7. Hậu quả nặng nề của chiến tranh
Con nghé hai đầu tại vùng bị rải chất da cam/dioxin
ở Thừa Thiên Huế (Ảnh: Võ Quý)
Nhiều cánh rừng bị tàn phá do chất độc hóa học
quân đội Mỹ sử dụng trong chiến tranh Việt Nam
Khu ô nhiễm dioxin trong sân bay
Đà Nẵng (Ảnh Phạm Hồng Trường)
Quá trình nhiễm độc dioxin ở Việt Nam
mi n Nam Vi t Nam, ch t c m u da cam v các lo i thu c di t c khác b t Ở ề ệ ấ độ à à ạ ố ệ ỏ ắ
u c th nghi m n m đầ đượ ử ệ ă 1961 v c s d ng r ng rãi v i h m l ng à đượ ử ụ ộ ớ à ượ
cao trong chi n tranh v o các n m 1967 1968, r i gi m xu ng v ng ng ế à ă – ồ ả ố à ừ
s d ng n m 1971.ử ụ ă Các lo i h p ch t n y c tr n v o d u h a ho c nhiên ạ ợ ấ à đượ ộ à ầ ỏ ặ
li u diesel r i r i b ng máy bay ho c các ph ng ti n khác.ệ ồ ả ằ ặ ươ ệ
Theo công b c a m t nhóm tác gi trên t p chí Nature thì ây l m t cu c ố ủ ộ ả ạ đ à ộ ộ
chi n tranh hóa h c l n nh t th gi i. ế ọ ớ ấ ế ớ Trong th i gian 10 n m ó, quân i ờ ă đ độ
M v quân i Nam Vi t Nam ỹ à độ ệ ã r i 76,9 tri u lítđ ả ệ hóa ch t xu ng ấ ố
r ng núi v ng ru ng Vi t Namừ à đồ ộ ệ . Trong s n y có 64% l ch t c m u da ố à à ấ độ à
cam, 27% l ch t m u tr ng, 8,7% ch t m u xanh, v 0,6% ch t m u tím.à ấ à ắ ấ à à ấ à
T ng s l ng dioxin Vi t Nam h ng ch u l v o ổ ố ượ ệ ứ ị à à kho ng 370kgả . (Trong khi ó đ
v nhi m dioxin Serveso, Ý, 1971 ch v i 20kg dioxin th i ra môi tr ng m tác ụ ễ ở ỉ ớ ả ườ à
h i c a nó kéo d i h n 20 n m). T ng s di n tích t ai b nh h ng hóa ạ ủ à ơ ă ổ ố ệ đấ đ ị ả ưở
ch t l ấ à 2,63 tri u héctaệ . Có g n 5 tri u ng i Vi t Nam s ng trong 25.585 ầ ệ ườ ệ ố
thôn p ch u nh h ng c ch t m u da cam.ấ ị ả ưở độ ấ à
53
B¶n ®å khu vùc bÞ r¶i
chÊt ®éc ë Mien Nam
ViÖt Nam
Hơn 2 triệu ha rừng bị phá huỷ
do chất độc hoa học
25 triệu hố bom
Trong giai đoạn từ 1961 đến 1975,

ng ời ở Việt Nam.
Theo tài liệu của Rollet (1956), độ che phủ chung của
rừng ở Việt Nam chiếm 43%.
Vào năm 1956, rừng miền Nam Việt Nam có khoảng
10.300.000 ha, chiếm 60% tổng diện tích tự nhiên.
Rừng phân bố rộng khắp trên vùng Trung Trung bộ,
vùng Tây Nguyên, vùng Đông Nam bộ, và vùng ngập
mặn ven biển Nam Bộ.

