BÀI TIỂU LUẬN
Phân tích chính sách của nhà nước
đối với thành phần kinh tế cá thể,
tiểu chủ, tư bản tư nhân theo Hiến
pháp hiện hành
PHẦN I. MỞ ĐẦU
Khi nước ta chuyển đổi từ nền kinh tế quan liêu bao cấp sang nền kinh tế hàng hóa
nhiều thành phần theo định hướng xã hội chủ nghĩa thì thành phần kinh tế cá thể,
tiểu chủ, tư bản tư nhân trở thành một trong những yếu tố quan trọng cấu thành nền
nền kinh tế quốc dân. Thực tế đã chứng minh rằng thành phần kinh tế cá thể, tiểu
chủ, tư bản tư nhân đã và đang có vai trò to lớn trong việc làm thay đổi bộ mặt nền
kinh tế Việt Nam, chuyển nền kinh tế quan liêu bao cấp sang nền kinh tế thị trường
định hướng xã hội chủ nghĩa. Bởi vậy, Đảng và Nhà nước ta đã đưa ra những chủ
trương chính sách để phát triển các thành phần kinh tế này.Nhằm phát huy mọi thế
mạnh của các thành phần kinh tế cá thể, tiểu chủ, tư bản tư nhân cho sự nghiệp xây
dựng chủ nghĩa xã hội. Tuy nhiên, trong những năm gần đây mặc dù đã có những
bước phát triển mạnh mẽ nhưng thành phần kinh tế cá thể, tiểu chủ, tư bản tư nhân
vẫn phải đứng trước những thử thách lớn từ thị trường trong và ngoài nước, sự
canh tranh không lành mạnh, các rào cản của thuế quan, cũng như những vấn khác
có liên quan…Vì vậy trong bài tiểu luận này chúng em xin đề cập đến vấn đề “
Phân tích chính sách của nhà nước đối với thành phần kinh tế cá thể, tiểu chủ,
tư bản tư nhân theo Hiến pháp hiện hành” với mục đích nhằm sáng tỏ hơn các
khái niệm có liên quan đến thành phần kinh tế cá thể, tiểu chủ, tư bản tư nhân,
cũng như những chủ trương chính sách của nhà nước đối với các thành phần kinh
tế này. Đồng thời đó là các đánh giá chủ quan của nhóm em về tính tích cực cũng
như hạn chế và các phương hướng giải pháp có liên quan đến vấn đề phát huy hơn
nữa tích cực của thành phần kinh tế cá thể, tiểu chủ, tư bản tư nhân.
PHẦNII. NỘI DUNG
I. Khái niệm thành phần kinh tế cá thể, tiểu chủ, tư bản tư nhân.
1. Khái niệmchung.
Trước tiên ta cần phải hiểu thành phần kinh tế cá thể, tiểu chủ, tư bản tư nhân là

cũng như về phương diện giải quyết các vấn đề xã hội. Đây cũng chính là thành
phần kinh tế rất năng động và nhạy bén với kinh tế thị trường, do đó sẽ có nhũng
đóng góp không nhỏ vào quá trình tăng trưởng kinh tế của đất nước. Hiện nay,
kinh tế tư bản tư nhân bước đầu có sự phát triển, nhưng phần lớn tập chung vào
lĩnh vực thương mại, dịch vụ và kinh doanh bất động sản; đầu tư sản xuất còn ít và
chủ yếu với quy mô vừa và nhỏ.
Chính sách của Đảng và Nhà nước là khuyến khích tư bản, tư nhân bỏ vốn đầu tư
phát triển sản xuất, đáp ứng các nhu cầu của dân cư. Nhà nước bảo hộ quyền sở
hữu và lợi ích hợp pháp của họ; xóa bỏ những định kiến tạo điều kiện thuận lợi về
nguồn vốn, khoa học công nghệ, cán bộ… cho thành phần kinh tế này. Văn kiện
Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX có đoạn viết: “ Khuyến khích phát triển kinh
tế tư bản tư nhân rộng rãi trong các ngành nghề sản xuất, kinh doanh mà pháp luật
không cấm. Tạo môi trường kinh doanh thuận lợi về chính sách pháp lý để kinh tế
tư bản tư nhân phát triển trên những định hướng ưu tiên của nhà nước, kể cả đầu tư
ra ngoài nước; khuyến khích chuyển thành doanh nghiệp cổ phần, bán cổ phiếu cho
người lao động, liên doanh, liên kết với nhau, với kinh tế tập thể và kinh tế nhà
nước, xây dựng quan hệ tốt với chủ doanh nghiệp và người lao động”.
II. Chính sách của Nhà nước đối với thành phần kinh tế cá thể, tiểu chủ, tư
bản tư nhân theo pháp luật hiện hành.
1.Khái quát chung về chính sách phát triển kinh tế của nhà nước trong Hiến
pháp hiện hành.
