Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
LỜI NÓI ĐẦU
Ngày nay trong xu thế toàn cầu hóa và khu vực hóa, sự cạnh tranh
ngày càng gay gắt và khốc liệt, nó không chỉ dừng lại ở một ngành một quốc gia
mà bao trùm toàn thế giới. Trong sự cạnh tranh này đồng thời tồn tại những rủi
ro, những nguy cơ cũng như những thuận lợi và cơ hội cho mọi doanh nghiệp tổ
chức.
Để khẳng định vị trí của mình các doanh nghiệp phải có một nguồn lực
vững chắc nó không chỉ là máy móc công nghệ hiện đại hay số vốn lớn mà cái
chính quyết định đến sự thành công hay thất bại của doanh nghiệp đó là nguồn
lực con người. Chính vì vậy mà các doanh nghiệp trong nước cũng như nước
ngoài luôn chú trọng khâu tuyển mộ, tuyển chọn bởi nó giúp cho doanh nghiệp
có được một nguồn lực như mong muốn.
Là đơn vị cổ phần hóa đầu tiên của ngành xây dựng Nam Định, công
ty cổ phần xây dựng đô thị đã dần đứng vững trên thị trường trong và ngoài tỉnh.
Công ty đã nhận thức rõ được tầm quan trọng của quá trình tuyển mộ, tuyển
chọn tuy nhiên công tác này chưa được thực hiện một cách chuyên nghiệp và có
hệ thống. Nó còn tồn tại nhiều bất cập vì vậy trong thời gian thực tập tại công ty
dưới sự giúp đỡ của phòng tổ chức hành chính và sự hướng dẫn tận tình của cô
giáo PGS. TS Trần Thị Thu tôi đã chọn đề tài: “Một số giải pháp nhằm hoàn
thiện công tác tuyển mộ, tuyển chọn lao động tại công ty cổ phần xây dựng
đô thị ” làm chuyên đề thực tập tốt nghiệp của mình.
Qua đề tài này tôi muốn nghiên cứu thực trạng công tác tuyển mộ,
tuyển chọn của công ty từ đó tìm ra những hạn chế còn tồn tại và có các giải
pháp phù hợp để giải quyết tình trạng đó. Dựa trên việc tổng hợp, nghiên cứu tài
1
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
liệu giáo trình, quan sát điều tra, thống kê số liệu về thực trạng công tác tuyển
mộ tuyển chọn của công ty và các mô hình của công ty khác. Từ đó phân tích so
sánh để tìm ra những điểm bất hợp lý và có những biện pháp khắc phục.
Chuyên đề được thực hiện với các phần nội dung như sau:
(1) (2): ThS Nguyễn Vân Điềm & PGS. TS. Nguyễn Ngọc Quân: Giáo trình quản trị nhân
lực- Nhà XB Lao động-Xã hội, Hà Nội 2004 tr 95,tr 108
3
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
thất bại của tổ chức. Chính vì thế mà quá trình xây dựng các chiến lược nguồn
nhân lực và thiết lập các chương trình để thực hiện các chiến lược nguồn nhân
lực đó được các tổ chức doanh nghiệp rất quan tâm. Do vậy mà quá trình kế
hoạch hóa nguồn nhân lực giúp cho tổ chức đạt được mục tiêu công việc và điều
hòa các hoạt động của nguồn nhân lực trong tổ chức.
Kế hoạch hóa nguồn nhân lực gồm ước lượng số người có trình độ phù
hợp với nhiệm vụ đặt ra và số người sẽ làm việc cho tổ chức, lựa chọn các giải
pháp cân đối cung cầu nhân lực từ đó có kế hoạch tuyển mổ tuyển chọn phù hợp.
Kế hoạch hóa nguồn nhân lực phải xuất phát từ kế hoạch sản xuất kinh doanh,
gắn với kế hoạch sản xuất kinh doanh và phục vụ kế hoạch sản xuất kinh doanh
của tổ chức.
1.2.1.2: Phân tích công việc
Phân tích công việc là quá trình thu thập các tư liệu và đánh giá một cách có
hệ thống các thông tin quan trọng có liên quan đến các công việc cụ thể trong tổ
chức nhằm làm rõ bản chất của từng công việc
Phân tích công việc giúp cho người quản lý xác định được các kỳ vọng của
mình với người lao động, làm cho họ hiểu được các kỳ vọng đó và hiểu được các
nhiệm vụ nghĩa vụ trách nhiệm của mình trong công việc. Từ đó người quản lý
có quyết định tuyển mộ, tuyển chọn đúng đắn có hiệu quả dựa trên các tiêu thức
có liên quan đến công việc chứ không phải dựa trên những tiêu chuẩn mơ hồ và
mang tính chủ quan.
