Những điều nên và không
nên trong sử dụng kháng
sinh
Tác giả : TS. DS. NGUYỄN HỮU ĐỨC (Trường Đại học Y Dược -
TPHCM)
Cơ thể ta có một hệ thống miễn dịch (gồm
các tế bào bạch cầu, kháng thể…) luôn sẵn
sàng chống trả, tiêu diệt các vi sinh vật gây
bệnh xâm nhập. Khi các vi sinh vật gây
bệnh xâm nhập và phát triển quá nhanh,
quá nhiều, vượt khỏi sự kiểm soát của hệ thống miễn
dịch, sẽ làm ta mắc bệnh nhiễm trùng. Có 2 loại vi sinh
vật gây bệnh phổ biến là siêu vi (còn gọi là virus) và vi
khuẩn. Khi mắc bệnh nhiễm trùng, ta phải dùng kháng
sinh để điều trị, nhưng kháng sinh chỉ có tác dụng trị
những bệnh nhiễm do vi khuẩn chứ đa phần không trị
được bệnh nhiễm do virus. Khi sử dụng kháng sinh,
chúng ta nên lưu ý một số vấn đề nhằm phát huy tác dụng
cao nhất của thuốc.
NHỮNG VẤN ĐỀ NGƯỜI SỬ DỤNG KHÁNG SINH

nhiễm đường hô hấp (viêm phế quản, viêm phổi), viêm
đường tiết niệu, nhiễm trùng da v.v
Kháng sinh có thể gây ra các tác dụng phụ
Các tác dụng phụ do kháng sinh gây ra có thể chia làm 3 loại:
- Dị ứng: Nhẹ là nổi mề đay, ban đỏ, ngứa. Nặng có thể dẫn
đến sốc phản vệ gây tử vong.
- Nhiễm độc các cơ quan: Như gây độc đối với gan, thận
(Tetracyclin, Sulfamid), các tế bào máu (Cloramphenicol),
thần kinh thính giác (Streptomycin, Gentamycin), xương
răng (Tetracyclin làm hại răng trẻ em)
- Loạn khuẩn đường ruột dẫn đến tiêu chảy: Đây là tác dụng
phụ thường gặp, đối với trẻ có thể gây mất nước nghiêm
trọng, hoặc thiếu vitamin do tiêu chảy bởi kháng sinh.
Hiện tượng đề kháng kháng sinh
Đề kháng kháng sinh là tình trạng do sử dụng kháng sinh
không đúng (dùng không đủ liều, không đủ thời gian) nên
không tiêu diệt được hoàn toàn vi khuẩn, một số còn sống sót
sẽ có khả năng đề kháng lại kháng sinh đã sử dụng, do đó
kháng sinh đã sử dụng sẽ không còn tác dụng ở những lần
điều trị sau.
Nên sử dụng kháng sinh theo sự chỉ định của bác sĩ điều trị
Đặc biệt đối với trẻ em, khi nghi ngờ trẻ bị bệnh do nhiễm
khuẩn, nên đưa trẻ đến bác sĩ để được khám và chỉ định
thuốc. Chỉ có bác sĩ mới biết rõ khi nào cần sử dụng kháng
sinh, chọn lựa loại gì và hướng dẫn dùng đúng thuốc, đúng
cách, đủ liều, đủ thời gian. Nên lưu ý để tránh hiện tượng đề
kháng kháng sinh đã nêu trên, phải dùng thuốc đúng liều
lượng và đủ thời gian như bác sĩ đã chỉ định.
NHỮNG ĐIỀU CẦN TRÁNH
Không nên tự ý sử dụng kháng sinh