•
THONG
TIN
-
TL/
LIEU
—
THONG
TIN
-
TL/
LIEU
Ve
quan diem
sang
tac van hoc
cua Chu
tich
Ho Chi
Minh
•
• NGUT. DANG HIEN
C
hu
tich
Hd CM
Minh
khong
nhuhg la nha
each
mang vi dai, ma cdn la
ngdi va tu
tudng nhan van cao quy cua Hd
CM
Minh.
Tho van cua Ngudi
con
la nhuhg bai hoc quy ve
sang
tic
van hoc gin
lien
vdi quan
dilm
sing tic
nghe
thuat
diing
dan mi
Nguoi
da quin
triet
trong
tat ca cac tie phim cua
minh.
Hd
Chii
tich
da
sit
dung
Ngudi
ndi:
"Ve
ndi
dung
vid't
ma
cac cd cac chu
goi
li
di
tai
tM
tit
ca cac bai Bac vie't
cM
cd mdt di
tai:
"Chdng thuc dan de qud'c,
chdng phong kien dia chu, tuyen
truyln
doc lap dan toe va chu
ngMa
xa
hdi""
(1)
.
Trong bai Cam
tudng
doc
cung li cMeh si tren mat tran
ay"
(2>
; ddng
thdi,
giai
tMch
nhiem
vu
cua van
nghe
si
li
"Cung nhu
cac chie'n si khac, chie'n si
nghe
thuat cd
nMem
vu
nhit
dinh
the
li
phung su khang chien, phung su
To
qudc, phung su nhan dan,
trudc het la cdng, nong,
binh.
De
lam
CM
Minh
da
ndi
vdi
van
nghe
si
ring,
"Quin chiing dang chd dpi
nhuhg
tic
phim
xung
dang
vdi
thdi
dai
ve
vang
cua
chiing
ta,
nhuhg
tac
pham ca tung chan that nhuhg
ngudi
mdi,
viec mdi ching nhuhg
lam
Du
b the
loai
nio
tM
van tho cua
Ngudi
cung
ludn
dat
tdi
mpt
trinh
dp
nghe
thuat cao. Hd
CM
Minh
ludn
cd su phan Met ro tic phim
tuyen
tmyin
vdi tic pham van
hpc hinh tupng. Trong mpt bhc
thu
tra ldi dng H. - tic gia mdt
luan
van chinh tri, Ngudi
viit:
"Ong
di Meu, ndi
chung la don gian; con mpt tic
phain
van hpc khdng nhat
tMe't
mpi
ngudi diu Meu ngay va diy
du,
vi van hpc cd
tinh
da ngMa.
Trong
Nhat
ky
Uong
tii cd nMeu
bai
cho den nay khdng ai
dim
ndi
da Meu he't, nhu bai "Canh
cMlu
hdm",
"Hdi
tdi"
Sd thdng 8-2010
Ly
luan chinh tri & Truyen thdng
63
Cung co truong hop Nguoi
doi den ngay
tu
do".
(Khai
quyen)
So
di nhu vay vi tho la su tu
bieu
hien
ciia
nha tho, la tam hdn
cam
xiic
cua nha tho duqc nang
khieu
va
tai
nang
nghe
thuat
chap
canh da den lay ddng
trai
tim va
khdi
dc cua ngudi doc. Khdng
nen
vi
Bac co mdt so bai tho
viet
Ngudi
chi viet "cho
minh"
khdng
true tiep phuc vu chinh
tri
vin la
nhuhg "bai tho cd thep" nhu mot
nha tho
nude
ngoai da cam nhan.
Ho
Chi
Minh
quan niem:
"Van
hoc phai gin hen vdi ddi
sdng; van hoc xa lao dpng, xa ddi
sdng
li
van hpc sudng"
(5>
.
Ngay 7.10.945, nhan dip den
tham phdng trien lam van hoa,
Ngudi
da phe binh: "Chit mo
mdng nhieu qua mi cii chat that
cua su sinh hoat rat
it".
khic,
Ngudi da dinh gii cao
su nd luc vuen len
ciia
cac hpa si
va ddng vien hp
ring,
cic tranh
tupng dd ndi len
dupe
tinh
ngudi,
mieu
ti
chan that nhuhg
ngudi
lao
ddng binh thudng;
ring,
anh chi
em da
cd
gang
di
vao
ddi
sdng the
la
td't.
Ngudi
Uong
tu, cudc song chan thuc
khdng
chut td ve, tham
chi
cd
khi
con
thd
rap nua nhung da
di
thing
vao tho, nhu chuyen nau nudhg
trong
tu, chuyen gai ghe, chuyen
cai
gay bi danh
clp
Trong
tho cua Hd Chi
Minh
khdng
cd chit
lieu
nio cao quy
hon
chit
lieu
nao; chlng han,
Ngudi
dip
iing
huh hieu nhuhg yeu ciu
khac nhau cua cudc song trong
nhuhg hoan canh cu the trudc
nhuhg ddi tupng cu the.
