Ta
.
p ch´ı Tin ho
.
c v`a Diˆe
`
u khiˆe
’
n ho
.
c, T.22, S.3 (2006), 282—290
N
ˆ
ANG CAO CH
ˆ
A
´
T LU
.
O
.
.
NG A
’
NH TRONG K
˜
Y THU
ˆ
A
.
T THU

ˆ
E
´
N
D
ˆ
O
’
I DCT
NGUY
ˆ
E
˜
N V
˘
AN TA
’
O
1
, B
`
UI TH
ˆ
E
´
H
ˆ
O
`
NG

´
d˜a v`a dang du
.
o
.
.
c nghiˆen c´u
.
u theo hai xu hu
.
´o
.
ng ch´ınh
l`a tiˆe
´
p cˆa
.
n lˆen miˆe
`
n khˆong gian a
’
nh v`a tiˆe
´
p cˆa
.
n lˆen miˆe
`
n tˆa
`
n sˆo

i ra
.
c
(DWT - Discrete Wavelet Transform)
du
.
o
.
.
c su
.
’
du
.
ng phˆo
’
biˆe
´
n. Hˆa
`
u hˆe
´
t c´ac k˜y thuˆa
.
t thu
’
y vˆan su
.
’
du

a khˆo
´
i
DCT. Trong b`ai b´ao n`ay, ch´ung tˆoi
dˆe
`
xuˆa
´
t mˆo
.
t phu
.
o
.
ng ph´ap m´o
.
i lu
.
.
a cho
.
n c´ac hˆe
.
sˆo
´
thuˆo
.
c miˆe
`
n

d˜a du
.
o
.
.
c ca
’
i thiˆe
.
n
d´ang kˆe
’
, dˆo
`
ng th`o
.
i vˆa
˜
n gi˜u
.
nguyˆen
du
.
o
.
.
c t´ınh bˆe
`
n v˜u
.

n tu
.
’
rˆa
´
t ph´at triˆe
’
n nhu
.
hiˆe
.
n nay, viˆe
.
c ba
’
o vˆe
.
ba
’
n quyˆe
`
n
t´ac gia
’
dˆo
´
i v´o
.
i c´ac sa
’

y
vˆan nh˘a
`
m ba
’
o vˆe
.
quyˆe
`
n so
.
’
h˜u
.
u cu
’
a c´ac b´u
.
c a
’
nh sˆo
´
thˆong qua c´ac thˆong tin
du
.
o
.
.
c nh´ung trong
a

’
nh t´u
.
c l`a tiˆe
´
n h`anh kha
’
o s´at t´ın hiˆe
.
u v`a hˆe
.
thˆo
´
ng r`o
.
i ra
.
c mˆo
.
t c´ach tru
.
.
c tiˆe
´
p trˆen miˆe
`
n gi´a tri
.
r`o
.

nhiˆen. Sau
d´o, t`ım c´ach nh´ung c´ac thˆong tin ba
’
n quyˆe
`
n v`ao a
’
nh b˘a
`
ng c´ach
thay
dˆo
’
i c´ac gi´a tri
.
diˆe
’
m a
’
nh sao cho khˆong a
’
nh hu
.
o
.
’
ng nhiˆe
`
u
dˆe

.
ng tˆa
´
n cˆong c´o thˆe
’
c´o
dˆo
´
i v´o
.
i b´u
.
c a
’
nh
d˜a
nh´ung thu
’
y vˆan. Trong nhiˆe
`
u tru
.
`o
.
ng ho
.
.
p, c´ach kha
’
o s´at tru

