Kết quả nghiên cứu khoa học BVTV - Số 2/2008

19
Tác hại của bệnh cằn mía gốc ở đông nam bộ và hiệu quả xử lý hom bằng nước
nóng để phòng trừ bệnh
THE RATOON STUNTING DISEASE ON SUGARCANE IN THE EASTERN
SOUTH
AND EEFECT OF HOT WATER TREATMENT FOR CONTROL

Hà Đình Tuấn
Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Mía
Đường

Abstract
Field surveys were carried out during 2006-2007 with common sugarcane
varieties (8 varieties) in Eastern South. There is significant relationship between
cane weight and ratoon stunting disease (RSD). Results indicated that the cane
weight could lose by RSD from 14.49% to 42.75% of cane planting and from
13.74% to 49.62% of ratoons.
Results of experiment showed that treating cuttings with hot water (50
o
C for
120 min and 52
o
C for 60 min) was effective in reducing the ratoon stunting
disease. Depending on the duration of the treatment, the hot water treatment can
be detrimental to germination, especially high temperature (54
o
C for 30 min).

I. ĐẶT VẤN ĐỀ

Kết quả nghiên cứu khoa học BVTV - Số 2/2008

20

Nghiên cứu được tiến hành tại vùng
mía của các tỉnh Bình Dương, Đồng
Nai, Tây Ninh. Tại từng tỉnh, mỗi
giống mía được điều tra trên 3 ruộng
mía tơ và 3 ruộng mía gốc. Khi điều
tra, tiến hành chọn và thu cây không bị
sâu đục thân và các bệnh trên thân để
xác định bệnh. Xác định bệnh theo
phương pháp nhuộm mạch dẫn
(staining by transpiration method).
Mỗi ruộng điều tra tiến hành nhuộm
25 cây để xác định tình trạng bị bệnh
cằn mía gốc.
Chỉ tiêu theo dõi gồm khối lượng
(kg) và tỉ lệ mạch hoạt động của từng
cây được nhuộm. Tỷ lệ mạch hoạt
động của từng cây được đếm dưới
kính hiển vi ở độ phóng đại 40 lần và
được phân cấp theo Giglioti và ctv
(1999).
Nhiễm nặng: <70% mạch hoạt động;
Nhiễm trung bình: 70 - 84,9% mạch
hoạt động;
Nhiễm nhẹ: 85 - 99,9% mạch hoạt
động; Cây khỏe: 100% mạch hoạt
động.

(%)
Khối lượng

(kg/cõy)
Tỷ lệ giảm
so với cõy
khỏe
(%)
Nhiễm nặng 0,79 42,75 0,66 49,62
Nhiễm trung
bỡnh
0,99
28,26
0,96
26,72
Nhiễm nhẹ 1,18 14,49 1,13 13,74
Cõy khỏe 1,38 - 1,31 -
Kết quả nghiên cứu khoa học BVTV - Số 2/2008

21

Kết quả đánh giá ảnh hưởng của bệnh
cằn mía gốc cho thấy đối với các giống
mía hiện đang được trồng phổ biến có tỷ
lệ giảm khối lượng của các cây bị bệnh
không giống nhau. Khối lượng cây bị
bệnh cằn mía gốc giảm trung bình từ
0,20 kg/cây tương ứng 14,08% (trên
giống VN85-1427) đến 0,55 kg/cây
tương ứng với 36,42% (trên giống


Comus 150 0,99 0,24**

24,2
4
F156 150 1,40 0,32**

22,8
6
K84-200

450 1,52 0,36**

23,6
8
My55-14

150 1,51 0,55**

36,4
2
R570 300 1,34 0,26**

19,4
0
ROC16 150 1,47 0,31**

21,0
9
VN84-

phương trình y = 26,375x + 59,163
với hệ số tương quan r = 0,6257. Đối
với mía gốc tương quan này được
biểu diễn bằng phương trình y =
31,285x + 53,292 với hệ số tương
quan r

= 0,6731 (hình 1).

Kết quả nghiên cứu khoa học BVTV - Số 2/2008

22

y = 26,375x + 59,163
r = 0,6257
P < 0,01
Mía tơ
0.0
20.0
40.0
60.0
80.0
100.0
120.0
140.0
0.00 0.50 1.00 1.50 2.00 2.50

y = 31,285x + 53,292
r = 0,673053
P < 0,01

hơn so với công thức đối chứng
(65,16%) không được xử lý. Theo
phân cấp của Giglioti và ctv (1999), ở
các công thức hom mía được xử lý
nước nóng đều có mức độ nhiễm bệnh
cằn mía gốc ở mức nhiễm nhẹ. Trong
khi đó, bệnh cằn mía gốc ở công thức
đối chứng có mức độ nhiễm nặng
(bảng 3).
Bảng 3. Hiệu quả của biện pháp xử lý hom bằng nước nóng phòng trừ bệnh cằn
mía gốc
TT

Cụng thức thớ
nghiệm
Tỷ lệ
mầm
mọc (%)

Mạch
hoạt
động
(%)
Mức độ
nhiễm
bệnh
Khối
lượng
cây
(kg/cây)

nước nóng 52
o
C,
60 phỳt
55,73 c 98,47 a Nhiễm
nhẹ
1,07 ab 104,2 a
5 Xử lý hom bằng
nước nóng 52
o
C,
120 phỳt
43,32 e 98,74 a Nhiễm
nhẹ
1,08 a 100,3 a
6 Xử lý hom bằng
nước nóng 54
o
C,
30 phỳt
38,25 e 95,77 a Nhiễm
nhẹ
0,97 abc 86,19 bCông thức xử lý ở nhiệt độ 50
o
C
trong 120 phút cùng với công thức xử
lý 52

Bệnh cằn mía gốc có thể làm giảm
khối lượng cây từ 14,49% đến 42,75%
trên mía tơ và 13,74% đến 49,62%
trên mía gốc tuỳ thuộc vào mức độ bị
nhiễm bệnh cằn mía gốc. Các giống
mía cũ có xu hướng bị giảm khối
lượng cây nặng hơn các giống mới.
Bệnh cằn mía gốc có mối quan hệ
chặt với năng suất mía ở Đông Nam
Bộ.
Xử lý hom mía trước trồng ở nhiệt độ
50
o
C trong 120 phút và 52
o
C trong 60
phút có thể hạn chế tốt đối với bệnh cằn
mía gốc.
Có thể ứng dụng biện pháp xử lý
hom mía trước trồng bằng nước nóng
trong việc sản xuất giống mía sạch
bệnh cho các vùng mía tập trung.

TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Davis Michael J. and Bailey Roger
A. (2000), Ratoon stunting. A guide to
sugarcane diseases (Rott P., Roger A.
Bailey, Jack C. Comstock, Barry J.
Croft, A. Salem
Saumtally).CIRAD/ISSCT.