class="bi x0 y0 w1 h1"
Giy phép xut bn s 170/ GP - BVHTT ngày 24/4/2001; Giy phép b sung s 20/GP - SĐBS ngày 1/7/2008
Xut bn hàng tháng
S 2 - 2013
Tổng biên tập
TSKH. Phùng Đình Thc
Phó Tổng biên tập
TS. Nguyn Quc Thp
TS. Phan Ngc Trung
TS. Vũ Văn Vin
Ban Biên tập
TSKH. Lâm Quang Chin
TS. Hoàng Ngc Đang
TS. Nguyn Minh Đo
CN. Vũ Khánh Đông
TS. Nguyn Anh Đc
ThS. Trn Hưng Hin
TS. Vũ Th Bích Ngc
ThS. Lê Ngc Sơn
KS. Lê Hng Thái
ThS. Nguyn Văn Tun
TS. Lê Xuân V
TS. Phan Tin Vin
TS. Nguyn Tin Vinh
TS. Nguyn Hoàng Yn
Thư ký Tòa soạn
ThS. Lê Văn Khoa
CN. Nguyn Th Vit Hà
Tổ chức thực hiện, xuất bản
Vin Du khí Vit Nam
Tòa soạn và trị sự
Đy mnh hp tác trong lĩnh vc năng lưng gia Brunei - Vit Nam
Th áp thành công Lò hơi s 1 Nhà máy Nhit đin Vũng Áng 1
Statoil s bt đu khai thác du ti m Mariner vào năm 2017
Xây dng tuyn đưng ng dn khí đt ngm dưi bin sâu dài nht th
gii
Nghiên cu và đưa vào áp dng h dung dch Polymer ít sét và h c ch
phèn nhôm Kali trên cơ s ng dng các hóa phm tn đng đ khoan các
đa tng Miocen và Oligocen
14
21
29
34
52
42
61
64
68
69
70
76
TRONG‱S‱NÀY
PETROVIETNAM
3
DẦU KHÍ - S 2/2013
14
21
29
34
42
52
in the field of oil and gas exploration and
production
SCIENTIFIC RESEARCH
NEW ENERGY
NEWS
4
7
10
TIÊU‱ĐIM
4
DẦU KHÍ - S 2/2013
Đ phát trin nhanh cn ngun lc rt ln
Báo cáo vi Ch tch nưc, TSKH. Phùng Đình Thc - Bí
thư Đng y, Ch tch HĐTV Tp đoàn Du khí Vit Nam
cho bit: Vi vic chuyn đi mô hình hot đng t tng
công ty Nhà nưc sang mô hình tp đoàn, Tp đoàn Du
khí Vit Nam đã xây dng và phát trin, tng bưc tr
thành ngành kinh t - k thut quan trng ca đt nưc,
hoàn thành cơ bn mc tiêu tng quát là xây dng hoàn
chnh, đng b Ngành Du khí Vit Nam. Tp đoàn liên
tc đt kt qu cao trong hot đng sn xut kinh doanh,
đóng góp ln cho ngân sách Nhà nưc. Tp đoàn Du khí
Vit Nam đã bo toàn và phát trin vn tt, vi vn ch s
hu hin có trên 300 nghìn t đng, quy mô tài sn gn
700 nghìn t đng, đm bo an toàn cho sn xut kinh
doanh và đu tư phát trin trong giai đon tip theo.
Tp đoàn đã hoàn thành và đưa vào vn hành nhiu
d án trng đim, đy mnh công tác tìm kim, thăm dò,
khai thác du khí trong và ngoài nưc, phát trin công
nghip lc hóa du, công nghip khí, công nghip đin.
Tp đoàn Du khí Quc gia Vit Nam:
Là một trụ cột vững chắc nhất của nền kinh tế
Sáng 7/2/2013, Ch tch nưc Trương Tn
Sang đã đn thăm và chúc Tt tp th cán b,
công nhân viên, ngưi lao đng Tp đoàn
Du khí Quc gia Vit Nam. Chia s vi nhng
khó khăn, thách thc ca Ngành Du khí Vit
Nam trưc quy mô tính cht công vic ngày
càng thay đi, sc cnh tranh ngày càng ln,
Ch tch nưc Trương Tn Sang chúc và mong
mun Tp đoàn Du khí Quc gia Vit Nam
phn đu đ đt trình đ qun tr - qun lý
tt nht, có tc đ phát trin nhanh nht, đt
hiu qu kinh t cao nht, đi sng cán b
công nhân viên tt nht, xây dng ni b tt
nht, là mt tr ct vng chc nht ca nn
kinh t và phát trin ngang tm vi các tp
đoàn du khí mnh nht trong khu vc Đông
Nam Á trong giai đon 2013 - 2020.
