Tập hợp một số thong tin và tài liệu về nấm linh chi.
Người sưu tầm: Hưng Bùi, ĐH Lâm nghiệp
Thời vụ trồng nấm Linh Chi
Thời gian bắt đầu cấy giống từ ngày 15/1 đến 15/3 và từ 15/8 đến 15/9 dương lịch.
Nguyên liệu
Linh Chi sử dụng nguyên liệu chủ yếu là mùn cưa tươi, khô của các loại gỗ mềm,
không có tinh dầu và độc tố. Ngoài ra còn có thể trồng Linh Chi từ nguyên liệu là thân gỗ,
các cây thuốc họ thân thảo.
Phương pháp xử lý nguyên liệu
Chuẩn bị:
- Mùn cưa của các loại gỗ kể trên.
- Túi nilon chịu nhiệt.
- Bông nút, cổ nút…
- Các phụ gia khác (bột nhẹ,…)
- Nước sạch (nước sinh hoạt ăn, uống hàng ngày).
Phương pháp đóng túi:
Mùn cưa được tạo ẩm và ủ tương tự như phần xử lý mùn cưa trồng mộc nhĩ.
Sau đó phối trộn thêm với các phụ gia đóng vào túi theo kích thước trên sao cho khối
lượng túi đạt 1,1-1,4kg rồi đưa vào thanh trùng.
Phương pháp thanh trùng:
Phương pháp 1: Hấp cách thuỷ ở nhiệt độ 100
0
C, thời gian kéo dài 10-12 giờ.
Phương pháp 2: Thanh trùng bằng nồi áp suất (Autoclave) ở nhiệt độ 119-126
0
C (áp
suất đạt 1,2-1,5at) trong thời gian 90-120 phút.
Phương pháp cấy giống
Chuẩn bị:
- Phòng cấy: Phòng cấy giống phải sạch (được thanh trùng định kỳ bằng bột lưu
huỳnh).

Túi bị nhiễm bề mặt phần lớn do thao tác cấy và phòng giống bị ô nhiễm.
Túi bị nhiễm từng phần hoặc toàn bộ có thể do bị thủng hoặc hấp vô trùng chưa đạt yêu
cầu.
Phương pháp chăm sóc, thu hái
Chuẩn bị các điều kiện:
- Nhà trồng nấm phải đảm bảo sạch sẽ thông thoáng, có mái chống mưa dột và chủ
động được các điều kiện sinh thái như sau:
- Nhiệt độ thích hợp cho nấm mọc dao động từ 22
0
C đến 28
0
C.
- Độ ẩm không khí đạt 80-90%.
- Ánh sáng khuếch tán (mức độ đọc sách được) và chiếu đều từ mọi phía.
- Kín gió.
- Trong nhà có hệ thống giàn giá để tăng diện tích sử dụng.
Trong quá trình chăm sóc, thu hái linh chi có 2 phương pháp sau:
Phương pháp không phủ đất
Rạch túi và tưới nước. Kể từ ngày cấy giống đến khi rạch túi (khoảng 25-30 ngày) sợi
nấm đã ăn kín ¾ túi. Tiến hành rạch 2 vết rạch sâu vào trong túi 0,2-0,5cm, đối xứng trên
bề mặt túi nấm. Đặt túi nấm trên giàn cách nhau 2-3cm để nấm ra không chạm vào nhau.
Từ 7 đến 10 ngày đầu chủ yếu tiến hành tưới nước trên nền nhà, đảm bảo độ ẩm 80-
90%, thông thoáng vừa phải.
Khi quả thể nấm bắt đầu mọc từ các vết rạch hoặc qua nút bông thì ngoài việc tạo ẩm
không khí, có thể tưới phun sương nhẹ vào túi nấm mỗi ngày từ 1-3 lần (tuỳ theo điều
kiện thời tiết). Chế độ chăm sóc như trên được duy trì liên tục cho đến khi viền trắng trên
vành mũ quả thể không còn nữa là hái được.
Thu hái:
- Dùng dao hoặc kéo sắc cắt chân nấm sát bề mặt túi.
- Quả thể nấm sau khi thu hái được vệ sinh sạch sẽ, phơi khô hoặc sấy ở nhiệt độ 40

Tuy được xếp vào nhóm thuốc bổ thượng phẩm nhưng nấm linh chi không có chất đạm cần thiết
cho cấu trúc của tế bào, không chứa chất cải thiện chức năng tiêu hóa, cũng không mang hoạt
chất có tính an thần.
