HUTECH
B GIỄO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC K THUT CỌNG NGH TP.HCM
KHịA LUN TT NGHIP MT S KIN NGH NHM HOÀN THIN
QUY TRỊNH KIM TOỄN HÀNG TN KHO
TRONG KIM TOỄN BỄO CỄO TÀI CHệNH Ngành : K TOÁN
Chuyên ngành: K Toán - Kim Toán.
Ging viên hng dn: Th.S TRNH NGC ANH
Sinh viên thc hin : NGUYN NGC NH NGUYT
MSSV : 109.403.1087. Lp : 10HKT3.
trong sut nhng nm hc tp vƠ rèn luyn ti trng. t bit, Em xin gi li cm
n chơn thƠnh vƠ sơu sc đn Cô giáo Th.S. Trnh Ngc Anh - ngi đã trc tip
hng dn cng nh h tr em trong sut quá trình thc tp vƠ hoƠn thành chuyên
đ tt nghip.
ng thi, em cng xin gi li cm n đn Ban Giám đc vƠ các anh ch
trong Công ty đã tn tình giúp đ, hng dn vƠ to điu kin cho em có th hoƠn
thƠnh tt chuyên đ nƠy.
Thi gian thc tp ti Công ty đã giúp em có c hi đc tip xúc vƠ hc hi
thêm nhiu kin thc b ích t thc t. ơy lƠ hƠnh trang quỦ giá cho em trong
công tác kim toán sau nƠy.
Do thi gian cng nh kin thc chuyên môn còn nhiu hn ch, chuyên đ
không th tránh khi nhng sai sót, rt mong nhn đc s đóng góp Ủ kin ca quỦ
Thy Cô, các anh ch vƠ các bn.
Mt ln na, em xin trơn trng cm n vƠ kính gi li chúc sc khe, thƠnh đt
đn quỦ Thy, Cô, Ban giám đc cùng các Anh, Ch Công ty TNHH Kim Toán U&I.
Xin chơn thƠnh cm n!
TP.H Chí Minh, ngƠy 02 tháng 07 nm 2012
Sinh Viên Thc Hin
Nguyn ngc Nh nguyt
HUTECH
DANH MC CỄC T VIT TT
VAS (Vietnam Accounting Standards) : Chun mc k toán Vit Nam
IAS (International Accounting Standards): Chun mc k toán Quc T
VSA(Vietnamese Standards of Auditing): Chun mc kim toán Vit Nam
ISA( Internation Standard on Auditing): Chun mc kim toán Quc T
VACPA Vietnam Association of Certified Publics Accountant
CÁC T VIT TT
CPS
(Bng) cơn đi phát sinh
QL
(Th) qun lỦ
CMKiT
Chun mc kim toán
SPDD
Sn phm d dang
CMKT
Chun mc k toán
SXKD
Sn xut kinh doanh
Cty
Công ty
TK
TƠi khon
DN
Doanh nghip
TSC
TƠi sn c đnh
DNNN
Doanh nghip NhƠ nc
VN
Vit Nam
TNN
u t nc ngoƠi
XDCB
Xơy dng c bn
HQT
Hi đng qun tr
liu trên Bng CPS
LS
Khp vi s liu trên Bng s liu tng hp/ Agreeế to leaếsheet: Ký
hiu nƠy đt sau s liu đ th hin KTV đã đi chiu s liu đó phù hp
vi s liu trên Bng s liu tng hp
GL
Khp vi s liu trên Ắ Cái/ Agreeế to general leếger: KỦ hiu nƠy
đt sau s liu đ th hin KTV đã đi chiu s liu đó phù hp vi s liu
trên S Cái tƠi khon
HUTECH
KỦ hiu
ụ ngha
SL
Khp vi s liu trên s Ếhi tit/ Agreeế to sub- ledger: KỦ hiu nƠy
đt sau s liu đ th hin KTV đã đi chiu s liu đó phù hp vi s liu
trên s chi tit tƠi khon
AC
Khp vi s liu trên Th xáẾ nhn/ Agreeế to auếit Ếonfirmation:
KỦ hiu nƠy đt sau s liu đ th hin KTV đã đi chiu s liu đó phù
hp vi s liu trên th xác nhn do KTV gi
HUTECH
Khóa lun tt nghip GVHD: Th.S. Trnh Ngc Anh
SVTH: Nguyn Ngc Nh Nguyt 1 MSSV: 1094031087
CHNG M U
TNG QUAN V TÀI
1. Tính cp thit ca đ tƠi
Trong nn kinh t không ngng phát trin, quá trình hi nhp không ngng
din ra trên toƠn cu, nn kinh t Vit Nam cng đang tích cc tham gia vƠo quá
trình hi nhp đó nh lƠ mt xu th tt yu ca thi đi. Mi khon mc trên báo
thc hin.