Ch tch nưc Trương Tn Sang chúc Tt Tp đoàn Du khí Vit Nam. nh: CTV
PETROVIETNAM
5
DẦU KHÍ - S 2/2013
sn xut 13,85 t kWh đin, 1,52 triu tn đm, 5,67 triu
tn xăng du các loi. Theo Tng giám đc Đ Văn Hu,
Tp đoàn s trin khai tích cc Đ án tái cơ cu giai đon
2012 - 2015 do Th tưng Chính ph phê duyt, đây là
nhim v rt quan trng trong mc tiêu chung là tái cơ
cu các tp đoàn kinh t Nhà nưc. Đc bit, Tp đoàn s
tích cc đy mnh công tác thăm dò, khai thác du khí
Ch tch nưc Trương Tn Sang chúc và mong Tp đoàn
Du khí Quc gia Vit Nam phn đu đ đt đưc:
1. Trình đ qun tr - qun lý tt nht;
2. Tc đ phát trin nhanh nht;
3. Hiu qu kinh t cao nht;
4. Là mt tr ct vng chc nht ca nn kinh t;
5. Đi sng cán b công nhân viên tt nht;
6. Xây dng ni b tt nht;
7. Phát trin ngang tm vi các tp đoàn du khí mnh
nht trong khu vc Đông Nam Á trong giai đon 2013 - 2020.
Ch tch nưc Trương Tn Sang chp nh lưu nim cùng cán b, lãnh đo Tp đoàn Du khí Vit Nam qua các thi kỳ. nh: CTV
TIÊU‱ĐIM
6
DẦU KHÍ - S 2/2013
trú c. Đ ng th i, c n luôn chú ý quan tâm đ n đ i s ng
c a ngưi lao đng, đ c bi t là nh ng cán b, k sư đang
là m vi c t i cá c già n khoan và nh ng nơi nhi u khó khăn,
gian kh .
Nhân dp này, Ch tch nưc Trương Tn Sang đã chúc
Tp đoàn Du khí Vit Nam phn đu đt: trình đ qun
tr - qun lý tt nht, có tc đ phát trin nhanh nht, đt
hiu qu kinh t cao nht, đi sng cán b công nhân viên
tt nht, xây dng ni b tt nht, là mt tr ct vng
chc nht ca nn kinh t và phát trin ngang tm vi các
tp đoàn du khí mnh nht trong khu vc Đông Nam Á
trong giai đon 2013 - 2020.
Thay mt hơn 50.000 ngưi lao đng du khí, TSKH.
Phùng Đình Thc - Ch tch HĐTV Tp đoàn Du khí Vit
Nam khng đnh quyt tâm s c th hóa ý kin ch đo
ca Ch tch nưc trong chương trình hành đng ca
thng li các mc tiêu nhim v đã đ ra, Tp đoàn Du
khí Vit Nam tp trung trin khai Chương trình hành đng
năm 2013 vi 9 nhim v trng tâm nhm phát trin n
đnh, nâng cao năng sut, cht lưng, hiu qu sn xut
kinh doanh, nâng cao uy tín, sc cnh tranh ca Tp đoàn
và các đơn v; ch đng hi nhp, hp tác quc t, nâng
cao cht lưng ngun nhân lc, đy mnh ng dng khoa
hc công ngh theo tinh thn Ngh quyt Trung ương 6 và
tích cc bo v môi trưng, đm bo n đnh vic làm và
nâng cao thu nhp cho ngưi lao đng.
Nhim v hàng đu ca toàn Tp đoàn là thúc đy
sn xut kinh doanh, phn đu hoàn thành và hoàn
thành vưt mc các ch tiêu, nhim v k hoch Chính
ph giao. Theo đó, Tp đoàn Du khí Vit Nam thc hin,
ch đo các đơn v thc hin nghiêm túc Đ án tái cu
trúc giai đon 2012 - 2015 đã đưc Th tưng Chính ph
phê duyt, d kin s hoàn thành công tác phê duyt
phương án tái cu trúc ca đơn v trong Quý I/2013.
Đng thi, Tp đoàn tp trung rà soát, hiu chnh b
sung quy hoch cán b đn năm 2015 và 2020 trong Quý
I/2013; rà soát các mc tiêu, nhim v k hoch 5 năm
2011 - 2015, Chin lưc phát trin ca Tp đoàn và các
đơn v thành viên phù hp vi phương án tái cu trúc đã
đưc Th tưng Chính ph phê duyt.
Tp đoàn Du khí Vit Nam s giám sát cht ch các
hot đng du khí trên bin Đông; kim soát cht ch
tin đ các d án tìm kim thăm dò, phát trin m và khai
thác trong nưc cũng như nưc ngoài, đm bo hoàn
thành gia tăng tr lưng và sn lưng khai thác du khí
năm 2013 theo k hoch đã đ ra. Kim tra, giám sát cht
DẦU KHÍ - S 2/2013
Đc bit, Tp đoàn xây dng và tp trung t chc thc
hin các gii pháp đt phá đ h tr các d án, các đơn
v đang gp khó khăn n đnh sn xut kinh doanh và
đu tư, tránh mi nguy cơ tim n có th xy ra; thưng
xuyên t chc làm vic vi các đơn v đ tháo g khó
khăn, vưng mc trong vic thc hin các nhim v sn
xut kinh doanh năm 2013 ca tng đơn v. Tp đoàn s t
chc kim tra, giám sát cht ch các kênh phân phi, các
đi lý đi vi các sn phm thit yu: xăng, du, LPG, phân
đm, xơ si…; kp thi và ch đng có các phương án, gii
pháp đ tham gia bình n th trưng trong nưc khi cn
thit; tp trung phát trin th trưng tiêu th 3 sn phm:
xăng E5, phân đm ht đc và xơ si Polyester.
