TRNGăI HC M T.P H CHÍ MINH
KHOA CÔNG NGH SINH HC

KHÓA LUN TT NGHIP
 tài:
NGHIÊN CU KH NNGăKHỄNGăOXYăHịAăCA
DCH CHITăNC NM LINH CHI (GANODERMA
LUCIDUM) KHI C B SUNG CHT CM NG
AUXIN VÀO GIÁ TH TRNG

GVTH: Th.s NGUYN TH PHNGăKHANH
SVTH: NGUYN TH NGA
MSSV: 1053010465
NIÊN KHÓA: 2010 ậ 2014
SVTH: Nguyn Th Nga GVHD: Nguyn Th Phng Khanh

Khóa Lun Tt Nghip Page3

NHN XÉT CA GIÁO VIÊN HNG DN
hng dn vƠ giúp đ em trong sut quá trình thc hin đ tài này.
Em xin chân thành cm n chú Nguyn Vit Trung, chú Phan Thanh Din và
cô Nguyn Th Loan (Tri nm) đư nhit tình giúp đ, hng dn, gii thích
nhng thc mc, đóng góp nhiu ý kin quý giá giúp em có thêm nhiu hiu bit
thc t và to mi điu kin thun li đ em hoƠn thƠnh đ tài này.
Cui cùng, em xin cm n gia đình vƠ bn bè đư đng viên vƠ giúp đ em
trong sut thi gian lƠm đ tài. Bình Dng, ngƠy 22 tháng 05 nm 2014.
Sinh Viên
Nguyn Th Nga
SVTH: Nguyn Th Nga GVHD: Nguyn Th Phng Khanh

Khóa Lun Tt Nghip Page5

DANH MC CÁC CH VIT TT
AIA: Acid indol axetic
MC: Mu đi chng
TB: Trung bình
MT: Mu trng
PGA: Potato ậ Glucose - Agar
UV ậ Vis (Ultraviolet ậ Visite): T ngoi ậ Kh kin
DPPH: 1,1-diphenyl-2picrylhydrazyl
N.liu: Nguyên liu
PP: Propylene


Bng 4.12.1: Kt qu kinh t sau khi thu hoch nm Linh chi có b sung auxin vào
c cht. 63 SVTH: Nguyn Th Nga GVHD: Nguyn Th Phng Khanh

Khóa Lun Tt Nghip Page7

DANH MC CÁC HÌNH NH

Hình 2.1.1: Lc bo Linh chi 14
Hình 2.1.2: Nm Linh chi đ 15
Hình 2.1.3: Hình thái nm Linh chi 16
Hình 2.1.4: Chu trình phát trin ca nm Linh chi 17
Hình 3.4.1: Quy trình sn xut ging 31
Hình 3.2.2: Cng mì đc ngơm trong nc vôi 33
Hình 3.2.4: Quy trình trng nm Linh chi trên mt ca 35
Hình 3.4.1: S đ b trí thí nghim nghiên cu nh hng ca auxin khi đc b
sung vào giá th trng nm Linh chi đn kh nng chng oxy hóa ca dch chit
nc nm Linh chi. 38
Hình 3.4.2: S đ thí nghim nghiên cu nh hng ca th tích dung môi chit
đn kh nng chng oxy hóa ca dch chit nm Linh chi. 40
Hình 3.4.3: S đ thí nghim nghiên cu nh hng ca thi gian ngâm chit đn
kh nng chng oxy hóa ca dch chit nc nm Linh chi. 42

SVTH: Nguyn Th Nga GVHD: Nguyn Th Phng Khanh

Khóa Lun Tt Nghip Page9
M U
dƠo đư to điu kin cho ngh trng nm nói chung và nm Linh chi nói riêng
không ngng phát trin.[6]
i vi c th con ngi vic ngn chn oxy hóa không ch làm chm quá
trình lưo hóa mƠ còn ngn nga các bnh him nghèo nh: ung th, x cng đng
mch, bnh đng hô hp, tiêu hóa, tim mch,ầVic n thiu thc phm cha
cht oxy hóa cng có th làm cho s lng các gc t do tng lên. Chính vì vy
theo quan đim hin nay mun c th khe mnh cn b sung nhiu cht chng
oxy hóa t t nhiên hn na.
Da vào tình hình thc t trên, chúng tôi cùng vi s hng dn ca Th.s
Nguyn Th Phng Khanh thc hin đ tƠi ắNghiên cu kh nngăkhángăoxyă
hóa ca dch chitănc nm Linh chi (Ganoderma lucidum) khiăđc b sung
cht cm ng auxin vào giá th trng”.
SVTH: Nguyn Th Nga GVHD: Nguyn Th Phng Khanh

