Vẻ đẹp của những anh hùng sử thi qua
một số trích đoạn đã học

Sử thi anh hùng là những áng văn tự sự (văn xuôi hoạc văn vần) có qui mô
hoành tráng ,miêu tả và ca ngợi những người anh hùng dũng cảm, có phẩm chất tốt
đẹp, tài trí hơn người,lập được nhiều chiến công hiển hách,biết hi sinh lợi ích cá nhân
để bảo vệ cho cộng đồng. Để hiểu rõ thêm về thể loại sử thi bây giờ chúng ta sẽ cùng
tìm hiểu cụ thể về vẻ đẹp của nó.
Trong sử thi anh hùng, nhân vật anh hùng đại diện cho toàn thể cộng đồng về
mọi phương diện.Nội dung ấy khiến cho hình tượng người anh hùng sử thi có ý nghĩa
biểu tượng cao hơn.
Nhân vật anh hùng là những nhân vật trung tâm của tác phẩm sử thi.Vẻ đẹp ấy
trước hết toát ra ở ngoại hình.Nhân vật anh hùng sử thi thường có tầm vóc đẹp, có
kích thước lớn lao hơn chính bản thân nó. Đặc điểm ngoại hình nổi bật nhất của
nggười anh hùng sử thi là nó mang vẻ đẹp tạo hình theo quan điểm thẩm mĩ, theo
chuẩn mực riêng của cộng đồng.
Nói đến vẻ đẹp của người anh hùng sử thi phải nói đến vẻ đẹp của phẩm
chất,của tài năng phi thường.Vẻ đẹp đàu tiên cầ phải nhắc đến của người anh hùng sử
thi là lòng dũng cảm, ý chí và nghị lực phi thường .Lòng dũng cảm được coi là pẩm
chất đạo đức có tính chất tuyệt đối của người anh hùng sử thi.Bao giờ người anh hùng
cũng là những con người có lòng chiến đấu dũng cảm và ý chí chiến đấu mãnh liệt
nhất.
Một phẩm chất khac cũng không kém phần quan trọng của người anh hùng sử
thi là họ luôn mang một lý tưởng cao cả, một khát vọng lớn lao.Nếu lý tưởng của
người anh hùng sử thi phương Tây là khát vọng chiến công, lập vinh quang nơi chiến
trận thì các anh hùng của sử thi ấn Độ lại mang một lý tưởng thuần khiết hơn:họ
hướng về điều thiện,về lẽ phải,về đạo lý ở đời.
Và nhờ có sức mạnh thể chất phi thường cộnh với sức mạnh tinh thần kì diệu,

dám hi sinh tình yêu, tình cảm cá nhân của chính bản thân mình đẻ đổi lấy danh dự,
bổn phận của một người anh hùng, một đức vua mẫu mực. Ở đoạn trích này tác giả đã
miêu tả xung đột tâm lí của hai nhân vật Rama và Xita trong cuộc gặp lại đầy thử
thách và éo le.Tâm trạng của hai người cứ biến đổi theo nhịp điệu đối thoại.Khi Rama
xưng hô với Xita một cách khách khí,lạnh lùng, có vẻ xa lạ “ta”,”phu nhân”thì Xita vô
cùng ngạc nhiên, bất ngờ và cảm thấy giữa hai người đã có khoảng cách.Rama tuyên
bố lí do chàng chiến đấu chiến thắng quỷ vương chỉ vì danh dự, bổn phận,cá nhân của
người anh hùng, vị quân tướng trong tương lai.Và xita càng đau xót hơn khi Rama đối
xử nhẫn tâm,lạnh lùng và những lời nói vô tình, độc địa cùng với lời khuyên tầm
thường đối với mình.Tất cả những gì Rama hành động và nói với Xita chỉ là để chàng
thể hiện cái vị trí của mình trong cộng đồng vì chàng là một vị thần,một vị vua trong
tương lai,một anh hùng trong bộ tộc của mình.Mọi việc đều chỉ muốn mọi người tôn
kính,nâng cao uy tín của mình.Ngay cả khi Xita bước lên dàn hỏa thêu Rama mặc dù
rất đau đớn tuyệt vọng,có sự giằn co về tâm lí -một bên là danh dự một bên là tình
cảm cá nhân thì danh dự đã chiến thắng và chàng cố kìm nén cảm xúc,nỗi đau đớn cực
độ của mình mà ngồi nhìn Xita bước vào lửa.Qua đó ta có thể biết thêm về nhân vật
sử thi Ấn Độ,họ trọng danh dự của mình hơn là tình cảm cá nhân.Và trong sử thi chiến
tranh bắt buộc xảy ra nhưng không miêu tả chi tiết về chiến tranh mà miêu tả vãcung
đột giữa cái thiện và cái ác,giữa đạo lí và phi đạo lí.Rama là người của cái thiện và
đạo lí.Rama xuất hiện từ thế giới thần linh,mang yếu tố nửa người đã xuất hiện nhiều
trong thần thoại và truyền thuyết cùng với Xita và Ha-nu-man.Qua nhân vật anh hùng
Rama, ta nhận thấy được sử thi Ấn Độ nặng về danh dự. Đó là sẵn sàng hi sinh tình
yêu của chính bản thân để bảo về danh dự và đạo lí, lẻ phải.Sử thi Ấn Độ là thế còn sử
thi Hi Lạp và Việt Nam thì sao chúng ta hãy tiếp tục tìm hiểu.
Sử thi Hi Lạp ca ngợi tự do,công lí dân chủ,tình yêu, đạo lí,nhân đạo, đề cao lí
tưởng anh hùng,chiến thắng số phận Trong sử thi Ôđixê ca ngợi trí tuệ,dũng khí và
nghị lực của con người với khát vọng chinh phục thế giới và mơ ướcvề một cuộc sống
hoà bình,yên vui và hạnh phúc. Ca ngợi tình yêu quê hương,tình vợ chồng,tình cha
con,tình bạn bè,thuỷ chung.Sử thi Ôđixê có cốt truyện hấp dẫn,li kì và hấp dẫn.Ngôn
ngữ tráng lệ.

