Website: Email : Tel : 0918.775.368
MỤC LỤC
Website: Email : Tel : 0918.775.368
1
Website: Email : Tel : 0918.775.368
LỜI NÓI ĐẦU
Trong nền kinh tế thị trường, cạnh tranh là xu thế tất yếu và chính nó
thúc đẩy sự phát triển của các doanh nghiệp. Các doanh nghiệp hạch toán
kinh doanh độc lập, hoàn toàn chịu trách nhiệm về hoạt động sản xuất kinh
doanh của mình. Vấn đề đặt ra cho mỗi doanh nghiệp là làm thế nào để sản
xuất kinh doanh có lãi. Một trong những biện pháp mà các doanh nghiệp luôn
hướng tới là tiết kiệm chi phí sản xuất và hạ giá thành sản phẩm.
Tiết kiệm chi phí sản xuất và hạ giá thành sản phẩm là mục tiêu phấn
đấu của bất kỳ doanh nghiệp nào vì đó là con đường chủ yếu làm tăng lợi
nhuận, là tiền đề hạ giá bán, tăng sức cạnh tranh của doanh nghiệp trên thị
trường. Do vậy, công tác tập hợp chi phí và tính giá thành sản phẩm được coi
trọng đúng mức vì nó liên quan trực tiếp đến lợi ích của doanh nghiệp.
Trong công tác quản lý doanh nghiệp, chi phí sản xuất và tính giá thành
sản phẩm là hai chỉ tiêu quan trọng luôn được các doanh nghiệp quan tâm.
Thông qua các số liệu mà bộ phận kế toán đã tập hợp và cung cấp cho các nhà
quản trị doanh nghiệp phân tích và đánh giá về định mức chi phí lao động, vật
tư, máy móc thiết bị, để kịp thời đưa ra các biện pháp hữu hiệu nhằm điều
chỉnh hợp lý hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Do đó, việc
đánh giá và tính toán chính xác chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm là một
công việc hết sức quan trọng.
Nhận thức được vai trò và tầm quan trọng của việc xác định chi phí sản
xuất và tính giá thành sản phẩm cùng với những kiến thức đã học, qua thời
gian thực tế tại Công ty cổ phần đá ốp lát và xây dựng Hà Tây, em đã đi sâu
nghiên cứu đề tài: “Hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành
sản phẩm tại Công ty cổ phần đá ốp lát và xây dựng Hà Tây”. Trong qua
trình nghiên cứu và lý luận thực tế kết hợp với kiến thức đã học ở trường cùng

giá trị sản phẩm sản xuất là tất yếu khách quan, không phụ thuộc vào ý chí
chủ quan của người sản xuất.
Cần chú ý phân biệt giữa 2 khái niệm: chi phí và chi tiêu. Chi phí là
biêu hiện bằng tiền của toàn bộ hao phí về lao động sống và lao động vật hóa
cần thiết cho quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh mà doanh nghiệp phải
chi ra cho một kỳ sản xuất kinh doanh. Như vậy, có thể thấy chỉ được tính là
chi phí của kỳ hạch toán những hao phí về tài sản và lao động có liên quan
đến khối lượng sản phẩm sản xuát ra trong kỳ chứ không phải mọi khoản chi
ra trong kỳ hạch toán. Trái lại, chi tiêu là sự giảm đi đơn thuần các loại vật tư,
tài sản, tiền vốn của doanh nghiệp, bất kể nó được dùng vào mục đích gì.
Tổng số chi tiêu trong kỳ của doanh nghiệp bao gồm chi tiêu cho quá trình
Website: Email : Tel : 0918.775.368
4
Website: Email : Tel : 0918.775.368
sản xuất kinh doanh (chi cho sản xuất, chế tạo sản phẩm, công tác quản lý…)
và chi tiêu cho quá trình tiêu thụ (chi vận chuyển, bốc dỡ, quảng cáo…)
Chi phí và chi tiêu là hai khái niệm khác nhau vể mặt lượng và cả về
mặt thời gian nhưng có quan hệ mật thiết với nhau. Chi tiêu là cơ sở phát sinh
chi phí, không có chi tiêu thì sẽ không có chi phí. Tổng số chi phí trong kỳ
của doanh nghiệp bao gồm toàn bộ giá trị tài sản hao phí hoặc tiêu dùng hết
cho quá trình sản xuất kinh doanh tính vào kỳ này.
Như vậy, có thể kết luận rằng: chi phí sản xuất là biểu hiện bằng tiền
của toàn bộ hao phí mà doanh nghiệp phải tiêu dùng trong một kỳ để thực
hiện quá trình sản xuất và tiêu thụ sản phẩm. Thực chất chi phí là sự dịch
chuyển vốn- chuyển dịch giá trị của các yếu tố sản xuất vào các đối tượng
tính giá (sản phẩm, dịch vụ, lao vụ).
1.1.2 Phân loại chi phí sản xuất
Trong quá trình kinh doanh, chi phí sản xuất có rất nhiều loại, nhiều
khoản, khác nhau cả về nội dung, tính chất, công dụng, vai trò, vị trí…. Để
thuận lợi cho công tác quản lý và hạch toán, cần thiết phải tiến hành phân loại