Khóa Lun Tt Nghip Page11

2. MCăệCH VĨăụăNGHAă TÀI
2.1 Mcăđích
-  tƠi nƠy đc thc hin nhm mc tiêu lƠm tng trng lng, kích thc
ca qu th nm Linh chi cng nh lƠ nng sut nm. Rút ngn thi gian
nuôi trng nm.
- Nghiên cu các điu kin nh hng đn kh nng chng oxy hóa ca dch
chit nc nm Linh chi.
-  xut quy trình cho dch chit có kh nng chng oxy hóa là cao nht.
2.2 ụăngha
LƠ c s cho vic nghiên cu kh nng chng oxy hóa t các cht có trong
nm Linh chi

SVTH: Nguyn Th Nga GVHD: Nguyn Th Phng Khanh



SVTH: Nguyn Th Nga GVHD: Nguyn Th Phng Khanh

Khóa Lun Tt Nghip Page13

1. NM LINH CHI
1.1 Khái quát chung [3][5][6][11]
Nm Linh chi có tên khoa hc là Ganoderma lucidum ngi min Bc xa
còn gi là nm Lim. Trong th tch c nm Linh chi còn đc gi vi tên khác
nh: Tiên tho, Nm trng th, Vn niên nhung,ầ
Nm Linh chi thng phân b  vùng nhit đi và cn nhit đi, chúng
thng phát trin trên giá th g mc hoc các nguyên liu có cht x.
Hình thái qu th nm Linh chi đc mô t nh sau: tai nm hóa g, hình
qut hoc thn. Mt trên m có vơn đng tâm và bóng loáng màu vàng cam cho
đn mƠu đ đm hoc nơu đen. Mt di phng có nhiu l nh li ti, lƠ c quan
sinh bào t. Cung nm đc và cng, sm màu và bóng loáng.
Giá tr dc liu ca nm Linh chi đư đc ghi chép trong th tch c ca
Trung quc, cách đơy hn 4000 nm. Trong sách ắThn nông bn tho” cách đơy
hn 2000 nm vƠ sau đó đc nhƠ dc hc ni ting Trung Quc Lý Thi Trân
phơn ra thƠnh ắLc Bo Linh Chi” thi nhà Minh vi các khái quát công dng
dc lý khác nhau, ng theo tng màu.
Theo Lý Thi Trân thì nm Linh chi có 6 màu khác nhau:
 Xích chi (Linh chi đ còn gi Hng chi)
 Hc chi (Linh chi đen còn gi Huyn chi)

trúc ca nhân t bào vi hƠm lng rt thp.
 các nc Chơu Á, đc bit là Trung Quc, Nht Bn, Hàn Quc, Ơi
Loanầ, vic nghiên cu và s dng nm Linh chi đang đc công nghip hóa vi
quy mô ln v phân loi, nuôi trng ch đng, ch bin và bào ch dc phm.
SVTH: Nguyn Th Nga GVHD: Nguyn Th Phng Khanh

Khóa Lun Tt Nghip Page15

ng thi nghiên cu đc các hot cht có tác dng dc lỦ vƠ phng pháp
điu tr lâm sàng.
 Vit Nam, trong tài liu lu li ca Hi Thng Lãn Ông, Lê Hu Trác
cng thy đ cp đn nm Linh chi. Sau đó Lê QuỦ ôn còn khng đnh, đơy lƠ
ngun sn vt quý him ca đt rng i Nam. Trong quyn ắcây thuc và v
thuc Vit Nam”, giáo s  Tt Li còn mô t chi tit và trình bày v đc tính tr
liu ca nm Linh chi, đng thi cho rng đơy lƠ loi ắSiêu thng dc”.
1.2 V Trí Phân Loi[5][7]
Nm Linh chi có v trí phân loi đc tha nhn rng rãi hin nay:
Ngành: Eumicota
Ngành ph: Basidiomycotina
Lp: Hymenomycetes
Lp ph: Hymenomycetidae
B: Aphyllophorales
H: Ganodermataceae
H ph: Ganodermoidae
Ging: Ganoderma Hình 2.1.2: NmăLinhăchiăđ

