
vật chất vô cơ lẫn hữu cơ. Nhiều nghiên cứu cho thấy khi sử dụng thuốc tím, 3
không có sự tồn lưu Mn trong cơ và gan cá. Thuốc tím mang tính đối kháng 4
với một số hợp chất như là formaline, cồn, các hợp chất arsenite, bromide, 5
iodine, phosphorus, axít sulfuric, sulfur, than hoạt tính, và H2O2. 6
7
- Cơ chế oxy hóa vật chất hữu cơ: 8
+ Trong môi trường axit 9
MnO4- + 4H+ + 3e-
⇒
MnO2 + 2H2O 10
MnO4- + 8H+ + 5e-
⇒
Mn2+ + 4H2O 11
+ Trong môi trường kiềm, MnO4 tác dụng với nhóm OH- tạo thành gốc [OH] 12
tự do. Gốc [OH] tự do sẽ phản ứng với nhau tạo thành gốc oxy nguyên tử [O]. 13
2(OH)
⇒
[O] + H2O 14
+ Gốc oxy nguyên tử [O] sẽ oxy hóa vật chất hữu cơ theo phản ứng: 15
CxHyOz + (2x + y/2 – z) [O]
⇒
xCO2 + y/2H2O 1

quan đến vi khuẩn, kí sinh trùng ở mang và nấm trên tôm cá. Ngoài ra, thuốc 26
tím cũng có khả năng oxy hóa các chất diệt cá như rotenone và antimycin và 1
có thể ngăn chặn quá trình nitrite hóa. 2
2. Cách ước lượng nhu cầu thuốc tím 3
- Liều lượng thuốc tím sử dụng phụ thuộc vào lượng vật chất hữu cơ trong 4
môi trường nước. Vì vậy, việc ước lượng hàm lượng thuốc tím sử dụng là cực 5
kỳ quan trọng. Nếu không, lượng thuốc tím sẽ phản ứng với vật chất hữu cơ, 6
trở nên trung tính và không đủ độc lực để tiêu diệt mầm bệnh. 7
- Một phương pháp thông thường khi sử dụng thuốc tím là bắt đầu với liều 2 8
mg/L. Nếu sau khi xử lý thuốc tím, quá trình chuyển màu của nước từ tím 9
sang hồng diễn ra trong vòng 8 – 12 giờ, nghĩa là lượng thuốc tím sử dụng đã 10
đủ không cần tăng thêm. Tuy nhiên, nếu trong vòng 12 giờ xử lý, màu nước 11
chuyển sang màu nâu, điều này được xác định là chưa đủ liều, do đó có thể 12
thêm 1 – 2 mg/L nữa. Thời gian xử lý thuốc tím thường được bắt đầu vào 13
sáng sớm để có thể quan sát sự chuyển màu của thuốc tím trong 8 – 12 giờ. 14
- Một cách khác có thể được sử dụng để xác định lượng thuốc tím cần thiết 15
khi xử lý. Đầu tiên, lấy một cốc nước cất, cho vào 1g thuốc tím (tạm gọi là 16
dung dịch chuẩn). Dùng 5 cốc khác, mỗi cốc lấy 1 lít nước ao. Lần lượt cho 17
vào 5 cốc nước ao: 2, 4, 6, 8, 10 mL dung dịch chuẩn, khuấy đều. Đợi 15 18
phút, thấy cốc nào còn màu hồng thì lấy số mL của dung dịch chuẩn đã thêm 19
vào cốc đó nhân với 2, ta sẽ được nồng độ (mg/L) thuốc tím cần dùng đối với 20
môi trường nước hiện tại. 21
3. Cách sử dụng thuốc tím 22
Thuốc tím thương mại ở dạng tinh thể hoặc bột. Đối với thuốc tím, phải hòa 23
tan trong nước rồi tạt đều khắp bề mặt ao để tăng hiệu quả sử dụng. Xử lý 24
thuốc tím sẽ làm giảm lượng PO43- trong nước, cho nên cần thiết phải bón 25 
phân lân sau khi sử dụng thuốc tím. Phải xử lý thuốc tím trước khi bón phân 26
và không sử dụng thuốc tím cùng lúc với thuốc diệt cá, vì làm như vậy sẽ làm 1
giảm độc lực của thuốc cá. 2
4. Liều dùng 3