Nâng cao hiu qu công tác đu tư
Đ nâng cao năng sut lao đng, năng lc cnh
tranh, Tp đoàn Du khí Vit Nam yêu cu các đơn v
phát huy cao nht s phi hp, h tr gia các đơn v
thành viên đ to sc mnh tng hp chung; tip tc
đy mnh thc hin ch trương “Ngưi Vit Nam ưu tiên
dùng hàng Vit Nam”; Ngh quyt 233/NQ-ĐU ca Đng
y Tp đoàn v phát huy ni lc, tăng cưng và ưu tiên
s dng các dch v ca các đơn v trong Tp đoàn phù
hp vi tình hình mi.
Các đơn v thc hin các gii pháp ng dng tin b
k thut, chú trng đào to và phát trin ngun nhân lc
cht lưng cao nhm nâng cao năng sut lao đng, cht
lưng các dch v trong Ngành, làm ch công ngh xây
dng các công trình du khí, vn hành, bo dưng sa
cha các nhà máy ca Tp đoàn. Đng thi, tng bưc
B/Ngành đ sm hoàn thin cơ ch tài chính,
qun lý s dng linh hot và hiu qu ngun vn
tài chính ca Tp đoàn và các đơn v nhm huy
đng ti đa sc mnh tài chính toàn Tp đoàn; đm
bo đ vn cho nhu cu đu tư và sn xut kinh
doanh.
Phn đu tit kim 2.290 t đng trong năm 2013
Bên cnh vic đy mnh sn xut kinh doanh,
Tp đoàn Du khí Vit Nam tip tc ci cách hành
chính, phát đng các phong trào thi đua, phát huy
sáng kin, ci tin k thut đi đôi vi thc hành tit
kim, chng tham nhũng, lãng phí; đm bo n
đnh đi sng và thu nhp cho cán b công nhân
viên; t chc thc hin tt công tác an sinh xã hi.
Năm 2013, Tp đoàn s thc hin tit kim chi phí
2.290 t đng và đóng góp trên 400 t đng cho
công tác an sinh xã hi.
Phát huy sc mnh tng hp ca c h thng
chính tr trong toàn Tp đoàn, t chc phát đng
phong trào thi đua rng khp trên tt c các công
trình, nhà máy ca Tp đoàn Du khí Vit Nam
và các đơn v, phát huy sáng kin, ci tin và áp
dng các gii pháp khoa hc công ngh, đm bo
an toàn, bo v tài nguyên môi trưng sinh thái.
Đng thi, toàn Tp đoàn đy mnh vic thc hin
hc tp và làm theo tm gương đo đc H Chí
Minh, coi đây va là mc tiêu, va là đng lc, va
là gii pháp nhm vn dng tư tưng H Chí Minh
vào thc tin công tác, t b máy Tp đoàn Du khí
Vit Nam đn các cơ s, đc bit trong sinh hot
Ý thc đưc điu này, dưi s lãnh đo ca Đng
và s ch đo sâu sát ca Chính ph, Ngành Du khí
Vit Nam đã đy mnh hp tác quc t, phát huy sc
mnh tng hp đ phát trin n đnh và bn vng. Vi
tm nhìn chin lưc, Ch tch H Chí Minh đã đt mc
tiêu phi xây dng ngành công nghip du khí ca đt
nưc đt tm c quc t. Sau khi đi thăm các m du
ca Albani, Bulgaria (1957), Azerbaijan (1959), Ngưi đã
đ ngh Liên Xô giúp đ Vit Nam khai thác và ch bin
du khí, xây dng đưc nhng khu công nghip du khí
mnh. Năm 1975, B Chính tr đã ban hành Ngh quyt
244-NQ/TW v vic trin khai thăm dò du khí trên c
nưc, trong đó xác đnh “mun phát trin nhanh chóng
và vng chc ngành du - khí, phi có chính sách hp tác
rng rãi vi bên ngoài”.
Theo đ ngh ca Chính ph Vit Nam, Chính ph Liên
Xô đã c các chuyên gia có kinh nghim sang Vit Nam
va nghiên cu kho sát, đánh giá trin vng du khí,
va giúp đ trong công tác đào to cán b. Đc bit, Xí
nghip Liên doanh Vit - Xô (nay là Liên doanh Vit - Nga
“Vietsovpetro”) ra đi năm 1981 là mt biu hin rõ nét
nht ca quan h hp tác quc t đc bit gia Vit Nam
vi Liên Xô trưc đây và Liên bang Nga ngày nay. Ngày
26/6/1986, tn du thô đu tiên đưc khai thác t m
Vũ Tiến Đạt
Tp đoàn Du khí Vit Nam
Vng vàng vưt qua thách thc
khi điu kin trin khai các d án du
khí ngày càng khó khăn, Tp đoàn
Du khí Quc gia Vit Nam đã hoàn
văn bn quy phm pháp lut đó cùng vi chính sách đi
ngoi ca Đng và Nhà nưc có vai trò quan trng trong
vic thu hút đu tư nưc ngoài vào lĩnh vc du khí, góp
phn đy nhanh tc đ tìm kim thăm dò du khí, gia
tăng tr lưng, phát hin ra nhiu m mi, to tin đ đ
Ngành Du khí Vit Nam phát trin vng chc.
