nghiên cứu - trao đổi
tạp chí luật học số 7/2009 3
ths. đỗ thị dung *
hõn lc l yu t khụng th thiu trong
quỏ trỡnh hot ng sn xut kinh
doanh ca bt kỡ doanh nghip no. Mong
mun ca doanh nghip l cú c i ng
lao ng v s lng, hp lớ v c cu,
m bo v cht lng, ỏp ng c yờu
cu phỏt trin ca doanh nghip. giỳp
doanh nghip ch ng v thun li trong
vic tuyn chn, s dng lao ng nhm
nõng cao hiu qu trong sn xut kinh
doanh, tng kh nng cnh tranh, phỏp lut
hin hnh
(1)
quy nh doanh nghip cú ngha
v o to, bi dng nõng cao k nng ngh
v o to li ngh cho ngi lao ng.
Th nht, doanh nghip cú ngha v o
to ngh cho ngi lao ng. Quy nh ny
c hiu l doanh nghip phi thc hin
o to mi cho nhng ngi trờn thc t

ngoi thc hin dy ngh cho ngi lao ng
hoc trng hp doanh nghip tuyn ngi
vo hc ngh sau ú lm vic ti doanh
nghip. Nu vic dy ngh theo hỡnh thc
kốm cp ngh ti doanh nghip thỡ hp ng
hc ngh cú th bng li núi.
Ngoi cỏc ni dung ch yu nh: tờn
ngh hc, k nng ngh t c; ni hc v
ni thc tp; thi gian hon thnh khoỏ hc;
N

* Ging viờn chớnh Khoa phỏp lut kinh t
Trng i hc Lut H Ni nghiên cứu - trao đổi
4 tạp chí luật học số 7/2009

trỏch nhim bi thng thit hi ca mi bờn
khi vi phm hp ng, ngi hc ngh v
doanh nghip phi tho thun thờm v: Thi
hn ngi hc ngh lm vic cho doanh
nghip v trỏch nhim ca doanh nghip
trong vic kớ hp ng lao ng sau khi
ngi hc ngh hc xong. Nhng cam kt
ny l ni dung khụng th thiu trong hp
ng hc ngh gia ngi hc ngh v
doanh nghip bi nú cú liờn quan trc tip
ti quyn li v trỏch nhim ca cỏc bờn sau
quỏ trỡnh dy v hc ngh, c bit l trỏch

ng kớ ti c quan cú thm quyn v khụng
c thu hc phớ ca ngi hc ngh.
- Trng hp doanh nghip khụng cú
iu kin t o to ngh cho ngi lao ng
thỡ doanh nghip cú th kớ hp ng o to
ngh vi c s dy ngh no ú o to
ngh cho ngi lao ng. V thc cht, õy l
loi hp ng dõn s hoc hp ng kinh t
c kớ kt gia doanh nghip cú nhu cu o
to ngh v c s dy ngh. Trong trng
hp ny, dự khụng phi l ngi trc tip o
to ngh song doanh nghip vn l ngi u
t chi phớ dy ngh cho ngi lao ng nờn
doanh nghip cú quyn v li ớch tng t
trng hp t o to. Vỡ th, ngha v cam
kt v thc hin cam kt gia cỏc bờn v thi
hn lm vic cho doanh nghip ca ngi hc
ngh, v vic kớ kt hp ng lao ng ca
doanh nghip vi ngi hc ngh sau khoỏ
hc l khụng thay i.
Th hai, doanh nghip cú ngha v bi
dng ngh, b tỳc ngh, o to nõng cao k
nng ngh cho nhng ngi lao ng m
doanh nghip ang s dng. Vic bi dng
ngh, nõng cao tay ngh cho ngi lao ng
cng c tin hnh theo cỏc cỏch thc nh
o to ngh cho ngi lao ng, nhm to
iu kin cho lao ng ca doanh nghip va
lm, va hc nõng cao trỡnh k nng
ngh. õy l vic lm rt cn thit ca cỏc

Th ba, doanh nghip cú ngha v o
to li ngh (cũn gi l tỏi o to hoc o
to chuyn i ngh) cho ngi lao ng.
o to li ngh c hiu l vic ngi s
dng lao ng sau thi gian s dng lao
ng li tin hnh o to ln tip theo v
ngh ó o to hoc ngh khỏc chuyn
ngi lao ng sang lm cụng vic mi
trong doanh nghip.
(4)

