ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
KHOA: KINH TẾ - CHÍNH TRỊ
DỰ THẢO
ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT
CHUYÊN ĐỀ TỐT NGHIỆP
Đề tài: Thực trạng và giải pháp thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế
Trong quá trình CNH, HĐH huyện Thăng Bình
Tỉnh Quảng Nam.
Giáo viên hướng dẫn :
Sinh viên thực hiện :
Lớp :
Thăng Bình, tháng …… năm ……….
LỜI MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài:
Nước ta vốn là một nước nông nghiệp, xuất phát điểm còn rất thấp, cơ sở
vật chất còn nghèo nàn, kết cấu hạ tầng nông thôn còn yếu kém, lao động thuần
nông còn chiếm tỷ trọng lớn trong tổng lao động xã hội và năng suất lao động
còn thấp.
Nông nghiệp nếu hieru theo nghãi hẹp chỉ có ngành trồng trọt, ngành chăn
nuôi và dịch vụ tong nông nghiệp. Còn nông nghiệp nếu hiểu theo nghĩa rộng nó
còn bao gồm cả ngành lâm nghiệp và ngành thủy sản.
Qua 26 năm đổi mới Đại hội Đảng lần thứ VI (1986) nền kinh tế Việt
Nam đạt được nhiều thành tựu to lớn, nổi bậc nhất là nông nghiệp Việt Nam liên
tục tăng trưởng cao, giải quyết được vấn đề lượng thực trong nước và còn là
nước xuất khẩu gạo đứng thứ hai trên thế giới. Trong công cuộc CNH, HĐH đất
nước ngành nông nghiệp ở nước ta vẫn là một ngành rất quan trọng vì nó là một
trong hai ngành sản xuất vạt chất chủ yếu của xã hội. Mặt khác nông nghiệp còn
có vai trò quan trọng trong việc cung cấp đầu vào cho công nghiệp và khu vực
thành thị. Nông nghiệp đặc biệt là nông nghiệp của các nước đang phát triển như
ở nước ta là khu vực dự trữ và cung cấp lao động cho phát triển công nghiệp và

chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn theo hướng tăng tỷ trọng của công nghiệp,
dịch vụ, giảm dần tỷ trọng của ngành nông lâm thủy sản…” xuất phát từ vai trò
của cơ cấu kinh tế cũng như mong muốn đóng góp một số giải pháp khả thi để
đẩy nhanh quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế huyện nhà nên em đã chọn đề
tài: “Thực trạng và giải pháp thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế trong quá
trình CXNH, HĐH trên địa bàn huyện Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam” để
nghiên cứu làm chuyên đề tốt nghiệp.
2. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:
- Đối tượng nghiên cứu: Đề tài này tập trung nghiên cứu thực trạng và
giải pháp thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế ngành nông – lâm – thủy sản
trong quá trình NCH, HĐH huyện Thăng Bình tỉnh Quảng Nam.
- Phạm vị nghiên cứu: Trên địa bàn huyện Thăng Bình tỉnh Quảng Nam.
- Thời gian từ năm 2008-2012.
3. Phương pháp nghiên cứu:
- Dựa trên cơ sở lý luận biện chứng của chủ nghĩa Mac-Lê nin đứng trên
qua điểm hệ thống, ngòa ra còn sử dụng các phương pháp khác như:
Thống kê, phân tích, tổng hợp các số liệu, bản biểu để minh hòa, gắn lý
luận với thực tiễn.
4. Kết cấu đề tài:
Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo và các phụ lực khác, nội
dung đề tài gồm 3 chương:
Chương 1: Những vấn đề lý luận về cơ cấu kinh tế và chuyên dịch cơ cấu
kinh tế trong quá trình CNH, HĐH.
Chương 2: Thực trạng chuyển dịch cơ cấu kinh tế trên địa bàn huyện
Thăng Bình từ năm 2008-2012.
Chương 3: Một số giải pháp co bản nhằm thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu
kinh tế trong quá trình CNH, HĐH trên địa bàn huyện Thăng Bình.
Trong quá trình nghiên cứu, thực hiện đề tài, mặc dù được sự hướng dẫn
tận tình của thầy giáo Đặng Việt Khoa và các anh, chị Phòng Thống kê huyện
Thăng Bình nhưng do vốn kiến thức còn hạn, kinh nghiệm chưa nhiều nên đề tài

+ Cơ cấu kinh tế là sự phân công, phân chia phạm vi, phân chia lĩnh vực
hoạt động của lao động và đây còn bao gồm cả sự vận động của các bộ phận cấu
thành trong nền kinh tế đó.
