Khóa luận tốt nghiệp GVHD: Thạc Só Nguyễn Thò Sáu
MỞ ĐẦU
Nấm linh chi đã được nuôi trồng từ rất lâu, không những là nấm ăn mà nó còn
là một loại dược liệu quý hiếm. Từ xa xưa đến nay nấm Linh chi vẫn được xem là
nguồn thực phẩm cao cấp với mùi vò thơm đặc trưng. Vì vậy nấm không chỉ là thức ăn
ngon mà còn là thực phẩm chức năng tốt cho sức khoẻ con người.
Cũng như nhiều loại nấm khác, nấm Linh chi có hàm lượng chất béo thấp.
Thành phần chất béo chủ yếu là axít béo chưa no, rất thích hợp cho những người ăn
kiêng, chống béo phì. Hàm lượng protein cao chỉ sau thòt và đậu nành.
Ngoài những giá trò về dinh dưỡng, nấm Linh chi còn có những dược tính quý.
Những khảo sát dược lý và lâm sàng hiện nay cho thấy Linh chi không có độc tính,
không có tác dụng phụ dù dùng dài ngày, không tương kỵ với những dược liệu khác
hoặc tân dược trong điều trò và Linh chi cũng có nhiều công dụng:
o Linh chi được dùng trong điều trò viêm gan do virus.
o Hỗ trợ điều trò các bệnh ung thư.
o Chống dò ứng, chống viêm.
o Tác dụng như chống oxy hoá.
o Bảo vệ và chống ảnh hưởng của các tia chiếu xạ.
o Nâng cao hệ miễn dòch trong điều trò nhiễm HIV.
o Điều hoà và ổn đònh huyết áp. Chống nhiễm mỡ xơ mạch và các biến chứng,
giảm cholesterol.
o Chữa loét dạ dày, tá tràng.
o Hỗ trợ trong điều trò tiểu đường.
o Chống suy nhược thần kinh kéo dài, mất ngủ.
o Chống stress gây căng thẳng.Và còn nhiều công dụng khác…
Nhờ những giá trò dinh dưỡng và dược học mà ngày nay ở Việt Nam và trên
toàn thế giới việc nuôi trồng, tiêu thụ nấm Linh chi tăng mạnh. Các nước sản xuất
nấm Linh chi chủ yếu là Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, Đài Loan, Việt Nam …
Việt Nam là một nước nông nghiệp và giàu tiềm năng về lâm nghiệp, do đó
nguồn phế thải nông - lâm nghiệp như bã mía, rơm rạ, mạt cưa rất dồi dào, đây là
nguồn nguyên liệu thích hợp cho việc trồng nấm. Nuôi trồng nấm Linh chi ở nước ta

Linh chi có rất nhiều tên gọi: Nấm vạn năm, Nấm thần tiên, Cỏ trường sinh,
Hạnh nhó,… trong đó Linh chi thảo là phổ biến nhất và được truyền tụng từ hàng ngàn
năm nay với rất nhiều truyền thuyết. Ngược dòng thời gian, các ghi chép sớm nhất về
Linh chi là từ thời Hoàng đế, cách đây hơn 2000 năm. Theo các sách kim điển thì
Linh chi có tác dụng làm trẻ hóa, sống lâu và ngừa được bách bệnh.
Trong truyền thuyết của người Trung Quốc thường lưu truyền các câu chuyện
về Linh chi chữa bệnh nan y, khá nhiều chuyện hấp dẫn và cảm động. Trong truyền
thuyết nổi tiếng “Bạch xà truyện” kể rằng vì muốn cứu sống người chồng mà xà tinh
Bạch nương nương đã không quản ngại hiểm nguy đến tận núi Nga My xa hàng ngàn
dặm lấy cắp tiên thảo của Nam Cực tiên ông. Cuối cùng mục đích của nàng đã đạt
được, Hứa Tiên được cứu sống và tiên thảo đó chính là Linh chi. Vào thời Hán Vũ đế,
trên chiếc xà ngang cung điện, một hôm bỗng mọc ra một cây nấm Linh chi, các vò
đại thân đến chúc mừng và tâu rằng: Linh chi mọc là dự báo điềm lành đến với nhà
vua. Từ đó Hán Vũ đế đã hai lần hạ chiếu ân xá phạm nhân.