Công tác đu tư vào lĩnh vc tìm kim, thăm dò
và khai thác du khí luôn đưc Petrovietnam đc bit
quan tâm, chú trng nhm không ngng gia tăng tr
lưng và bo đm mc tiêu lâu dài là phát trin n đnh,
bn vng. Hot đng thăm dò, tìm kim trong nưc
ca Petrovietnam tng bưc đưc m rng, t khu vc
nưc nông vươn ra vùng nưc sâu, xa b, đng thi
đy mnh thc hin Chin lưc đu tư ra nưc ngoài
đ cùng hp tác khai thác tài nguyên các khu vc có
tim năng và trin vng cao. Đn nay, Petrovietnam đã
có hơn 80 hp đng du khí đưc ký kt vi nhiu công
ty du khí có uy tín đn t các quc gia châu M, châu
Âu, châu Á và Trung Đông, trong đó khong 60 hp
đng đang còn hiu lc.
Không ch hot đng hp tác v du khí trong nưc,
Petrovietnam đã có nhiu d án hp tác đu tư ra nưc
ngoài trong lĩnh vc tìm kim, thăm dò và khai thác du
khí. Vi năng lc và uy tín ngày càng ln mnh, đc bit
thông qua kênh ngoi giao, nhiu bn bè quc t đã
đy mnh và tăng cưng hp tác vi Petrovietnam đ
cùng tham gia trin khai nhiu hp đng du khí các
nưc/khu vc như: Liên bang Nga, các quc gia SNG, châu
M La tinh, Trung Ðông, châu Phi và Ðông Nam Á…
Năm 2012, công tác kêu gi thu hút đu tư nưc ngoài
quc t, đt hiu qu sn xut kinh doanh cao trong bi
cnh cnh tranh quc t ngày càng quyt lit. Ý thc
đưc nhim v quan trng này, Ngành Du khí Vit
Nam đã và đang tích cc vươn ra bin ln, ch đng
tìm kim cơ hi hp tác đu tư nưc ngoài trong tt
c các lĩnh vc vi nhiu mc tiêu đa dng trong đó có
vic khng đnh v th ca Vit Nam trên trưng quc t
nói chung và qung bá thương hiu Petrovietnam nói
riêng, góp phn to nên mt bc tranh đm nét, sinh
đng trong quan h quc t ca Ngành Du khí Vit
Nam trên con đưng hi nhp, đi mi và phát trin
bn vng đt nưc.
Th tưng Chính ph Nguyn Tn Dũng và Th tưng Nga Vladimir
Putin (nay là Tng thng Liên bang Nga) chng kin L ký tha thun
hp tác gia Petrovietnam và Gazprom ngày 15/12/2009. nh: CTV
Petrovietnam hin đang tích cc tham gia vào nhiu t
chc năng lưng trong khu vc và trên th gii vi vai trò là
thành viên tích cc như: Hip hi Khí th gii (IGU), Hi đng
Du khí khu vc ASEAN (ASCOPE), Trin lãm Công nghip khí
châu Á (GASEX), Hi đng Du khí Th gii (WPC)… và d án
đa quc gia như d án đưng ng dn khí xuyên các nưc
ASEAN; Đng thi, tăng cưng m rng hp tác vi các đi tác
chin lưc ca Petrovietnam.
M Nhennhetxky, Liên bang Nga. nh: CTV
PETROVIETNAM
13
DẦU KHÍ - S 2/2013
Địa chỉ: Tầng 13 - Tòa nhà Viện Dầu Khí Việt Nam, 173 Trung Kính, Yên Hòa, Cầu Giấy, Hà Nội
Đin thoi: (04) 37843061 - 36290333 * Fax: (04) 36290323 * Email:
THĂM‱DÒ‱-‱KHAI‱THÁC‱DU‱KHÍ
đng cho đn cui đi m. Nhng đc trưng chung v
quá trình khai thác ca mt m nhn đưc trên mô hình
s giúp xác đnh ch đ khai thác hp lý, áp dng các gii
pháp công ngh cho tng giai đon, đưa ra d báo các ch
s công ngh, h s thu hi du và hiu qu kinh t có th
đt đưc. Nhng kt qu này s đưc chính xác hóa trong
tng giai đon ca quá trình khai thác.
2.1. Mt s đc trưng đa cht - khai thác cơ bn ca các
thân du trong đá móng nt n
Đ xây dng mô hình s thy đng phù hp vi các
đi tưng khai thác cn hiu rõ mt s đc trưng đa
cht - khai thác cơ bn ca các thân du trong đá móng
nt n. Theo nghiên cu [9], đc trưng cơ bn ca các thân
du trong đá móng nt n là nm rt sâu t hơn 2.000m
đn trên 5.500m và có chiu dày hiu dng khá ln t
250 - 1.700m; đ rng chung không vưt quá 1%; các
nt n có tính h thng và đ thm có giá tr khá ln;
các thông s thy đng ca du thay đi theo chiu sâu;
dòng thm tuân theo quy lut phi tuyn.