1.3 c tính sinh hc ca nm Linh chi
SVTH: Nguyn Th Nga GVHD: Nguyn Th Phng Khanh

Khóa Lun Tt Nghip Page17 1.3.2 Chu trình sng ca nm Linh chi (Ganoderma lucidum) Hình 2.1.4: Chu trình phát trin ca nm Linh chi
Chu trình sng ca nm Linh chi ging hu ht các loài nm khác, ngha lƠ cng
bt đu t các bào t, bào t ny mm phát trin thành mng si nm gp điu kin
thun li si nm s kt thành n nm, sau đó n phát trin thành chi, tán và thành
tai trng thành. Mt di m sinh ra các bƠo t, bào t phóng thích ra ngoài và chu
trình li tip tc ( Tt Li và ctv, 1991).
1.3.3 iu kin sinh trng và phát trin ca nm Linh chi[10]
 Nhit đ thích hp:
- Giai đon nuôi si: T 20
o
C đn 30
o
C
- Giai đon qu th: T 22
o
C đn 28
o

nm Linh chi đc tng quát nh sau:
Nc: 12 ậ 13%
Cellulose: 54 ậ 56%
Lignine: 13 ậ 14%
Lipid: 1.9 ậ 2.0%
Monosaccharide: 4.5 ậ 5.0%
Polysaccharide: 1.0 ậ 1.2% (chng hot đng khi u, tng
sc đ kháng và h min dch cho c th).
Sterol: 0.14 ậ 0.16%
Protein: 0.08 ậ 0.12%
Thành phn khác: K, Zn, Ca, Mn, Na, khoáng thit yu, nhiu
vitamin, amino acid, enzyme và hp cht alkaloid.
T nhng nm 1980 đn nay, bng các phng pháp hin đi: ph k UV (t
ngoi), IR (hng ngoi), ph k khi lng ậ sc ký khí (GC ậ MS), ph cng
hng t ht nhơn vƠ đc bit là k thut sc ký lng cao áp (HPLC) cùng ph k
plasma (ICP), đư xác đnh chính xác gn 100 hot cht và dn xut trong nm Linh
chi.
SVTH: Nguyn Th Nga GVHD: Nguyn Th Phng Khanh

Khóa Lun Tt Nghip Page19

Bng 2.1.1: Các hot cht sinh hc và dn xut trong nm Linh chi
(Ganoderma lucidum)
Thành phn
hóa hc
Nhóm cht
Hot tính dc lý

acids
Triterpenoid
Chng d ng
Bo v gan
c ch tng hp
cholesterol
Qu th
Ganodermadio
l
Triterpenoid
Gim huyt áp
c ch ACE
Qu th
Adenosine
Nucleotide
Tng s lu thông máu
Th giưn c, gim đau
H si nm
Beta ậ D ậ
Glucans
Polysaccharide
Chng khi u
Kích thích h min dch
Tng sn xut kháng th
H si nm
SVTH: Nguyn Th Nga GVHD: Nguyn Th Phng Khanh

Khóa Lun Tt Nghip Page20

Uridine, Uracil

Acid béo
Chng d ng
H si nm
2. KH NNGăCHA BNH CA NM LINH CHI
(GANODERMA LUCIDUM)
Nm Linh chi đc dùng nh mt thng dc khong t 4000 nm nay 
Trung Quc vƠ ngi ta cha thy tác dng xu hay đc tính ca nm Linh chi.
Nm Linh chi đư đc khng đnh là nhân t quan trng cho nhiu loi phn ng
chng ung th, d ng, lưo hóa, x va, đông máu ni mch, bo v cu trúc ca
nhân t bào.
Tài liu c nht nói tng đi c th và kh nng tr liu ca nm Linh chi
ca Lý Thi Trân (1595). Theo tác gi trong sáu loi nm Linh chi thì mi loi có
đc tính riêng. SVTH: Nguyn Th Nga GVHD: Nguyn Th Phng Khanh

Khóa Lun Tt Nghip Page21

Bng 2.2.1: Lc bo Linh chi và tác dngădc liu (Lý Thi Trân, 1595)
Tên gi
Màu sc
c tính dc lý
Thanh chi
Xanh
V chua, tính bình, không đc, ch tr sáng
mt, b gan, an thn.