Về công dụng chữa bệnh của Linh chi, lần đầu tiên xuất hiện là trong y văn
Hán Vũ đế. Trong “Thần nông bản thảo kinh”, bộ sách nổi tiếng về thảo dược ra đời
cách đây hơn 2000 năm được biên soạn từ thời hậu Hán (năm 25 đến 22 trước công
nguyên), đề cập đến 365 dược thảo thì Linh chi xếp vào loài Thượng dược, ở vò trí số
một sau đó mới đến nhân sâm. Thần nông bản thảo kinh phân biệt Linh Chi theo màu
sắc, có ghi: Linh Chi có 6 loại: Xích chi, Thanh chi, Bạch chi, Hoàng chi, Hắc chi, Tử
chi.
Đến thời Minh, Lý Thời Trân viết bản thảo cương mục gồm 2000 loài thuốc thì
Linh Chi vẫn được xếp vào hàng đầu. Ông viết: “Dùng lâu người nhẹ nhàng, không
già, sống lâu như thần tiên”. Ông căn cứ vào tính vò, công năng, tác dụng mà phân
Linh Chi ra thành 6 loại :
1. Thanh chi: Còn có tên là Long chi: Toàn bình, không độc. Chủ trò sáng mắt, bổ
can khí, an thần, tăng trí nhớ.
2. Hồng chi: Còn có tên là Xích chi hay Đơn chi: Vò đắng, tính bình, không độc.
Chủ trò xung trung kết (tức ngực) ích tâm khí, bổ trung, tăng trí nhớ, tăng trí
tuệ.

Tới vùng tổ phượng hái Linh chi.
Người Việt Nam thứ hai có nói đến Linh chi là nhà bác học Lê Quý Đôn (1726
– 1784) viết về Linh chi trong “Vân Đoài loại ngư” và “Kiến văn tiểu lục” đánh giá
Linh chi là “Một sản vật quý hiếm của đất rừng Đại Nam” với những tác dụng lớn
như kiện não, bảo can, cường tâm, kiên vò, cường phế, giải độc, giải cảm và giúp con
người sống lâu tăng tuổi thọ.
Nấm Linh chi được Kỹ Sư Nguyễn Thanh đưa từ Trung Quốc về Việt Nam với
một số chủng Linh chi đỏ quý Ganoderma lucidum (Leyss ex Fr.) Karst …, và được
SVTH: Ngô Thò Thanh Vân
Trang 5
Khóa luận tốt nghiệp GVHD: Thạc Só Nguyễn Thò Sáu
nuôi trồng ra quả thể tại Đại Học Tổng Hợp Hà Nội. Ở (hình 1.1 và hình 1.2) là quả
thể nấm Linh chi đỏ.
Hình 1.1: Bề mặt trên của quả thể nấm Linh chi đỏ (Ganoderma lucidum)
Hình 1.2: Bề mặt dưới của quả thể nấm Linh chi đỏ (Ganoderma lucidum).
Ngày nay, các nhà khoa học đã xác đònh Linh chi là một loài nấm Linh chi là
một loài có tên khoa học là Ganoderma lucidum (Leyss ex Fr.) Karst, tên thông dụng
là Linh chi (Việt Nam), Lingzhi (Trung Quốc), Reishi (Nhật Bản). Nấm có màu đỏ,
hiện nay có khoảng 45 thứ (variete) Linh chi được xác đònh, nghóa là chỉ có Linh chi
đỏ ta đã có 45 loại có màu sắc khác nhau thay đỗi từ vàng, vàng cam đến cam, đỏ
cam, đỏ, đỏ sậm, đỏ tía, …Ngoài ra còn có Linh chi đen (Ganoderma sinense) như
(hình1.4), Linh chi tím (Ganoderma japonicum) là hai loại hoàn toàn khác Linh chi
đỏ. Linh chi vàng gặp ở Việt Nam là (Ganoderma colossum) như (hình 1.3) chưa phát
hiện ở Trung Quốc và các nước Đông Nam Á khác.
SVTH: Ngô Thò Thanh Vân
Trang 6
Khóa luận tốt nghiệp GVHD: Thạc Só Nguyễn Thò Sáu
Hình 1.3: Qủa thể nấm Linh chi vàng (Ganoderma colossum)
Hình 1.4: Quả thể
nấm Linh chi đen

nấm thường hình trụ, hoặc thanh mảnh (cỡ 0,3 – 0,8 cm đường kính), hoặc mập khỏe
(tới 2 – 3,5 cm đường kính). Ít khi phân nhánh, đôi khi có uốn khúc cong quẹo (do
biến dạng trong quá trình nuôi trồng). Lớp vỏ cuống láng đỏ – nâu đỏ – nâu đen,
bóng, không có lông, phủ suốt lên mặt tán nấm.