- Phng vn: Thu thp nhng thông tin cn thit thông qua phng vn nhng
nhơn viên trong công ty khách hƠng hoc trao đi vi các anh ch trong nhóm kim
toán v nhng vn đ có liên quan.
- Thu thp s liu t vic trc tip tham gia kim toán ti công ty khách hƠng,
đc file h s ca khách hƠng vƠ h s kim toán ca công ty.
- Tham kho thêm các tƠi liu ca Công ty TNHH Kim toán U&I v quy
trình kim toán hƠng tn kho.
4. Phm vi nghiên cu vƠ hn ch ca đ tƠi
Phm vi nghiên cu: nghiên cu quy trình kim toán hƠng tn kho trong
kim toán báo cáo tƠi chính ti Công ty TNHH Kim Toán U&I.
Thi gian: Thông thng quy trình kim toán hƠng tn kho thng đi cùng
vi kim toán giá vn hƠng bán, tuy nhiên nu vy thì đ tƠi s quá rng mƠ thi
gian thc hin tng đi ngn (3 tháng), hn na do nhng hn ch v kinh nghim
kim toán thc t, do đó ngi vit ch tp trung vƠo quy trình kim toán hƠng tn
kho ti Công ty TNHH kim toán U&I.
HUTECH
Khóa lun tt nghip GVHD: Th.S. Trnh Ngc Anh
SVTH: Nguyn Ngc Nh Nguyt 3 MSSV: 1094031087
5. B cc bƠi vit
Khóa lun đc trình bƠy thƠnh 3 chng nh sau:
Chng 1: C s lỦ lun hƠng tn kho
Chng 2: Thc trng quy trình kim toán hƠng tn kho trong kim toán báo cáo tƠi
chính ti công ty TNHH kim toán U&I
Chng 3: Nhn xét vƠ mt s kin ngh nhm hoƠn thin v quy trình kim toán
hƠng tn kho trong kim toán báo cáo tƠi chính ti Công ty TNHH kim toán U&I.
HUTECH
Khóa lun tt nghip GVHD: Th.S. Trnh Ngc Anh
SVTH: Nguyn Ngc Nh Nguyt 5 MSSV: 1094031087
Nguyên liu, vt liu tn kho: nhng đi tng lao đng mua ngoƠi hoc
t ch bin dùng cho sn xut, ch bin;
Công c, dng c trong kho: nhng t liu lao đng không hi đ các tiêu
chun v giá tr vƠ thi gian s dng quy đnh đi vi TSC;
Sn phm d dang: sn phm cha hoƠn thƠnh vƠ sn phm hoƠn thƠnh
cha lƠm th tc nhp kho thƠnh phm;
ThƠnh phm tn kho: nhng sn phm hoƠn tt quá trình sn xut, ch
bin, gia công vƠ đc nhp kho đ ch bán;
HƠng hóa tn kho: nhng vt t, hƠng hóa đc đn v mua đ bán li;
HƠng gi đi bán: nhng vt t, hƠng hóa đc gi ti kho khác nhng vn
thuc quyn s hu ca đn v. HƠng gi đi bán có th bao gm hƠng gi đi lỦ,
hƠng kỦ gi, tr giá dch v đã hoƠn thƠnh nhng cha đc chp nhn thanh toán.
HƠng tn kho có các đc đim
HƠng tn kho lƠ mt b phn tƠi sn ngn hn trong Doanh nghip, chim
t trng khá ln trong tng tƠi sn lu đng ca Doanh nghip, bao gm nhiu
chng loi vƠ quá trình qun lỦ rt phc tp.