nhng polysaccharide gm 2 loi chính:
GL ậ A: Gal: Glu: Rham: Xyl (3,2: 2,7: 1,8: 1,0) M=23.000 Da
GL ậ B: Glu: Rham: Xyl (6,8: 2,0: 1,0) M=25.000 Da
GL ậ A có thành phn chính là Gal, nên gi là Galactan, còn GL ậ B có
thành phn chính là Glu, nên gi là Glucan.
Beta (1 - 3) ậ D ậ Glucan, khi phc hp vi mt protein, có tác dng chng
ung th rõ rt (Kishida & al.,1988).
Hu ht các GLPs hình thành t 3 chui monopolysaccharide, có cu trúc
xon c 3 chiu, có cu trúc ging ADN và ARN. Cu trúc này da trên khung
sn cacbon, lng khung sn t 100,000 ậ 1000,000, đa s chúng tn ti phía
SVTH: Nguyn Th Nga GVHD: Nguyn Th Phng Khanh

Khóa Lun Tt Nghip Page22

trong vách t bào. Mt phn polysaccharide phân t nh không tan trong cn cao
đ, nhng tan trong nc nóng.
Ngoài polysaccharide t qu th, polysaccharide cng đc thu nhn t quá
trình nuôi cy trong môi trng dch lng và rn, chúng vn có hot tính trong
vic cha tr.
Polysaccharide có ngun gc t nm Linh chi dùng điu tr ung th đư đc
công nhn sáng ch (patent)  Nht. Nm 1976, Cty Kureha Chemical Industri sn
xut ch phm trích t nm linh chi có tác dng kháng carcinogen. Nm 1982,
công ty Teikoko Chemical Industri sn xut sn phm t nm Linh chi có gc
glucoprotein làm c ch neoplasm. Bng sáng ch M 4051314, do Ohtsuka &
al.,(1997), sn xut t nm Linh chi có cht mucopolysaccharide dung chng ung
th.
3.2 Ganoderic acid
Ganoderic acid đc đnh hng là mt cyclopropene hoc cyclopentene.
HƠm lng ganoderic acid thay đi theo ging nm Linh chi, môi trng nuôi
trng, giai đon bào t ganodermal. Chính s thay đi này làm cho mc đ đng


đư tìm thy trên 80 dn xut t ganoderic acid. Trong đó ganodosteron đc xem
là cht kích thích hot đng ca gan và bo v gan.
3.3 Ganoderma adenosine
Adenosine thuc nhóm purine và là thành phn chính trong cu trúc nucleic
acid. Nm Linh chi có nhiu dn xut adenosine, tt c chúng đu có hot tính
dc liu mnh.
Chc nng ca adenosine:
 Gim đ nht máu
 c ch kt dính tiu cu
 Ngn chn hình thành cc nghn
 Tng lng lipoprotein 2 ậ 3 phosphricglycerin
 Gia tng kh nng vn chuyn oxygen, tng lng máu cung cp cho não
 Lc máu vƠ tng tun hoƠn trong c th
3.4 Alcaloid
Alcaloid là nhng hp cht hu c có cha nit, đa s có nhân d vòng, có
phn ng kim, chúng có cu trúc hóa hc và hot tính sinh hc rt đa dng.
Các alcaloid  dng t do hu nh không tan trong nc, mà tan trong các
dung môi hu c: cloroform, eter diethyl, alcol bc thp. Các mui ca alcaloid thì
tan trong nc, alcol và hu nh không tan trong dung môi hu c nh: cloroform,
eter, benzen. Chính vì th, tính hòa tan ca các alcaloid đóng vai trò quan trng
trong vic ly trích alcaloid ra khi nguyên liu và trong k ngh dc phm điu
ch dng thuc đ ung.
Alcaloid là nhng cht có hot tính sinh hc, nhiu ng dng trong ngành y
dc. Các alcaloid có tác dng khác nhau ph thuc vào cu trúc ca alcaloid:
 Tác dng lên h thn kinh
 Tác dng lên huyt áp
 Tác dng tr ung th
3.5 Hp cht Saponin
Saponin là mt loi glycosid, có cu trúc gm hai phn: phn đng gi là