Mũ nấm dạng thận – gần tròn, đôi khi xòe hình quạt hoặc ít nhiều dò dạng
đồng tâm và có tỉa rảnh phóng xạ, màu sắc từ vàng chanh – vàng nghệ – vàng nâu –
vàng cam – đỏ nâu – nâu tím, nhẵn bóng, láng như verni. Khi già, sẫm màu lớp vỏ
láng lớùp phấn đỏ nâu trên bề mặt ngày càng nhiều và dày hơn. Kích thước tai nấm
biến động lớn, từ 5 – 12 cm, dày 0,8 – 3,3 cm. Phần đính cuống hoặc gồ lên hoặc lõm
như lõm rốn (hình 1.6)
SVTH: Ngô Thò Thanh Vân
Trang 8
Khóa luận tốt nghiệp GVHD: Thạc Só Nguyễn Thò Sáu

Hình 1.6: Hình thái giải phẫu thể quả nấm Linh chi
Phần thòt nấm dày từ 0,4 – 2,2 cm, màu vàng kem – nâu nhợt – trắng kem,
phân chia kiểu lớp trên và lớp dưới. Thấy rõ ở các lớp trên, các tia sợi hướng lên.
Trên lát cắt trên giải phẫu hiển vi, chỉ thấy đầu trên các sợi phình hình chùy, màng
rất dày, đan khít vào nhau, tạo thành lớp vỏ láng (dày khoảng 0,2 – 0,5 mm). Nhờ lớp
láng bóng không tan trong nước do đó mà nấm chòu được mưa, nắng. Ở lớp dưới hệ
sợi tia xuống đều đặn, tiếp giáp vào tầng sinh bào tử.
Tầng sinh sản (bào tầng – thụ tầng - hymenium) là một lớp ống dày từ 0,2 –
1,8 cm màu kem – nâu nhạt gồm các ống nhỏ thẳng, miệng gần tròn, màu trắng, vàng
chanh nhạt, khoảng 3 -35 ống/mm. Đảm đơn bào (holobasidie) hình trứng hình chùy,
không màu dài 16 – 22 µm, mang 4 đảm bào tử (basidiospores).
Bào tử đảm thường được mô tả có dạng trứng cụt (truncate). Đôi khi có tác giả
mô tả là dạng hình trứng có đầu chóp tròn – nhọn. Thực ra đó là do chụp phủ lớp nảy
mầm (tectum cap) hoặc phồng căng, hoặc lõm thụt vào mà thành. Bào tử đảm có cấu
trúc lớp vỏ kép, màu vàng mật ong sáng, chính giữa khối nội chất tụ lại một giọt hình
cầu, dạng giọt dầu, kích thước bào tử rất nhỏ dao động ít nhiều khoảng từ 8 – 11,5 x 6

1981 Kiet
1982 Bazzalo et al
1986 Melo
1986 Gilbertson et al
1986 Adaskaveg et al
1987 Petersen
1989 Zhao
1990 Hseu
1994 Thu
1994 Tham et al
1996 Tham
10 – 12 x 6 – 8
9,5 – 11 x 5,5 – 7
8,5 – 11,5 x 5 – 6,5
8,5 – 10,8 – 13 x 5,5 – 8,5
9 – 13 x 6 – 8
7 – 12 x 6 – 8
7 – 12 x 6 – 8
7,5 – 10 x 5 – 6,5
9 – 13 x 5 – 7
8,2 – 11,5 – 13,5 x 6,3 – 7,5 –8,1
9 – 12 x 5,5 – 8
10 – 11,8 x 6,8 – 7,8
7 – 8 x 6 – 8
9 – 11 x 6 – 7
8,5–11,5 x 5–7
9 – 12 x 5 – 7
8 – 10,5 x 5 – 7
7,5 - 11,5 x 5,5 – 7
Đông Dương

các thí nghiệm gieo đảm bào tử để xác đònh chức năng của cấu trúc này. Đặc biệt
Furtado và Steyaert thường lưu ý, gọi vùng này là đỉnh bào tử, nhấn mạnh đặc điểm
nở phồng dày lên của vùng này của các loài Ganoderma.
