Phương pháp lập trình cho dòng PAC
COMPACTLOGIX của ROCKWELL Tóm tắt : Chúng ta đã biết các thế mạnh của dòng PAC CompactLogix, một dòng
PLC chất lượng cao của Rockwell tuy nhỏ gọn nhưng rất mạnh mẽ, tin cậy, linh
hoạt, dễ dàng trong việc lắp đặt và bảo trì Trong bài này chúng ta sẽ tiếp tục tìm
hiểu phương pháp lập trình, debug chương trình cho dòng PLC này.
I. Kết nối PLC với máy tính
Dòng CompactLogix của Rockwell có 2 cổng giao tiếp để kết nối với máy tính
cũng như kết nối với mạng điều khiển: Một cổng RS232 được cách ly hoàn toàn và
có thể nối trực tiếp vào mạng (Ngoại trừ bộ điều khiển L35 có 2 cổng RS232), và
một cổng RJ45 để kết nối mạng Erthernet. Với hai cổng truyền thông này, người
dùng có thể tích hợp PLC vào hầu hết các mạng điều khiển. Với bộ phần mềm
mạnh mẽ đi kèm, chúng ta có thể dễ dàng kết nối PLC với máy tính để lập trình,
debug, điều khiển PLC hay thu thập số liệu từ PLC lên máy tính.
Để kết nối máy tính với cổng RS232, trước tiên ta cần nối dây từ cổng RS232 của
máy tính tới cổng RS232 của PLC bằng cáp 1747-CP3 hoặc 1756-CP3. Nếu là cáp
tự nối thì phải nối cáp chéo theo sơ đồ hình 1: Hình 1 : Sơ đồ nối dây cho cáp RS232
Dùng phần mềm RSLinx để cài driver cho cổng RS232. Mở phần mềm RSLinx
Classic Gateway. Vào thẻ CommunicationConfigure Drivers, hộp thoại cấu hình
driver hiện lên: Trong ô Available Driver Devices, kéo combo box xuống và chọn
RS-232 DF1 devives. Sau đó nhấn Add NewOK. Các bạn nhập các thông số về

Khi PLC đã có IP, ta tiến hành cài đặt Driver cho cổng RJ45 bằng phần mềm
RSLinx, tương tự như cài Driver cho cổng RS232. Chỉ khác là trong combo box
Available Driver Devices ta chọn Ethernet/IP Driver và trong hộp thoại Configure
Driver : AB-ETHIP-1, ta chọn Browse Local Sub. Kiểm tra trong hộp thoại
Configure Drivers thấy có thông báo AB_ETHIP-1 AB-Ethernet Running là đã
hoàn thành.
Sau khi cài đặt Driver cho cổng PLC thích hợp (bạn dùng cổng giao tiếp nào thì
chỉ cần cài driver cho cổng đó), chúng ta cần cập nhật firmware cho PLC. Nếu
PLC đã được cập nhật phiên bản firmware 17.x thì chúng ta có thể bỏ qua bước
này. Vào thư mục ProgramFlash Programming Tool mở phần mềm ControlFlash.
Trong Catalog Number, chọn đúng tên của bộ PLC, sau đó chọn đường liên kết tới
thiết bị cần cập nhật, chọn phiên bản firmware cần cập nhật, chuyển khóa chế độ
trên PLC sang vị trí PROG, nhấn Next FinishYes và chờ cho việc cập nhật hoàn
thành.
Chú ý : - Cần chạy phần mềm RSLinx trong quá trình cập nhật Firmware
- Không được ngắt quãng trong quá trình cập nhất nếu không bộ điều khiển có thể
không hoạt động được.

Hình 4 : Cập nhật Firmware cho bộ điều khiển bằng
Control Flash
Chúng ta đã xong phần chuẩn bị kết nối PLC với máy tính. Bây giờ, chúng ta có
thể dùng phần mềm RSLogix5000 của hãng để lập trình, debug, tải phần mềm
xuống PLC cũng như lấy phần mềm từ PLC lên máy tính.
II. Lập trình cho PLC bằng phần mềm RSLogix5000.
RSLogix5000 là phần mềm chuyên dụng để lập trình cho các dòng PLC của
Rockwell. Đây là một phần mềm mạnh, tích hợp cả 3 ngôn ngữ lập trình là: lập
trình hình thang (ladder), lập trình hình khối (Block) và lập trình bằng mã nguồn
(Source Code). Chúng ta sẽ tiếp cận việc lập trình bằng ngôn ngữ thông dụng nhất
là ngôn ngữ ladder.