Không phải chỉ đến khi Tần Thủy Hoàng phái ngự y Lư Sinh tìm thuốc trường sinh bất tử ở biển
Đông thì linh chi mới có mặt trong lịch sử y học. Từ nhiều ngàn năm nay, linh chi chiếm vị trí
cao nhất trong cổ thư Trung Quốc. Vì thế, nó không còn xa lạ với thầy thuốc bốn phương và từ
lâu đã có tên chính thức trong dược điển của Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc… như một
phương thuốc trị ung thư
Không chỉ được trọng dụng ở Á Đông, linh chi hiện là một trong những đề tài nghiên cứu và ứng
dụng nóng bỏng của ngành y dược Âu Mỹ. Y học phương Tây ắt hẳn phải có động cơ chính đáng
khi tìm về một dược liệu ở bên kia chân trời.
Tuy được xếp vào nhóm thuốc bổ thượng phẩm của Trung y nhưng giá trị bổ dưỡng của linh chi
không đồng nghĩa với tác dụng kiến tạo kiểu “vai u thịt bắp” mà miếng thịt hay quả trứng mang
lại. Đã có không biết bao nhiêu người sử dụng linh chi cảm thấy khỏe hơn, ăn ngon, ngủ yên;
nhưng khi phân tích thì linh chi không có chất đạm cần thiết cho cấu trúc của tế bào, không chứa
chất cải thiện chức năng tiêu hóa, cũng không mang hoạt chất có tính an thần. Khả năng nâng đỡ
tổng trạng của linh chi là một thực tế không thể chối cãi, không chỉ căn cứ vào cảm giác chủ quan
của người bệnh, mà dựa trên các tiêu chuẩn khoa học khách quan với định lượng rõ ràng, theo kết
quả của hàng trăm công trình nghiên cứu tại nhiều học viện từ Á sang Âu. Nếu vậy, linh chi tác
dụng theo cơ chế nào?
Cấu trúc độc đáo của linh chi chính là thành phần khoáng tố vi lượng đủ loại, trong đó một số
khoáng tố như germanium, vanadium, crôm… Chúng đã được khẳng định là nhân tố quan trọng
cho nhiều loại phản ứng chống ung thư, dị ứng, lão hóa, xơ vữa, đông máu nội mạch, giúp điều
chỉnh dẫn truyền thần kinh, bảo vệ cấu trúc của nhân tế bào. Có căn bệnh nào hiện nay thoát khỏi
ảnh hưởng của các yếu tố bệnh lý vừa kể?
Với thành phần độc đáo như vừa tả, linh chi phục hồi cơ thể bằng cơ chế tác dụng gián tiếp.
Trái với chức năng cung cấp dưỡng chất theo kiểu “thiếu thì bổ sung” của các loại thuốc bổ thông
thường, linh chi hữu ích cho cơ thể nhờ chọn con đường vận hành khéo léo và linh động hơn
nhiều qua kiểu đòn bẩy. Nó một mặt thanh lọc cơ thể toàn diện và đồng bộ qua tác dụng lợi tiểu
và lợi mật, một mặt kích thích nhiều chuỗi phản ứng sinh hóa trong cơ thể nhờ vai trò xúc tác của

2. Có phản ứng phụ nào không?
3. Tôi có thể dùng nấm Linh Chi với các thứ thuốc khác được không?
4. Sau bao lâu có thể thấy được công hiệu của nấm Linh Chi?
5. Có phải nấm Linh Chi tốt cho mọi lứa tuổi?
6. Hướng dẫn sử dụng nấm Linh Chi?
7. Có sự khác biệt nào giữa nấm Linh Chi đen và nấm Linh Chi đỏ?
8. Có phải chỉ nên dùng nấm Linh chi khi bị bịnh không?
9. Ngoài việc dùng nấm Linh Chi, còn cách nào thêm để giử gìn sức khỏe không?
10. Tinh chất rút từ nấm Linh Chi khác với nấm Linh Chi tự nhiên thế nào?
11. Nấm Linh Chi khác nấm thường thế nào?
12. Nấm Linh Chi được trồng như thế nào?
13. Nấm Linh Chi có những lợi ích gì?
GIẢI THÍCH
1. Những thành phần hoạt động của Linh Chi là gì? Các nhà nghiên cứu xác nhận rằng các
polysaccharicdes dễ tan trong nước có rất nhiều trong nấm Linh Chi có tác dụng chống ung thư,
rối loạn miễn dịch và làm chống cao huyết áp. Thành phần quan trọng khác là triterpenes, còn
được gọi là ganoderic acids giúp giảm nhẹ các dị ứng bằng cách ức chế sự phóng thích histamine
của cơ thể, đẩy mạnh sự hấp thụ oxy và làm tăng sự hoạt động của gan.