Ngoài ra, các thân du trong đá móng nt n còn là
các vi nt n không nm đc lp mà liên kt, bám xung
quanh các nt n ln. Đây là đc trưng cơ bn giúp la
chn mô hình thy đng hp lý.
2.2. Các dng mô hình thân du trong đá nt n
Môi trưng đá nt n cha du có h thng nt n,
xen ln các hang hc rt đa dng và phc tp, do đó vic
mô hình hóa môi trưng rt khó khăn. Đ nghiên cu các
hin tưng vt lý din ra trong các thân du đá cha nt
n hang hc, đi tưng khai thác đưc lý tưng hóa dng
khi hp, b chia ct bi mng lưi các nt n (Hình 1). H
đng nht. Mô hình nt n Warren - Roots đưc s dng
nhiu, khá phù hp vi thc t (Hình 1); mô hình Kazemi
ít đưc s dng vì đá nt n không có đc trưng phân lp.
2.3. Mt s khó khăn khi xây dng mô hình thy đng
đá móng nt n
Các thân du trong đá móng nt n thưng nm rt
sâu nên vic khoan thăm dò, thu thp các d liu, thit lp
bn đ cu trúc rt khó khăn và đ chính xác b hn ch.
Tính cht bt đng nht cao v thch hc, v tính cht
thm cha đã gây khó khăn cho vic đánh giá tr lưng
ban đu ca đi tưng khai thác. Đánh giá tr lưng du,
khí ban đu có th tin hành theo hai phương pháp, theo
phương pháp th tích cho sai s khá ln và khác bit
nhiu so vi phương pháp áp dng nguyên lý cân bng
vt cht. Tr lưng đánh giá theo nguyên lý cân bng vt
cht có đ chính xác cao hơn vì các thông s đưa vào tính
toán gn vi s hot đng ca m. Tuy nhiên, giai đon
thit k ban đu, vic tính toán tr lưng theo nguyên lý
cân bng vt cht b hn ch vì m chưa hot đng hoc
có rt ít ging làm vic.
Các thông s PVT trong
đá móng nt n bin đi khá
mnh theo chiu sâu. Nhng thông s (như áp sut va,
nhit đ, đ nht, đ thm ) thay đi rõ rt khi chiu sâu
tăng lên, ngoài ra mt s m các thông s thay đi theo
khu vc. Ví d vi thân du đá móng m Bch H,
thông s PVT khi trung tâm khác bit khá rõ so
vi các khi phía Bc. Đi tưng khai thác tri
rng trên mt din tích khá ln, nên vic thu thp
các s liu hn ch. Vì thiu thông tin, trong mt s
h ph thuc trc tip [2]. Nhưng do yêu cu tính toán,
phương pháp s dng quan h ph thuc gia đ rng
và đ thm làm cơ s đ xây dng trưng đ thm vn
đưc áp dng. Trên cơ s s liu đ thm thu đưc, xem
xét quan h ph thuc vi đ rng, xây dng trưng đ
thm cho c thân du.
Kt qu phân tích k các mu đo đưc, d dàng nhn
thy gia đ rng và đ thm không h có quan h ph
thuc nào (Hình 2). Ch có xu hưng đ rng tăng cao thì
đ thm cũng tăng vi nhiu mc đ khác nhau. Đi vi
Hình 1. Mô hình nt n Warren - Roots
Mô hình m
Mt khi va thc
Mt khi “cht sít” bao
quanh bi các nt n
Mt khi mô hình va
lý tưng
Hang hc
Cht sít
Cht sít
Nt n
Nt n
THĂM‱DÒ‱-‱KHAI‱THÁC‱DU‱KHÍ
16
DẦU KHÍ - S 2/2013
tng ging khoan c th, khi tin hành thí nghim trên
mu lõi, quan h ph thuc gia đ rng và đ thm
không th hin rõ. Có th cùng mt giá tr đ rng nhưng
có nhiu giá tr đ thm nhiu mu lõi và ngưc li. Vì
vy, cn có nhng nghiên cu nhm chính xác hóa giá tr
đ thm, là các “kênh” dn du, liên thông t min này
sang min khác không đưc đ cp đn trong
phương pháp này.
2.4.4. Xây dng trưng đ thm theo phương
pháp thng kê
S liu đ thm ca thân du đưc xác
đnh theo nhiu phương pháp: đóng ging,
kho sát s phc hi áp sut va; phương
pháp kho sát dòng vi nhiu ch đ làm
vic ca ging (PLT); theo mu lõi; theo mt
ct dòng nhit; theo đưng biu đ. Trên
cơ s thng kê s liu giá tr đ thm theo
din tích và theo lát ct, s đưc phân tích
cn thn đ thit lp trưng đ thm. Trưng đ thm
xây dng theo phương pháp này đòi hi phi có khi
lưng s liu khá ln, mt nhiu thi gian x lý nhưng
kt qu thu đưc có đ tin cy cao, phù hp vi thc t
hot đng ca các ging.
2.5. Xây dng các đưng thm pha
Đưng thm pha có ý nghĩa ht sc quan trng trong
quá trình tính toán, lp li lch s khai thác ca thân du.