HƠng tn kho nh hng trc tip ti giá vn hƠng bán, Vì vy nh hng
trc tip ti li nhun trong nm.
HƠng tn kho đc đánh giá thông qua s lng, cht lng, tình trng
hƠng tn kho.
HƠng tn kho đc bo qun ct tr nhiu ni khác nhau nhiu đi
tng qun lỦ khác nhau có đc đim bo qun khác nhau. iu nƠy dn ti kim
soát đi vi hƠng tn kho gp nhiu khó khn.
Tình trng ca hƠng tn kho nh hng trc tip đn giá tr ca nó. HƠng
tn kho có kh nng b gim giá rt nhiu so vi giá tr s sách do hƠng d b rt
giá, b h hng hay li thi…Vì th vic đánh giá hƠng tn kho thng phc tp,
giá tr hƠng tn kho kém phm cht có th không đc điu chnh thích hp vƠ b
HUTECH
HUTECH
Khóa lun tt nghip GVHD: Th.S. Trnh Ngc Anh
SVTH: Nguyn Ngc Nh Nguyt 7 MSSV: 1094031087
Theo chun mc k toán quc T (IAS) - 02: “Hàng tn kho phi ghi nhn
theo giá thp hn giá gc và giá tr thun có th thc hin đc theo nguyên tc
thn trng”.
Giá tr thun có th thc hin đc: lƠ giá bán c tính ca hƠng tn kho
trong k sn xut kinh doanh bình thng tr (-) chi phí c tính đ hoƠn thƠnh sn
phm vƠ chi phí c tính cho vic tiêu th chúng.
C chun mc k toán Quc T (IAS)-02 và chun mc k toán Vit Nam
(VAS)-02 đu cùng có chung cách xác đnh v giá gc, nhng vi chun mc k
toán Vit Nam (VAS)-02 da trên c s chun mc k toán Quc T (IAS)-02 đ
đa ra nhng quy đnh c th, rõ rƠng vƠ phù hp vi thc tin ca Vit Nam. C
th:
- Chun mc k toán Quc T (IAS)-02: Giá gc hƠng hóa bao gm tt c
các chi phí mua, chi phí ch bin, vƠ các chi phí khác phát sinh đ có đc hƠng tn
kho đa đim vƠ trng thái hin ti. Trong đó: Chi phí mua (giá mua vƠ chi phí
nhp khu); Chi phí ch bin (Chi phí nhơn công trc tip; Chi phí sn xut chung;
Chi phí chung bin đi; Chi phí chung c đnh đc phơn b da trên công sut
bình thng ca máy móc sn xut); Các chi phí khác (chi phí thit k, đi vay).
- Chun mc k toán Vit Nam s-02 (VAS-02):
Trong đó:
Chi phí mua ca hƠng tn kho bao gm giá mua, các loi thu không đc
hoƠn li, chi phí vn chuyn, bc xp, bo qun trong quá trình mua hƠng vƠ các chi
phí khác có liên quan trc tip đn vic mua hƠng tn kho. Các khon chit khu
thng mi vƠ gim giá hƠng mua đc tr khi chi phí mua.
Giá gc hƠng tn kho = Chi phí mua + chi phí ch bin + các chi
chi phí sn xut chung
HUTECH
Khóa lun tt nghip GVHD: Th.S. Trnh Ngc Anh
SVTH: Nguyn Ngc Nh Nguyt 9 MSSV: 1094031087
Theo chun mc k toán Vit Nam (VAS)-02 đi vi hƠng tn kho vì tr giá
thc t ca hƠng nhp kho khác nhau các thi đim khác nhau trong k hch toán
nên vic tính giá thc t hƠng xut kho có th áp dng mt trong các phng pháp
sau đơy:
LIFO – phng pháp nhp sau xut trc: giá tr hƠng xut kho đc tính
theo giá ca lô hƠng nhp sau hoc gn sau cùng, giá tr ca hƠng tn kho đc tính
theo giá ca hƠng nhp kho đu k hoc gn đu k còn tn kho.
FIFO – phng pháp nhp trc xut trc: giá tr hƠng xut kho đc
tính theo giá lô hƠng nhp thi đim đu k hoc gn đu k, giá tr ca hƠng tn
kho đc tính theo giá hƠng nhp kho thi đim cui k hoc gn cui k còn tn
kho.
