Tìm hiểu các chiến lược mua bán cổ
phiếu

Ngày nay những nhà đầu tư trên mạng xử dụng nhiều chiến lược mua bán
cổ phiếu khác nhau . Tuỳ theo kinh nghiệm và những hiểu biết về thông tin
thị trường, họ tự quyết định mua giữ cổ phiếu theo tính cách của từng nhà
đầu tư. Có người thích tìm đến các cổ phiếu kỷ thuật trên hệ thống
NASDAQ; người khác lại sưu tầm cổ phiếu của hệ thống DOW JONES.
Tựu trung, mỗi người tìm ra một chiến lược riêng, có thể dài hạn hay ngắn
hạn, để kiếm lợi nhuận khi đầu tư vào thị trường cổ phiếu .
Sau đây là một vài chiến lược thông dụng mà các nhà đầu tư thường áp
dụng :
1- Chiến lược "Mua, Giữ và Chờ (giá lên cao)":
Đây là một trong những chiến lược đầu tư khó nhất dành cho những nhà
đầu tư có hiểu biết rộng, biết đánh giá cổ phiếu theo sự thăng trầm của thị
trường, có nhiều tiền, chấp nhận rủi ro . Chiến lược nầy có thế mang lại
thắng lợi cho họ, nếu những nhà đầu tư đó biết lựa mua các cổ phiếu đầy
triển vọng, chẳng hạn như CIEN, QCOM, CSCO, SUNW, ORCL,v.v Họ
theo dõi thị trường, biết giá đang xuống thấp, mua các cổ phiếu có chất
lượng cao nầy, và cầm giữ một thời gian theo sự nhạy cảm của họ . Theo
truyền thống, đây là một kiểu đầu tư vững chắc vì chuyển động vươn tới tự
nhiên theo thị trường toàn cầu . Nếu bạn phát hiện một vài loại cổ phiếu
nào đó có khả năng phát triển tốt, mua và giữ chúng, chờ khi cao giá bán ra
bạn sẽ có lời .
2- Chiến lược "Mua/Bán trong ngày" (daytrading)
Đây là chiến lược dành cho những tay đầu tư chuyên nghiệp. Họ mua bán
cổ phiếu như giông bảo. Triết lý chung của những người nầy là mua và bán
các chứng khoán trong một thời gian rất ngắn, có lúc một tiếng đồng hồ, có
lúc chỉ vài phút mà thôi. Cuối ngày, họ không nắm giữ cổ phiếu nào trong
tay. Ngày mai là một ngày mới với một thị trường mới. Chiến lược mua
bán ngắn ngủi nầy thường áp dụng cho những nhà đầu tư độc lập (

người đầu tư như sau:
1- Người đầu tư theo "giá trị" của cổ phiếu (value):
Những nhà đầu tư theo giá trị của cổ phiếu thường mua các cổ phiếu dưới
giá thực của chúng. Câu hỏi thường nêu ra: "làm sao chúng ta biết được giá
thực của một cổ phiếu ?" Việc đầu tiên bạn cần phải làm là nghiên cứu để
xác minh giá trị và tài sản của một công ty qua trang nhà của các phân tích
gia về cổ phiếu, chẳng hạn như :
- www.bloomberg.com /markets/techstocks.html (bấm vào phần
ANALYST RATINGS) .
- www.stock-reports.net/ (bấm vào phần ANALYST REPORTS).
Thông thường , những nhà đầu tư theo "giá trị" sẽ nhìn vào toàn bộ tài sản
mà công ty đang làm chủ, bao gồm giá trị tiền mặt trong tay, các loại bất
động sản sở hửu, dụng cụ và máy móc của công ty, thậm chí cả những phát
minh sắp đưa ra thị trường . Càng có nhiều thông tin về tài sản của một
công ty càng tốt, và từ đó suy ra giá trị thực của cổ phiếu mà công ty đang
nắm giử. Thí dụ: giá cổ phần hiện nay của JDSU là $8.64, tuy nhiên giá
thực của cổ phiếu là $12.16 (book value). Nếu giá hiện tại thấp hơn so với
giá thực của cổ phiếu , những nhà đầu tư sẽ mua vào và giữ dài hạn.
(Cách thức tìm giá thực (book value) của một cổ phiếu : Vào trang nhà
YAHOO, bấm vào FINANCE /QUOTES. Đánh ký hiệu cổ phiếu JDSU,
bấm vào GET QUOTES, tiếp tục bấm vào PROFILE, theo xuống dưới
phần STATISTICS AT A GLANCE, bạn sẽ tìm được BOOK VALUE của
JDSU.) .
Người ta thường nói những tay đầu tư theo "giá trị" của cổ phiếu là những
kẻ "ngược đời" bởi vì họ mua khi người khác bán ra, và họ bán khi những
nhà đầu tư khác mua vào. Tại sao họ làm như vậy ? Lý do rõ ràng rằng họ
đã nắm được giá trị thực của cổ phiếu, thông hiểu tài sản của công ty đó, và
kiến thức tiên đoán giá trị cổ phiếu đó sẽ tăng trong tương lai gần đây, cộng
thêm kinh nghiệm nhạy bén về thị trường cổ phiếu qua quá trình đầu tư lâu
dài.