Vic xut hin nưc sm hoc mun trên mô hình đu
ph thuc vào giá tr ban đu ca đưng thm pha.
nh hưng ca đưng thm pha và trưng đ thm
lên kt qu lp li lch s khai thác rt ln. Vic chn giá
tr ti hn ca mi đưng thm pha quyt đnh s xut
hin nưc sm hay mun ti ging khai thác. Theo kt
qu kho sát, khi ly giá tr đ bão hòa nưc ban đu
thp làm giá tr ti hn ca nưc tham gia vào chuyn
đng thì nưc xut hin rt sm trên mô hình, thm chí
khi tc đ tính rt chm dù s ô lưi không ln, nm trong
gii hn cho phép. Trong trưng hp này, cn xem xét li
s tương hp gia các s liu đưa vào mô hình, đc bit
là trưng đ thm. Đ điu chnh trưng đ thm cn da
vào nguyên tc “liên tc v áp sut và liên tc v dòng chy”
khi chuyn tính toán t ô lưi này sang ô lưi khác, c th:
Trong đó:
Pi, P
i + 1
: Áp sut va ô lưi th i;
i + 1; ki, ki + 1: Đ thm ô lưi th i và i + 1;
L: Biên gia hai ô lưi th i và i + 1.
Khi s “liên tc v áp sut và liên tc v dòng chy”
đưc đm bo, tc đ tính s tăng đáng k.
2.7. Lp li lch s khai thác
Mc đích ca vic lp li lch s khai thác là chính
xác hóa mô hình đa cht ca thân du, điu chnh mt
s thông s cn thit như: đ thm, đ rng,
tr lưng du cân đi ban đu và s phân b
tr lưng theo din tích và theo lát ct, h s
nén ca thân du, các đưng thm pha Kt
qu lp li lch s khai thác tt cho phép tính
toán d báo các ch s công ngh khai thác
nhng năm tip theo vi đ tin cy cao.
Đ có th lp li lch s hot đng ca các
ging trên mô hình, cn phi hiu rõ cu trúc
đa cht ca thân du, quá trình hot đng
ca tng ging và kh năng hiu chnh d
liu cp đ cho phép.
Thông thưng có
Nga, các m sau khi đt sn lưng đnh (thi gian khong
3 - 5 năm) thưng chm dt hot đng đt ngt, khi sn
lưng du khai thác còn mc cao (Hình 4). Nguyên nhân
ca hin tưng này là do du b ép đy trong các đá nt n
Hình 3. Sơ đ phân b đ thm lp 45, phương J ca mô hình thy đng “gi mt
đ rng” ca thân du móng m Bch H xây dng theo quan h “rng - thm”
THĂM‱DÒ‱-‱KHAI‱THÁC‱DU‱KHÍ
18
DẦU KHÍ - S 2/2013
theo nguyên lý “piston”, có nghĩa git du cui cùng trưc
khi m chm dt hot đng vn chy khá mnh. Điu này
d dn đn hiu nhm m vn còn hot đng tt. Vì th,
cn đánh giá đúng v trí ranh gii du nưc trong thân du
tng giai đon đ kt hp d báo chính xác.
+ Th hai, đi vi các ging khai thác hot đng m
trong đá nt n, ch s “nưc trong sn phm” ca tng
ging có đc trưng quan trng, khi t l nưc trong sn
phm thp hơn 10% thì ging hot đng vi lưng du
thu hi n đnh; trưng hp t l nưc trong sn phm
cao hơn 10% thì tính n đnh ca sn lưng du b phá
v. Nưc tăng đt bin lên đn 65 - 85% và n đnh mc
cao; lưng du thu hi gim nhanh đt ngt. giai đon
khai thác th 3 hoc th 4 thưng gp hin tưng này
các ging b ngp nưc. Ging cũng có th b ngp nưc
sm (khong 2 năm) sau khi bơm ép nưc như m Bch
H. Trên mô hình thy đng ca đá nt n, hin tưng này
có th lp li d dàng, nhưng rt khó khăn khi s dng mô
hình thy đng ca đá trm tích đ tính cho đá nt n.
+ Th ba, gia hai giai đon th 3 và th 4 ca quá
trình khai thác không có ranh gii rõ ràng và m có th
Đi vi các ging mi đưa vào hot đng trong thi
gian d báo, vic áp đt mt lưu lưng cht lưu cho trưc
(theo d tính) s không đt đưc, do không tương hp
vi nhng thông s khác. Trong trưng hp này, cn điu
chnh giá tr đ thm và đ rng lân cn ging, đ có
đưc lưu lưng cht lưu cn thit.
3.
Nghiên cứu xây dựng mô hình số thủy động cho đá
móng nứt nẻ
Mô hình s thy đng hai đ thm, hai đ rng cho
đá cha nt n đưc xây dng đu tiên năm 1998 Vin
Nghiên cu Khoa hc và Thit k Du khí Bin (NIPI) thuc
Liên doanh Vietsovpetro và đưc đưa vào sơ đ công
ngh m Bch H [4]. Mô hình s thy đng hai đ thm,
hai đ rng đưc xây dng cho các khi phía Bc ca thân
du móng, m Bch H. Kt qu nhn đưc đã so sánh
đi chng vi kt qu theo mô hình s ca đá trm tích.