để thực hiện việc điều khiển. Việc thiết lập 2 vòng quét song song như vậy rất tiện
lợi. Người lập trình không phải quan tâm tới việc xử lý ngắt trong quá trình lấy dữ
liệu cũng như trong truyền thông giữa CPU và các thiết bị khác. RPI có thể được
thiết lập trong khoảng 0.2 - 750ms.
Sau khi cấu hình cho các module trong hệ thống, chúng ta sẽ viết chương trình cho
PLC dùng ngôn ngữ ladder.
2. Lập trình cho PLC
Trước khi lập trình, hãy tìm hiểu một số thuật ngữ dùng trong phần mềm
RSLogix5000.
- Tag: Tags là một tên bằng chữ dùng để chỉ định một vùng nhớ nơi mà dữ liệu
được cất giữ. Tags là một cơ cấu cơ sở dùng để chỉ định bộ nhớ, tham chiếu các dữ
liệu và giám sát dữ liệu. Mỗi tag được chỉ định ít nhất 4 byte trong bộ nhớ.
Tag được chia làm 4 loại là : Base, Alias, Produced và Consumed. Kiểu Base là
kiểu cơ bản dựa trên các kiểu dữ liệu. Kiểu Alias là kiểu bí danh, dùng để đặt tên
gợi nhớ cho các Tag kiểu cơ bản. Kiểu Produced và Consumed tương ứng là Tag
truyền và Tag nhận, chỉ dùng khi cần trao đổi dữ liệu giữa các bộ điều khiển khác
nhau.
Kiểu dữ liệu cho Tag rất phong phú gồm các kiểu cơ bản như : BOOL, INT, REAL
… và các kiểu dữ liệu có cấu trúc. Các kiểu dữ liệu cấu trúc có thể do người lập
trình tự định nghĩa. Bản thân RSLogix5000 cũng đã định nghĩa sắn rất nhiều kiểu
dữ liệu cấu trúc rất tiện lợi cho việc lập trình các ứng dụng khác nhau.
Tag có 2 mức phạm vi tác dụng là phạm vi bộ điều khiển, có tác dụng trong toàn
bộ ứng dụng, được quản lý trong thẻ Controller Tags và phạm vi chương trình con,
chỉ có tác dụng trong mỗi tác vụ, được quản lý trong thẻ Program Tags. Vì bộ nhớ
chương trình của PLC có giới hạn nên hạn chế sử dụng Tag phạm vi bộ điều khiển
khi không cần thiết.
- Rung :

Hình 7 : Giao diện lập trình cho bộ điều khiển PLC
Mở thẻ MainRountine như hình 7 sẽ hiện lên giao diện lập trình cho PLC, mặc


Hình 8 : Gán Tag cho các phần tử Logic
Đó là cách tạo Tag thông qua các phần tử logic. Bạn cũng có thể tạo ra một Tag bất
kỳ nhằm mục đích làm bộ đệm cho việc thu thập số liệu hoặc tính toán bằng cách
chuột phải vào thẻ Controller Tags hoặc Program Tags (ứng với phạm vi Tag khác
nhau), chọn New Tag và làm như trên.
Để thêm RUNG hoặc nhánh của RUNG, click chuột vào hai phần tử đầu tiên trên
thanh công cụ. Các phần tử điều kiện đặt nối tiếp nhau trên cùng nhánh sẽ đại diện
cho phép AND còn các phần tử điều kiện đặt trên những nhánh song song sẽ đại
diện cho phép OR.

Hình 9 : Logic các phần tử trên RUNG
Như hình vẽ 9, ta có 4 Tag điều kiện a, b, c, d là Tag kiểm tra mức logic ON (mức
1) với kiểu dữ liệu BOOL. Trong đó, Tag a có kiểu Alias, đại diện cho bit dữ liệu 0
của module cắm trên khe cắm số 1 (một đầu vào DI). Với RUNG này, PLC sẽ
kiểm tra logic của tổ hợp (a AND (b OR d) AND c). Nếu tổ hợp này có giá trị logic
là 1 thì sẽ thực hiện việc bật Tag Q lên giá trị logic 1.
Sau khi viết xong chương trình cho PLC, ta cần tải phần mềm này xuống PLC. Kết
nối PLC với máy tính, bật PLC và chuyển khóa chế độ trên PLC sang vị trí Who
Active đểPROG. Vào phần mềm RSLogix5000, chọn thẻ Communication chọn
kết nối tới bộ điều khiển (CPU) cần lập trình. Chú ý, chỉ bộ điều khiển nào đang
kết nối về mặt tín hiệu điện với máy tính (không có dấu gạch chéo đỏ như hình 10)

Hình 10 : Chọn bộ điều khiển để tải chương trình xuống
Sau khi chọn được bộ điều khiển, click vào nút Set Project Path rồi click vào nút
Download. Khi việc tải chương trình xuống PLC hoàn thành, chuyển khóa chế độ
sang vị trí RUN để PLC thực hiện chạy chương trình. Giao diện lập trình sẽ tự
động chuyển sang chế độ Online, các phần tử logic sẽ được hiển thị giá trị đồng bộ
với bộ điều khiển. Chúng ta có thể quan sát màn hình giao diện lập trình để debug
chương trình điều khiển. Khi muốn chỉnh sửa lại chương trình, cần chuyển chế độ