đồ kỷ thuật đó họ có thể vạch ra chiến lược đầu tư riêng của họ.
Bạn có thể tìm đến vài địa chỉ sau để hiểu biết thêm về biểu đồ kỷ thuật:
- /research
-
Kết luận
Dù bạn muốn trở thành một nhà đầu tư theo kiểu nào đi chăng nửa, điều
cần thiết và quan trọng là phải chọn một chiến lược đầu tư thích hợp. Phải
vạch ra một kế hoạch rõ ràng cho việc mua bán, biết nghiên cứu sâu về các
công ty bạn muốn tìm đến, và nắm vững thông tin thị trường. Hiểu được
những điều nầy, khi bạn dấn thân vào cuộc, nguy cơ thua lổ ít xãy ra, và
kiến thức đầu tư sẽ tăng dần theo thời gian.
ĐÁNH GIÁ TÀI SẢN CỦA MỘT CÔNG TY
Như đã đề cập trong phần 1 của bài "ĐƯỜNG DẨN ĐẾN KHO BÁU",
giới mua bán chứng khoán Wall Street luôn cần đến Bản Tường Trình Tài
Chánh, gồm tờ Cân Bằng Ngân Sách, tờ Tường Trình Lợi Tức, và tờ Kê
Khai Lượng Tiền Mặt Lưu Hành. Trước hết, để tìm hiểu về công ty họ
muốn đầu tư, và kế đến để đánh giá tài sản hiện có của công ty đó. Chỉ sau
khi đã thấu hiểu triệt để hai phần trên, giới đầu tư mới "trao thân gởi phận"
trong các cổ phiếu của công ty đã qua kỳ khảo hạch khó khăn của họ, mà
họ tin chắc rằng sẽ đem lại lợi nhuận cho họ trong tương lai .
Giới đầu tư cũng chú ý đến phần vốn của công ty. Nhiều công ty có đưa ra
Bản Kê Khai Vốn (Capital Statement) riêng biệt, nhưng phần đông đều
nằm trong Bản Tường Trình Tài Chánh. Giới đầu tư thường hay chú trọng
đến các thay đổi trong toàn bộ tài sản của công ty nào đó trong một thời
gian nhất định, chú trọng đến lợi nhuận hoặc các khoản thua lổ, những
chuyển đổi lớn trong khoản tiền của cổ đông có thể làm tài sản của công ty
tăng lên hay giảm xuống.
Thí dụ, công ty đã tăng vốn bằng cách bán chứng khoán; ngược lại, tiền
chia lời cho cổ đông làm tài sản công ty sụt xuống. Nếu bạn nắm được các
thông tin bí ẩn trong tờ Cân bằng ngân sách, tờ Tường Trình Lợi Tức, và tờ

Tỉ suất tiền mặt =( tiền mặt + các loại chứng khoán đang trao đổi ngắn hạn
trên thị trường) / tiền nợ hiện hành.
Một công ty làm ăn giỏi không bao giờ giử quá nhiều tiền mặt trong tay,
cho nên tỉ suất tiền mặt (cash ratio) luôn luôn nhỏ hơn 1 (CASH RATIO <
1.0) .
- Tỉ suất nợ (DEBT/ EQUITY RATIO). Tỉ suất nợ thường theo công thức
sau đây :
Tỉ suất nợ = Tổng số nợ dài hạn / Tổng số tiền của các cổ đông đầu tư.
Tỉ suất nợ là một chỉ số cho thấy khả năng trả các khoản nợ lâu dài . Một
công ty giỏi luôn phân bố nợ của công ty được cấu trúc trong sự cân đối với
lượng tiền đầu tư của cổ đông . Nói chung tỉ lệ về tỉ suất nợ càng nhỏ, công
ty đó làm ăn càng giỏi .
- Chỉ số Lời (Earning per share) . Chỉ số lời hoạt đông theo công thức sau:
Chỉ số lời = (lợi tức kiếm được - tiền chia lời của cổ phiếu) / tổng trung
bình của các cổ phần đóng góp.
Chỉ số lời (EPS) là sự đo lường mức lời. Uỷ Ban Điều Hành / Kiểm Soát
Chứng Khoán yêu cầu rằng các tờ Tường Trình Lợi Tức phải bao gồm tỉ
suất EPS ( EPS RATIO ). Tỉ suất lời được xem toàn bộ tiền kiếm được của
công ty sẳn sàng chia lời cho các cổ phần viên. Bạn hãy chú ý đến điểm nầy
vì nhiều công ty làm phù phép để tạo một EPS thật tốt. Do đó đừng mua
bán chứng khoán dựa vào tỉ suất EPS, mà xem EPS như là một công cụ để
đáng giá mà thôi.
- Tỉ suất giá cổ phần (PRICE PER EARNING) . Tỉ suất giá cổ phần theo
phương trình sau đây:
Tỉ suất giá cổ phần (P/E ratio) =Giá trung bình mổi cổ phần / giá lời mổi cổ
phần.
Giá cổ phần (P/E) là một con số lôi kéo thị trường bởi vì nó đưa ra giá cổ
phần . Điều nầy có nghĩa là giá trị P/E của một công ty là tương đối so với
các công ty khác trên thị trường. Hầu hết các nhà đầu tư xem P/E như là
một chỉ dấu làm ăn của tương lai, vì giá cổ phần trung bình phản ảnh được