Tuy nhiên, ta có thể hiểu cơ cấu kinh tế một cách tương đối đẩy đủ theo
định nghĩa sau:
Cơ cấu kinh tế là tổng thể các quan hệ kinh tế hợp thành nền kinh tế gắn
với vị trí, trình độ công nghệ, quy mô tỷ trọng tương ứng với từng bộ phận và
mối quan hệ tương tác giữa tất cả các bộ phận, gắn với kinh tế - xã hội trong
từng giai đoạn phát triển nhất định nhằm thực hiện các mục tiêu kinh tế -xã hội
đã được xác định.
Khi xem xét một cơ cấu kinh tế phải xem xét 2 giác độ đó là cơ cấu kinh
tế kỹ thuật và cơ cấu kinh tế xã hội.
Cơ cấu kinh tế kỹ thuật bao gồm cơ cấu ngành và lĩnh vực kinh tế, các
ngành đó có mối quan hệ tương tác phụ thuộc lẫn nhau. Các ngành và các lĩnh
vực thường thể hiện bằng con số tuyệt đối hoặc tỷ trọng của nó. Cơ cấu theo quy
mô, trình độ kỹ thuật công nghẹ là cơ cấu phản ánh trình độ phát triển của lực
lượng sản xuất của một quốc gia. Cơ cấu kinh tế theo vùng là phản ánh sự phân
công lao động xã hội theo lãnh thổ.
Cơ cấu kinh tế xã hội bao gồm các thành phần kinh tế phản ánh sự phân
công lao động và khả năng hoạt động của các thành viên. Cơ cấu kinh tế kỹ
SVTH: Châu Văn Đương Trang
4
GVHD: ThSĐặng Việt Khoa Chuyên đề tốt nghiệp
thuật và cơ cấu kinh tế xa xhooij luôn gắn liền với nhau, không tách rời nhau và
bổ sung, tác động lẫn nhau.
Thuật ngữ “cơ cấu kinh tế” là khái niệm chung nên có thể vận dụng
không chỉ dưới góc độ toàn bộ nền kinh tế quốc dân mà cả dưới góc độ một địa
phương, một khu vực hay ngay cả trong nội bộ ngành kinh tế với trật tự cơ cấu
ngành khách nhau.
Hiểu đầy đủ khái niệm cơ cấu kinh tế để có nhận thức đúng đắn nhằm

ta lên sản xuất lớn XHCN bỏ qua CNTB.
- Kinh tế nhiều thành phần có tác dụng khắc phục tình trạng độc quyền
quá đáng, tạo cơ chế cạnh tranh lành mạnh, là động lực quan trọng thúc đẩy cải
tiến kỹ thuật, tăng năng suất lao động và “chính sách kinh tế nhiều thành phần
có ý nghĩa chiến lược lâu dài, có tính quy luật từ sản xuất nhỏ lên sản xuất lớn
XHCN vừa thể hiện tinh thần dân chủ về kinh tế vừa đảm bảo cho mọi người
được tự do làm ăn theo khuôn khổ pháp luật”. Trên cơ sở đó để đảm bảo tính
SVTH: Châu Văn Đương Trang
5
GVHD: ThSĐặng Việt Khoa Chuyên đề tốt nghiệp
định hướng trong quá trinh phát triển chúng ta cần thực hiện tốt những quan
điểm cơ bản sau:
- Lấy việc giải phóng LLSX động viên tối đa mọi tiềm năng kinh tế cho
sự nghiệp CNH, HĐH nền kinh tế, nâng cao hiệu quả kinh tế xã hội, cải thiện
đời sống nhân dân làm mục tiêu hàng đầu trong việc khuyến khích phát triển các
thành phần kinh tế và các hình thức tổ chức kinh doanh.
- Chru động đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả KTNN, KTTT, đảm
bào vai trò chủ đạo của KTNN tạo điều kiện để các nhà doanh nhân yên tâm đầu
tư lâu dài, áo dụng sáng tạo các loại hình KTNN.
- Xác lập củng cố địa vị của người lao động trong nền kinh tế, từng bước
thực hiện công bằng xã hội.
- Thực hiện nhiều hình thức phân phối, lấy phân phối theo kết quả lao
động và hiệu quả là chủ yếu, đồng thời phân phối dựa trên đóng góp các nguồn
lực vào kết quả kinh doanh và phân phối thông qua phúc lợi xã hội. Thừa nhận
các hình thức thuê mướn lao động nhưng không biến thành QHSX thống trị.