Phng pháp bình quơn gia quyn: giá tr ca tng loi hƠng tn kho
đc tính theo giá tr trung bình ca tng loi hƠng tn kho đc mua hoc sn xut
trong k. Giá tr trung bình có th đc tính theo thi k hoc vƠo mi khi nhp mt
lô hƠng v, ph thuc vƠo tình hình ca doanh nghip.
Phng pháp thc t đích danh: đc áp dng đi vi doanh nghip có ít
loi mt hƠng n đnh vƠ nhn din đc.
Phng pháp hẾh toán hàng tn kho:
Phng pháp hch toán chi tit hàng tn kho:
Mi nghip v kinh t phát sinh nói chung, hƠng tn kho nói riêng, mi s
bin đng tng gim v mt s lng vƠ giá tr đu đc phn ánh trên chng t
gc nh: phiu nhp kho, phiu xut kho, hóa đn bán hƠng, biên bn kim kê, th
kho, bng cách theo dõi tng th, tng chng loi, quy cách vt t, hƠng hóa theo
tng đa đim qun lỦ vƠ s dng; đm bo v s khp đúng c mt giá tr vƠ hin
vt gia thc t vi s lng ghi trên s k toán, gia s tng hp vƠ s chi tit.
Theo ch đ k toán hin hƠnh ca Vit Nam có ba phng pháp hch toán chi tit
Khóa lun tt nghip GVHD: Th.S. Trnh Ngc Anh
SVTH: Nguyn Ngc Nh Nguyt 11 MSSV: 1094031087
phn ánh giá tr hƠng hóa vt t tn kho trên s k toán, t đó xác đnh giá tr vt t
hàng hóa xut kho trong k theo công thc:
Tr giá HTK xut trong k= Tr giá HTK đu k+ Tr giá HTK nhp
trong k- Tr giá HTK cui k
Khi áp dng phng pháp kim kê đnh k, Các tƠi khon nhóm HTK (tƠi
khon loi 15…) ch s dng đ phn ánh tr giá hƠng hóa, vt t tn kho đu k vƠ
cui k. K toán s dng tƠi khon TK.611 “Mua hƠng” , TK.631 ”Giá thƠnh sn
xut”, vƠ TK.632 “ Giá vn hƠng bán” đ phn ánh tình hình bin đng tng gim
HTK trong k.
NgoƠi các nguyên tc trên ra, trong tng trng hp c th nu xét thy hƠng
tn kho cui niên đ k toán có kh nng b gim giá so vi giá thc t đã ghi s
k toán thì Doanh nghip đc phép lp d phòng gim giá theo ch đ quy đnh.
Trình bƠy khon mc hƠng tn kho trên báo cáo tƠi chính
Theo chun mc k toán Vit Nam (VAS)-02 và chun mc k toán Quc T
(IAS)-02, trong báo cáo tài chính, Doanh nghip phi trình bƠy:
Các chính sách k toán áp dng trong vic đánh giá hƠng tn kho, gm c
phng pháp tính giá tr hƠng tn kho;
Giá gc ca tng s hƠng tn kho vƠ giá gc ca tng loi hƠng tn kho
đc phơn loi phù hp vi Doanh nghip;
Giá tr d phòng gim giá hƠng tn kho;
Giá tr hoƠn nhp d phòng gim giá hƠng tn kho;
Nhng trng hp hay s kin dn đn vic trích lp thêm hoc hoƠn
nhp d phòng gim giá hƠng tn kho;
Giá tr ghi s ca hƠng tn kho (Giá gc tr (-) d phòng gim giá hƠng
tn kho) đã dùng đ th chp, cm c đm bo cho các khon n phi tr.
1.1.1.3. Mi quan h gia hàng tn kho và giá vn
Gia hƠng tn kho vƠ giá vn hƠng bán có mi quan h liên h trc tip
vƠ rt mt thit. Mi quan h nƠy khin cho kim toán hƠng tn kho thng đc
gc hƠng tn kho cho bng vi giá tr thun có th thc hên đc lƠ phù hp vi
nguyên tc ghi nhn tƠi sn, ngha lƠ giá tr tƠi sn đc ghi nhn không ln hn giá
HUTECH
Khóa lun tt nghip GVHD: Th.S. Trnh Ngc Anh
SVTH: Nguyn Ngc Nh Nguyt 13 MSSV: 1094031087
tr thc hin c tính t vic bán hay s dng chúng.