mi hot đng sng ca con ngi.
Khong vài thp niên gn đơy, các nghiên cu khoa hc đư chng t rng oxy
vƠo c th tham gia nhiu quá trình sinh hóa vƠ trong các quá trình đó oxy to ra
nhiu tiu phn trung gian gi là các gc t do. Các gc t do có ngun gc oxy
này có hot tính cao, kém bn vng vƠ đc gi chung là các gc dng oxy hot
đng.
Gc t do là phân t thiu đi mt đin t, đin tích ca chúng luôn không cân
bng, có xu th ly đi môt đin t t phân t khác và to ra gc t do mi gây ra
s ri lon chc nng ca t bào (Afzal và Armstrong, 2002). Barry Halliwell
(2001) đư ch ra gc t do nh hng đn sc khe con ngi ph bin theo 3 con
đng: thích nghi vi h thng chng oxy hóa, gây tn thng t bào sng và làm
cht t bào sng trong c th ngi. Trong đó c ch làm cht t bào sng trong
c th ngi là làm hoi t hoc làm cht t bào sng mt cách h thng. Nhng
gc nh superoxide, hydroxyl, peroxyl, alkoxyl, hydroperoxyl, nitric oxide vƠ
nitrogen dioxide đc coi là gc t do (Barry Halliwell, 2001).
SVTH: Nguyn Th Nga GVHD: Nguyn Th Phng Khanh

Khóa Lun Tt Nghip Page25

Các dng oxy hot đng nƠy do có nng lng cao, kém bn nên d dàng
phn ng vi nhng đi phân t nh protein, lipid, DNA, ầ gơy ri lon các quá
trình sinh hóa trong c th. ng thi, khi mt phân t sng b các gc t do tn
công, nó s mt đin t và tr thành mt gc t do mi, tip tc phn ng vi
nhng phân t khác to thành mt chui phn ng thng gi là phn ng dây
chuyn, gây ra các bin đi có tác hi đi vi c th.
Gc t do đc to ra bng nhiu cách. Nó có th là sn phm ca nhng
cng thng tâm thn, bnh hon th xác, mt mi, ô nhim môi trng, thuc lá,
dc phm, tia phóng x mt tri, thc phm có cht màu tng hp, nc có nhiu
chlorine và ngay c oxy.
4.2 Li ích ca gc t doăđi viăcăth

chúng tr nên vô dng và mt kh nng sn xut nng lng.
Theo các nhà khoa hc, gc t do có th là nguyên nhân gây ra khong trên
60 bnh, đc bit là: bnh x va đng mch, ung th, Alzheimer, Parkinson, đc
thy tinh th, tiu đng, x ganầ
Các nghiên cu cng phát hin ra các gc dng oxy hóa hot đng (ROS) s
đc loi b bng các cht chng oxy hóa t nhiên có sn trong c th nh:
enzyme superoxide dismulase (SOD), enzyme glutathione peroxidase (GSP-Px),
enzyme catalase (CAT)ầ đ to s cân bng gia các dng oxy hot đng và các
dng chng oxy hóa trong c th con ngi. ó là mt trng thái c bn ca cân
bng ni t (homeostasis). Do nh hng ca nhiu yu t tác đng t bên ngoài
hay bên trong c th, làm cân bng này di chuyn theo hng gia tng các dng
oxy hot đng. Trng thái sinh lý này gi là stress oxy hóa (oxydative stress). Hay
nói cách khác, stress oxy hóa là s ri lon cân bng gia cht chng oxy hóa và
các cht oxy hóa theo hng to ra nhiu các cht oxy hóa.[15][16]
Ngày nay, do nh hng ca điu kin sng nh: ô nhim môi trng, ting
n, cng thng, lo lng hay s dng các thc phm cha nhiu cht oxy hóa đư to
điu kin lƠm gia tng gc t do, kéo theo sau đó lƠ s gia tng các dng oxy hot
đng. Các dng oxy hot đng gia tng, gây ra nhiu phn ng bt li, tn thng
cho c th và là nguyên nhân ca nhiu cn bnh nan y. Do đó cn có nhng
nghiên cu, tìm hiu v các cht có kh nng chng oxy hóa mang li nhng tác
dng tt, có li cho sc khe con ngi.

5. TÌNH HÌNH TRNG NM LINH CHI HIN NAY
5.1 Tình hình trng nm Linh chi trên th gii
Trên th gii ngh trng nm đang phát trin và tr thành mt ngành công
nghip  nhiu nc đc bit k đn: Trung Quc, Nht Bn, Hàn Quc, Ơi
Loan, Indonesia,ầ
Vic nuôi trng nm Linh chi đc ghi nhn t 1621(theo Wang X.J.), nhng
đ nuôi trng công nghip phi hn 300 nm sau (1936). Hin nay, th gii hàng
nm sn xut vào khong 4.300 tn, trong đó riêng Trung Hoa trng khong 3.000