Phát triển kinh tế hàng hóa nhiều thành phần theo cơ chế thị trường định hướng xã
hội chủ nghĩa là một trong những yếu tố quan trọng trong việc phát triển nền kinh
tế quốc dân. Trong đó, đặc biệt chú trọng đến vấn đề phát triển thành phần kinh tế
cá thể tiểu, tiểu chủ, tư bản tư nhâ.Đây chính là cơ sở phát triển cho những nguyên
tắc được định ra để đảm bảo tính thống nhất của sự phát triển kinh tế.
Để đảm bảo cho tính thống nhất đó, Hiến pháp đã quy định một loạt các nguyên
tắc mới như: Cơ cấu kinh tế nhiều thành phần với các hình thức tổ chức sản xuất
kinh doanh đa dạng dựa trên chế độ sở hữu toàn dân, sở hữu tập thể, sở hữu tư
nhân ( Điều 15); phát huy mọi tiềm năng của các thành phần kinh tế quốc doanh,

+ Thứ nhất nhà nước thừa nhận sự tồn tại và phát triển lâu dài của kinh tế cá thể,
tiểu chủ, tư bản tư nhân. Đó là sự tồn tại khách quan trong nền kinh tế thế giới nói
chung và Việt Nam nói riêng.
+ Thứ hai nhà nước khuyến khích mặt tích cực, hạn chế mặt tiêu cực của kinh tế cá
thể, tiểu chủ, tư bản tư nhân. Mặt tích cực đó chính là những đóng góp to lớn của
thành phần kinh tế này đối với nền kinh tế quốc dân: Đó là việc đẩy nhanh tốc độ
tăng trưởng kinh tế, tạo ra sự “chuyển mình” trong nền kinh tế từ cơ chế quan liêu
bao cấp sang cơ chế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, nâng cao năng xuất
lao động và hiệu quả lao động; góp phần giải quyết việc làm cho người lao động,
tăng thu nhập và trực tiếp tác động tích cực đến các vấn đề an sinh xã hội. Còn mặt
tiêu cực ở đây đó chính là chế độ người bóc lột người của phương thức sản xuất tư
bản, nạn đầu cơ tích chữ, phân hóa giầu nghèo, nạn thất nghiệp.Vì vậy nhà nước
cần có các chính sách điều chỉnh phù hợp nhằm đưa thành phần kinh tế này đi
đúng hướng.
+ Thứ ba nhà nước thừa nhận địa vị pháp nhân của các doanh nghiệp, tổ chức kinh
tế tư bản tư nhân tạo điều kiện pháp lí cho họ thực hiện quyền và nghĩa vụ của
mình, có thể tự do kinh doanh theo quy định của pháp luật, có khả năng cạnh tranh,
nộp thuế,… Đồng thời nhà nước còn trú trọng bảo vệ quyền sở hữu, quyền thừa kế
tài sản và thu nhập hợp pháp của các thành phần kinh tế cá thể, tiểu chủ, tư bản tư
nhân.Đây chính là một yếu tố quan trọng để khẳng định địa vị của một chủ thể
kinh tế trong nền kinh tế quốc dân.Đó là sự khẳng định cho việc thừa nhận địa vị
của thành phần kinh tế cá thể, tiểu chủ, tư bản tư nhân trong hệ thống kinh tế Việt
Nam.
+ Thứ tư nhà nước tạo điều kiện để kinh tế cá thể tiểu chủ, tư bản tư nhân được
thành lập doanh nghiệp không bị hạn chế về quy mô, được hoạt động trong những
ngành, lĩnh vực mà nhà nước không cấm, cho phép hộ cá thể, tiểu chủ, tư bản tư
nhân được phép thuê mướn lao động theo hợp đồng thỏa thuận giữa chủ và người
làm thuê. Đây chính là một trong những chính sách “ mở” của nhà nước nhằm phát
huy mọi năng lực cửa các thành phần kinh tế, đồng thời phát huy khả năng cạnh
tranh của các thành phần kinh tế trên khuôn khổ pháp luật của nhà nước hay nói

hình thành các chủ thể kinh tế và đổi mới cơ chế quản lý theo hướng thị trường tạo
sư cạnh tranh. Việc đa dạng hóa các thành phần kinh tế đã tạo ra sự liên doanh liên
kết giữa các doanh nghiệp trong và ngoài nước đẻ cạnh tranh nhau.Từ đó làm cho
thị trường trở nên sôi nổi hơn.Sự cạnh tranh lành mạnh nằm trong khuôn khổ của
pháp luật, làm cho các doanh nghiệp phải tìm cách đối phó với những vấn đề khó
khăn trong quá trình hoat động.Để giải quyết được vấn đề đó các doanh nghiệp
phải trang bị cho mình một lực lượng nhân lực tốt, trình độ cao. Đây chínhlà nguồn
bổ xung cán bộ cho mọi nghành, mọi cấp.