’
n h`ınh cho c´ach tiˆe
´
p cˆa
.
n n`ay l`a
phu
.
o
.
ng ph´ap t´ach bit ´ıt quan tro
.
ng nhˆa
´
t (LSB - Least Significant Bit) [3].
N
ˆ
ANG CAO CH
ˆ
A
´
T LU
.
O
.
.
NG A
’
NH TRONG K
˜

thuˆa
.
t biˆe
´
n
dˆo
’
i. C´ac k˜y thuˆa
.
t biˆe
´
n dˆo
’
i n`ay l`am nhiˆe
.
m vu
.
chuyˆe
’
n miˆe
`
n biˆe
´
n sˆo
´
dˆo
.
c lˆa
.
p sang

i
v´o
.
i c´ac biˆe
´
n sˆo
´
m´o
.
i. Phu
.
o
.
ng ph´ap biˆe
´
n
dˆo
’
i n`ay c˜ung giˆo
´
ng nhu
.
phu
.
o
.
ng ph´ap
dˆo
’
i biˆe

`
ng c´ach thay dˆo
’
i c´ac hˆe
.
sˆo
´
biˆe
´
n dˆo
’
i trong
nh˜u
.
ng miˆe
`
n th´ıch ho
.
.
p
dˆe
’
da
’
m ba
’
o chˆa
´
t lu
.

’
n rˆa
´
t nhiˆe
`
u c´ac cˆong viˆe
.
c m`a ch´ung ta
g˘a
.
p pha
’
i khi d`ung phu
.
o
.
ng ph´ap kha
’
o s´at tru
.
.
c tiˆe
´
p trong miˆe
`
n biˆe
´
n sˆo
´
dˆo

´
n
dˆo
’
i du
.
o
.
.
c su
.
’
du
.
ng
rˆa
´
t phˆo
’
biˆe
´
n nhu
.
DCT, DFT (Discrete Fourier Transform) v`a DWT. Trong
d´o, k˜y thuˆa
.
t thu
’
y
vˆan su

i DCT c˜ung du
.
o
.
.
c d`ung trong chuˆa
’
n n´en a
’
nh JPEG, do
d´o k˜y thuˆa
.
t thu
’
y vˆan n`ay s˜e t˘ang
t´ınh bˆe
`
n v˜u
.
ng cu
’
a thu
’
y vˆan trong a
’
nh ch´u
.
a tru
.
´o

y vˆan v`ı nˆe
´
u nh´ung
v`ao miˆe
`
n tˆa
`
n sˆo
´
thˆa
´
p th`ı chˆa
´
t lu
.
o
.
.
ng cu
’
a a
’
nh ch´u
.
a thu
’
y vˆan s˜e bi
.
gia
’

.
`o
.
ng ch˘a
’
ng ha
.
n nhu
.
ph´ep n´en JPEG.
Trong [3, 5] c´ac t´ac gia
’
d˜a tr`ınh b`ay k˜y thuˆa
.
t nh´ung thu
’
y vˆan v`ao miˆe
`
n tˆa
`
n sˆo
´
gi˜u
.
a cu
’
a
khˆo
´
i biˆe

´
di
.
nh
ho˘a
.
c ngˆa
˜
u nhiˆen mˆo
.
t c˘a
.
p hai hˆe
.
sˆo
´
thuˆo
.
c miˆe
`
n tˆa
`
n sˆo
´
gi˜u
.
a rˆo
`
i tu`y theo bit thu
’

t nhiˆe
`
u hˆe
.
sˆo
´
s˜e bi
.
thay dˆo
’
i dˆe
’
tho
’
a m˜an diˆe
`
u kiˆe
.
n nh´ung dˆa
˜
n t´o
.
i chˆa
´
t lu
.
o
.
.
ng a

.
o
.
.
c gi´o
.
i thiˆe
.
u trong [3, 5] v`a
dˆe
`
xuˆa
´
t mˆo
.
t phu
.
o
.
ng ph´ap m´o
.
i cho
.
n
hˆe
.
sˆo
´
dˆe
’

AN SU
.
’
DU
.
NG PH
´
EP BI
ˆ
E
´
N
D
ˆ
O
’
I DCT
2.1. K˜y thuˆa
.
t thu
’
y vˆan su
.
’
du
.
ng biˆe
´
n
dˆo

