Báo cáo khoa học: Một trường hợp giao thoa văn hóa Đông- Tây - Pdf 12

I
I
MOT TRUdNG HOP
i GIAO THOA
VAN HOA DONG
-
TAY
HOANG XUAN VINH
Sinh
ra
trSn
mfit dat
nirdic
nhiet fldi
gifi
mua,
tai
c6
th$t
nhieu nang, nhieu mua, nhieu
gio,
nhieu
sirang
mu,
vd
nhieu
cd
giong
tfi'
nua
Nhimg

tay
tfii,
thdt thanh khie't, trang ngan, tinh
khoi!
X
udt ban d Phdp ndm
1999
Tuyet
ciia
M.Fermine da nhdn dupc nhilu ldi
khen tdng tri ddc gia vd cdc sdch
bdo,
tap chf nudc ngoai. Cac nhdn djnh vl
Tuyet
khdng nhilu ldi, cung cyc ngdn, tinh gian
nhu tdc
phdm va cung
diu
sdc
nit,
sdng dep, tao
nha, Uong treo nhu Tuyit vdy.
Din
vdi ban dpc Viet Nam qua hai ban djch
true tilp tri nguydn tdc, mdt cria Nguyln Ddng
Thudng ndm 2007 va mpt cia Minh Phuang
ndm 2008, Tuyet chua kjp cd nhung cdng trinh
nghidn criu ddy di, nhirng bai vid't "ndng ky" vl
tac phdm. Trdn mang, chi cd mdt vdi trang gidi
thidu sdch vd mdt sd ldi nhdn

OOn
nhung lai cd sd tri ft di cia mdt truydn ngdn.
Tuyit khdng chi viet vl nha tho va nghd thuat
tho haiku, ma cdn chua dyng trong nd rdt nhieu
bai tho haiku. Tuyet cd dang dap va ve dep cia
mpt bai haiku cd diln vdi rat nhieu khoang
trd'ng vdng cia "thi phap chan khdng".
Qe
chucmg 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 11
diu
md ddu bdng
mpt bdi tho haiku cia Basho va cdc mdn dd nhu
Issa,
Chosui, Soseki. Chuong
11
cdn chria ca ba
trong sd bay muoi bay bdi tho haiku ma Yuko
sang tdc trong mua ddng nam mudi bay tudi.
Ddc bidt chuong
1
va chucmg 54, md ddu va
kit
thuc tac phdm
la
hai doan van xuoi nhung
hoan toan cd
kit
cdu va dang dap mpt bdi haiku
gian dj nhdt:
Yuko

mdt
thi
loai!
"Haiku la mpt
thi
Ioai vdn hpc Nhdt Ban.
Dd Id mdt
thi
tho ngdn gdm ba cdu vdi mudi
bay dm tid't. Khdng ban.
Tuyet Id mdt bdi tho. Mpt bai tho rai xudng
tri
nhung cum mdy thanh nhung bdng trdng nhe.
Bdi tho rai xud'ng tri bdu trdi, tu ban tay
Thupng
dd"
(chuong 1).
"Tuyit
Id
mdt bai tho. Mdt bai tho cia mau
trdng tinh khidt.
Noi Yuko sd'ng, tuyit
Id
nhung bai tho cia
mua ddng" (chuong 5).
"Nhung ngay ddu ddng, tuyit rai. Cung vdi
tuyit Id vdt
mye
ddu tidn cua bai tho ddu tidn
trdn manh gid'y lua" (chuong 47).

Tuyit bid'n ddi Udn tyc. Vdy, dd la nghd
thudt thu
phap.
Cd hdng van, hang van cdch viet
tri tuyit.
Tuyet tron trpt. Vay dd
Id
mdt vu didu. Trdn
mat tuyet, td't ca mpi ngudi
diu
Id vu cPng.
Tuyet tan thdnh nudc. Vdy dd la mdt didu
nhae.
Mria xudn nd bid'n nhung con sudi vd
nhung ngpn thdc thanh nhung ban giao hudng
dudi trang" (chucmg 7).
Vi vdy, nghe thudt phai tim thdm crin cdnh tri
nghd thudt de di
din
tan cring cdi dep cia dich
thyc,
cua tuydt ddi va cia
vinh
ciru. Haiku phai
tim dd'n sy ddng nhd't cia bao loai hinh nghd
thudt tuydt my kbdc. Cdi dep khdng chi cd mdu
trdng nbu Yuko vdn nghi. Didu ky thay ngudi
cam nhdn va nhin thdu sudt
hit
mpi sdc mdu,