Theo quy nh ti iu 17 B lut lao
ng: trong trng hp do thay i c cu
hoc cụng ngh m ngi lao ng ó lm
vic thng xuyờn trong doanh nghip t
12 thỏng tr lờn b mt vic lm thỡ ngi s
dng lao ng cú trỏch nhim o to li h
tip tc s dng vo nhng ch lm vic
mi. Khon 3 iu 57 Lut dy ngh cng
quy nh doanh nghip cú ngha v o to
li ngh cho ngi lao ng khi chuyn h
sang lm cụng vic khỏc ca doanh nghip.
Cỏc chi phớ o to li v tin lng, tin
cụng cho ngi lao ng trong thi gian ny
do doanh nghip chi tr. Quy nh nh vy
l hp lớ, bi khi ngi lao ng ó cú thi
gian nht nh gn bú vi doanh nghip m
vỡ nhng lớ do t doanh nghip khin h b
mt vic lm hoc khụng thc hin c
cụng vic c, trc ht doanh nghip phi cú


nghiên cứu - trao đổi
6 tạp chí luật học số 7/2009

c. õy chớnh l s quan tõm ca cỏc doanh
nghip, Nh nc v xó hi i vi nhng
lao ng c thự ny. Cn c vo lnh vc
hot ng, doanh nghip tho lun vi t
chc cụng on c s xỏc nh loi ngh,
cụng vic cn phi cú thờm ngh d phũng
cho lao ng n v quy nh trong tho c
lao ng tp th (nu cú). Tu theo iu kin
c th, doanh nghip cú th t t chc o
to ngh d phũng cho lao ng n hoc kớ
hp ng o to vi cỏc c s o to ngh.
Lao ng n cú quyn ngh vic hc liờn
tc hoc va lm va hc trong gi lm vic.
Trong thi gian hc ngh d phũng, lao
ng n vn c hng nhng quyn li c
bn nh khi lm vic. Nu lao ng n hc
ngh d phũng m khụng ngh vic thỡ cũn
c hng khon tin bng s tin lng
cp bc ca thi gian l ra phi ngh vic
hon thnh khoỏ hc.
Tuy nhiờn, trong thc t, do yờu cu lao
ng phi lm ỳng ngnh ngh ó c o
to v kh nng ỏp ng c yờu cu cụng
vic nờn hu ht cỏc doanh nghip ngay t
khi tuyn dng lao ng mi ó phi o to
li ngi lao ng

u. Vỡ th, trỏch nhim o to li ngh cho
ngi lao ng khụng ch ca cỏc doanh
nghip m cũn l trỏch nhim ca Nh nc.
(9)

gúp phn nõng cao hiu qu ca
doanh nghip trong hot ng o to, bi
dng nõng cao k nng ngh v o to li
ngh cho ngi lao ng, tỏc gi bi vit a
ra mt s kin ngh nh sau:
Mt l cn thit quy nh trỏch nhim
ca Nh nc trong hot ng o to, bi
dng nõng cao k nng ngh v o to li
ngh cho ngi lao ng. Hin nay, cỏc chi
phớ cho hot ng o to ny, nh ó phõn
tớch phn trờn, u do doanh nghip chu
trỏch nhim. Trong khi ú, phn ln cỏc
doanh nghip nc ta cú quy mụ va v
nh, tim lc v ti chớnh cho o to ngh
cũn hn ch, hn na vn o to ngh rt
tn kộm nờn khụng phi doanh nghip no
cng cú kh nng ny. Vỡ th, hiu qu thc
t ca hot ng o to, bi dng nõng
cao k nng ngh v o to li ngh cho
ngi lao ng trong cỏc doanh nghip
khụng cao. t c mc tiờu m ng, nghiªn cøu - trao ®æi
t¹p chÝ luËt häc sè 7/2009 7

định trách nhiệm của doanh nghiệp chỉ phải
đào tạo lại những lao động mà họ sẽ sử
dụng, còn những lao động không có khả
năng sử dụng thì theo đề nghị của người lao
động, doanh nghiệp trả kinh phí để họ tự tìm
nghề cũng như các cơ sở đào tạo theo nhu
cầu cá nhân phù hợp với yêu cầu của xã hội.
Như thế sẽ đảm bảo hơn quyền và lợi ích của
các bên và cũng sẽ giúp các doanh nghiệp
thực hiện việc đào tạo lại có hiệu quả hơn.
Ba là cần có hướng dẫn thống nhất quy
định bồi thường chi phí đào tạo nghề cho
doanh nghiệp. Theo quy định tại khoản 3
(Xem tiếp trang 46)

(1).Xem. Chương III (khoản 2 Điều 20, Điều 21, 23,
24, 25) Bộ luật lao động (sửa đổi, bổ sung năm 2002,
năm 2006, năm 2007); Điều 36 Luật giáo dục năm
2005; Chương V (từ Điều 55 đến Điều 57) Luật dạy
nghề năm 2006; Nghị định của Chính phủ số
139/2006/NĐ-CP ngày 20/11/2006 quy định chi tiết
và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật giáo dục
và Bộ luật lao động về dạy nghề.
(2). Chi phí dạy nghề gồm các khoản chi phí hợp lí
cho người dạy, tài liệu, vật liệu thực hành, chi phí
khấu hao nhà xưởng, máy móc thiết bị và các chi phí
khác đã chi cho người học nghề. Xem khoản 3 Điều
37 Luật dạy nghề năm 2006.
(3).Xem: Khoản 2 Điều 23 Bộ luật lao động, Điều 17
Nghị định của Chính phủ số 114/2002/NĐ-CP ngày