2. Có phản ứng phụ nào không? Không. Theo văn học cổ, nấm Linh Chi được coi là dược thảo
siêu hạng. Dược thảo siêu hạng là những dược thảo mà con người có thể dùng lâu dài với số
lượng lớn mà vô hại. Sau 2000 năm, qua sách vở và qua các cuộc nghiên cứu, vẫn không có tác
dụng phụ nào được báo cáo. Tuy nhiên, những người quá nhạy cảm cũng có thể gặp một vài triệu
chứng như cảm thấy hơi khó tiêu, chóng mặt, hay ngứa ngoài da trong thời gian đầu dùng nấm
Linh Chi. Tình trạng nầy xảy ra do phản ứng mạnh của cơ thể bài tiết những chất độc có từ thức
ăn và chứng tỏ tác dụng tốt của nấm Linh Chi. Những người này sẽ trở lại bình thường sau một
thời gian. Hơn nữa, trong American Herbal Pharmacopoeia® chuyên khảo cứu về nấm Linh Chi,
Linh Chi được xếp hạng như sau: “Hạng nhất: dược thảo rất an toàn nếu được dùng thích đáng.
Không có phản ứng phụ. Một vài người nhạy cảm sử dụng nấm Linh Chi báo cáo bị hơi khó tiêu
và ngứa ngoài da, nhưng những triệu chứng này biến mất sau một thời gian ngắn.”
3. Tôi có thể dùng nấm Linh Chi với các thứ thuốc khác được không? Được. Nấm Linh Chi là

mì ăn liền, nước ngọt…) * Ăn thực phẩm tươi, mỗi thứ một ít từ các nhóm thực phẩm chính để
có được sự quân bình. Kể cả rau tươi, nhất là những loại có cả thân, lá, và củ. * Uống nhiều nước.
Uống được 8 ly nước 1 ngày sẽ phòng ngừa được sự mất nước của tế bào, kích thích sự trao đổi
dưỡng chất và do đó giúp cơ thể thải các chất độc dễ dàng hơn.
10. Tinh chất chiết từ nấm Linh Chi khác với nấm Linh Chi tự nhiên thế nào? Các chất bổdưỡng
giá trị có từ nấm Linh Chi tự nhiên rất thấp và cơ thể chúng ta rất khó hấp thụ nếu không được
chế biến. Khi xưa, nấm Linh chi đỏ khô được xắt nhỏ, nấu sôi trong nước rồi được dùng như trà
hay súp. Ngày nay, các dược chất tuyệt hảo có trong nấm Linh Chi được chiết từ các máy móc tối
tân ở Nhật. Tại đây, nấm Linh Chi tự nhiên được đun nấu nhiều lần dưới áp suất cao và trong môi
trường vệ sinh để lấy được tinh chất tốt nhất, giúp cơ thể hấp thụ dể dàng. Phần lớn các sản phẩm
của nấm Linh Chi có trên thị trường được làm từ thân nấm Linh Chi tán thành bột, cho nên cơ thể
chúng ta rất khó hấp thụ, làm giảm giá trị của dược thảo. Nấm Linh Chi đỏ của trung tâm Dược
Thảo Tre Xanh được cẩn thận chế biến từ bào tử của nấm và được tán nhuyễn trong viên con
nhộng giúp cơ thể hấp thụ dể dàng hiệu quả cao.
11. Nấm Linh Chi khác nấm thường thế nào? Trong khi các loại nấm khác như shitake, maitake,
cordyceps, …đều cùng có tác dụng thúc đẩy sự hoạt động của hệ thống miễn dịch, nấm Linh Chi
là loại nấm được dùng từ rất xa xưa và được ghi nhận có công hiệu trong việc điều trị rất nhiều
chứng bệnh. Khác với các loại nấm khác, nấm Linh chi đỏ chứa nhiều dược chất phức tạp như
triterpenes (garnoderic acid) thành ra nấm Linh Chi đỏ có vị đắng.
12. Nấm Linh Chi được trồng như thế nào? Để cho việc trồng Linh Chi thu được kết quả tốt,
những điều quan trọng sau đây cần lưu ý: * Cũng như tất cả các loại nấm khác, Linh Chi cần phải
có một môi trường sinh trưởng đầy đủ độ ẩm. * Linh Chi, nhất là Linh Chi Đỏ phải hội đủ 4 điều
kiện: Nhiệt kỳ, hàn kỳ, quang kỳ, và âm kỳ. Để hoàn thành chu kỳ CO2 (hữu cơ) và O2 (Oxy)
hầu có thể tăng trưởng, và hàm chứa cao độ dược liệu. * Được biết núi Phú Sĩ của Nhật Bản là
nơi thích nghi nhất cho việc trồng nấm Linh Chi, vì mùa Đông có tuyết rơi, mùa hè trên 70 độ F,
đêm hoàn toàn tối và ngày có đủ ánh sáng cho chu trình phát triển của Linh Chi. * Vì thế Linh
Chi của Nhật Bản có giá trị Dược liệu cao nhất.
13. Nấm Linh Chi có những lợi ích gì? Những tác dụng sau đây được in trong tạp chí Cancer
Research UK dưới tựa đề: Medicinal mushrooms: their therapeutic properties and current medical
usage with special emphasis on cancer treatments. Bảng dược tính của tinh chất trích từ nấm Linh