Trên lớp vỏ ngoài thấy rõ các trụ chống chính là khái niệm “gai chống” do đa
số các tác giả nhận xét đỉnh các trụ nổi gồ thành các mụn cóc. Các trụ chống chính là
tầng cột theo phân loại của Erdtman (1952) – các trụ được nối với nhau bằng vách
mỏng chống từ tầng nền tới tầng phủ mỏng, trong suốt, bao bọc toàn bộ bên ngoài
bào tử. Như thế tạo thành các xoang rỗng ở lớp vỏ ngoài, nhờ đó tạo khả năng bảo vệ
cao cho vỏ bào tử.
Lớp vỏ trong mỏng hơn, sát ngay bên dưới tầng nền của lớp vỏ ngoài, thường
cảm quan mạnh, do vậy thấy đậm màu dưới kính hiển vi quang học. Cấu trúc của lớp
vỏ trong cho đến nay còn chưa được biết rõ.
1.1.2. Đặc điểm sinh trưởng và sinh sản
Các bào tử đảm đơn bội, trong điều kiện thuận lợi, nảy mầm tạo hệ sợi sơ cấp,
trong thực nghiệm thì tỷ lệ nảy mầm ở nhiệt độ 28 – 30
o
C. Hệ sợi sơ cấp đơn nhân
đơn bội mau chóng phát triển, phối hợp với nhau tạo ra hệ sợ thứ cấp – tức hệ sợi
song hạch phát triển, phân nhánh rất mạnh, tràn ngập khắp giá thể. Lúc này, thường
có hiện tượng hình thành bào tử vô tính màng dày – rất dày.
Chúng dễ dàng rụng ra khi gặp điều kiện phù hợp sẽ nảy mầm cho ra hệ sợi
song mạch tái sinh. Hệ sợi thứ cấp phát triển mạnh đạt tới giai đoạn cộng bào – tức
các vách ngăn được hòa tan.
Tiếp đó là giai đoạn sợi bện kết để chuẩn bò cho sự hình thành mầm mống quả
thể, đây chính là giai đoạn phân hóa hệ sợi. Từ hệ sợi nguyên thủy hình thành các sợi
cứng màng dày, ít phân nhánh bên kết lại thành cấu trúc bó được cố kết bởi các sợi
bên phân nhánh rất mạnh.
Từ đó hình thành các mầm nấm màu trắng mòn vươn dài thành các trụ tròn
mập. Phần đỉnh trụ bắt đầu xòe thành tán, trong lúc lớp vỏ láng đỏ cam xuất hiện.
SVTH: Ngô Thò Thanh Vân

o
C đến 28
o
C
 Độ ẩm:
− Độ ẩm cơ chất: Là lượng nước bổ sung vào cơ chất để nấm có thể mọc được từ
60 đến 65%.
− Độ ẩm không khí: Gọi là độ ẩm tương đối không khí. Nó biểu hiện bảng phần
trăm của tỉ lệ độ ẩm tuyệt đối trên độ ẩm bảo hoà của không khí, độ ẩm không
khí từ 80% đến 95%.
− Độ thông thoáng: Trong suốt quá trình nuôi sợi và phát triển quả thể, nấm Linh
chi đều cần có độ thông thoáng tốt.
 Ánh sáng:
− Giai đoạn nuôi sợi: Không cần ánh sáng.
− Giai đoạn phát triển quả thể: Cần ánh sáng tán xạ (ánh sáng có thể đọc sách
được). Cường độ ánh sáng cân đối từ mọi phía.
 pH:
Linh chi thích nghi trong môi trường trung tính đến acid yếu. Đối với nguyên
liệu trồng nấm, không ở dạng dung dòch, nên khó đo với các loại máy đo pH ở dạng
dung dòch. Người ta có thể dùng “pH đo đất” để xác đònh độ pH của nguyên liệu.
Dụng cụ đơn giản như một cái dùi nhọn, khi ghim vào nguyên liệu sẽ cho biết ngay
pH của cơ chất.
 Dinh dưỡng:
Sử dụng nguồn dinh dưỡng trực tiếp từ nguồn xenlulo.
