Các chiến lược mua bán và sáp nhập (M&A) trong
một thị trường suy thoái

Mặc dù các nhà đầu tư luôn ngày
càng trở lên nguyên tắc hơn trong những
bản hợp đồng hiện nay của họ thì việc nâng
cao chi phí mua lại và gia tăng tính cạnh
tranh sẽ kiểm tra dũng khí của họ. Do đó,
các cổ đông đều đang thu được một khoản
hời từ bản hợp đồng tốt hơn trong thời kỳ
bùng nổ M&A hiện nay so với những gì họ
đã làm được trong thời gian vừa qua. Thế
nên bản nghiên cứu của chúng tôi cho thấy
rằng năm 2006 đã trở thành năm được
đánh giá có giá trị cao nhất trong mười
năm qua (theo tỷ lệ phần trăm của các hoạt
động hợp đồng) về những khoản lợi tức
được trả cho các cổ đông. Nhưng với cảnh
tượng không có điểm kết thúc hiện nay về
việc tiêu tiền khủng khiếp thì các ban giám
đốc cũng như nhà quản lý sẽ cần phải
chứng tỏ được thần kinh vững vàng của mình nếu tham gia vào việc mua bán và
sáp nhập công ty bởi ở đó, những tín hiệu đang được dùng để kiểm tra đều đã sẵn
sàng.

Để đánh giá được những xu hướng trong việc tạo ra giá trị thông qua M&A,
chúng tôi đã phải rà soát lại gần 1000 công ty được dựng lên thông qua mua bán
và sáp nhập trên toàn cầu, được định giá nhiều hơn 500 tỷ đô la và xuất hiện từ
năm 1997 tới năm 2006. Và nhờ việc kiểm tra những động thái về giá cổ phiếu
một cách nhanh chóng trước và sau mỗi một hợp đồng được đưa ra, chúng tôi có
đủ khả năng để đánh giá được các thị trường tài chính đã nhìn nhận về giá trị của

thầu mang tính hỗ trợ. Các hợp đồng tự do trong nghiên cứu của chúng tôi cho
thấy đã tạo ra giá trị trung bình là 11% so với chỉ 2% trong những vụ thầu hỗ trợ.
Khoảng chênh lệch giữa hai tỷ lệ đó rất ý nghĩa bởi việc điều chỉnh lại thực tế đó
cũng chỉ cho thấy các hợp đồng cạnh tranh thường làm ra tiền nhiều hơn.

Vậy điều gì có thể giải thích được mức độ giá trị tạo ra cao hơn này? Chỉ có
một lý do, đó chính là ban giám đốc đã thấy trước một cuộc chiến lợi tức có thể
thường được xem xét kỹ dựa trên những chi tiết của một vụ thầu liên quan tới lĩnh
vực đó và gần đây nhất trước khi họ chấp thuận nó. Bên cạnh đó, những nhà thầu
cạnh tranh cũng ít cởi mở hơn nhà thầu hỗ trợ để dàn xếp các vấn đề phát sinh về
quản lý, tái cơ cấu tổ chức và cả những vấn đề tiền sáp nhập khác nữa cũng như
điều này giúp họ rảnh tay hơn để tạo ra giá trị.

Điều đó có nghĩa rằng các hợp đồng tự do không dễ gì được thực hiện ngay
và vì thế mà nó sẽ song hành cùng với một tình hình hoạt động luôn cần cảnh báo.
Trong năm 2006, chỉ khoảng một nửa những vụ thầu tự do được thông báo thực sự
đã thành công. Hơn nữa, việc tiếp tục cạnh tranh có thể đe dọa danh tiếng của
công ty được mua lại và những cố gắng thất bại đôi khi bỏ lại chính nhà thầu với
khoản lợi tức hết sức hấp dẫn.

Sự cải thiện rõ ràng theo nguyên tắc của các ban giám đốc và đội quản lý
thực sự gây ấn tượng đã mang đến sự cạnh tranh ngày càng gia tăng từ các hãng
vốn tư nhân mà giờ đây chiếm hơn 20% hoạt động sáp nhập toàn cầu. Tuy nhiên,
quyết định của các ban giám đốc và đội ngũ quản lý sẽ được kiểm định hơn nữa,
cũng như các hãng vốn tư nhân từng được quản lý trước đây để thanh toán cho
khoản lợi tức thấp hơn đối với những lần mua lại so với các tập đoàn lớn đã thực
hiện thì giờ đây đều đang phải trả nhiều hơn để có được những hợp đồng trong
một thị trường đã chật chỗ: khoản lợi tức trung bình đối với một công ty vốn tư
nhân mua lại đã tăng từ 11% trong năm 2004 lên 22% trong năm 2006 và giờ đây
gần với mức lợi tức trung bình của những vụ mua lại các tập đoàn – gần 25%. Vậy

phải luôn tỉnh táo. Đôi khi, việc ký được một bản hợp đồng thành công hoặc trở
thành một người bán hàng giỏi có thể chứng tỏ được cách thức tốt nhất để đảm
bảo giá trị cho các cổ đông.