Theo chun mc k toán Vit Nam (VAS)-02 và Thông t 228/2009/TT-
BTC ban hành ngày 07 tháng 12 nm 2009 vƠ Thông t 34/2011/TT-BTC ban
hành ngày 14 tháng 03 nm 2011 b sung Thông t 228/2009/TT-BTC:
- Cui k k toán nm, khi giá tr thun có th thc hin đc ca hƠng
tn kho nh hn giá gc thì phi lp d phòng gim giá hƠng tn kho.Mc trích lp
tính theo công thc:
Mc
d phòng
gim giá vt
t hƠng hóa
Lng vt t
hƠng hóa thc t tn
kho ti thi đim lp
báo cáo tài chính
Giá gc
hƠng tn kho
theo s k toán
-
Giá tr
thun có th
thc hin đc
ca hƠng tn
kho
Hoàn nhp chênh lch giá tr Lp d phòng gim giá
d phòng phi lp nm nay HTK cho nm nay (s lp
nh hn s d d phòng mi hoc chênh lch gia
đã lp nm trc giá tr d phòng phi lp
nm nay cao hn s d
phòng đã lp nm trc
Ch tiêu nƠy đc trình bƠy bng s ơm th hin phn thit hi c tính
do hƠng tn kho b gim giá vƠ đc tính vƠo chi phí sn xut kinh doanh trong k.
Khon d phòng nƠy đc phn ánh trên tƠi khon 159 “ D phòng gim giá hƠng
tn kho”, th hin vic điu chnh tr giá hƠng tn kho thc t ca các tƠi khon
hƠng tn kho.
1.1.1.5. Mt s chun mc kim toán liên quan đn hàng tn kho
HƠng tn kho lƠ mt khon mc trng yu trên báo cáo tƠi chính nên KTV
phi tuơn th rt nhiu chun mc kim toán nh: chun mc 400 v “ ánh giá ri
ro và kim soát ni b”, chun mc 500 “Bng chng kim toán”, chun mc 520
“Quy trình phân tích” Trong phm vi ca đ tƠi nƠy, em ch trình bƠy tóm tt ni
HUTECH
Khóa lun tt nghip GVHD: Th.S. Trnh Ngc Anh
SVTH: Nguyn Ngc Nh Nguyt 15 MSSV: 1094031087
dung ca hai chun mc 501 “Bng chng kim toán b sung đi vi các khon
mc và s kin đc bit” vƠ chun mc 510 “Kim toán nm đu tiên-s d đu
nm tài chính” vì ni dung hai chun mc nƠy có đ cp trc tip đn các th tc
kim toán đi vi khon mc hƠng tn kho.
Chun mc kim toán 501 đ cp đn các th tc kim toán mƠ kim
toán viên phi thc hin khi tham gia kim kê hƠng tn kho:
Trng hp hƠng tn kho đc xác đnh lƠ trng yu trong báo cáo tƠi
chính thì kim toán viên phi thu thp đy đ bng chng kim toán thích hp v s
hin hu vƠ tình trng ca hƠng tn kho bng cách tham gia công vic kim kê hin
vt, tr khi vic tham gia lƠ không th thc hin đc. Khi đn v thc hin kim
kê, kim toán viên ch giám sát hoc có th tham gia trc tip kim kê chn mu
thì kim toán viên phi thc hin các th tc kim toán b sung bng cách giám sát
kim kê thc t trong nm hoc cui nm nay, đi chiu s lng, giá tr nhp, xut
t đu nm đn thi đim kim kê thc t vƠ tính ra hƠng tn kho đu nm.
1.1.2. c đim vƠ các tƠi khon s dng
1.1.2.1. c đim
1.1.2.1.1. Trng yu
i vi doanh nghip thng mi sn xut hƠng tn kho lƠ mt khon
mc thng có giá tr ln vƠ chim t trng đáng k trong tƠi sn ngn hn ca đn
v, do đó các sai sót v hƠng tn kho thng có nh hng trng yu đn mc đ
trung thc vƠ hp lỦ ca báo cáo tƠi chính.