1.1.4. Thành phần hóa học và dược tính cơ bản của nấm Linh chi
Số lượng các chủng loài nấm Linh chi được sử dụng trong công nghệ dược liệu,
dược phẩm ngày càng tăng và đó cũng là bí quyết của các quốc gia Á Đông. Khái
niệm Lục Bảo Linh chi từ thời Lý Thời Trân cách nay 400 năm (1595) có lẽ phải bao
hàm hàng chục loài khác nhau. Cho nên, không phải ngẫu nhiên mà ở Trung Quốc có
khá nhiều cơ sỡ tầm cỡ nghiên cứu và sản xuất Linh chi (đặc biệt là ở Phúc Kiến và

Hợp chất Sterol toàn phần : 0,11 – 0,16%
Saponin toàn phần : 0,3 – 1,23%
Alcaloide và Glucoside tổng số : 1,82 – 3,06%
Từ những năm 1980 đến nay, người ta, bằng các phương pháp hiện đại: phổ kế
UV (tử ngoại), IR (hồng ngoại)…, phổ kế khối lượng – sắc ký khí (GC - MS), phổ kế
cộng hưởng từ hạt nhân (đánh dấu với H – 3 và C – 13) (NMR) và đặc biệt là kỹ
thuật sắc ký lỏng cao áp (HPLC) và phổ kế plasma (ICP), đã xác đònh chính xác gần
100 hoạt chất và dẫn xuất trong nấm Linh chi. Dẫn liệu từ MedLine cho thấy cũng có
đến gần con số 200 công trình nghiên cứu trong lónh vực này (từ 1983 – 1993 ). Có
thể khái quát trong (bảng 1.3) dưới đây:
Điều đáng lưu ý là các nhóm hoạt chất chính gặp khá phổ biến ở nhiều loài
Ganoderma Kast. Và cả các loài Amauroderma Murr như luận điểm về tính thống
SVTH: Ngô Thò Thanh Vân
Trang 14
Khóa luận tốt nghiệp GVHD: Thạc Só Nguyễn Thò Sáu
nhất của họ Ganodermataceae Donk về phương diện hoá sinh học của (Lê Xuân
Thám, Đàm Nhuận, 1994).
Bảng 1.2: Một số loài Linh chi đã được phân chất
Tên loài Các nhóm hoạt chất
Steroide Triterpenoide Polysaccharide
Ganoderma applanatum + + +
G. boninese + + +
G.capense + + +
G. fomosanum + + +
G. japoincum + + +
G. lucidum + + +
Gsinense + + +
G. tenue + + +
G. tsugae + + +
Amauroderma rude + + +

Ganodermic acids Mf Triterpen Ức chế sinh tổng hợp Cholesterol
Ganodermic acids T. O Triterpen Ức chế sinh tổng hợp Cholesterol
Lucidone A Triterpen Bảo vệ gan
Lucidenol Triterpen Bảo vệ gan
SVTH: Ngô Thò Thanh Vân
Trang 16
Khóa luận tốt nghiệp GVHD: Thạc Só Nguyễn Thò Sáu
Ganosporelacton A Triterpen Chống khối u
Ganosporelacton B Triterpen Chống khối u
Oleic acid dẫn xuất Acid béo Ức chế giải phóng Histamine
Trong số các nhóm hoạt chất, nhóm có bản chất protein nổi bật với Lingzhi – 8
do các nhà khoa học Nhật Bản tìm ra (Kino .K et al 1989, 1991…), được chứng minh là
một tác nhân chống dò ứng phổ rộng và điều hoà miễn dòch hữu hiệu, đồng thời duy
trì tạo kháng thể chống các kháng nguyên viêm gan B.
Riêng nhóm nucleoside, nổi bật trong Ganoderma lucidum và G. capense có
các dẫn xuất của adenosine với tác dụng thư giãn cơ giảm đau và ức chế sự dính kết
tiểu cầu.
Nhóm alcaloide còn ít được khảo cứu, mặc dù với tác dụng trợ tim là rõ ràng.
Dẫn liệu về nấm Linh chi (G. lucidum) cho thấy hàm lượng alcaoide tổng số rất đáng
kể có vẻ mâu thuẫn với ý kiến của G. Paris (1948) cho rằng nấm Linh chi không có
alcaloide và không độc.
Nhóm Steroid khá phong phú ở nấm Linh chi với tác dụng chủ đạo ức chế sinh
tổng hợp Cholesterol. Đặc biệt từ bào tử đảm G. lucidum ngoài 2 lacton A, B còn có 5
hợp chất sterol đã được Chen – Ry và Yu 1991 xác đònh chính xác công thức phân tử:
3, 7, 11, 12, 15, 23 - hexaoxo - 5 alpha - lanosta - 8 - en - oic acid (I)
3beta, 7beta - trihydroxy - 11, 25, 23 trioxo - 5 alpha - lanosta 8 - en - 26 oic acid(II)
7beta – hydroxyl – 11, 15, 23 - pentaoxo - 5 alpha - lanosta - 8 - en - oic acid (III)
3,7, 11, 15, 23 – pentaoxo - 5 alpha - alpha - lanosta - 8 - en - oic acid (IV)
24, 25, 26 - trihydroxy - 5 alpha - lanosta – 7, 9 (11) - dien -3- one(V)
Trong đó hợp chất đầu (I) là một chất mới tìm thấy được đặt tên là

He. Y. et al (1992) đã khảo cứu các BN3B – gồm 4 polysaccharide đồng nhất
có hoạt tính tăng miễn dòch. Trong đó arabinogalactan mang các liên kết glycoside.