sức mạnh và sự can đảm.Cuộc đối đầu sinh tử ấy không có chỗ dung thân cho kẻ nào
hèn nhát hơn.Trong tình cảm tôn vinh người anh hùng của buôn làng,mọi cử chỉ,ngôn
ngữ,hành động của Đăm Săn đều nổi bật ,vượt trội hơn kẻ thù.Chúng ta cùng chứng
kiến cuộc thi tài múa khiên thú vị:Mtao Mxây thể hiện sự khoác lác khi lời nói của
hắn được minh chứng bằng tiếng khiên kêu lộc cộc lộp cộp như tiếng những quả
mướp khô đập vào nhau,còn Đam săn đã dập tắt nhuệ khí của hắn bằng sức mạnh phi
thường trong màn múa khiên độc đáo.một bước nhảy của chàng vượt qua mấy đồi
tranh,một bước lùi vượt qua mấy đồi mía,Đăm Săn hùng cường ngay khi còn ở trong
lòng mẹ.,chàng có sức khoẻ ,sức mạnh phi thường và đầy tài năng. Đam săn chiến
thắng Mtao Mxay nhờ sự trợ lực của người vợ Hơ-nhi ném miếng trầu để sức lực tăng
lên gấp bội và sự giúp đỡ của Ông Trời. Đam săn chiến đấu không hề đơn độc,chính
nghĩa luôn thuộc về chàng.Đăm Săn chiến thắng Mtao Mxây làm cho buôn làng của
mình lại thêm giàu mạnh,càng nâng cao uy tín của mình và tôi tớ, dân làng của tù
trưởng thù địch tự nguyện mang theo của cải đi theo Đăm Săn. Đoạn trích đã đem lại
cho ta những cách nhìn độc đáo về người anh hùng Đăm Săn trong chiến công bảo vệ
buôn làng, đem lại bình yên cho thị tộc.Sử thi Đăm săn quả thật đã hình thành ý thức
và tình cảm cộng đồng vững bền giữa các dân tộc Ê-đê,thành di sản quý báu của Tây
Nguyên và dân tộc Việt Nam, đánh dấu thời đại sử thi rực rỡ với vẻ đẹp”một đi không
trở lại”.
Cả ba đoạn trích sử thi đều kể lại về chuyện tái hợp, đoàn tụ gia đình giữa
người anh hùng và người vợ của mình.Và để có sự đoàn tụ,kết cục tốt đẹp,các nhân
vật đều phải trải qua những thử thách:thử thách về chiến trận,thử thách về tâm lí,hoặc
thử thách cả về chiến trận lẫn tâm lí.Từ chính điểm này,ta cũng thấy được điểm khác
biệt thú vị của mỗi nền văn hoá.Trong Đam săn và Ramayana(hai sử thi đều của các
nền văn học,văn hoá phương Đông),việc đoàn tụ gia đình được thể hiện và đề cao ở
khía cạnh cộng đồng,danh dự,tài năng của người lãnh đạo với tư cách là người đại
diện cho cộng đồng(không gian diễn ra cuộc đoàn tụ là không gian cộng đồng,có sự
chứng kiến của”nhân vật quần chúng”,người anh hùng hành động,nói năng chịu sự chi
phối của vị trí,nghĩa vụ của người lãnh đạo cộng đồng.Còn Ôđixê thì khác.Việc đoàn
tụ được thể hiện ở khía cạnh cá nhân, đề cao hạnh phúc cá nhân, hạnh phúc gia