Nội dung phân tích công việc được thể hiện qua:
- Bản mô tả công việc: nhằm giải thích về nhiệm vụ trách nhiệm, điều kiện
làm việc và những vấn đề có liên quan đến một công việc cụ thể.
4
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
ty mà áp dụng cho phù hợp.
Nếu các giải pháp đó vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu nhân lực thì công ty
tiến hành tuyển mộ:
Sơ đồ quy trình tuyển mộ
Công tác tuyển mộ nhân lực chịu tác động của các yếu tố:
+ Yếu tố thuộc về tổ chức: như uy tín của công ty, quảng cáo và các mối
quan hệ xã hội, …
6
Kế hoạch hóa nhân lực
Các giải pháp khác
Tuyển mộ
Nguồn bên trong Nguồn bên ngoài
Phương pháp bên trong Phương pháp bên ngoài
Người được tuyển dụng
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
+ Yếu tố thuộc về môi trường: như các điều kiện về thị trường lao động, sự
cạnh tranh của các doanh nghiệp khác, các xu hướng kinh tế,…
Trước khi tiến hành tuyển mộ công ty cần xác định xem cần tuyển mộ bao nhiêu
người cho từng vị trí, và phải xác định được các tỷ lệ sàng lọc một cách chính
xác và hợp lý.
⇒ Có 2 nguồn để tuyển mộ đó là:
* Nguồn tuyển mộ bên trong: là những người đang làm trong doanh nghiệp.
- Phương pháp tuyển: gồm có 3 phương pháp
+ Sử dụng bản thông báo tuyển người
+ Sử dụng sự giới thiệu của công nhân viên
+ Phương pháp sử dụng hệ thống thông tin nguồn nhân lực
Đối với nguồn tuyển mộ bên trong: đây là những người đã quen với công
giảm chi phí và thời gian.
1.2.3: Tuyển chọn: Khi quá trình tuyển mộ kết thúc công ty tiến hành tuyển chọn
lao động
8
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
Sơ đồ quy trình tuyển chọn
Bước đầu tiên trong quá trình tuyển chọn là tiếp đón ban đầu và phỏng vấn
sơ bộ đây là bước gặp chính thức giữa nhà tuyển dụng và ứng viên để tìm ra
những cá nhân có tố chất và khả năng phù hợp với công việc. Những ứng viên đủ
điều kiện nộp hồ sơ sẽ được nhân viên phòng nhân sự phân loại sàng lọc để so
sánh thông tin trong các hồ sơ với nhau so với công việc đặt ra để lựa chọn
những hồ sơ có chất lượng. Ứng viên được chọn sẽ được công ty chuyển sang
bước tiếp theo là thực hiện trắc nghiệm và phỏng vấn sơ bộ. Bước này giúp cho
các nhà tuyển chọn nắm được các tố chất tâm lý, những khả năng kỹ năng và các
khả năng đặc biệt khác của các úng viên và nó cũng nhằm mục đích để đề cao
9
Tiếp đón ban đầu và phỏng vấn sơbộ
Sàng lọc qua đơn xin việc
Thực hiện trắc nghiệm + phỏng vấn
tuyển chọn
Khám sức khỏe + Thẩm tra lại các
thông tin
Phỏng vấn bởi người lãnh đạo trực
tiếp
Tham quan công việc + ra quyết định
tuyển chọn
Người
được
tuyển
dụng
người vào làm việc không được kiểm tra đánh giá một cách chính xác thì rất dễ
xảy ra tình trạng người lao động được bố trí vào những vị trí không phù hợp với
khả năng trình độ của họ từ đó ảnh hưởng đến năng suất lao động, hiệu quả công
việc và uy tín của công ty.
Qua những điều trên có thể khẳng định rằng tuyển mộ tuyển chọn là một khâu
không thể thiếu của bất kỳ một doanh nghiệp nào. Đặc biệt trong thời đại ngày
nay trước sự cạnh tranh gay gắt về nguồn lực con người thì công tác tuyển mộ
tuyển chọn càng phải chú trọng và quan tâm hơn.