.
u thu
’
y vˆan v`ao miˆe
`
n tˆa
`
n sˆo
´
gi˜u
.
a cu
’
a khˆo
´
i biˆe
´
n
dˆo
’
i DCT, k˜y thuˆa
.
t d˜a su
.
’
du
.
ng ph´ep biˆe
´
n

n mˆo
.
t c˘a
.
p
hai hˆe
.
sˆo
´
trong miˆe
`
n tˆa
`
n sˆo
´
gi˜u
.
a
F (u, v)
v`a
F (p, q)
dˆe
’
thu
.
.
c hiˆe
.
n qu´a tr`ınh nh´ung bit thu
’

a hai hˆe
.
sˆo
´
du
.
o
.
.
c cho
.
n luˆon l´o
.
n ho
.
n ho˘a
.
c b˘a
`
ng
k
(
k
l`a sˆo
´
tu
.
.
nhiˆen
du

’
y vˆan. C´ac khˆo
´
i DCT sau khi nh´ung
thu
’
y vˆan
du
.
o
.
.
c biˆe
´
n
dˆo
’
i b˘a
`
ng ph´ep biˆe
´
n dˆo
’
i ngu
.
o
.
.
c IDCT, rˆo
`

y vˆan
du
.
o
.
.
c thu
.
.
c hiˆe
.
n theo c´ac bu
.
´o
.
c:
do
.
c v`ao theo th´u
.
tu
.
.
khˆo
´
i a
’
nh
d˜a
nh´ung thu

vi
.
tr´ı
d˜a
284
NGUY
ˆ
E
˜
N V
˘
AN TA
’
O, B
`
UI TH
ˆ
E
´
H
ˆ
O
`
NG
cho
.
n trong qu´a tr`ınh nh´ung thu
’
y vˆan rˆo
`

o
.
.
c bit 1. Gh´ep c´ac bit
dˆe
’
du
.
o
.
.
c thu
’
y vˆan
dˆa
`
y du
’
.
Ch´ung tˆoi d˜a c`ai d˘a
.
t thuˆa
.
t to´an trˆen v`a thu
.
’
nghiˆe
.
m v´o
.

m,
dˆo
`
ng th`o
.
i t´ınh bˆe
`
n
v˜u
.
ng cu
’
a thu
’
y vˆan trong a
’
nh ch´u
.
a tru
.
´o
.
c c´ac tˆa
´
n cˆong la
.
i c`ang t˘ang.
Nhˆa
.
n x´et. Viˆe

lˆe
.
ch gi˜u
.
a hai hˆe
.
sˆo
´
cho
.
n l´o
.
n ho
.
n ho˘a
.
c b˘a
`
ng
k
l`a yˆe
´
u tˆo
´
quan tro
.
ng quyˆe
´
t di
.

a
k
ty
’
lˆe
.
nghi
.
ch v´o
.
i chˆa
´
t lu
.
o
.
.
ng a
’
nh sau khi nh´ung (t´ınh ˆa
’
n cu
’
a thu
’
y vˆan)
dˆo
`
ng th`o
.

ng.
Qua thu
.
’
nghiˆe
.
m v´o
.
i
k
= 50, thu
’
y vˆan nh´ung trong a
’
nh gˆo
´
c c´o dˆo
.
bˆe
`
n v˜u
.
ng rˆa
´
t cao tru
.
´o
.
c
tˆa

ng du
.
ng yˆeu cˆa
`
u cao vˆe
`
dˆo
.
bˆe
`
n v˜u
.
ng cu
’
a thu
’
y vˆan.
Trong k˜y thuˆa
.
t n`ay, viˆe
.
c cho
.
n c˘a
.
p hai hˆe
.
sˆo
´
F (u, v)

c thu
.
`o
.
ng xuyˆen pha
’
i thay
dˆo
’
i c´ac
hˆe
.
sˆo
´
d˜a cho
.
n dˆe
’
tho
’
a m˜an diˆe
`
u kiˆe
.
n nh´ung bit thu
’
y vˆan tu
.
o
.