Các công ty đang tham gia M&A trong suốt thời kỳ suy thoái có thể thực
sự bỏ lỡ mất những cơ hội tốt nhất về tăng trưởng. Một chiến lược mua lại chín
chắn đôi khi có thể trở thành một vụ đánh cược thực sự hơn.

Thời điểm này chính là thời gian thử thách sự kiên định của các giám đốc
điều hành bởi ngay khi những mối nguy hiểm về kiểm soát tín dụng trở thành một
sự suy thoái kinh tế toàn cầu thì các nhà lãnh đạo tập đoàn buộc phải có một lựa
chọn: hoặc tự mình thoát ra khỏi tình thế hoặc tìm kiếm cơ hội nhằm chọn được
những khoản nợ lãi thấp mà sẽ giúp họ phát triển và tạo ra được giá trị trong tương
lai cho các cổ đông. Vì nếu quá khứ là phần mở đầu mà tương lai mới là bài học
đầu tiên thì đó chính là một sai lầm.

Chính thế nên nghiên cứu của chúng tôi chỉ ra rằng mặc dù hầu hết các nhà
điều hành đều biết và thanh toán cho dịch vụ môi giới theo phương châm “đầu tư
trong thời kỳ suy thoái” nhưng vẫn có một số người dựa vào đó để thực hiện. Đối
với cuốn sách mới đây của mình,
The Granularity of Growth, chúng tôi đã tạo ra
được một cơ sở dữ liệu về gần 200 công ty toàn cầu và tách rời các nguồn tăng
trưởng quan trọng nhất (động lượng thị trường, sáp nhập và cổ phần mua lại)
không chỉ dành cho từng công ty mà dành cho cả những phân khúc thị trường đã
được xác định rõ. Sau đó, chúng tôi xác định ra những phân khúc đã từng trải qua
các giai đoạn suy thoái hoặc tăng trưởng kinh tế và để ý tới các chiến lược mà
những công ty đã áp dụng trong những giai đoạn đó. Cuối cùng, chúng tôi tính ra
rằng tổng lợi nhuận của từng công ty theo cổ đông vì thế mà chúng tôi có thể so
sánh được sự thực hiện qua các nguồn lực, phân khúc và chiến lược tăng trưởng.


tiến hành các vụ mua lại. Họ chớp ngay lấy những cơ hội mà tình trạng này tạo ra
với một sự hoạt bát – yếu tố cốt lõi của những thành công: hãy nghĩ tới tốc độ
truyền tin nhanh chóng tới một loạt các nhà ký kết hợp đồng đối với châu Á của
GE sau khi các thị trường tài chính bị suy thoái năm 1998.

Chúng tôi không định nói về những công ty nên tiếp tục tiêu tiền trong thời
kỳ suy thoái kinh tế và thắt lưng buộc bụng trong thời kỳ kinh tế tăng trưởng.
Hoặc chúng tôi không có ý rằng một số công ty đơn giản không có được một vị
thế tài chính để khai thác được những cơ hội mà các thời kỳ suy thoái kinh tế luôn
mang đến. Nhưng với đa số các công ty đang còn hoạt động và các giám đốc điều
hành của họ, chúng tôi hy vọng rằng những điều mà bản nghiên cứu của chúng tôi
tìm thấy sẽ trở thành một đối trọng hữu ích đối với xu hướng tự nhiên, điều luôn
gây tổn hại cho các cổ đông. Đơn giản hãy đặt khoản đầu tư đúng lúc để có thể
tách các nhà lãnh đạo ra khỏi cuộc đua sáp nhập và mua lại này bởi các lý lẽ đều
cho rằng sự tăng trưởng sẽ chứa đầy rủi ro trong một thời kỳ suy thoái kinh tế
đang diễn ra trên diện rộng như hiện nay.