11
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
CHƯƠNG 2
PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG CÔNG TÁC TUYỂN MỘ,
TUYỂN CHỌN NHÂN LỰC TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN XÂY DỰNG ĐÔ THỊ
2.1: Các đặc điểm của Công ty có ảnh hưởng đến công tác tuyển mộ tuyển
chọn nhân lực
2.1.1: Quá trình hình thành và phát triển của Công ty:
Công ty cổ phần xây dựng đô thị Nam Định được thành lập theo Quyết
định số 1640/2001/QĐ-UB ngày 10/08/2001 của UBND Tỉnh Nam Định chuyển
từ doanh nghiệp Nhà nước. Công ty có giấy phép kinh doanh xây dựng các công
trình: Dân dụng, giao thông, thuỷ lợi, văn hoá, xây lắp điện, xử lý nền móng, sản
xuất bê tông thương phẩm và bê thông đúc sẵn , đầu tư các công trình hạ tầng và
kinh doanh bất động sản, nuôi trồng thuỷ hải sản, hoa cây cảnh….
Công ty có bề dầy truyền thống kinh nghiệm hơn 40 năm thi công các công
trình, có đội ngũ cán bộ và công nhân kỹ thuật lành nghề, được trang bị đồng bộ
nhiều chủng loại xe, máy, thi công đa dạng tiên tiến, đảm bảo các yêu cầu kỹ
thuật, chất lượng an toàn, có nhà máy bê tông rung ép và bê tông thương phẩm,
công nghệ mới, có bãi vật liệu….Công ty có năng lực tài chính đáp ứng các công
trình nhận thầu, có hệ thống quản lý chất lượng phù hợp với hoạt động thi công,
có cán bộ chỉ huy và phụ trách kỹ thuật đáp ứng của công tác xây lắp, là đơn vị cổ
phần hoá đầu tiên của ngành xây dựng Nam Định, đã thi công nhiều công trình
TỔ CHỨC THI CÔNG
XÂY DỰNG CÔNG
TRÌNH
THÀNH
PHẨM
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
bằng xây dựng. Thiết kế quy mô công trình sao cho phù hợp với từng loại
công trình xây dựng.
- Lập dự toán giá trị công trình xây dựng: Sau khi có hồ sơ khảo sát
thiết kế tiến hành bóc tách chi tiết khối lượng từng loại công việc xây dựng
của công trình. Căn cứ vào định mức dự toán công trình, đơn giá xây dựng và
thông báo giá của tất cả các loại vật tư liên quan đến công tác thi công công
trình để lập dự toán giá trị công trình. Dự toán giá trị công trình xây dựng nó
bao gồm tất cả các chi phí: Chi phí xây dựng ( chi phí nguyên vật liệu, chi phí
nhân công, máy móc thiết bị, thuế,…); chi phí quản lý dự án, chi phí tư vấn
đầu tư xây dựng ( chi phí khảo sát, thiết kế lập báo cáo kinh tế kỹ thuật, chi
phí thẩm tra thiết kế, chi phí thẩm tra dự thầu, chi phí lập hồ sơ dự thầu và
đánh giá hồ sơ dự thầu và một số chi phí khác)
- Tổ chức thi công xây dựng công trình: Sau khi tiến hành khảo sát
thiết kế và lập dự toán giá trị công trình, công ty tiến hành tổ chức thi công
xây dựng bao gồm lập kế hoạch tiến độ công trình, tập kết nguyên vật liệu và
bố trí nhân công hợp lý.
- Thành phẩm đó là sản phẩm cuối cùng đã được công ty tiến hành
kiểm tra và nghiệm thu chặt chẽ.
2.1.3: Sơ đồ tổ chức bộ máy và chức năng nhiệm vụ các phòng ban
2.1.3.1 Sơ đổ tổ chức bộ máy:
14
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
15
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
* Phòng tổ chức hành chính:
Có nhiệm vụ tham mưu cho giám đốc, theo dõi và tổ chức về việc quản lý
lao động, quản lý moị chế độ như: Tiền lương, thưởng, tuyển dụng… , theo đúng
chế độ, quy định điều hành của nhà nước.
* Phòng kế hoạch kỹ thuật: vừa có chức năng quản lý kế hoạch vừa có chức năng
quản lý kỹ thuật.
- Quản lý kế hoạch:
+ Xây dựng kế hoạch sản xuất hằng năm, kế hoạch dài hạn và tổng hợp
kế hoạch sản xuất kinh doanh toàn công ty. Báo cáo tình hình thực hiện kế hoạch
sản xuất kinh doanh hàng tháng.