hồi).
Chi phí nhiên liệu, động lực sử dụng vào quá trình sản xuất kinh doanh
trong kỳ (trừ số dùng không hết nhập lại kho và phế liệu thu hồi)
Chi phí tiền lương và các khoản phụ cấp theo lương: bao gồm tổng số
tiền lương và phụ cấp mang tính chất lương phải trả cho toàn bộ công nhân,
viên chức.
Chi phí bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, kinh phí công đoàn: bao gồm
phần bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, kinh phí công đoàn trích theo tỷ lệ quy
định trên tổng số tiền lương và phụ cấp lương phải trả công nhân viên.
Website: Email : Tel : 0918.775.368
6
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Chi phí khấu hao TSCĐ: phản ánh tổng số khấu hao tài sản cố định
phải trích trong kỳ của tất cả TSCĐ sử dụng cho sản xuất kinh doanh trong
kỳ.
Chi phí dịch vụ mua ngoài: phản ánh toàn bộ chi phí dịch vụ mua ngoài
dùng vào sản xuất kinh doanh.
Chi phí khác bằng tiền: phản ánh toàn bộ chi phí khác bằng tiền chưa
phản ánh ở các yếu tố trên dùng vào hoạt động sản xuất kinh doanh trong kỳ.
b. Phân loại theo khoản mục chi phí trong giá thành sản phẩm
Theo cách này, căn cứ vào ý nghĩa của chi phí trong giá thành sản
phẩm và để thuận tiện cho việc tính giá thành toàn bộ, chi phí được phân chia
theo khoản mục. Cách phân loại này dựa vào công dụng của chi phí và mức
phân bổ chi phí cho từng đối tượng. Cũng như cách phân loại theo yếu tố, số
lượng khoản mục chi phí trong giá thành sản phẩm tùy thuộc vào trình độ
nhận thức, trình độ quản lý và hạch toán ở mỗi nước, mỗi thời kỳ khác nhau.
Theo quy định hiện hành tại Việt Nam hiện nay, giá thành sản phẩm
bao gồm 5 khoản mục chi phí:
Chi phí nguyên,vật liệu trực tiếp: phản ánh toàn bộ chi phí về nguyên,
vật liệu chính, phụ, nhiên liệu…tham gia trực tiếp vào việc sản xuất, chế tạo

xuất dở dang đầu kỳ
Chi phí sản xuất phát sinh trong kỳ

Tổng giá thành sản phẩm
Chi phi sản xuât dở dang
cuối kỳ
A
B
C
D
8
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Tổng giá thành
sản phẩm hoàn
thành
= Chi phí sản
xuất dở
dang dầu
kỳ
+ Chi phí sán xuất phát
sinh trong kỳ( đã trừ
các khoản thu hồi ghi
giảm chi phí)
- Chi phí sản
xuất dở
dang cuối
kỳ
Qua sơ đồ ta thấy, khi giá trị sản phẩm dở dang (chi phí sản xuất dở
dang) đầu kỳ và cuối kỳ bằng nhau hoặc cách nghành sản xuất không có sản
phẩm dở dang thì tổng giá thành sản phẩm bằng tổng chi phí sản xuất phát

