•^mt
HlNH THANH
VA
PHAT TRI^N THI TRLTONG NHAN TAI
-
Y^u
T6
HANG OAU
oi
NANG CAO NANG
LLTC
CANH TRANH COA
N^N KINH T^ VIET NAM TRONG
B6|
CANH TOAN CAU HOA
Nguyen The Anh"
Kinh te hoc hien dai va cac ly thuyet ve
ldi the canh tranh toan cau deu tho'ng nhat
quan diem cho rang: Ldi the canh tranh ciia
nguon nhan liic la yeu to' cd tinh quyet dinh
nhat den sii hinh thanh, nuoi dUdng va phat
trien ldi the canh tranh cua quo'c gia trong
canh tranh toan cau. Nhan tai, tfl lau da
dUdc coi la "nguyen khi cua quo'c gia", la tai
san va la sflc manh vd hinh cua quo'c gia
trong moi bien cd cua lich sii, la bat nhan
phat trien cua thdi dai kinh te tri thflc. Thi
trUdng nhan tai la phan cd't loi nhat cua thi
trUdng sflc lao dong. Vi the, viec hinh thanh
va phat trien thi trUdng nhan tai khdng chi
cd vai trd dac biet quan trong ddi vdi viec tao

nhan tai dUdc phan chia thanh 3 loai: nhan
tai tam vi md, nhan tai tam trung md va
nhan tai tam vi md. 1) Nhan tai tam vi md,
con goi la nhflng nhan tai bac cao, nhan tai
chien lUdc. Loai nhan tai nay cd anh hUdng
va tac dong rat Idn ddi vdi he tho'ng kinh te
- xa hoi. Nhan tai bac cao mang tam quyet
sach dUa vao boat dong tam vi md, gifl vi tri
chii dao trong cac tang Idp nhan tai. Thong
qua hoat ddng quyet sach cua ban than
nhan tai tam vi md, dUa ra muc tieu quyet
sach cho nhan tai bac trung md, bac vi md
ciia cac dia phUdng, cac nganh. Dia vi nhan
Nguyen The Anh, Thac si kinh te, Ph6 Giam doc Cong
ty Xay d\Jng cong trinh 547, Tong Cong ty Xay dung
cong trinh giao thong 5, Bo GTVT.
Sli 27 (7+8/2008)
QUAN
Lt
KINH
Tt
i'i^lllil
NGHIEN
CIJ^
•
TRAO
DO!
HiNH
THANH
VA

can nhac xac dinh dUdc quyet sach cua cap
minh. Tac dung ciia nhan tai bac trung md
bieu hien cu the qua nhflng mat nhU: vi tri
d bac trung gian cua nhan tai bac trung md
la d lien ket gifla tam vT md va tam vi md,
phat huy tac dung trung gian gifla hai tam
cd tren; nhan tai bac trung md vfla cd tinh
tUdng ddi doc lap, viia khdng phai tuan
theo mot md hinh cd' dinh nao, neu dUa ra
dUdc quyet sach thich dang se cd tac dung
chi dao va khudn mau ddi vdi tam vi md;
nhan tai bac trung md la nguon bd sung cho
nhan tai bac cao (nhan tai chien lUdc), la
cd't can ciia boat dong kinh te' tam trung
md, cd nhieu hieu biet ve hoat dong cua ca
tam VI md va tam vi md. 3) Nhan tai tam vi
md, con goi la nhan tai tam cd sd, la phan
nen tang ciia he tho'ng kinh te - xa hoi, lay
boat dong tam nhd, tam doanh nghiep lam
khach the cho quyet sach, triic tiep chi dao,
quan ly boat dong kinh te cu the cua xa hoi,
cua doanh nghiep. Nhan tai tam vi md cd so'
QUAN
LY
KINH
TE
lUdng nhieu, chie'm ty trong tUdng ddi Idn
trong tong so' nhan tai. Nhan tai tam vi md
phai tiep nhan sii chi dao va che Udc bcli
nhflng quyet sach ciia nhan tai tam vi md