Hikino. H. et al 1985 – 1989 chứng minh hoạt lực hạ đường huyết của nhiều
polysaccharide. Đó chính là các heteroglycan có cả hoạt tính chống ung thư. Đó là
ganoderan B có tác dụng làm tăng mức insuline huyết tương, làm giảm sinh tổng hợp
glycogen và hàm lượng glycogen trong gan; và đó là cơ sở điều trò liệu trên các bệnh
nhân đái đường.
Đặc biệt các phức hợp polysaccharide – protein có hoạt tính chống khối u và
tăng miễn dòch đã được chỉ ra từ lâu (Ukai, S. et al 1983). Byong kak Kim (1992,
1994) et al còn tiến hành lai hệ sợi bằng dung hợp Protoplast giữa nấm Linh chi
chuẩn G. lucidum với các loài khác: G. applanatum… thậm chí với cả nấm hương
Lentinus edodes, nhờ đó tăng cường hoạt tính chống khối u sarcom 180 của các phức
polysaccharide – protein lên đáng kể. Gần nay tác dụng tăng sinh tổng hợp IL -2
(Interleukine - 2) và hoạt tính AND polymerase ở chuột già tuổi bởi polysaccharide
đã soi sáng thêm khả năng trẻ hoá, tăng tuổi thọ bởi các nấm Linh chi (Lei. L.S và
Lin. Z.B 1993).
SVTH: Ngô Thò Thanh Vân
Trang 18
Khóa luận tốt nghiệp GVHD: Thạc Só Nguyễn Thò Sáu
Loạt nghiên cứu về polysaccharide không tan trong nước của các tác giả Nhật
Bản (Sone, Y. et al, 1985; Takashi, M.et al, 1993,...) chứng tỏ hiệu lực chống khối u
rất rõ, thậm chí làm tan khối u với tỷ lệ ¾ với các loài G.applanatum và G. lucidum.
Gần đây Lin Zhibin và Lei sheng (1994) đã xác đònh trọng lượng phân tử của
Polysaccharide từ G.lucidum cho kết quả: 7.100 – 9.300. Nhưng tổng kết xác đáng về
vai trò sinh – dược học của nhóm hoạt chất này đã được R. Chang (1994) giới thiệu
tại hội thảo Bắc Kinh với báo cáo thực nghiệm của tác giả Đài Loan, Trung Quốc và
Hoa Kỳ.
Mặc dù còn ít nghiên cứu, song các alcaloide ở Ganoderma capence (Lloyd)
Teng rất đáng lưu ý. Chúng là các pyrroles đặc biệt (Yang, J, J và Yu, DQ, 1990);
(Yu, J,G, et al 1990).

tách chưa tinh chế, nghóa là tổ hợp các đồng phân của chúng hiệu quả hơn. Do vậy dễ
hiểu người ta thường dùng tách dòch chiết toàn bộ từ nấm Linh chi.
1.1.5. Tác dụng của nấm Linh chi:
Linh chi được dùng như một thượng dược từ khoảng 4000 năm nay ở Trung
Quốc. Chưa thấy có tư liệu về tác dụng xấu, độc tính của Linh chi (ngoại trừ các khảo
cứu về khả năng tồn tại các dò ứng nguyên trên bề mặt bào tử một số loài Ganoderma
– điều rất phổ biến trong nấm).
Linh chi là “Cây gậy chống trước khi ngã”
Linh chi là một loại nấm đặc biệt, Linh chi có tính bình, vò đắng, có tác dụng
tăng co bóp cơ tim, tăng tuần hoàn, trò chứng tắc nghẽn, khó chòu, tăng trí lực, kéo dài
tuổi thọ.
Bảng 1.4: Tác dụng dược lí của nấm Linh chi theo sắc màu (Lý Thời Trân,
1590).