brie
hpa, mdt didu nhay, mdt bai ca vd mdt brie
thu phdp. Nd'u mudn trd thanh mdt nha tho thyc
thy, cdu cdn phai cd tdi ndng tuydt dd'i d'y"
(chuong 12).
Chinh sy giao thoa nghd thudt d'y dn gidu
mdt quan
diim
nghd thudt nghidm ngdt, khdt
khe nhung dring ddn. Dd la con dudng dl tid'p
nhdn vd sdng tao cdi dep hodn my, tuydt ddi va
suih
ddng cua cudc sdng.
Vd trong Tuyit ludn cd sy hidn hriu cua dao
tra (Chado) - mdt dinh cao cua nghd thudt va tin
ngudng Nhdt Ban. Tra chi xudt hidn khi tac
phdm ban dd'n nghd thudt tho haiku, khi cd sy
xudt hidn cia nhung nhdn vdt ddc bidt nhu nha
tho cung dinh cia Thidn hodng Minh Trj hay cd
gdi dep Hoa Xudn. "Vi tu si ddn tiip ndng dn
cdn vd mdi tidng mot chen trd
ndtig.
Thiiu nd
vifa
chdm rdi nhdp trd vifa ngam eon sudi bqc
"
(chuong 48). Trong sudt hdnh trinh tim kilm Iy
tudng tho haiku va tuyet, Yuko chua bao gid vl
nha trd dl
la

ddt nudc Phdp, nhung Tuyet lai la mdt cudn tilu
thuylt rd't Nhdt. Thdm chi, chat Phu Tang trong
Tuyet cdn ddm da hon nhilu tdc pham cua cdc
nhd vdn hidn dai Nhdt Ban kbdc. Trong khi mdt
sd tdc phdm vdn hpc Nhdt hidn dai cd dau hidu
bac mdu ban sdc, thi thri vj thay mdt tac phdm
best seller cua vdn hpc Phdp lai dam da sdc
huong Nhdt Ban. Chdt Nhdt d'y thdm ddm vd
todt ra tri ca ndi dung ldn nghd thudt tdc phdm,
chri khdng phai chi mdt bdi canh khong gian
Nhdt la da di lam ndn ehd't Nhdt! Cd
thi
ndi,
Fermine da dupe tai sinh tri ve dep Phri Tang.
Nhu vdy, chinh md'i quan he nhd vdn - tdc phdm
la ylu td ddu tidn tao ndn sy giao thoa cia vdn
hda Ddng - Tdy.
Sy giao thoa vdn hda d'y cdn
thi
hidn trdn
cap nhdn vdt Soseki - Neige, cd gai tdc vang.
|pSd302
Thang
8-2009
^6t
tinh ydu ky la, mdt hdn nhdn hanh phuc
giira mdt samurai trung thdnh cia Thidn hodng
vdi mdt nghd
si
di trdn ddy, cd mdi tdc vang rye

va
ve
ciing
diu
Id
ydu ca thdi. Gidng nhu ngudi di
trdn ddy. Khd khdn ldn
nhdt.
Id
budc ldn phia
trude ma khdng nga" (chuong 24)
Tuyet
cdn
Id
noi giao thoa, gap gd giua ve
dep cia "thi phap chdn khdng" phuong Ddng
vd ky thudt vid't vdn each tdn cua vdn hpc
phuang Tdy hidn dai. M.Fermine la mdt nhd
van tre cia nudc Phdp - dinh cao cua vdn hpc
phuang Tdy hidn dai, ndn chdc chdn dng am
hilu sdu sdc cdch vilt ddnh thric sy ddng sdng
tao d ddc gia cia vdn hpc phuang Tdy.
M.Fermine ydu tho haiku dd'n
thi
ndn chdc
chdn
dng cung am hilu tdn cung vdn hda Uuyln
thdng ddm vi thiin cia Nhdt Ban. Tuyet cd
nhring khoang trdng vdng trdn nhung ddng chu
va