với giá thành kế hoạch được xây dựng trên cơ sở các định mức bình quân tiên
tiến và không biến đổi trong suốt cả kỳ kế hoạch, giá thành định mức lại được
xây dựng trên cơ sở các định mức chi phí hiện hành tại từng thời điểm nhất
định trong kỳ kế hoạch (thường là ngày đầu tháng nên giá thành định mức
luôn thay đổi phù hợp với sự thay đổi của các định mức chi phí đạt được
trong quá trình sản xuât sản phẩm.
- Giá thành thực tế: giá thành thực tế là chỉ tiêu được xác định sau khi
kết thúc quá trình sản xuất sản phẩm trên cơ sở các chi phí phát sinh trong quá
trình sản xuất sản phẩm.
Theo phạm vi phát sinh chi phí, giá thành được chia thành giá thành
sản xuất và giá thành tiêu thụ:
- Giá thành sản xuất (giá thành công xưởng) là chỉ tiêu phản ánh tất cả
những chi phí phát sinh liên quan đến việc sản xuất, chế tạo sản phẩm trong
phạm vi phân xưởng, bộ phận sản xuât, bao gồm chi phí nguyên vật liệu trực
tiếp, nhân công trực tiếp và chi phi sản xuất chung.
- Giá thành tiêu thụ (giá thành toàn bộ) là chỉ tiêu phản ánh toàn bộ các
khoản chi phí phát sinh liên quan đến việc sản xuất, tiêu thụ sản phẩm (chi phí
sản xuất, quản lý và bán hàng. Do vậy, giá thành tiêu thụ còn gọi là giá thành
đầy đủ hay giá thành toàn bộ và được tính theo công thức:
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Giá thành
toàn bộ của
sản phẩm
tiêu thụ
=
Giá thành sản
xuất +
Chi phí quản
lý doanh
nghiệp

nội dung khác nhau, phương pháp hạch toán và tính nhập chi phí vào giá
thành sản phẩm cũng khác nhau. Khi phát sinh, trước hết chi phí sản xuất
Website: Email : Tel : 0918.775.368
11
Website: Email : Tel : 0918.775.368
được biểu hiện theo yếu tố chi phí rồi mới được biểu hiện thành các khoản
mục giá thành sản phẩm.
Việc tập hợp chi phí sản xuất phải được tiến hành theo một trình tự hợp
lý, khoa học thì mới có thể tính giá thành sản phẩm một cách chính xác, kịp
thời được. Trình tự này phụ thuộc vào đặc điểm sản xuất kinh doanh của từng
doanh nghiệp, từng ngành nghề, vào mối quan hệ giữa các hoạt động sản xuất
kinh doanh trong doanh nghiệp và phụ thuộc vào trình độ công tác quản lý và
hạch toán..tuy nhiên có thể khái quát chung việc tập hợp chí phí sản xuất qua
các bước sau:
Bước 1: Tập hợp các chi phí cơ bản có liên quan trực tiếp cho từng đối
tượng sử dụng.
Bước 2: Tính toán và phân bổ lao vụ của các nghành sản xuất kinh
doanh phục vụ cho từng đối tượng sử dụng trên 2 cơ sở là khối lượng và giá
thành dịch vụ.
Bước 3: Tập hợp, phân bổ chi phí sản xuất chung cho đối tượng liên
quan.
Bước 4: Xác định chi phí sản xuất dở dang cuối kỳ.
1.3.3. Hạch toán chi phí sản xuất theo phương pháp kê khai thường
xuyên
Phưong pháp kê khai thường xuyên là phương pháp quản lý và hạch
toán hàng tồn kho. Phương pháp này thực hiện theo dõi sự biến động của
hàng tồn kho một cách thường xuyên liên tục trên các tài khoản hàng tồn kho,
tần xuât nhập xuất không nhiều và thường có giá trị lớn.
Đối với công tác hạch toán kế toán chi phí sản xuất theo phương pháp
kê khai thường xuyên thì các chi phí sản xuất phát sinh sẽ được theo dõi, phản

lại kho hoặc chuyển sang kỳ sau.
a. Tài khoản sử dụng
Để theo dõi chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, kế toán sử dụng TK 621
“Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp”.
Website: Email : Tel : 0918.775.368
TK 338
13
Website: Email : Tel : 0918.775.368
b. Trình tự kế toán
Trình tự hạch toán chi phí NVL trực tiếp được thể hiện qua sơ đồ sau:
Sơ đồ 1: Kế toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp theo phương pháp KKTX
Chú thích:
(1) Xuất dùng nguyên vật liệu sử dụng cho hoạt động sản xuất sản phẩm hoặc
thực hiện dịch vụ cho khách hàng.
(2) Mua nguyên vật liệu không nhập kho mà sử dụng ngay cho hoạt động sản
xuất sản phẩm hoặc thực hiện dịch vụ thuộc đối tượng chịu thuế GTGT theo
phương pháp khấu trừ (2a), nếu thuộc đối tượng chịu thuế GTGT theo
phương pháp trực tiếp (2b).
(3) Trường hợp nguyên vật liệu sử dụng không hết nhập lại kho hoặc chuyển
sang kỳ sau.
(4) Cuối kỳ kết chuyển chi phí nguyên vật liệu trực tiếp để tính giá thành.
1.3.2.2. Kế toán chi phí nhân công trực tiếp
Chi phí nhân công trực tiếp là những khoản thù lao lao động phải trả
cho lao động trực tiếp sản xuất sản phẩm, lao vụ, dịch vụ và các khoản trích
Website: Email : Tel : 0918.775.368
TK 152
TK 111,112,331
TK 133
(2a)
(1)