2. Những tồn tại và yếu kém.
Một thực trang đang tồn tại đói với thành phần kinh tế cá thể, tiểu chủ, tư bản tư
nhân đó là: Quy mô nhỏ, năng lực và sức cạnh tranh hạn chế. Trung bình mỗi họ
kinh doanh phi nông nghiệp có số vốn kinh doanh là 29,78 triệu đồng, sử dụng
1,78 lao động; đối với hộ kinh doanh nông nghiệp cũng có quy mô nhỏ, sử dụng
lao động gia đình, mặt bằng canh tác bình quân chỉ 0,8ha/hộ; trong đó các doanh
nghiệp có tới 50 lao động chiếm 90,09%, bình quân vốn sử dụng một doanh nghiệp
chỉ là 3,7 tỷ đồng. Nhìn chung mức độ trang bị vốn lao động của khu vực kinh tế
này còn quá nhỏ bế; đặc biệt là các hộ gia đình trong lĩnh vực sản xuất công nghiệp
mới có 11,39 triệu đồng/lao động; trong khu vực doanh nghiệp công nghiệp của
kinh tế tư bản, tư nhân cũng mới có 63,2 triệu đồng/ lao động.
Máy móc công nghệ lạc hậu và nguồn nhân lực hạn chế là một trong những yếu
điểm của thành phần kinh tế cá thể, tiểu chủ, tư bản tư nhân. Mà nguyên nhân là do
thành phần kinh tế này tiếp cận với nguồn vốn nhà nước còn quá ít, đặc biệt là các
doanh nghiệp tư nhân, số vốn vay ngân hàngNhà nước của các doanh nghiệp này
chỉ chiếm 24,3%( 6 tháng đầu năm 2001). Thêm vào đó kỹ thuật sản xuất do tồn tại
lâu đời không cố điều kiện bảo hành, số máy móc nhập mới về không có điều kiện
sử dụng. Thêm vào đó chất lượng lao động chưa qua đào tạo và phải đào tạo lại
của nước ta khá đông, theo thống kê tính đến năm 2005 tỉ lệ lao động chưa qua đào
tạo của nước tao chỉ chiếm 25%, trong đó tỉ lệ lao động có trình độ đại học chiếm
chưa đầy 5%.
Thiếu mặt bằng sản xuất: Đa số các doanh nghiệp thuộc thành phần kinh tế cá thể,

nước đặc biệt là những nghành nghề cần nhiều lao động….
Do sự hiểu biết của hạn chế nên bài tiểu luận của chúng em không chánh được
những thiếu sót và hạn chế, rất mong được ý kiến đóng góp của các thầy cô.
Chúng em xin chân thành cảm ơn!!!
Danh mục tài liệu tham khảo.
1.Giáo trình Luật Hiến Pháp Việt Nam_Trường Đai học Luật Hà Nội – Nhà xuất
bản tư pháp.
2. Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam_Nhà xuất bản Lao động
3. Giáo trình Luật Hiến Pháp Việt Nam_Khoa Luật Đại học Quốc gia Hà Nội_Nhà
xuất bản Đại học Quốc gia Hà Nội.
4. “ Kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa – sự tiếp nối công cuộc đổi
mới”_TS Nguyễn Tiến Dũng_Hiệu trưởng trường Đai học Kinh tế - Luật, Đại học
Quốc gia TP.Hồ Chí Minh.
5. Luận án tốt nghiệp: Vai trò, thực trạng của kinh tế tư bản tư nhân, đánh giá về
kinh tế tư bản tư nhân và một số phương hướng giải pháp.
http://tailieu.vn/xem-tai-lieu/luan-van-tot-nghiep-vai-tro-thuc-trang-cua-kinh-te-tu-
ban-tu-nhan-danh-gia-kinh-te-tu-ban-tu-nhan.1024941.html
6. Thực trạng và giải pháp phát triển kinh tế cá thể tiểu chủ ở Việt Nam
http://docs.4share.vn/docs/14660/Thuc_trang_va_giai_phap_phat_trien_kinh_te_c
a_the_tieu_chu_o_Viet_Nam.html
7. Văn kiện Đại hội Đảng lần VI.
8.Văn kiện Đại hội Đảng lần VII.
9. Văn kiện Đại hội Đảng lần IX
10. Tập bài giảng Kinh tế chính trị Mác-Lê nin_Nhà xuất bản chính trị Quốc gia.
11. Tiểu luận “ Vai trò, thực trạng của kinh tế tư bản tư nhân, đánh giá kinh tế tư
bản tư nhân và một số phương hướng giải pháp”
http://tailieu.vn/xem-tai-lieu/tieu-luan-vai-tro-thuc-trang-cua-kinh-te-tu-ban-tu-
nhan-danh-gia-kinh-te-tu-ban-tu-nhan-va-mot-so.34165.html