’
n˘ang pha
’
i thay dˆo
’
i c´ac hˆe
.
sˆo
´
l`a ´ıt nhˆa
´
t m`a
vˆa
˜
n tho
’
a m˜an
diˆe
`
u kiˆe
.
n nh´ung bit thu
’
y vˆan tu
.
o
.
ng ´u
.
ng.

.
i nh˜u
.
ng ph´at hiˆe
.
n vˆe
`
kha
’
n˘ang c´ac hˆe
.
sˆo
´
du
.
o
.
.
c cho
.
n theo phu
.
o
.
ng ph´ap cu
’
a Shoemarker
thu
.
`o

t thuˆa
.
t to´an cho
.
n c˘a
.
p hˆe
.
sˆo
´
trong t`u
.
ng khˆo
´
i DCT, theo
d´o kha
’
n˘ang
pha
’
i biˆe
´
n
dˆo
’
i c˘a
.
p hˆe
.
sˆo

vˆan tru
.
´o
.
c c´ac tˆa
´
n cˆong lˆen a
’
nh ch´u
.
a thu
’
y vˆan.
Qu´a tr`ınh nh´ung thu
’
y vˆan
V`ao: A
’
nh gˆo
´
c
F
; thu
’
y vˆan l`a mˆo
.
t chuˆo
˜
i bit ho˘a
.

1) A
’
nh gˆo
´
c
F
du
.
o
.
.
c chia th`anh c´ac khˆo
´
i 8
×
8, mˆo
˜
i bit thu
’
y vˆan du
.
o
.
.
c nh´ung trong mˆo
.
t
khˆo
´
i.


.
3) X´ac di
.
nh
B

(u, v)
l`a phˆa
`
n tu
.
’
nho
’
nhˆa
´
t v`a
B

(p, q)
l`a phˆa
`
n tu
.
’
l´o
.
n nhˆa
´

.
u vi
.
tr´ı
(p, q)
v`ao biˆe
´
n max
v`a lu
.
u vi
.
tr´ı
(u, v)
v`ao biˆe
´
n min; ngu
.
o
.
.
c la
.
i nˆe
´
u bit cˆa
`
n nh´ung l`a bit 1 th`ı lu
.
u vi

.
.
nhiˆen
du
.
o
.
.
c cho
.
n tru
.
´o
.
c) th`ı tiˆe
´
n
h`anh thay
dˆo
’
i c´ac hˆe
.
sˆo
´
d˜a cho
.
n theo cˆong th´u
.
c:
B

Y V
ˆ
AN
285
6) Thu
.
.
c hiˆe
.
n ph´ep biˆe
´
n
dˆo
’
i ngu
.
o
.
.
c IDCT v´o
.
i khˆo
´
i
B

m´o
.
i, gh´ep c´ac khˆo
´

tr´ı max v`a min.
Nhˆa
.
n x´et
+ Ta
.
i c´ac bu
.
´o
.
c 3) v`a 4), qu´a tr`ınh nh´ung bit thu
’
y vˆan v`ao t`u
.
ng khˆo
´
i
B

luˆon tho
’
a t´ınh
chˆa
´
t: nˆe
´
u bit cˆa
`
n nh´ung l`a 0 th`ı
B

dˆo
.
lˆe
.
ch gi˜u
.
a hai hˆe
.
sˆo
´
du
.
o
.
.
c cho
.
n sau khi nh´ung tˆo
´
i thiˆe
’
u l`a
k
, dˆo
`
ng
th`o
.
i cˆong th´u
.

hai hˆe
.
sˆo
´
s˜e
dˆe
`
u du
.
o
.
.
c biˆe
´
n
dˆo
’
i t˘ang v`a gia
’
m mˆo
.
t lu
.
o
.
.
ng b˘a
`
ng
(k − d)/2

(k − d)
ho˘a
.
c chı
’
gia
’
m
B

(u, v)
di
(k − d)
nhu
.
ng nˆe
´
u l`am nhu
.
vˆa
.
y s˜e gˆay thay
dˆo
’
i l´o
.
n
dˆo
´
i v´o