+ Xây dựng đơn giá, định mức, chỉ tiêu kinh tế kỹ thuật cho từng bộ phận
trong công ty.
+ Làm tham mưu cho giám đốc và hội đồng quản trị trong lĩnh vực kế
hoạch sản xuất và kinh doanh hợp lý có hiệu quả nhất.
+ Thu thập, xử lý thông tin và xác định nhu cầu của thị trường về xây
dựng.
+ Nghiên cứu hồ sơ mời thầu, lập hồ sơ đấu thầu.
+ Tham gia xây dựng dự án đầu tư phát triển của công ty.
- Quản lý kỹ thuật:
+ Quản lý và kiểm tra, hướng dẫn các đơn vị thực hiện quy trình kỹ thuật,
nhiệm vụ thiết kế lập dự toán theo các hợp đồng kinh tế đã ký kết.
17
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
+ Nghiên cứu để nâng cao chất lượng phục vụ, quản lý các định mức kỹ
thuật, định mức tiêu hao vật tư nguyên vật liệu phục vụ cho sản xuất.
+ Quản lý chất lượng nghiệm thu các công trình, tổ chức bảo dưỡng, sửa
chữa các thiết bị phương tiện theo định kỳ.
+ Đề xuất các giải pháp kỹ thuật và cải tiến kỹ thuật nâng cao năng suất
chất lượng.
+ Xác nhận khối lượng thi công, kiểm tra và lập các thủ tục thanh quyết
Trung cấp 5 1,35 4 1 4 3
Công nhân kỹ
thuật
317 85,68 253 64 155 162
Tổng 370 100 295 75 184 186
(Nguồn: Hồ sơ năng lực – Phòng tổ chức hành chính – Công ty cổ phần xây
dựng đô thị)
Ngoài ra công ty còn ký các hợp đồng lao động ngắn hạn <3 tháng tùy theo số
lượng công trình, và chủ yếu là lao động sở tại.
- Theo số liệu trên thì lao động có trình độ Đại học và trên đại học là
38 người chiếm 10.28% . Hệ Cao đẳng và Trung cấp là 15 người chiếm 4.05% .
Công nhân kỹ thuật là 317 người chiếm 85.67% . Như vậy công ty sử dụng chủ
yếu là Công nhân kỹ thuật làm lực lượng nòng cốt cho sản xuất.
- Về cơ cấu lao động của công ty số lượng nam trong công ty chiếm 79.7%
( 295 người ) tỷ lệ này là điều kiện thuận lợi cho việc thi công xây dựng các công
19
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
trình và giám sát thi công. Đặc biệt công tác giám sát quản lý xây dựng các công
trình ngoại phạm vi địa phương.
- Về độ tuổi: nhìn chung lao động trẻ, độ tuổi dưới 30 chiếm 50.3% đó là
thế mạnh bởi lớp trẻ năng động, nhiệt tình, tiếp thu nhanh tiến bộ khoa học. Số
lao động ≥30 tuổi chiếm 49.7% là những người có kinh nghiệm trong công việc,
đây là sự kết hợp hài hòa giữa 2 độ tuổi giúp cho lực lượng lao động không
ngừng phát huy tính tự chủ sáng tạo trong công việc và tạo dựng uy tín cho công
ty.
2.1.5: Số lượng và cơ cấu máy móc thiết bị của Công ty:
Máy móc thiết bị là một yếu tố thiết yếu vô cùng quan trọng trong
việc nâng cao khả năng cạnh tranh, chiếm lĩnh thị trường của bất kỳ một công ty
doanh nghiệp nào. Để đảm bảo tiến độ thi công các công trình, công ty cổ phần
Xe ôtô vận tải các loại 15 1988-1995 15 110-160T
Xe con 4-7 chỗ 04 2002-2004 04
Xe xúc lật 1.5m2 Komatsu WA
150
01 2003 01
Ô tô chở bê tông loại 3-6 m3 05 2004 05
Xe bơm BTH=32m3 01 2005 01
Máy nén khí Diezen 03 2006 03
Máy ly tâm ống cống 03 2005 03
Tổ hợp máy rung cấu kiện 04 2006 04
Cẩu trục tự hành 05 2004 05
Máy đầm cóc động cơ xăng 05 2005 05
Máy hàn điện 05 2006 05
Máy thủy kinh vĩ+ thủy bình 05 2006 05
Máy bơm 05 2006 05
Máy gia công mộc 05 2004 05 1,15-7,5KW
Máy cắt uấn kim loại
-Cắt uấn thép tròn 05 2005 05 1,5KW
- Cắt uấn thép hình 06 2004 06 1,1KW
Máy phát điện 05 2003 05
ơ
21
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
(Nguồn: Hồ sơ năng lực – Phòng tổ chức hành chính – Công ty cổ phần xây
dựng đô thị)
Ngoài ra công ty còn có một số thiết bị máy móc khác và hệ thống dàn giáo,
ván khuân gỗ, ván khuân định hình bằng thép, các thiết bị máy móc bằng tay,…
đáp ứng đầy đủ trong quá trình thi công. Tuy nhiên vẫn còn có những máy móc
lạc hậu đã quá cũ công ty cần thay thế bằng những máy móc thiết bị mới để nâng
cao năng suất và đảm bảo an toàn cho người lao động.