bắt đầu hiểu những gì Bản Tường Trình Tài Chánh thực sự muốn nói với
bạn.
Giới mua bán chứng khoán WALL STREET xử dụng những tin tức bí ẩn
nầy để hiểu được cổ phiếu nào đang "hấp dẩn" trong thị trường, và cổ phiếu
nào không. Tại sao như vậy? Cũng rất dể hiểu: Chôn kín dưới những hàng
số đó là một bản đồ kỳ diệu về lượng tiền mặt lưu hành (cash flow), giá trị
của một tài sản ít nợ (equity), tài sản có thể chuyển đổi qua tiền mặt
(liquidity), và lợi nhuận (profits) . Bạn có nhớ đến câu nói nổi tiếng này
không? "MUỐN TÌM KHO BÁU, BẠN PHẢI BIẾT KHÁM PHÁ KHO
BÁU Ở ĐÂU ĐỂ ĐÀO".
PHẦN I
BẢN TƯỜNG TRÌNH TÀI CHÁNH:
Thông thường khi kê khai tài sản với Uỷ Ban Điều Hành /Kiểm Soát chứng
khoán (SEC), tất cả các công ty phải đưa ra những báo cáo tiêu chuẩn. Nói
chung những báo cáo nầy là BẢN TƯỜNG TRÌNH TÀI CHÁNH của công
ty. Trong Bản Tường Trình Tài Chánh, có ba phần cần phải chú ý đến:
1- Tờ Cân Bằng Ngân Sách (Balance Sheet),
2- Tờ Tường Trình Lợi Tức (Income Statement),
3- Lượng tiền mặt lưu hành (Cash Flow).
Đối với các nhà đầu tư như chúng ta, mỗi loại báo cáo xử dụng cho mỗi
mục đích khác nhau . Sau đây sẽ bàn đến chúng có ý nghĩa gì và xử dụng ra
làm sao ?
1- TỜ CÂN BẰNG NGÂN SÁCH: Tờ tường trình nầy đưa ra một hình ảnh
về tình hình tài chánh của công ty bằng cách so sánh số tài sản công ty làm
chủ, và lượng tiền công ty đang mang nợ. Tờ tường trình nầy dựa trên
nguyên tắc kế toán căn bản:
TÀI SẢN (Assets) = TIỀN NỢ (Debts/ Liabilities) + TIỀN CỦA CỔ
ĐÔNG (Stockholder Equity) .
Thí dụ: Tài sản duy nhất của bạn là chiếc Tooyota Camry 95 trị giá 5.000
USD. Bạn mượn nhà băng 3.000 USD để trả tiền xe. Do đó điều kiện tài

khoảng thời gian nhất định nào đó . Khi nghiên cứu và xem xét chung cả 2
bản báo cáo ( tờ cân bằng ngân sách và tờ tường trình lợi tức ), chúng ta sẽ
có một hình ảnh rõ rệt về tầm vóc tài chánh của công ty mình muốn đầu tư.
Muốn đọc tờ tường trình lợi tức, bạn chỉ bấm vào INCOME STATEMENT
của công ty QCOM như trình bày ở phần trên .
3- LƯỢNG TIỀN MẶT LƯU HÀNH (CASH FLOW): Nếu chú ý đến tài
sản của một công ty, phải nói là chưa đủ, mà chúng ta cần phải tìm biết
lượng tiền mặt lưu hành của công ty đó ra sao ? Nếu một nhà đầu tư không
biết chi phí điều hành của một công ty, thì thật khó mà phán đoán khoản
tiền nào cần đến để làm tăng sức vóc của công ty đó. Cho nên muốn nắm
vững yếu tố nầy , hãy nhìn vào tờ báo cáo lưu hành tiền mặt. Một bản báo
cáo tốt phải bao gồm 3 yếu tố chính: Điều Hành (Operations), Quản lý tài
chánh (Financing) và Đầu tư (Investing) .
Muốn tìm được tờ báo cáo lưu hành tiền mặt của công ty QCOM, bạn chỉ
bấm vào CASHFLOW STATEMENT như chỉ dẫn ở trên .
Kết luận. Bản Tường Trình Tài Chánh, bao gồm 3 tờ báo cáo nói trên, sẽ
không chỉ cho bạn cách làm giàu như thế nào. Chúng đơn giản là những lộ
trình dẩn bạn đi tìm kho báu. Bạn vẫn phải chú tâm nghiên cứu và đào bới
những điều rất hay ở trong đó khi tìm hiểu về những công ty mà bạn muốn
đầu tư.