dung tam vi mo
~y
/Thi
/trucmg
/ nhan
/ dung tam
/ trung mo i
/ Thi trUcmg nhan /
/ dung tam vi mo /
/Nham
/tai bac\
/
VI
mo \
/ Nhan tai \
bac trung mo
Nhan ti^i
bftc vi mo
Nhan dung tam
\.
VI
mo
Nhan\
dung \
tim \
Irung \
\ Nhan dung \
\ tam
vi
mo \

nhan tai. Trong nen kinh
te thi
trUdng,
di
chuyen nhan
tai
chiu
sii
dieu tiet ciia quy
luat gia tri va pham vi khdng gian ma xa hoi
yeu cau. Dieu then chd't ciia
sU di
chuyen
nhan
tai
trong
thi
trUdng sflc
lao
dong
la
nhan
tai
mud'n
cd
quyen
lUa
chon nghe
nghiep, phai xay diing mdi trUdng ben ngoai
cho sU

sd
trUdng
ca
nhan,
sii
lUu dong phai
theo nguyen tac ca nhan phat huy dUdc mat
manh. 2) Nguyen tac tien len theo tai nang,
can cfl vao thfl bac ciia nhan tai, tien banh
di chuyen thich hdp lam cho nhan
tai
phat
huy day
du
nang liic,
vi tri
cdng
tac
thich
hdp vdi
tai
nang.
3)
Nguyen
tac
nang
cae
dUdc hieu suat cdng tac, tflc
la sau khi di
chuyen, hieu suat cdng

nhu cau
kinh
te, thi sii
dung cac hinh
thflc ddn bay kinh te, phap luat khong dua
nhan
tai
vao;
ddi vdi
nhflng
dia
phUdng,
nganh nghe ddn vi tam thdi chUa cd nhu cau
kinh
te thi
trUdc het phai xuc tien cac nhu
cau kinh
te, rdi sau dd
mdi can
cfl
mflc
do
kinh
te
yeu cau nhan
tai ma
dUa nhan
tai
den.
5)

ddn
vi
dung
ngUdi; xac lap che do sd hflu sflc lao dong cua
ca nhan; tach biet gifla quyen sd hflu sflc lao
ddng
va
quyen
sii
dung sflc
lao
dong.
Dd
cung la cd sd de quy luat gia tri phat huy tac
dung dieu tiet cung
-
cau
thi
trUdng nhan
tai.
Trong dd, cd che hinh thanh gia
ca
sflc
lao ddng cua nhan
tai
chiu
sii
chi phoi cua
cac yeu to'dac thu nhfl: ca nhan nhan tai can
cfl vao

cae. Thi
trUdng sflc
lao
dong ndi chung
cd the
chia
thanh
ba
bac:
1) Thi
trUdng
lao
dong
tri
nang cao, chii yeu bao gdm cac loai ngUdi lad
dong ky thuat chuyen nganh
va
quan ly;
2)
Thi trUdng sflc lao ddng tay nghe gidi; 3) Thi
trUdng sflc lao ddng pho thong. Vdi vi tri, vai
trd
la
phan
cd't loi
ciia
thi
trUdng sflc
lao
dong, thi trUdng nhan tai cd tinh dac thu la:

-
TRAO
DOI
HlNH THANH VA
PHAT TRI^N THI
TRUONG
NHAN
TAI
- Y^U T6
HANG DAU
oi
NANG
CAC.
dam
bao cho mot cd cau lam
viec. Theo
nghia rong,
thi
trUdng nhan
tai chi mdi
quan
he
va
linh vUc nhat dinh
ve ndi
cung
cap va
nhu
cau
nhan

vung );
theo tieu
chi
nganh nghe; theo
quy
md
(thi
trUdng nhan
tai
quo'c
gia, thi
trUdng
nhan
tai
quo'c
te ).
Thi
trUdng nhan
tai la
cd
sd
ciia
cd che chu
chuyen nhan
tai, la
thiic
chat
lUu
dong
cua

d
Viet
Nam.
Cd
che van
hanh ciia
thi
trUdng nhan
tai
diia tren
cac
dieu kien
va yeu
to'
chii
yeu nhU
sflc canh tranh, cung
cau,
lUdng bong
Cd
che
dd gdm ba mat
chii
yeu la:
1)
Cd che
canh tranh
(thi
trUdng nhan
tai