TK 154
(1)
(2)
(3)
(4)
15
Website: Email : Tel : 0918.775.368
1.3.2.3. Kế toán chi phí trả trước
“Chi phí trả trước là những chi phí thực tế đã phát sinh nhưng được tính
vào chi phí hoạt động của nhiều kỳ do chi phí phát sinh có quy mô lớn hoặc
có liên quan đến nhiều kỳ kế toán.”
Đây là những khoản chi phí phát sinh một lần quá lớn hoặc do bản thân
chi phí phát sinh có tác dụng tới kết quả hoạt động của nhiều kỳ hạch toán.
Xu hướng hiện nay của các nhà kế toán là những chi phí trả trước nào chỉ liên
quan đến một năm tài chính thì sẽ được chuyển hết một lần vào chi phí kinh
doanh mà không cần phân bổ (trừ một số khoản như giá trị bao bì luân chuyển
xuất dùng hay giá trị đồ dùng xuất cho thuê…); đối với những khoản chi phí
trả trước liên quan đến từ 2 năm tài chính trở lên thì đưa vào chi phí trả trước
dài hạn. Thuộc chi phí trả trước bao gồm các khoản như sau:
- Giá trị công cụ, dụng cụ nhỏ xuất dùng thuộc loại phân bổ nhiều lần
(từ 2 lẩn trở lên);
- Giá trị sửa chữa lớn TSCĐ ngoài kế hoạch;
- Tiền thuê TSCĐ, phương tiện kinh doanh…trả trước;
- Giá trị bao bì luân chuyển, đồ dùng cho thuê xuất dùng;
- Dịch vụ mua ngoài trả trước (điện, điện thoại, nước…);
- Chi phí bán hàng, chi phí quản lý doanh nghiệp chờ kết chuyển (với
doanh nghiệp có chu kỳ kinh doanh dài);
- Chi phí mua bảo hiểm tài sản, bảo hiểm kinh doanh, lệ phí giao thông
bến bãi.
a. Tài khoản sử dụng

(4)
(1)
(2)
17
Website: Email : Tel : 0918.775.368
- Chi phí bảo hành sản phẩm, công trình theo kế hoạch
- Tiền lương nghỉ phép của lao động trực tiếp theo kế hoạch
- Thiệt hại về ngừng sản xuất theo kế hoạch
- Lãi tiền vay chưa đến hạn trả.
a. Tài khoản sử dụng:
Kế toán sử dụng TK 335 “Chi phí phải trả” để theo dõi chi phí trích trước.
b. Trình tự hạch toán
Sơ đồ 4 : Kế toán chi phí trả trước theo Phương pháp KKTX
Chú thích:
(1) Trích trước tiền lương nghỉ phép của lao động trực tiếp theo kế hoạch.
(2) Trích trước chi phí sửa chữa lớn TSCĐ và chi phí về ngừng sản xuất theo
kế hoạch.
(3) Trích trước chi phí bảo hành sản phẩm và sửa chữa lớn TSCĐ của bộ phận
bán hàng và quản lý.
(4) Ghi nhận lãi tiền vay
(5) Tiền lương phép thực tế phải trả lao động trực tiếp, kế toán ghi:
Website: Email : Tel : 0918.775.368
TK 334
(5)
TK 335
(1)
TK 627
TK641,642
TK 635
TK 2413

(9) Kết chuyển chi phí sản xuất chung sang TK giá vốn trong truờng hợp hoạt
động dưới mức công suất bình thường.
Sơ đồ 5 : Kế toán chi phí sản xuất chung theo phương pháp KKTX
Website: Email : Tel : 0918.775.368
19
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Chi phí sản xuất chung sau khi được tập hợp sẽ được phân bổ cho các
đối tượng tập hợp kế toán chi phí sản xuất theo các tiêu thức thích hợp. Tiêu
thức phân bổ chi phí sản xuất chung thường sử dụng là phân bổ theo chi phí
NVL trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp, phân bổ theo định mức,…v.v
1.3.2.6. Tổng hợp chi phí sản xuất
Website: Email : Tel : 0918.775.368
TK 154
TK 152
TK 111,152,334
TK142,242,335
TK 632
TK 153
TK 334, 338
TK 627
TK 214
TK111,112,…
TK 133
(1)
(2)
(4)
(3)
(7)
(8)
(9)