.
.
ng thi
.
gi´ac cu
’
a a
’
nh ch´u
.
a thu
’
y vˆan.
Qu´a tr`ınh t´ach thu
’
y vˆan
V`ao: A
’
nh ch´u
.
a thu
’
y vˆan
F

(c´o thˆe
’
d˜a bi
.
tˆa

o
.
.
c chia th`anh c´ac khˆo
´
i 8
×
8.
2) Cho
.
n theo th´u
.
tu
.
.
khˆo
´
i a
’
nh
B

, thu
.
.
c hiˆe
.
n DCT(
B


B
trong biˆe
´
n max v`a min.
4) Nˆe
´
u
B(max) − B(min) > 0
th`ı lˆa
´
y bit 0, ngu
.
o
.
.
c la
.
i lˆa
´
y bit 1.
5) Gh´ep c´ac bit
dˆe
’
du
.
o
.
.
c thu
’

dˆe
´
n hˆe
.
sˆo
´
k
d˜a cho
.
n trong qu´a tr`ınh nh´ung thu
’
y vˆan.
+ Trong thuˆa
.
t to´an nh´ung, khˆo
´
i DCT sau khi nh´ung luˆon tho
’
a t´ınh chˆa
´
t hai hˆe
.
sˆo
´
du
.
o
.
.
c cho

´
t k`y c˜ung
c´o thˆe
’
d`o thu
’
y vˆan b˘a
`
ng c´ach
do
.
c v`ao c´ac khˆo
´
i DCT rˆo
`
i t`ım ra c˘a
.
p hˆe
.
sˆo
´
c´o dˆo
.
lˆe
.
ch cao nhˆa
´
t
trong khˆo
´

d˜a bˆo
.
c lˆo
.
kha
’
n˘ang dˆe
˜
d`ang ph´at hiˆe
.
n v`a loa
.
i
bo
’
thu
’
y vˆan trong a
’
nh ch´u
.
a do viˆe
.
c cho
.
n c˘a
.
p hˆe
.
sˆo

.
ch l´o
.
n nhˆa
´
t trong khˆo
´
i. Trong phˆa
`
n n`ay ch´ung tˆoi
du
.
a ra mˆo
.
t gia
’
i ph´ap bˆo
’
sung cho k˜y thuˆa
.
t nh´ung thu
’
y vˆan trong 2.2
dˆe
’
du
.
o
.
.

c
F
; thu
’
y vˆan l`a mˆo
.
t chuˆo
˜
i bit ho˘a
.
c a
’
nh nhi
.
phˆan d˜a chuyˆe
’
n sang chuˆo
˜
i bit.
Ra: A
’
nh
F

ch´u
.
a thu
’
y vˆan, kho´a
dˆe

.
o
.
.
c nh´ung trong mˆo
.
t
khˆo
´
i.
2) Cho
.
n mˆo
.
t khˆo
´
i a
’
nh chu
.
a nh´ung thu
’
y vˆan
B
, thu
.
.
c hiˆe
.
n DCT(

`
NG
3) Go
.
i
MID
l`a d˜ay 22 phˆa
`
n tu
.
’
c´ac hˆe
.
sˆo
´
thuˆo
.
c miˆe
`
n tˆa
`
n sˆo
´
gi˜u
.
a cu
’
a
B


.
lˆe
.
ch gi˜u
.
a
MID(i)
v`a
MID(j)
DM(i, j) = |MID(i) − MID(j)|.
- Go
.
i
T K
l`a d˜ay gˆo
`
m
t
phˆa
`
n tu
.
’
trong
DM
c´o gi´a tri
.
 k
(
k

´
u
t = 0
th`ı thu
.
.
c hiˆe
.
n bu
.
´o
.
c 4), ngu
.
o
.
.
c la
.
i cho
.
n ngˆa
˜
u nhiˆen mˆo
.
t sˆo
´
tu
.
.