canh tranh gifla
cac
nhan
tai vdi
nhau
de the
hien
rd tai
nang
cua
minh).
2)
Cd che
cung
va cau (mau
thuan gifla
cung
va cau
trong
thi
trUdng nhan
tai van
ddng dieu tiet cung
va cau ve
nhan
tai, tfl dd
thich flng
hdn vdi nhu cau
phat trien kinh
te

tai
cd the
phan
anh rat
nhanh nhay,
kip
thdi
cac
mau
thuan
va
tinh hinh cung
cau
ciia
thi
trUdng nhan
tai).
3)
Cd che
tien lUdng (tien lUdng
la gia ca
sflc
lao
dong ciia nhan
tai, la ddn hay
quan
trong nhat dieu tiet
sii lUu
thong nhan
tai).

va hoi
nhap kinh te' quo'c
te, sU di
chuyen
lao
ddng
tu
do
gifla
cac
vung, mien, gifla
cac ddn vi,
doanh nghiep trong nUdc
va
gifla
cac
doanh
nghiep trong nUdc
vdi cac
doanh nghiep
nUdc ngoai theo
quy
luat cung
- cau, gia ca
va canh tranh ciia
thi
trUdng sflc
lao
dong
la

ddn
vi, dia
phUdng, khdng chiu
sii
khdng
che ciia quan
ly ddn vi cii, ho
khau
va cac
quan
he
nhan
sU
khac.
Tii do lUu
dong ciia
nhan
tai la cd sd tao ra sii
canh tranh nhan
tai,
khien
cho
ngUdi
cd tai
nang
cd the hoc lo
Uu
the
thong
qua

cac
ddn vi
do'i
vdi
viec
sii
dung
cac
nhan
tai.
Co'
nhien, khong
the tdn tai
viec hoan toan
tu
do lUu
dong nhan
tai
dUdc
ma
phai
xay
dung dUdc
mdi
trUdng phap luat,
mdi
trUdng kinh
te, van hoa - xa hoi
ciia
di

HANG OAU
0^
NANG
CAC.
NGHIEN CUU
-
TRAO DOI
2.2.
Nhd
nudc dieu tiet
vi md thi
trUdng nhdn
tdi
nham
tao ra sU di
chuyen nhdn
tdi hop ly
Cd ba md thflc cd ban cua thi trUdng nhan
tai dfldc xem xet, liia chgn:
1)
Md
thflc phoi
hdp ke
hoach, tranh
dfldc
sU lUu
dong
tu
phat
cua

vfla dinh hudng
va
dat gidi ban sii van
hanh ciia
thi
trUdng nhan
tai
vfla
gia
tang
do
tu
do ciia lUu dong nhan tai.
3) Md thflc thi trfldng dieu tiet, dac diem
chu yeu
la thi
trUdng nhan
tai
khdng cd sU
dieu tiet
va
khdng che ciia Chinh phu;
thi
trUdng nhan
tai
hoan toan
do tac
ddng
tii
phat ciia

cau phat trien kinh
te - xa
hoi, giup
quy
pham hoa, hdp ly hoa viec sii dung nhan tai,
thuc day
sii
phat trien khoa hoc
ky
thuat,
kinh
te - xa
hoi.
Su
hdp
ly
trdng
di
chuyen
nhan
tai the
hien hoan toan tren cac
mat
chii yeu: Mot la, xay diing cd cau
td
chflc
di
chuyen nhan tai; Hai
la,
nganh phu trach

tai,
nang
cao
nang liic
xa
hoi ciia nhan tai, ngan chan tU
tUdng xd cflng va phat huy tinh Uu viet de sii
dung hdp
ly
nhan tai. Qua
dd,
mot so' dia
phUdng hoac nganh
cd
nhan
tai qua tap
trung dUdc
md
thong;
dia
phUdng hoac
nganh thieu nhan
tai
dUdc
bd
sung, tang
cUdng,
cd tac
dung phat
huy

