I. KIẾN THỨC CƠ BẢN
Một bài văn phải là một chỉnh thể về hình thức và nội dung bao gồm kiến thức, các bước lập luận… Khi
viết một bài văn nghị luận cần phải kết hợp nhiều thao tác nghị luận như so sánh, phân tích, chứng minh,
giải thích, bình luận, suy luận…
II. RÈN KĨ NĂNG
1. Luận điểm và các thao tác nghị luận được sử dụng trong các ví dụ
a)
Luận điểm: Tinh thần đoàn kết của người Việt Nam
Thao tác nghị luận chính: so sánh và chứng minh.
b)
Luận điểm: Người Việt Nam cần đổi mới
Thao tác nghị luận chính: so sánh và phân tích.
c)
Luận điểm: Bóng trăng trong thơ Hồ Xuân Hương.
Thao tác nghị luận chính: chứng minh và suy luận.
d)
Luận điểm: Cần cù bù khả năng.
Thao tác nghị luận chính:giải thích.
e)
Luận điểm: Cái mới bao giờ cũng chiến thắng cái cũ.
Thao tác nghị luận chính: giải thích và chứng minh.
2. Kết hợp các thao tác nghị luận thích hợp (phân tích, so sánh, giải thích, chứng minh, quy nạp,
diễn dịch…) để viết đoạn văn thể hiện các ý sau:
a. Lí tưởng là nguồn sáng và sức mạnh trong đời.
- Lí tưởng là gì? (Là niềm tin, là điều con người tôn thờ…và luôn hướng tới).
- “Nguồn sáng” là gì? (là thứ soi rọi cho con người, Lí tưởng là “nguồn sáng” vì nó chỉ cho con người con
đường họ phải đi để đạt được lí tưởng).
- “Lí tưởng là nguồn sáng tạo ra sức mạnh” vì nó tạo ra động lực, thúc đẩy, động viên con người hành
động để đạt được mục đích.
- Dẫn chứng: Lí tưởng cộng sản soi sáng con đường đấu tranh của biết bao anh hùng Cách mạng, giúp họ
vượt chông gai, thử thách…


e. Tình cảm ruột thịt giữa cha mẹ và con cái là tình cảm tự nhiên nhất, chân thành nhất và thiêng liêng
nhất.
- Quan hệ huyết thống giữa cha mẹ và con cái được hình thành như một lẽ tất yếu của đời sống con người.
Cha mẹ mong chờ con cái với tất cả khát khao và mong ước.
- Tình cảm được hình thành tự nhiên, mang nhiều ân nghĩa: ơn mẹ mang nặng đẻ đau chín tháng mười
ngày, ơn cha sinh thành dưỡng dục…
- Tình cảm giữa cha mẹ và con cái là tình cảm chân thành, tự nhiên, không hề vụ lợi, con lớn lên bằng
tình yêu thương, sự hi sinh của cha mẹ; cha mẹ lấy con làm nguồn vui sống…
- Tình cảm cha mẹ với con cái vì vậy hết sức tự nhiên, chân thành, thiêng liêng.
- Liên hệ, rút ra bài học: Yêu quý, trân trọng cha mẹ, gia đình…