T K(vt)
. D˘a
.
t
B

(u, v)
l`a phˆa
`
n tu
.
’
nho
’
ho
.
n trong c˘a
.
p hˆe
.
sˆo
´
,
B

(p, q)
l`a phˆa
`
n tu
.

B

(u, v)
l`a phˆa
`
n tu
.
’
nho
’
nhˆa
´
t v`a
B

(p, q)
l`a phˆa
`
n tu
.
’
l´o
.
n nhˆa
´
t trong miˆe
`
n tˆa
`
n

d˜a cho
.
n theo cˆong
th´u
.
c:
B

(p, q) = B

(p, q) + (k −d)/2,
B

(u, v) = B

(u, v) − (k −d)/2.
5) Nˆe
´
u bit thu
’
y vˆan cˆa
`
n nh´ung v`ao khˆo
´
i hiˆe
.
n ta
.
i l`a bit 0 th`ı lu
.

n nh´ung l`a bit 1 th`ı lu
.
u vi
.
tr´ı
(u, v)
v`ao biˆe
´
n max dˆo
`
ng th`o
.
i lu
.
u vi
.
tr´ı
(p, q)
v`ao biˆe
´
n min.
6) Thu
.
.
c hiˆe
.
n ph´ep biˆe
´
n
dˆo

’
nh
d˜a nh´ung thu
’
y vˆan
F

. Kh´oa dˆe
’
t´ach thu
’
y vˆan l`a c´ac biˆe
´
n lu
.
u vi
.
tr´ı max v`a min.
Qu´a tr`ınh t´ach thu
’
y vˆan
Du
.
o
.
.
c thu
.
.
c hiˆe

ch nh˘a
`
m t´ınh gi´a tri
.
dˆo
.
lˆe
.
ch gi˜u
.
a c´ac c˘a
.
p hˆe
.
sˆo
´
thuˆo
.
c miˆe
`
n tˆa
`
n sˆo
´
gi˜u
.
a cu
’
a khˆo
´

.
n ra nh˜u
.
ng
c˘a
.
p hˆe
.
sˆo
´
tho
’
a m˜an
diˆe
`
u kiˆe
.
n nh´ung c´o thˆe
’
du
.
o
.
.
c su
.
’
du
.
ng.

buˆo
.
c pha
’
i thay
dˆo
’
i hˆe
.
sˆo
´
. Tru
.
`o
.
ng ho
.
.
p n`ay thu
.
.
c hiˆe
.
n nhu
.
trong 2.2.
+ Trong tru
.
`o
.

.
t trong 2.3
du
.
a ra thuˆa
.
t to´an cho
.
n ngˆa
˜
u nhiˆen mˆo
.
t c˘a
.
p
dˆe
’
ghi nhˆa
.
n v`a su
.
’
du
.
ng l`am
kho´a cho qu´a tr`ınh t´ach thu
’
y vˆan.
Diˆe
`

C NGHI
ˆ
E
.
M
Ch´ung tˆoi
d˜a c`ai d˘a
.
t thuˆa
.
t to´an cu
’
a Shoemarker v`a thuˆa
.
t to´an ca
’
i tiˆe
´
n do ch´ung tˆoi dˆe
`
xuˆa
´
t trong Mu
.
c 2.2 v`a Mu
.
c 2.3 b˘a
`
ng Matlab 7.01 v´o
.

.
t cu
’
a Shoemarker, ch´ung tˆoi thu
.
.
c hiˆe
.
n b˘a
`
ng c´ach cho
.
n cˆo
´
di
.
nh mˆo
.
t sˆo
´
c˘a
.
p hˆe
.
sˆo
´
kh´ac nhau thuˆo
.
c miˆe
`

´
p, c´ac vi
.
tr´ı (4,1) v`a (2,3).
N
ˆ
ANG CAO CH
ˆ
A
´
T LU
.
O
.
.
NG A
’
NH TRONG K
˜
Y THU
ˆ
A
.
T THU
’
Y V
ˆ
AN
287
(B) Ca

n tˆa
`
n sˆo
´
thˆa
´
p, hˆe
.
sˆo
´
c`on la
.
i gˆa
`
n miˆe
`
n tˆa
`
n sˆo
´
cao, vi
.
tr´ı (4,1) v`a
(3,5).
Chˆa
´
t lu
.
o
.