vl
vinh
cun da day Yuko bdi hpc cudi: "Yuko,
con se trd thdnh nhd tho thdt sy khi nhung ddng
chu con vilt ra chria dyng ca hdi hpa, thu phap,
dm
nhae
va nhiing didu mua. Va dae bidt khi
con da hoan thidn nghd thudt mua trdn
ddy
Tai
sao u? Bdi vi nhd tho, mdt nha tho that sy, ndm
bdt dupc nghd thudt trdn day. Vid't, dd
Id
tid'n Idn
phia trude,
tri
tilp ndi
tri,
trdn spi ddy cdi dep, spi
day cia mdt bai tho, cia mpt tac phdm, mdt cdu
chuydn cdn dn gidu trdn trang gidy. Vilt, dd Id
tiln ldn phia uudc, budc ndi tilp budc, trang nay
tiep trang khdc, trdn con dudng cua cud'n sach
Vdy dd,
diiu
khd khan nhd't, la ud thdnh nghd si
di trdn ddy ngdn tri" (chuong 40).
Cdc loai hinh nghd thudt DPng - Tdy da tao
ndn mdt gian giao hudng thdt hai hda

xem
la
dinh cao hodn
hao nhd't ve dep nhuc
thi
cia con ngudi.
Sy gap gd my bpc tfnh
due
nri DPng - Tdy
cdn d nhung chucmg ta canh Yuko Iam tinh
vdi
Sd302
Th^ng
8-2009
THdMC TIM
VAN
H6A
NGHg THUAT
cd gai bdn dai phun trdn tuyit vd vdi Hoa Xudn
giria trdi ddm tuyit trdng. Trong truyin thdng
vdn hda Nhdt Ban, ve dep nhuc the cia ngudi
nu Id cdi dep dupc ton thd va tuyd't trdng
Id
sy
thudn khidt tuydt dd'i cria vu try trong nghi Id
Thdn dao - qud'c gido cia Nhdt Ban. Vd quan he
tfnh dye chfnh
Id
sy thdng hoa cia tinh ydu vd
cdi dep nhuc the. Cdn chi nghia nhdn vdn

BAN
Mffl
(Tiep theo trang 96)
nam trdm tridu ngudi (Narayan vid't cdi nay vdo
nam 1971) dang sd'ng d An Dp
diu
y thric dupc
cdu chuydn (Ramayana) d mric dp nao dd".
Cdu chuydn da thdm nhap vao y thric cia
ngudi dan sinh sdng khdp chdu A mpt
each
dd
dang, ndi bat nbu Id mpt trong nhung thidn sri
thi
vl
dai nhdt cia
thi
gidi. Trude dd, cdc nha
van da
timg
vilt cac phidn ban Ramayana trong
truyin thd'ng van chucmg thdng trj cia thdi dai
hp;
vi du, Ramayana cua Kamban gdm cd
10.500 khd tho vdi nhung Idi chri thich hidn dai
xuydn sudt sdu phdn, vdi mdi phdn gdm mdt
nghin trang.
Vdi sy phat trien cria phuong tidn thong tin
dai chring vd sy chri y cia cPng chring trong
thdi gian ngdn

chdng cd
diim
gi chung vdi bat ky phidn ban
An Dp ndo.
Bdi vi cdc xa hpi da khdm phd ra Ramayana
cria ridng hp, bd phim cria Nina Paley vdi td't ca
nhirng thilu sdt va nghidn crin cd ban, cring vdn
Id kd't qua sy lidn he ca nhdn cua co vdi sy phu
phiem cia md'i quan he. Chi Id khi mpt bd
sri
thi
dupe kl va kl lai, ddc bidt mpt sri thi ddc sdc
nhu Ramayana, chinh sy trdi dao drie vdn
chuong cia nd da dupc thill lap. Thdm chi
Mohammed
Iqbal,
nha trid't hpc - nhd tho ngudi
cd nhilu cdng sric trong vide cho ra ddi
nin
tang tri thric cho Pakistan, da khdng tranh dupc
nhung anh hudng cia sri thi Ramayana va la
mdt ngudi ngudng mp Rama. Mpt trong nhung
bai tho cria dng dupe ddt tdn la
Imaam
e Hind
va mpt bai tho hai cdu cua dng nhu sau:
"Ngucfi
An Dp tu hdo vi
sU
tdn tqi


Nhờ tải bản gốc

Tài liệu, ebook tham khảo khác

Music ♫

Copyright: Tài liệu đại học © DMCA.com Protection Status