Hình 5 là kt qu so sánh các ch s công ngh v sn
lưng du, cht lưu khai thác hàng năm và áp sut va (các
đưng màu xanh ca mô hình hai đ thm, hai đ rng;
Hình 4. Sn lưng du cng dn ca các m Mangabec-Voznhes-
enco-Alircov (1, 2); Starogroznhenco (3); Endarovo (4); Bragunư (5);
Samgori (6); Octiabr (7); Carabulac-Atralucki (8) (Liên bang Nga),
sau khi đt giá tr đnh st gim nhanh chóng. đây trc Oy - sn
lưng du khai thác hàng năm; trc Ox - sn lưng du cng dn
đn cui đi m
y
x
Triu tn/năm
Triu tn
Hình 6). Trong mô hình này lưi các nt n s là kênh dn
chính đưa du đn các ging khai thác, các cht sít liên kt
vi các vi nt n.
Mô hình s thy đng chun hai đ rng đưc xây
dng th nghim vi s ô lưi theo các trc Ox = 28,
Oy = 78, Oz = 34.
Kt qu tính toán các ch s công ngh cơ bn theo
mô hình s thy đng chun hai đ rng dn Bng 1,
thi gian tính trên 20 năm. Bng 1 cho thy rõ quá trình
lp li lch s cho kt qu tt, cho phép tin hành d báo
khai thác theo các phương án thu hi du.
Áp sut va đưc kim soát phù hp vi hot đng
ca m trong sut quá trình tính toán và khá trùng hp
vi áp sut va đo ti các ging (đưng đ Hình 7), tt
hơn nhiu so vi kt qu tính theo mô hình mt đ rng
(đưng xanh Hình 7).
T kt qu nghiên cu, kho sát, có th kt lun:
1. Các thân du trong đá cha nt n có đc trưng rt
riêng bit, đ tính toán các ch s công ngh cơ bn vi
đ chính xác cao, cn xây dng mô hình s thy đng phù
hp vi môi trưng cha du.
2. Cơ s đ la chn mô hình s thy đng chun hai
đ rng da trên đc trưng cơ bn các vi nt n không
nm đc lp mà liên kt, bám xung quanh các nt n ln.
3. Vic xây dng thành công mô hình s thy đng
chun hai đ rng là cơ s đ tính toán các ch s công
ngh cơ bn, tin hành xây dng các phương án khai thác
hp lý, nâng cao h s thu hi du.
4. La chn mng ô lưi ca mô hình thy đng hp
thin “Chính xác hóa sơ đ công ngh khai thác
và xây dng m Bch H”. 1998; I (2): p. 187.
5. Vin Cơ hc và Liên doanh Vietsovpetro.
Nghiên cu nh hưng ca nhp đ khai thác
du tng móng nt n m Bch H đi vi h s
thu hi du trên cơ s các mô hình thm. Hà Ni.
10/2001.
6. Dang The Ba, Doan Viet Phan, Pham
Quang Ngoc. Single medium model for
fractured reservoir application to the White Tiger
basement reservoir fractured basement reservoir
Petrovietnam. Petrovietnam Journal. 2008: p.
278 - 290.
7. Phm Quang Ngc. Phương pháp
mi xác đnh đ thm các khong làm vic ca
ging theo s liu đo dòng (PLT). Tp chí Du khí. 2010; 7:
p. 27 - 31.
8. Phùng Đình Thc, Trn Ngc Cnh, Nguyn Văn
Minh và nnk.Phát hin và khai thác có hiu qu thân du
trong đá móng granite trưc Đ tam m Bch H - nhng
thành tu khoa hc công ngh và kinh t xã hi. Tp chí Du
khí. 2010; 9: p. 20 - 27.
9. Phm Quang Ngc. Đc trưng đa cht - khai thác
các thân du trong đá móng nt n và sơ đ khai thác theo
phân tng chiu sâu. Tp chí Du khí. 2011; 11: p. 45 - 51.
Bng 1. Kt qu phc hi lch s khai thác theo các ch s công ngh cơ bn
Hình 7.
So sánh đng thái áp sut va tính theo mô hình chun hai đ rng (đ)
và theo mô hình mt đ rng (xanh)
Pham Quang Ngoc
đi khác bi t hp các khoáng vt ti sinh, kin trúc,
cu to cũng như đc tính thch vt lý và cu trúc không
gian rng [1, 2, 3 và 6].