(1)
(2)
(3)
(4)
(5)
(6)
(7)
(8)
TK 111,152
21
Website: Email : Tel : 0918.775.368
(5) Giá trị sản phẩm hỏng ngoài định mức không sửa chữa được.
(6) Giá trị sản phẩm hoàn thành nhập kho.
(7) Giá trị sản phẩm hoàn thành gửi bán.
(8) Giá trị sản phẩm hoàn thành tiêu thụ ngay không nhập kho.
1.4. Các phương pháp tính giá thành sản phẩm trong các doanh nghiệp
Do có sự khác nhau cơ bản giữa đối tượng hạch toán chi phí sản xuất
và đối tượng tính giá thành sản phẩm. Phương pháp hạch toán chi phí sản
xuất là một phương pháp hoặc hệ thống các phương pháp được sử dụng để tập
hợp và phân loại chi phí sản xuất trong phạm vi giới hạn của đối tượng hạch
toán chi phí. Về cơ bản, phương pháp hạch toán chi phí sản xuất bao gồm các
phương pháp hạch toán chi phí theo sản phẩm, theo đơn đặt hàng, theo phân
xưởng, theo nhóm sản phẩm, theo giai đoạn công nghệ, …Về thực chất, khi
vận dụng các phương pháp hạch toán chi phí sản xuất trong công tác kế toán
hàng ngày chính là việc kế toán mở các thẻ ( hay sổ) chi tiết hạch toán chi phí
sản xuất theo từng đối tượng. Mỗi phương pháp hạch toán chi phí ứng với
một loại đối tượng hạch toán chi phí nên tên gọi của phương pháp này biểu
hiện đối tượng mà nó cần tập hợp và phân loại chi phí.
Phương pháp tính giá thành là một phương pháp hay hệ thống các
phương pháp được sử dụng để tính giá thành đơn vị sản phẩm, nó mang tính

phẩm khác nhau và chi phí không hạch toán chung cho cả quá trình sản xuất.
Theo phương pháp này, trước hết kế toán căn cứ vào hệ số quy đổi để quy các
loại sản phẩm về sản phẩm gốc. Để từ đó, dựa vào tổng chi phí liên quan đến
giá thành các loại sản phẩm đã tập hợp để tính ra giá thành sản phẩm gốc và
giá thành từng loại sản phẩm:
Giá thành đơn vị
sản phẩm gốc
(Zoi)
=
Tổng giá thành sản xuất của các loại sản phẩm
Tổng số sản phẩm gốc (Qo)
Website: Email : Tel : 0918.775.368
23
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Giá thành đơn vị
sản phẩm i (Zi)
= Giá thành đơn vị sản
phẩm gốc (Zoi)
x Hệ số quy đổi sản
phẩm i (Hi)
Trong đó: Qo = ∑ Qi x Hi
và Qi là số lượng sản phẩm i ( chưa quy đổi ).
Tổng giá thành
sản xuất của các
loại sản phẩm
= Giá trị sản
phẩm dở dang
đầu kỳ
+ Tổng chi
phí sản xuất

24
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Tổng giá
thành SP
chính
= Giá trị sản
phẩm chính
dở dang
đầu kỳ
+ Tổng chi
phí sản xuất
phát sinh
trong kỳ
- Giá trị sản
phẩm phụ
thu hồi
- Giá trị sản
phẩm chính
dở dang cuối
kỳ
* Phương pháp liên hợp: phương pháp này thường được áp dụng trong
những doanh nghiệp có tổ chức sản xuất, tính chất quy trình công nghệ và
tính chất sản phẩm làm ra đòi hỏi việc tính giá thành phải kết hợp với nhiều
phương pháp khác nhau như các doanh nghiệp sản xuất hóa chất, đóng giầy,
may mặc, dệt kim…Trên thực tế, kế toán có thể kết hợp phương pháp trực
tiếp với tổng cộng chi phí, tổng cộng chi phí với tỷ lệ hay hệ số với loại trừ
giá trị sản phẩm phụ…
1.5. Các hình thức ghi sổ kế toán chi phí sản xuất trong các doanh nghiệp
Để thực hiện công tác kế toán chi phí sản xuất trong các doanh nghiệp,
kế toán cẩn tổ chức tốt hệ thống chứng từ kế toán phản ánh đầy đủ các nghiệp