Viêm họng và việc
dùng kháng sinh
Con tôi 4 tuổi rất hay bị viêm họng, tháng nào cháu cũng sốt, ho
1-2 lần. Tôi cho cháu uống kháng sinh mua ngoài hiệu thuốc,
nhưng cũng thuốc đó mà có khi khỏi ngay, có khi bệnh kéo dài
rất lâu. Tôi nên cho cháu uống thuốc thế nào để không ảnh
hưởng sức khỏe mà vẫn khỏi bệnh. (Lê Thị Nuôi - Sen Thủy - Lệ
Thủy - Quảng Bình)
Viêm họng là lý do đầu tiên để người ta nghĩ đến việc đi khám bệnh
hay tự mua thuốc dùng.

Phần lớn các trường hợp là do nhiễm virut. ở trường hợp này, có ho
khan 3-4 ngày, sau đó có ra đờm, ít gặp hơn nhưng có thể có đau
vùng trước ngực, có tiếng thở khô và ran phế quản. Thường được
chẩn đoán là viêm phế quản cấp. Nếu thuần túy do nhiễm virut thì
không nặng, chỉ cần tăng cường sức đề kháng, chữa các triệu chứng
bằng thuốc long đờm chứa dẫn chất cystein (biệt dược acemuc,
exomuc, mucomyst, mitus), thuốc chống dị ứng (theralen,
phenergan). Sau khoảng 4-5 ngày, theo chu trình phát triển, virut
thoái lui, bệnh tự khỏi mà không cần phải dùng kháng sinh.
Việc tăng cường sức đề kháng của cơ thể có ý nghĩa quan trọng trong
việc chống lại virut và đề phòng bội nhiễm vi khuẩn. Người ta đã thử
so sánh dùng kháng sinh azithromycin và dùng thuốc tăng cường sức
đề kháng vitamin C, nhận thấy rằng cả hai cách dùng đều đem lại một
kết quả giống nhau. Ðiều này cũng có nghĩa rằng việc dùng kháng
sinh thực sự không có ý nghĩa mặc dù kháng sinh azithromycin vẫn

tính kháng thuốc của vi khuẩn gây bệnh thường gặp" thì hầu như các
vi khuẩn đó cũng đã kháng lại các kháng sinh trên với một tỷ lệ tương
đối cao. Ví dụ Haemophilus influenzae kháng tetraciclin 79,1%,
ampicilin 41,7%, chloramphenicol 38,3%, cefuroxim 14%,
norfloxacin 3,2%. Moraxella catarrhalis kháng penicilin 55%,
tetraciclin 44,6%, ampicilin 38,1%, ciprofloxacin 10%, norfloxacin
9,1%, chloramphenicol 8% (số liệu 1999).

Một điều đáng lưu ý là có không ít trường hợp viêm họng do nhiễm
liên cầu khuẩn tán huyết nhóm A streptococcus hemolitique group A
(viết tắt LCKA) dễ bị bỏ sót. Theo một nghiên cứu trước đây tại Hà
Nội, tỷ lệ viêm họng do nguyên nhân này chiếm 0,15%.

Viêm họng do LCKA thường có sốt cao đột ngột, đau họng, nhức
đầu, người mệt lả. Khám thấy họng đỏ. Hạch cổ và hạch dưới hàm
sưng to. Những triệu chứng này khác với viêm họng do virut: bệnh
diễn biến từ từ, ngứa họng mà không đau.
Tuy nhiên các triệu chứng viêm họng do LCKA không phải lúc nào
cũng xuất hiện ngay và đầy đủ nên chẩn đoán phân biệt không dễ
dàng. Ngay ở các nước tiên tiến như Canada, theo công bố của tờ
JAMA (Journal of American Medical Association), các bác sĩ gia
đình ở Calary, Alberta đã chẩn đoán nhầm giữa viêm họng do vi
khuẩn và do virut là 40%. Vì vậy muốn chẩn đoán chính xác cần làm
test nhanh hay xét nghiệm vi khuẩn.

Khi nhiễm LCKA thì cơ thể tiết ra kháng thể chống lại LCKA nhưng
kháng thể đó đồng thời gây hại cho các tế bào tim, khớp, não, mô
dưới da của chính cơ thể. Riêng đối với tế bào tim, các kháng thể
phối hợp với các tế bào limpho đã bị LCKA kích thích hoạt hóa có
khả năng gây độc cho tim, để lại di chứng là tổn thương van tim dẫn