Trong quá trình nghiên cu và phân chia đc tính
bin đi ca đá Oligocen b Cu Long, nhóm tác gi
da vào nhng quan đim cũng như cách phân chia ca
Logvinhenco - 1968, đng thi có đi chiu và tham kho
NHNG‱ĐC‱ĐIM‱CHÍNH‱BIN‱ĐI‱TH‱SINH‱CÁC‱ĐÁ‱CHA‱
TRM‱TÍCH‱OLIGOCEN‱B‱CU‱LONG
ThS. Trần Văn Nhuận, ThS. Bùi Trí Tâm
TS. Vũ Trụ, ThS. Phạm Thị Diệu Huyền
Vin Du khí Vit Nam
TS. Đỗ Văn Nhuận, ThS. Đặng Thị Vinh
Đi hc M - Đa cht Hà Ni
Tổng quan
Ti b Cu Long, trm tích Oligocen b chôn vùi đ sâu khá ln và có b dày trm tích thay đi rt nhiu theo các
khu vc khác nhau. phn vòm ca các cu to dương, trm tích Oligocen nhìn chung tương đi mng và đưc chôn
vùi đ sâu t 3.000 - 4.000m. Trong khi đó, ti phn cánh ca nhng cu to này, đ sâu chôn vùi có th đt đn
4.000 - 5.000m (có nơi ln hơn) và b dày trm tích có th đt khong 1.000m (các ging khoan BH-9, BH-10, BH-15,
R-11, R-18, 16- BD-1X, 15-2-GD-1X, 01-RB-1X, Emerald-1X, Diamond-1X…). Do b chôn vùi nhng đ sâu khác nhau,
hot đng kin to và đt gãy trong khu vc xy ra không đng đu nên có th thy rng trm tích Oligocen đã b bin
đi th sinh không đu và khá phc tp.
Bng 1. Thut ng và các giai đon bin đi sau trm tích theo các tác gi khác nhau
THĂM‱DÒ‱-‱KHAI‱THÁC‱DU‱KHÍ
22
DẦU KHÍ - S 2/2013
cách phân chia ca các nhà nghiên cu khác (Bng 1).
Nhóm tác gi tin hành phân tích và tng hp trên rt
nhiu loi mu, theo các phương pháp riêng bit như:
thch hc lát mng, nhiu x Rơnghen-X-ray, hin vi đin
nht ca mnh vn là biotite b thy hóa và bc màu, tính
cht đa sc ca biotite gim rõ rt, màu nâu chuyn dn sang
lc nht và chuyn thành chlorite. Mnh vn felspar thưng
b kaolinite hóa và sericite hóa nhng mc đ khác nhau.
Ngoài ra, nhng khu vc phát trin nhiu xi măng carbonate
thay th mnh vn felspar rt hay b gm mòn và đưc thay
th mt phn bi calcite. Mnh vn đá phun trào bazic b
bin đi khá mnh m bi các quá trình kaolinite hóa và
chlorite hóa.
Bng 2. Thành phn chính các khoáng vt th sinh trong cát kt Oligocen b bin đi đi Katagenes sm
PETROVIETNAM
23
DẦU KHÍ - S 2/2013
Tóm li, trong đá cát kt khoáng vt ti sinh thưng
gp nht trong đi Katagenes sm là: pyrite, calcite,
siderit, kaolinite, hydromica loi 1M, thch anh và ít các
khoáng vt khác.
Đ cht sít ca đá chưa cao, h s này dao đng trong
khong 0,45 - 0,7, tip xúc ht vn nguyên sinh dng đim
và đưng thng đóng vai trò ch yu. Tip xúc th sinh
dng đưng cong cũng bt đu xut hin trong các đá
phn cui ca đi bin đi, tuy nhiên ch chim mt lưng
nh không đáng k.
Quá trình hòa tan ra lũa nhng khoáng vt kém bn
vng như felspar và mnh đá magma bt đu xy ra trong
các trm tích phn cui ca đi. Tuy nhiên, mc đ hòa
tan chưa mnh m và đu khp khu vc.
V đc tính không gian rng các đá cha cát bt kt
thuc đi bin đi này cho thy mi khu vc đ rng
nguyên sinh gia ht hu như ch b gim đáng k và
đin hình nht trong đi bin đi này bao gm thch anh,
calcite, hydromica loi 2M1, kaolinite, albite, zeolite, các
khoáng vt qung thuc nhóm oxide titan và oxide st…
Phn ln nhng khoáng vt mi sinh này thưng xut
hin dng dim mng bao quanh ht vn nguyên sinh
hoc dng tương đi t hình, lp đy mt phn hoc
toàn b l rng gia các ht; ngoài ra còn thay th mt
phn các mnh vn kém bn vng như felspar và mnh
đá magma [4, 5, 7 và 8].
Do b chôn vùi đ sâu tương đi ln nên đá b nh
hưng mnh ca lc ép thy tĩnh, đá cát kt và bt kt có
Hình 2. Đ sâu 3.254m: Các mnh vn kém bn vng như felspar
đã b hòa tan, thay th gn như hoàn toàn bi khoáng vt th
sinh albite (Al), Các khoáng vt sét như illite, chlorite (Ch) lp đy
khong trng th sinh gia ht
Hình 1. Đ sâu 3.176m: Các khoáng vt th sinh xut hin nhiu:
Đin hình là thch anh (q), các khoáng vt sét (Cl), chúng không
nhng lp đy khong trng nguyên sinh gia các ht mà còn
to thành các dim mng bao quanh ht vn, làm gim đ rng
đá cha
THĂM‱DÒ‱-‱KHAI‱THÁC‱DU‱KHÍ
24
DẦU KHÍ - S 2/2013
mt đ cao (> 2,65g/cm
3
), khá rn chc và cht sít do các
ht vn b nén ép rt mnh. Tip xúc gia các ht vn có
nhiu bin đng: tip xúc nguyên sinh dng đim, đưng
thng có mt vi t l nh (< 30%); trong khi phát trin
các loi tip xúc dng đưng cong (> 40%) và phn cui