Tên Màu Tác dụng dược lí
Thanh chi: Còn có tên
là Long chi:
Xanh Vò chua, Toàn bình, không độc. Chủ trò sáng
mắt, bổ can khí, an thần, tăng trí nhớ.
Hồng chi còn có tên là
Xích chi hay Đơn chi:
Đỏ Vò đắng, tính bình, không độc. Chủ trò xung trung
kết (tức ngực) ích tâm khí, bổ trung, tăng trí nhớ,
tăng trí tuệ.
Hoàng chi còn có tên là
Kim chi:
Vàng Cam (ngọt) bình, không độc. Chủ trò ích trùng
khí, an thần.
Bạch chi còn có tên là
Ngọc chi:
Trắn

Bảng 1.5: Thử nghiệm chiết bằng cồn – nước rửa của các lồi Ganoderma
(theo Geng – Tao Lui, 1993).
Bệnh Chế phẩm Số ca Mức hiệu quả
%
Tháng
điều trò
Xơ cứng bì MAW 173 79,1 % 3 – 6
Viêm da cơ MAW 55 96,4 % 3 – 6
Hồng ban Lupus MAW 84 82,1 % 3
Ruing tóc từng phần MAW 232 78,9% 1 – 3
Giảm trương lực teo cơ MAW.SAW 35 74,3 % 3 – 6
Loạn dưỡng cơ tiến triển MAW.SAW 121 56,2 % 3 – 6
Công hiệu của Linh chi ghi trong “Thần nông bản thảo kinh” hiện nay hoàn
toàn được chứng minh đồng thời còn phát hiện các hoạt tính dược lý và trò liệu đa
phương của Linh chi. Lý do là Linh chi có khả năng nâng cao sức đề kháng của cơ
SVTH: Ngô Thò Thanh Vân
Trang 21
Khóa luận tốt nghiệp GVHD: Thạc Só Nguyễn Thò Sáu
thể, chính vì vậy mà phòng trừ được các chứng bệnh sinh ra do sức đề kháng của cơ
thể yếu.
Linh chi có công dụng nâng cao thể chất, nâng cao khả năng thích ứng của cơ
thể, điều chỉnh cân bằng sinh lý, nâng cao khả năng kháng bệnh, khả năng phục hồi
sức khỏe. Linh cho có công hiệu phòng trò tốt đối với nhiều loại bệnh, từ ung bướu
đến cao huyết áp, mỡ trong máu cao, ứ máu, tắc mạch máu, bệnh mạch vành, chảy
máu não, nhồi máu cơ tim; từ bệnh tró đến viêm tuyến tiền liệt; từ bệnh suy nhược
thần kinh đến bệnh hen suyễn đều có thể dùng Linh chi để phòng ngừa và điều trò
bệnh. Ngoài ra Linh chi còn có tác dụng làm trì hoãn quá trình lão hóa của cơ thể,
nâng cao khả năng kháng bệnh.
Linh chi chứa khá đầy đủ thành phần khoáng vi lượng mà các khoáng tố này là
nhân tố quan trọng trong rất nhiều phản ứng chống ung thư, dò ứng, chống lão hoá, xơ

− Linh chi có thể làm tăng lượng lipoprotein mật độ cao trong máu, từ đó dần
dần chuyển hoá, hoà tan và đào thải cholesterol mật độ thấp.
− Linh chi có thể nâng cao khả năng hoà tan của máu, làm tan các khối tiểu cầu
trong máu nhằm ngăn ngừa tạo huyết khối và tắc mạch máu.
Linh chi làm giảm nồng độ mỡ trong máu, kể cả loại cholesterol xấu. Các thử
nghiệm dược lý ở Nhật Bản và Trung Quốc cho thấy khi bổ sung Linh chi vào khẩu
phần ăn của chuột bò cao huyết áp sẽ làm giảm huyết áp rõ rệt hơn là chuột không bổ
sung Linh chi. Khi thử nghiệm lâm sàng trên bệnh nhân cho thấy huyết áp trên bệnh
nhân điều trò tiến gần đến tiêu chuẩn của WHO cho người cao huyết áp bình thường.
Ngoài ra còn có sự giảm tổng số cholesterol, và có ý nghóa ở chổ cholesterol tốt
không giảm trong khi các cholesterol xấu giảm đi.
Ngày nay nhiều loại thuốc điều trò bệnh tim mạch chỉ có tác dụng làm giảm
thiểu bệnh tình một phần nào chứ không thể điều trò triệt để tận gốc. Khi dùng Linh
chi phối hợp để điều trò, có tác dụng làm bệnh thuyên giảm đồng thời hiệu quả lại ổn
đònh, là loại thảo dược lý tưởng dùng để hỗ trợ điều trò bệnh tim mạch hiện nay.