bac cao trong
ca
nUdc. Muc dich cua chinh
sach
di
chuyen nhan
tai
tam vT md
la
dieu
chinh cd cau chung cac nhan tai trong pham
vi toan xa hoi, lam cho cd cau chung ve nhan
tai trong ca nUdc dUdc dieu chinh dat trang
thai tdi Uu, dieu boa tinh hinh phan bd nhan
tai trong
xa
hoi, thoa man nhu cau ciia
xa
hoi ve nhan tai va sU chi vien chat xam ciia
pham
vi
toan xa hoi.
Ddi vdi di chuyen nhan tai tam trung md,
mflc
do
bien dong nhan
tai
bac trung
can
dfldc ket cau, dieu tiet trong pham vi mflc do

hdp
lai, dat
bieu suat cao va sflc canh tranh cao cho nen
kinh te,
tdi
flu
hoa cd cau tap the nhan tai,
Sii 27 (7+8/2008)
QUAN LY KINH
Tt
NGHIEN ClAJ
-
TRAO
DOI
HiNH
THANH
VA
PHAT TRI^N
THI TRUONG
NHAN
TAI
- Y^U TO HANG
DAU
D^
NANG
CAC.
thich ling
va dap
flng
nhu cau

tii chu cho cac ddn vi
trong viec
di
chuyen,
sii
dung nhan
tai
thuoc
noi
bo ddn vi.
2.3.
Nhd
nUdc
cd
chinh sdch
ddi ngo
nhdn
tdi, hd
trcf
ddo tao, xdy
dUng
cd
che phdt hien, nuoi dudng,
sii
dung
vd
phdt trien ngudn
lUc
nhdn
tdi cua

(ca
nUdc hien
cd
khoang
tren
60
trieu ngUdi trong
do
tuoi
lao
dong,
trong
dd cd
tren
45
trieu
lao
dong dang
tai
nghiep), trong
dd cd 18
nghin thac
sy, 16
nghin tien
sy va
tien
sy
khoa
hoc, hdn 6
nghin giao

gia
gidi
lam
viec
d
nhflng linh viic cdng nghe
cao. Day la
ngudn
vd'n tri tue va
tiem nang nhan
tai kha
Idn
cua
quo'c
gia. Doi ngu tri
thflc
nay neu
dfldc
thu hut va
trong dung
hdp ly se mot
mat,
la
nhflng
cd may cai
trong viec
dao tao,
nuoi dUdng ngudn Iiic nhan
tai
trong tUdng

tai,
Nha
nUdc
can cd cac
chinh sach
va cd
che
cu the,
ddng
bo ve dai ngo
nhan
tai, ve
phat hien, nuoi dUdng,
sii
dung
va
phat
trien nhan
tai d ca ba cap do:
nhan
tai tam
vi
md,
nhan
tai tam
trung
md va
nhan
tai
tam

Viet
Nam dang
gap
phai
mot
so'
rao
can
hflu hinh
va
vd
hinh
nhU nan
"chay chflc, chay quyen";
che
do
tien lUdng chUa
hdp ly,
chUa thiic
sii
trong dung nhan
tai dan de'n nan
"chay
mau
chat
xam" tfl
trong nUdc
ra
nUdc ngoai
va tfl

tieu ciic
den sii xac lap cau
true
thi
trUdng
nhan
tai hdp ly, anh
hUdng
den
hieu nang
cua
sii di
chuyen nhan
tai d ca tam vi mo,
tam trung
md va tam vi md./.
TAI LIEU THAM KHAO
•
Ban
Tuyen giao Trung Udng (2009), "Thong
bao
noi bo mot sd ket qua 10 nam
thUc hien
Nghi quyet Trung Udng
2
(khoa VIII)
ve
khoa
hoc
va

Ngoc (2000), NhUng
xu
hiidng kinh
te
trong the'ky
XXI, Nha
xuat
ban
Khoa
hoc Ky
thuat,
Ha Noi.
•
Dai tfl
dien kinh
te thi
trUdng, Vien Nghien
cflu
va phd
bien
tri
thflc Bach khoa bien
tap
va xuat
ban. Ha Noi, 1998.
QUAN
Lt
KINH
T£
So