i v i r ng:
Trong chiến dịch Ranch-Hand, rừng phải gánh chịu nặng nề nhất, chiếm
86% tổng số phi vụ rải chất độc, làm tổn thất trên 120 triệu mét khối gỗ.
Hàng trăm loài cây đã bị trút lá, đáng quan tâm nhất là những cây gỗ lớn
thuộc tầng nhô và tầng u thế sinh thái thuộc họ Dầu (Dipterocarpaceae), họ
Đậu (Fabaceae). Nhiều loài cây gỗ quý hiếm nh Giáng h ơng (Pterocarpus
macrocarpus), Gụ (Sindora siamensis), Gõ (Afzelia xylocarpa), Sao đen
(Hopea odorata)
Tán rừng bị phá vỡ, môi tr ờng rừng bị thay đổi nhanh chóng, những loài
cây của rừng thứ sinh nh tre, nứa, các loài cây gỗ a sáng mọc nhanh, kém
giá trị kinh tế xuất hiện và lấn át cây gỗ bản địa.
Nhiều khu rừng đã bị phá hủy nặng nề do quy mô rải chất độc hoá học rộng
lớn và lặp đi lặp lại nhiều lần kéo dài trong nhiều năm,
Các tác động khác của bom đạn, máy ủi, bom na pan thiêu cháy cả lớp
cây tái sinh tự nhiên d ới tán rừng. Hậu quả là cây rừng bị chết đi, các loài
cây cỏ dại nh cỏ Mỹ (Pennisetum polystachyon), cỏ tranh (Imperata
cylindrica), lau lách xâm lấn.
Đến nay rừng vẫn ch a đ ợc phục hồi, nhiều băng rải chất độc vẫn chỉ là
nhũng trảng cỏ đ ợc thể hiện rõ trên ảnh vệ tinh và ảnh máy bay qua các
thời kỳ khác nhau.


2 l u vực có trên 50% diện tích l u vực bị rải chất độc

Phần lớn các l u vực trên có dòng sông ngắn, địa hình phức tạp,
nhiều dốc, có dòng chảy ảnh h ởng trực tiếp tới vùng hạ l u.
Điển hình là l u vực sông H ơng, sông Thạch Hãn, Sông Hàn,
Sông Thu Bồn, sông Trà Khúc, sông Tr ờng Giang, sông Côn,
sông Vệ, sông Cầu., sông Ba trong nhiều năm qua đã bị lũ lụt
lớn tàn phá.
•
* T ng l ng dioxin có trong s ch t di t c nói ổ ượ ố ấ ệ ỏ
trên ít nh t l 366 kg. Theo các nh khoa h c, do ấ à à ọ
công ngh s n xu t 2,4,5 T trong nh ng n m 60 còn ệ ả ấ ữ ă
l c h u, m t khác t ng s n l ng ch t di t c , ạ ậ ặ để ă ả ượ ấ ệ ỏ
m t s công ty hóa ch t M ã nâng nhi t c a ộ ố ấ ỹ đ ệ độ ủ
công ngh s n xu t, nên l ng dioxin có th l ệ ả ấ ượ ể à
600-680 kg. Trong khi ó, ch c n m t v i ph n t đ ỉ ầ ộ à ầ ỷ
gam dioxin ã có th gây ung th , tai bi n sinh s n đ ể ư ế ả
v d t t b m sinh ng v t th c nghi m.à ị ậ ẩ ở độ ậ ự ệ
•
* Các nh khoa h c trên th gi i ã nghiên c u v à ọ ế ớ đ ứ à
kh ng nh dioxin l ch t c nh t do con ng i ẳ đị à ấ độ ấ ườ
tìm ra v t o ra, gây tai bi n sinh s n, d t t b m à ạ ế ả ị ậ ẩ
sinh, ung th v m t s b nh khác.ư à ộ ố ệ
•
Ba ng i con trai b d t t b m sinh c a ông Mai ườ ị ị ậ ẩ ủ
Gi ng V , c u s quan ng y quy n S i Gòn ã tham ả ũ ự ĩ ụ ề à đ
gia các v phun r i ch t da cam/dioxin (Ngu n: H i ụ ả ấ ồ ộ
n n nhân ch t c da cam)B m v 2 ng i con d ạ ấ độ à ẹ à ườ ị
t t H i Phòng. B l c u chi n binh b ph i ậ ở ả ố à ự ế ị ơ
nhi m ch t da cam/dioxin ( nh: Lê K S n)ễ ấ Ả ế ơ