 Đối với bệnh viêm gan:
Bệnh gan là một bệnh khó trò, khi bệnh gan tiến triển thì quá trình tổng hợp,
trao đỗi chất trở nên xấu đi; cơ thể người bệnh trở nên suy yếu, đó là lý do làm cái
chết đến nhanh hơn.
Tỉ lệ người Việt Nam bò nhiễm virus viêm gan B (HBV) hiện nay là 18 - 24%.
Việt Nam được xếp vào những nước có tỉ lệ nhiễm HBV cao trên thế giới. Tuy nhiên
khi nhiễm virus viêm gan B, không phải ai cũng trở thành người bệnh. Ung thư gan
thường là sau khi bò xơ gan do rượu (thường gặp ở Châu Âu) và xơ gan do HBV hoặc
HCV.
Linh chi được xem là có hiệu quả đối với gan chủ yếu là do có chứa
polysaccharide và các triterpen. Germanium có trong Linh chi tác dụng đến chất
endorphin là chất do cơ thể tiết ra, giống như morphin, làm giảm đau, dễ chòu nhưng
endorphin rất dễ bò phân giải, chính germanium ngăn chặn sự phân giải endorphin,
kéo dài cảm giác dễ chòu, giảm đau. Ngoài ra Linh chi còn kích thích tiết Interferon,
nâng cao khả năng miễn dòch của cơ thể, có tác dụng chống virus rất mạnh và tác

trường hợp ung thư, các trường hợp nhiễm HIV, các điều kiện tiền HIV và cho việc
suy giảm hệ miễn dòch một cách tổng quát. Và gần đây là hữu ích trong các trường
hợp của triệu chứng mệt mỏi mạn tính.
 Hiệu quả của Linh chi đối với mệt mỏi mạn tính:
Linh chi phục hồi, làm giảm mỏi mệt, phòng ngừa bệnh Linh chi từ xưa đến
nay được trân trọng như thuốc chữa vạn bệnh nhưng ngay cả những người không
bệnh, Linh chi cũng hữu dụng.
Người ta cho rằng việc tích tụ mệt mỏi do căng thẳng giữa mối quan hệ con
người với nhau, do công việc, do môi trường làm phá vỡ sự thăng bằng của tâm hồn
và cơ thể là nguyên nhân. Muốn điều trò, trước hết phải xem lại nhòp độ sinh hoạt của
bản thân và sữa chữa lại, đồng thời việc sử dụng Linh chi cũng góp phần làm cân
bằng nhòp sinh học của cơ thể.
SVTH: Ngô Thò Thanh Vân
Trang 24
Khóa luận tốt nghiệp GVHD: Thạc Só Nguyễn Thò Sáu
Linh chi cũng có công dụng dưỡng nhan sắc. Một số vật chất tiểu phân tử loại
oligosaccharide có trong Linh chi có thể được cơ thể hấp thụ thông qua biểu bì, có
công dụng cải thiện tuần hoàn ngoại vi ở da, trừ khử gốc tự do, tiêu trừ sắc tố nâu tích
tụ ở da, từ đó đem lại hiệu quả làm nhuận da, dưỡng nhan sắc. Ngày nay có nhiều
hãng làm mỹ phẩm từ Linh chi.
 Hiệu quả giảm đường huyết:
Bệnh tiểu đường phát sinh là do tuyến t bò tổn thương hoặc viêm, hoặc do
tuổi già, cơ thể suy nhược, chức năng sinh lý của tuyến t suy yếu, lượng insulin tiết
ra giảm nên gây bệnh. Insulin có các chức năng: Thúc đẩy tiến trình oxy hoá glucose
trong tế bào để cung cấp năng lượng cho cơ thể hoạt động. Kích thích tổng hợp
glucose thành glycogen dự trữ trong gan. Ức chế glycogen trong gan phân giải thành
glucose. Ức chế protein, chất béo phân giải thành glucose. Nếu Isulin bò giảm, lượng
đường huyết trong máu tăng và bò thải ra ngoài theo đường nước tiểu, làm tiểu nhiều.
Từ đó dẫn đến phải uống nhiều nước để bù vào lượng nước đã mất, nhưng vẫn không
hết khát. Luôn luôn cảm thấy đói, ăn nhiều nhưng do glucose cung cấp cơ thể không