’
nh ch´u
.
a thu
’
y vˆan
F

c`ung c´o k´ıch thu
.
´o
.
c
m×n
theo cˆong th´u
.
c:
P SNR = 20 log
10

max(F )
√
MSE

,
trong d´o:
MSE =
1
m×n
m

o
.
ng tu
.
.
SR
(Similitary Ratio) gi˜u
.
a thu
’
y vˆan gˆo
´
c
W
v`a thu
’
y vˆan t´ach du
.
o
.
.
c
W

theo cˆong th´u
.
c:
SR = S/(S + D)
; trong d´o,
S

.
t a
’
nh gˆo
´
c, c`ung mˆo
.
t
a
’
nh thu
’
y vˆan v`a c`ung c´ac lu
.
.
a cho
.
n vˆe
`
hˆe
.
sˆo
´
k
. Chˆa
´
t lu
.
o
.

´
n
dˆo
’
i) v`a chˆa
´
t
lu
.
o
.
.
ng thu
’
y vˆan t´ach
du
.
o
.
.
c t`u
.
a
’
nh ch´u
.
a
d˜a qua mˆo
.
t sˆo

k = 50;
(e)
k = 50;
P SNR = 32.064 P SNR = 46.293
(b) (d)
SR = 1.0
(f)
SR = 1.0
H`ınh 1. (a) A
’
nh gˆo
´
c 512
×
512; (b) Thu
’
y vˆan gˆo
´
c 64
×
64;
(c) A
’
nh
d˜a nh´ung thu
’
y vˆan theo Shoemarker; (d) Thu
’
y vˆan t´ach du
.

Ba
’
ng 1 v`a H`ınh 2 cho thˆa
´
y, ´u
.
ng v´o
.
i hˆe
.
sˆo
´
k
du
.
o
.
.
c cho
.
n trong khoa
’
ng t`u
.
6
dˆe
´
n 50, gi´a tri
.
P SNR

t c´o gi´a tri
.
cao ho
.
n h˘a
’
n (t`u
.
88
dˆe
´
n 46). Diˆe
`
u d´o
288
NGUY
ˆ
E
˜
N V
˘
AN TA
’
O, B
`
UI TH
ˆ
E
´
H

y vˆan su
.
’
du
.
ng phu
.
o
.
ng ph´ap
lu
.
.
a cho
.
n do ch´ung tˆoi
dˆe
`
xuˆa
´
t da
’
m ba
’
o chˆa
´
t lu
.
o
.

di
.
nh c˘a
.
p hˆe
.
sˆo
´
cu
’
a Shoemarker.
Ba
’
ng 1. Chˆa
´
t lu
.
o
.
.
ng a
’
nh sau khi nh´ung thu
’
y vˆan
30
40
50
60
70

.
tˆa
´
n cˆong bo
.
’
i c´ac ph´ep biˆe
´
n
dˆo
’
i a
’
nh du
.
o
.
.
c
dem t´ach
lˆa
´
y thu
’
y vˆan, so s´anh thu
’
y vˆan t´ach
du
.
o

y vˆan t´ach du
.
o
.
.
c tr`ung kh´o
.
p v´o
.
i thu
’
y vˆan gˆo
´
c (
SR
=1,0)
tru
.
´o
.
c c´ac tˆa
´
n cˆong JPEG
Q = 75
, Adding Gaussian Noise 0.001 v`a Sharpening. Dˆo
´
i v´o
.
i c´ac
tˆa

ˆ
A
´
T LU
.
O
.
.
NG A
’
NH TRONG K
˜
Y THU
ˆ
A
.
T THU
’
Y V
ˆ
AN
289
vˆan t´ach du
.
o
.
.
c t`u
.
a