1.585,72
0
105,97
1780,7
02
106,3
2
Lợi nhận
135,168 154,088 172,035 18,920 114,0 17,947
111,6
5
Nộp ngân sách
707,473
1.072,49
6
1.205,216 365,023 151,6 132,72 112,4
Tổngquỹ lương
347,124 367,984 385,973 20,86 106 17,99
104,8
9
Thu nhập bình
quân
1,1 1,35 1,5 0,25 122,7 0,15 111
(Nguồn: Hồ sơ năng lực – Phòng tổ chức hành chính – Công ty cổ phần xây dựng
đô thị )
Qua biểu trên ta thấy:
22
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
- Về doanh thu: Năm 2005 tổng doanh thu đạt 26.701,848 triệu đồng,
năm 2006 tăng so với 2005 là 1604,640 triệu đồng hay tăng 106,01%, năm 2007
nước.Vì vậy cũng giống như các công ty khác công ty cổ phần xây dựng đô thị
đang đứng trước sự cạnh tranh khốc liệt, điều đó đòi hỏi công ty phải cố gắng
nhiều hơn nữa, phải có những chiến lược quyết định giúp công ty có thể tồn tại
và phát triển.
- Cung cầu lao động: Công ty được đặt tại thành phố Nam Định đây là
trung tâm văn hóa xã hội của toàn tỉnh, nó là nơi tập trung nhiều lao động nhất
trong tỉnh, tuy nhiên số lao động có trình độ tay nghề chiếm tỷ lệ không cao mà
chủ yếu là lao động phổ thông. Vì thế nhiều khi công ty muốn cần tuyển lao
động cho các vị trí quan trọng hầu như không đáp ứng được yêu cầu đặt ra.
- Khoa học kỹ thuật ngày càng phát triển, máy móc ngày càng hiện đại nên
rất cần những lao động có trình độ để có thể vận hành được máy móc. Tuy
nhiên hiện nay chúng ta còn chịu nhiều ảnh hưởng của quan niệm cũ thích con
em mình học tại các trường đại học, cao đẳng ít chú ý tới các trường dạy nghề,
do vậy đã xảy ra tình trạng thừa thầy thiếu thợ. Mặt khác đội ngũ kỹ sư và lao
động có trình độ tay nghề cao chủ yếu tập trung tại các thành phố lớn như Hà
Nội, thành phố Hồ Chí Minh nên tại các thành phố nhỏ như Nam Định thì số lao
động này ngày càng khan hiếm hơn.
24
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
- Mức lương của công ty nhìn chung tương đối thấp, các chế độ thăng tiến
chưa được rõ ràng nhiều khi việc đề bạt do ý kiến chủ quan của chủ tịch hội
đồng quản trị, dẫn tới tình trạng so sánh với các công ty khác vì thế nó không
khuyến khích được nhiều người muốn vào làm việc.
- Do là một công ty mới được chuyển từ doanh nghiệp nhà nước nên công
tác tuyển dụng vẫn chịu ảnh hưởng nhiều của cơ chế cũ, vấn đề tiêu cực vẫn xảy
ra nó làm ảnh hưởng tới chất lượng của quá trình tuyển dụng như tuyển những
lao động không có khả năng vào làm việc từ đó ảnh hưởng đến chất lượng công
việc, uy tín của công ty và tạo điều kiện cho các công ty khác nhận được những
nhân tài thực sự.
- Hàng năm căn cứ vào yêu cầu công tác và yêu cầu về quy mô sản xuất