Phân phối và phân phối lại hợp lý, nhằm khuyến khích làm giàu hợp pháp đi đôi
với xóa đói giảm nghèo. Không để sự chênh lệch quá đáng về mức sống dân cư
và khoảng cách phát triển giữa các vùng. Tránh sự phân hóa xã hội thành hai
cực đối lập.
- Tăng cường sự quản lý vĩ mô của nhà nước, nhằm khai thác mặt tích

trong đó thì cơ cấu kinh tế phân theo các ngành kinh tế là phổ biến nhất.
1.1.1.3 Những đặc trưng của cơ cấu kinh tế:
+ Cơ cấu kinh tế mang tính khách quan:
Khi nói đến cơ cấu kinh tế thì phải nói đến tính khách quan của nó, một
cơ cấu kinh tế hợp lý thì bao giờ cũng phù hợp với quy luật vận động khách
quan của nền sản xuất ở mỗi quốc gia. Mọi ý dịnh chủ quan, nóng vội hay bảo
thủ trong việc tạo ra sự thay đổi của cơ cấu kinh tế cần thiết thường dẫn đến
những tai họa cho sự phát triển kinh tế.
+ Cơ cấu kinh tế mang tính lịch sử và xã hội:
Trong một cơ cấu kinh tế sự tồn tại yêu cầu chung về số lượng thì có thể
chung cho mọi nền sản xuất nhưng khác nhau về nguyên tắc chung trong nội
dung chất lượng, cách thức thực hiện những tỷ lệ về chất lượng. Sự khác nhau
đó là do các quy luật kinh tế đặc thù của mỗi phương thức sản xuất ấy quy định.
Ngay trong các hình thái kinh tế xã hội giống nhau tồn tại ở các nước khác nhai
vẫn có sự khác nhau trong sự hình thành cơ cấu kinh tế do điều kiện kinh tế - xã
hội quy định và ở mỗi giai đoạn lịch sử, mỗi thời kỳ phát triển khác nhua của
cùng một quốc gia thì cơ cấu kinh tế cùng khác nhau.
+ Cơ cấu kinh tế luôn vận động:
Do sự vận động, biến đổi của lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất nên
cơ cấu kinh tế luôn vận động cho phù hợp với điều kiện kinh tế, xã hôi, tiến bộ
khoa học kỹ thuật. Do đó nghiên cứu cơ cấu kinh tế phải linh hoạt, nhuần
nhuyễn với sự vận động của nó.
+ Cơ cấu kinh tế mang tính hệ thống:
Khi xác lập cơ cấu kinh tế của mỗi quốc gia, mỗi vùng, mỗi địa phương
phải đặt nó trong mối quan hệ với cơ cấu kinh tế chung của các quốc gia, các
vùng, các địa phương khác. Trong điều kiện của nền kinh tế mở như hiện nay thì
việc xem xét mối quan hệ với bên ngoài là một điều rất cần cho việc xác lập một
cơ cấu kinh tế hợp lý. Nếu không chú ý đến đặc trưng này nó sẽ hạn chế sự phát
huy đúng mức nội lực bên trong của quốc gia đó.
1.1.1.4 Những nhân tố tác động đến cơ cấu kinh tế:

nhiên của mỗi vùng, mỗi địa phương. Đồng thời nắm chắc đặc điểm sinh học
của từng loại cây trồng, vật nuôi trong sản xuất hoặc dự kiến sản xuất.
Việc nhấn mạnh các nhân tố tự nhiên không có nghĩa là tuyệt đối hóa theo
nguyên tắc “đất nào, cây ấy”, “sản xuất cái gì có khả năng” mà trong nền kinh tế
thị trường thì mỗi hộ, mỗi cơ sở sản xuất nên trồng cây gì, nuôi con gì phải xuất
phát từ nhu cầu thị trường. Muốn thị trường chấp nhận thì chất lượng hàng hóa
phải cao, chi phí, giá thành phải thấp. Việc bố trí sản xuất,c ơ cấu nông nghiệp
phù hợp với các nhân tố tự nhiên trên cơ sở nhu cầu của thị trường chính là tìm
kiếm lợi thế, tăng khả năng cạnh tranh của nông sản, đáp ứng yêu cầu của quá
trình CNH, HĐH nông nghiệp.