.
o
.
.
c t`u
.
a
’
nh chu
’
dˆe
`
u c´o thˆe
’
nhˆa
.
n da
.
ng
du
.
o
.
.
c mˆo
.
t c´ach r˜o r`ang.
Ba
’
ng 2. T´ınh bˆe

.
tˆa
´
n cˆong theo phu
.
o
.
ng ph´ap m´o
.
i
290
NGUY
ˆ
E
˜
N V
˘
AN TA
’
O, B
`
UI TH
ˆ
E
´
H
ˆ
O
`
NG

´
v´o
.
i k˜y
thuˆa
.
t nh´ung thu
’
y vˆan trong miˆe
`
n tˆa
`
n sˆo
´
gi˜u
.
a cu
’
a ph´ep biˆe
´
n
dˆo
’
i DCT; c`ai d˘a
.
t thu
.
’
nghiˆe
.

gˆa
`
n
dˆay cu
’
a Chris Shoemarker.
Trˆen phu
.
o
.
ng diˆe
.
n l´y thuyˆe
´
t, phu
.
o
.
ng ph´ap
du
.
o
.
.
c
dˆe
`
xuˆa
´
t d˜a ha

.
.
c cho
.
n trong miˆe
`
n tˆa
`
n sˆo
´
,
diˆe
`
u d´o d˜a l`am t˘ang d´ang kˆe
’
chˆa
´
t lu
.
o
.
.
ng
a
’
nh sau khi nh´ung thu
’
y vˆan so v´o
.
i c´ac phu

bˆe
`
n v˜u
.
ng cu
’
a thu
’
y vˆan ngang
nhau nhu
.
ng chˆa
´
t lu
.
o
.
.
ng cu
’
a a
’
nh sau khi nh´ung thu
’
y vˆan cu
’
a ch´ung tˆoi tˆo
´
t ho
.

.
i bo
’
thu
’
y vˆan.
Ha
.
n chˆe
´
duy nhˆa
´
t cu
’
a k˜y thuˆa
.
t m´o
.
i n`ay l`a qu´a tr`ınh nh´ung thu
’
y vˆan s˜e chˆa
.
m do viˆe
.
c
pha
’
i x´ac
di
.

.
ch
DM
, cho
.
n ngˆa
˜
u nhiˆen mˆo
.
t c˘a
.
p hˆe
.
sˆo
´
trong c´ac c˘a
.
p tho
’
a m˜an diˆe
`
u kiˆe
.
n nh´ung,
dˆo
`
ng th`o
.
i cˆa
`

[1] R. Liu, T. Tan, An SVD - based watermarking scheme for protecting rightful ownership,
IEEE Transaction on Multimedia 4 (2002) 121—128.
[2] C. Lu, S. Huang, C. Sze, H. Liao, Coctail watermarking for digital image protection,
IEEE Transaction on Multimedia 2 (2000) 209—224.
[3] Chris Shoemarker, A Survey of Techniques for Digital Watermarking, Independent Study
EER-290, Prof Rudko, Spring 2002.
[4] J. K. Su, B. Girod, Power spectrum condition for energy efficient watermarking, IEEE
Transaction on Multimedia 4 (2002) 551—559.
[5] Nguyˆe
˜
n Xuˆan Huy, B`ui Thˆe
´
Hˆo
`
ng, Trˆa
`
n Quˆo
´
c D˜ung, K˜y thuˆa
.
t thu
’
y vˆan sˆo
´
trong ´u
.
ng
du
.
ng ph´at hiˆe

a
cˆong nghˆe
.
thˆong tin v`a truyˆe
`
n thˆong, 2004, NXB Khoa ho
.
c k˜y thuˆa
.
t.
[6] Lˆe Tiˆe
´
n Thu
.
`o
.
ng, Nguyˆe
˜
n Thanh Tuˆa
´
n, Gia
’
i ph´ap hiˆe
.
u qua
’
d`ung k˜y thuˆa
.
t watermarking
cho ´u

i sau su
.
’
a ng`ay 17 -7 - 2006