Chu
tich
Hd Chi
Minh
ludn
neu cao
quan diem quan chung
trong
sang
tic, cho rang "Quan
chiing
la ngudi sing tao, cdng
nong la ngudi
sang
tao, nhung
quin
chiing khdng phai li ngudi
chi
sang
tao ra cua cai cho xa
hdi
mi
quin chung con
li
chiing;
ddng
thdi,
can dan:
"Phii
dat cau
hdi
viet cho ai?
-
Viet
cho dai da so cdng nong
binh.
Viet
de lam gi?
-
De
giai
thich
giio
due, cd
dpng, phe binh.
-
De phuc vu quin chuhg"
(8)
.
Tren
thuc te, cac
sang
tic cua
Ngucd
thii
rit
gian
giao, xao quyet, nd kheo dd
danh ngudi ta di xudng ddc. Ma
ai
cung
biet
rang xudng ddc
thi
de
hon
len ddc".
Mat
khac, Hd Chi
Minh
chu
truong
hoc vdn cu de
sdng
too
moi.
Yeu cau cd
tinh nguyen
tdc
trong
xay dung van hoa la phai
chon
loc khi ke thita cac gia tri
64
ma
khdng xiu, nhung phien
phuc
thi
phai sua
doi
lai
cho hop
ly
Cai gi
cii
ma tot, thi phai
phat
trien
them Cai gi moi ma hay, thi ta
phai lam "
<9)
. Ngudi ke thita
nhung gia
tri
trong van hoa truyen
thdng cua dan tdc de
sang
tao cai
mdi.
Chang han, hai cau tho
Ngudi
viet:
"Nay tuy chau chau da
voi/
"Minh
cd the bat
chudc
nhuhg
cai
hay bat
ky
b
nude
nao, b
Au
My,
nhung dieu cot yeu
la
sang
tac". Khdng chi cd vay,
theo
Ngudi, "minh da hudng cai
hay cua ngudi thi minh cung phai
cd
cai hay cho ngudi ta hudng,
minh
dimg
vay ma khdng tra"
(10)
.
Do
quan
diem
tren
sang
tao tho ca cd dien
Trung
Qud'c
va
Viet
Nam. Chang
han, trong bai
Nguyen tieu
(1948),
Ngudi
viet:
"Yen ba tham
xQ
dam quan su" cd nghia
la:
noi
sau
khdi
sdng
ban viec quan. Cau
tho nay chiu anh hudng th cau
"Yen
ba giang thuong sir nhan
sau"
(Thdi
Hieu
-
Hoang hac lau),
cd
thi
si
-
chie'n
si
rat yeu thien
nhien, yeu tho
cd;
nd
goi
phong
vi
cd
thi mot
each
thii
vi.
Mdt
didu nua, van hoc la
nghe
thuat ngon
th.
Hd
Chi
Minh
khdng
di
sau vao ngon ngu
van
hoc, ngdn
mot
van phong dac sac, cd anh huong
ddi
vdi van hoc dan tdc. Hd Chi
Minh
ia mot nha van nhu
the.
Van
phong cua Ngudi cd nhuhg net
dep de, ddc dao dung nhu ddng
chi
Trudng
Qiinh
da khai quit:
"Ndi
dung khang khai, tham thia,
di
sau vao
tinh
cam con ngudi,
chinh
phuc
ca trai tim va khdi dc
ngudi ta,
hinh
thiic
sinh ddng, gian
di,
dd hieu, giau
tinh
Hd
Chi
Minh
rit
tien
bo, rat
diing
dan
duqc
quin triet
trong cac
sang
tac cua Ngudi.
Chinh
dieu dd da gdp phan lam
cho su nghiep tho van cua Hd Chi
Minh
cd gia tri bin vung, cd tac
dung to ldh
chang
nhuhg ddi vdi
su nghiep
each
mang ma con ddi
ved su
phat
trien cua nen van hoc
nude
nha. Hd Chi
Minh
phat
trien
cua van
hoc
Viet
Nam
hien
dai.
Dd
la
quan
diem
van hoc phai
phuc
vu su
nghiep
each
mang,
phuc
vu nhan
dan, cd
tinh
nghe
thuat cao, cd
tinh
nhan dan, vda ke thha
vita
ddi
mdi,
vita
5,6,
7.
Ho
Chi
Minh.
Ban vevdn hod
vd vdn nghe.
Nxb
Van
hoa Nghe thuat,
H.1963,tr.l07,20, 105.
9. H6
Chi
Minh.
Todn tap,
t5. Nxb
CTQG,
H.1995,
tr.94-95.
10. Dan theo: Hoai Thanh.
Co mot
nen vdn hod Viet Nam,
1946,
tr.
25.
11.
Vevdn hod vd nghe thuat,
tl.
Nxb
Van