Hai là: các loại thị trường trong và ngoài nước ảnh hưởng đến sự hình
thành và chuyển dịch cơ cấu kinh tế trong quá trình CNH, HĐH trong điều kiện
nước ta xây dựng nền KTTT theo định hướng XHCN. Thị trường thường có vai
trò và là nhân tố ảnh hưởng lớn đến SXNN hàng hóa lớn và xu hướng chuyển
giao cơ cấu kinh tế nông nghiệp, nó vừa là căn cứ vừa là đối tượng của bất cứ
nền sản xuất nào. Vì giải quyết những vấn đề cơ bản là sản xuất cái gì? Sản xuất
bao nhiêu? Sản xuất như thế nào? Điều đó không phải do chủ quan của người
sản xuất quyết định mà còn phải căn cứ vào nhu cầu thị trường. Thị trường càng
phát triển thì SXNN phải càng phát triển phong phú đa dạng và có hiệu quả cao.
Cho nên thị trường cũng tác động rất lớn đến quá trình CNH, HĐH. Sự hình
thành các loại thị trường như: Thị trường vốn, thị trường lao động có tác động
như thế nào đến việc xây dựng cơ cấu kinh tế hợp lý.
Ba là: Dân số và lao động: Số lượng, chất lượng… những tiêu chí này
quyết định đến năng suất lao động. CNH, HĐH đất nước nói chung và thúc đẩy
chuyển dịch cơ cấu kinh tế trong quá trính CNH, HĐH nông nghiệp và nông
thôn nói riêng mang tính chất khách quan nhưng tiến trình nhanh hay chậm, hợp
lý hay không hợp lý lại do con người tác động quyết định.
SVTH: Châu Văn Đương Trang
8
GVHD: ThSĐặng Việt Khoa Chuyên đề tốt nghiệp

Trong quá trình phát triển kinh tế của một quốc gia, cơ cấu kinh tế luôn
thay đổi, sự thay đổi cơ cấu kinh tế từ trạng thái này snag trạng thái khác cho
phù hợp với môi trường phát triển gọi là chuyển dịch cơ cấu kinh tế. Từ đó có
thể hiểu rằng chuyển dịch cơ cấu kinh tế là quá trình làm thay đổi cấu trúc và
mối liên hệ trong một cơ cấu kinh tế theo một chủ đích và phương hướng nhất
định hgoawcj là quá trình làm thay đổi tỷ trọng giữa các bộ phận trong một cơ
cấu kinh tế để hướng tới những mục tiêu nhất định.
ở nước ta từ một nền kinh tế chậm phát triển, đại bộ phận dân cư và lao
động xã hội sống ở nông thôn, sản xuất với năng suất thấp, đời sống còn nhiều
khó khăn. Muốn tăng trưởng kinh tế với nhịp độ cao và bền vững, đất nước ta
phải tạo được những đột biến đẻ phát triển các vùng nông thôn rộng lớn.
từ những văn kiện của Đảng và Nhà nước có thể hiểu chuyển dịch cơ cấu
kinh tế theo hướng CNH, HĐH là một quá trình chuyển đổi căn bản, toàn diện
các hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và quản lý kinh tế - xã hội từ chỗ sử
SVTH: Châu Văn Đương Trang
9
GVHD: ThSĐặng Việt Khoa Chuyên đề tốt nghiệp
dụng thủ công là chính sang sử dụng một cách phổ biến sức lao động cùng với
công nghệ, phương tiện và phương pháp tiên tiến, hiện đại dựa trên sự phát triển
của công nghiệp, tiến bộ khoa học và công nghệ, tạo ra năng suất lao động xã
hội cao hơn.
Xuất phát từ thực trạng kinh tế - xã hội ở nông thôn và mối quan hệ nông
– công nghiệp trong phát triển công nghiệp ở nông thôn ở một số vùng đất nước,
trên nền tảng khoa học và công nghệ thfi việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế hợp lý
trong quá trình CNH, HĐH là tất yếu, nếu sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực thì sẽ
gop phần làm giảm sự cách biệt giữa thành thị và nông thôn, tạo nhiều việc làm
và nâng cao mức sống cho người dân…
Thực chất của chuyển dịch cơ cấu kinh tế là sự phát triển không đều giữa
các ngành. Ngành có tốc độ phát triển cao hơn tốc độ phát triển chung của nền
kinh tế thì sẽ tăng tỷ trọng và ngược lại, ngành có tốc độ thấp hơn thì tỷ trọng sẽ

tâm trong suốt thời kỳ quá độ, đều khẳng định sự chuyển đổi một cách toàn diện
SVTH: Châu Văn Đương Trang
10
GVHD: ThSĐặng Việt Khoa Chuyên đề tốt nghiệp
từ lao động thủ cong sang lao động cơ khí, xây dựng cơ sở vật chất, kinh tế cho
CNXH, song giữa chúng có sự khác nhau:
+ Một là: CNH phải gắn với HĐH, trong bối cảnh hiện nay nhiều nước
trên thế giới đang chuyển từ nền kinh tế công nghiệp sang nền kinh tế tri thức, vì
thế phải tranh thủ ứng dụng những thành tựu tiến bộ của KHCN vào sản xuất,
tiếp nhận những thành tựu của KTTT, nhanh chóng hiện đại hóa những ngành,
những khâu có thể nhảy vọt.