Khon mc hƠng tn kho thng có liên quan đn nhiu khon mc khác
ca doanh nghip. c bit gia hƠng tn kho vƠ giá vn hƠng bán có mi liên h
trc tip vƠ rt mt thit, chính mi quan h trên đã khin cho các sai sót liên quan
đn hƠng tn kho cng s nh hng đn giá vn hƠng bán vƠ ngc li, do đó
kim toán hƠng tn kho đc tin hƠnh đng thi vi kim toán giá vn hƠng bán.
Nhng bng chng đy đ vƠ thích hp đ xác minh v s trung thc vƠ hp lỦ ca
vic trình bƠy khon mc hƠng tn kho trên Bng cơn đi k toán, kim toán viên
đng thi cng s có nhng c s hp lỦ ca giá vn hƠng bán trên Báo cáo kt qu
HUTECH
Khóa lun tt nghip GVHD: Th.S. Trnh Ngc Anh
SVTH: Nguyn Ngc Nh Nguyt 17 MSSV: 1094031087
hot đng kinh doanh. Vì vy, hƠng tn kho thng lƠ khon mc trng yu vƠ cha
đng nhiu ri ro khi kim toán Báo cáo tƠi chính.
Ngoài ra, hƠng tn kho gi vai trò trung gian trong quá trình chuyn hóa
các ngun lc ca đn v thƠnh kt qu kinh doanh. Do vai trò trung gian gia các
chu trình kinh doanh nên hƠng tn kho có liên quan hu ht các chu trình nƠy trong
đó đc bit lƠ chu trình bán hƠng - thu tin, chu trình mua hƠng - tr tin vƠ chu
trình tin lng.
1.1.2.1.2. Ri ro gian ln
Khon mc hƠng tn kho lƠ khon mc nhy cm vi gian ln, đc
công vic vƠo mi k báo cáo, dn đn vic ghi nhm s liu, ghi trùng lp các
nghip v phát sinh.
i vi nhng đn v có quy mô ln hoc sn xut, kinh doanh cùng lúc
nhiu mt hƠng, khi lng hƠng tn kho luơn chuyn thng rt ln, chng loi
hƠng tn kho phong phú vƠ đc t chc tn tr nhiu đa đim khác nhau. Trong
điu kin phi x lỦ mt khi lng d liu va ln va phc tp có th to các sc
ép khin cho nhơn viên b sai sót.
HƠng tn kho lƠ mt khon mc nhy cm vi gian ln vƠ chu nhiu ri
ro do mt giá, h hng, li thi,hao mòn, mt mát…NgoƠi ra, do các đc đim
riêng, mt s hƠng tn kho nh thuc đc, thy hi sn đang nuôi trng…lƠ các đi
tng rt d sai sót khi kim tra vt cht.
NgoƠi ra, đ thc hin chc nng qun lỦ, các đn v nƠy thng phi
thit lp mt h thng chng t, s sách đ kim soát ni b phc tp. iu nƠy có
th lƠm cho th nghim kim tra tƠi liu hay theo dõi s luơn chuyn d liu liên
quan đn hƠng tn kho ca kim toán viên gp nhiu khó khn.
1.1.2.2. Các tài khon s dng
- TƠi khon 151 - HƠng mua đang đi đng;
- TƠi khon 152 - Nguyên liu, vt liu;
- TƠi khon 153 - Công c, dng c;
- TƠi khon 154 - Chi phí sn xut, kinh doanh d dang;
- TƠi khon 155 - ThƠnh phm;
HUTECH
Khóa lun tt nghip GVHD: Th.S. Trnh Ngc Anh
SVTH: Nguyn Ngc Nh Nguyt 19 MSSV: 1094031087
- TƠi khon 156 - Hàng hóa;
- TƠi khon 157 - HƠng gi đi bán;
- TƠi khon 158 - Hàng hóa kho bo thu;
- Tài khon 159 - D phòng gim giá hƠng tn kho.
1.2. Mc tiêu kim toán hƠng tn kho
Da trên