+ CNH, HĐH trước đây xây dựng trong cơ chế tập trung quan liêu bao
cấp, ngày nay trongc ơ chế thị trường có sự quản lý và điều tiết của Nhà nước
theo định hướng XHCN.
+ CNH trước đây chủ yếu do hai khu vực kinh tế quốc doanh và kinh tế
tập thể thực hiện, ngày nay nó là sự nghiệp của toàn dân, của tất cả các thành
phần kinh tế.
+ CNH trước đây mang tính hướng nội, ngày nay mang tình hướng ngoại.
Tuy nhiên cần lưu ý định hướng CNH, HĐH phải gắn với các vấn đề sau:
- Mục tiêu trước mắt và mục tiêu lâu dài phải gắn với quyền lợi của người
lao động (tăng trưởng kinh tế phải gắn với tiến bộ và công bằng xã hội).
- Xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật cho CNXH trong đó nhân dân lao
động làm chủ.
- Phát triển kinh tế nhiều thành phần trong đó KTNN đóng vai trò chủ
đạo, cùng với KTTT trở thành nền tảng của nền KTQD thống nhất.
- CNH, HĐH ở nước ta đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng và sự quản lý điều
tiết của Nhà nước, do dân vì dân.
1.2.2. Yêu cầu đối với cơ cấu kinh tế và chuyển dịch cơ cấu kinh tế
trong quá trình CNH, HĐH:
Thức nhất, một cơ cấu kinh tế trong quá trình CNH, HĐH là một cơ cấu

nghệ, xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật, là quá trình chuyển từ nền sản xuất xã
hội có trình độ công nghệ thấp sang trình độ công nghệ cao hơn.
- Chuyển dịch cơ cấu kinh tế đi liền với quá trình đưa các hình thức và
phương pháp sản xuất hiện đại nhằm khai thác lợi thế của mỗi ngành.
1.3. Những quan điểm, chủ trương và mục tiêu của Đảng về chuyển
dịch cơ cấu nông nghiệp trong quá trình CNH, HĐH ở giai đoạn hiện nay:
1.3.1. Quan điểm:
- Giữ vững độc lập tự chủ đi đôi với mở rộng quan hệ hợp tác quốc tế, đa
phương hóa, đa dạng hóa quan hệ kinh tế đối ngoại. Dựa vào nguồn lực trong
nước là chính đi đôi với tranh thủ tối đa nguồn lực từ bên ngoài, xây dựng nền
kinh tế mở, hướng về xuất khẩu, thay thế nhập khẩu bằng những sản phẩm trong
nước có hiệu quả.
- Công nghiệp hóa là sự nghiệp của toàn dân, của tất cả các thành phần
kinh tế, trong đó KTNN đóng vài trò chủ đạo.
- Lấy việc phát huy nguồn lực con người làm yếu tố cho sự phát triển
nhanah và bền vững. Động viên toàn dân cần kiệm xây dựng đất nước, không
ngừng tăng tích lũy cho đầu tư phát triển. Tăng trưởng kinh tế gắn với cải thiện
đời sống nhân dân, phát triển văn hóa giáo dục, thực hiện tiến bộ, công bằng xã
hội.
- Khoa học công nghệ là động lực của CNH, kết hợp công nghệ truyền
thống với công nghệ hiện đại ở những khâu quyết định.
- Lấy hiệu quả kinh tế làm thước đo, để xác định phương án phát triển,
lựa chọn dự án đầu tư và công nghệ. Đầu tư chiều sâu để khai thác tối đa năng
lực sản xuất hiện có. Trong phát triển mới, ưu tiên quy mô vừa và nhỏ, công
nghệ tiên tiến tạo nhiều việc làm, thu hồi vốn nhanh. Đồng thời xây dựng một số
công trình quy mô lớn thật hiệu quả.
Chuyển dịch cơ cấu kinh tế trong quá trình CNH, HĐH phải phù hợp với
xu thế hội nhập và mở cửa với khu vực và thế giới. Trong bối cảnh toàn cầu hóa
và phân công lao động quốc tế thì chất lượng, giá cả sản phẩm hàng hóa cũng là
một yếu tố cần quan tâm.