LỜI MỞ ĐẦU
Ngày nay, cùng với sự phát triển của công nghệ thông tin, một công cụ giúp kết nối
những con người với nhau, đặc biệt là những bạn trẻ chính là các mạng xã hội. Yahoo,
Facebook … là những mạng xã hội phổ biến hiện nay. Theo thống kê, trên thế giới có
500 triệu người sử dụng Facebook qua mạng Internet, và có 200 triệu người sử dụng
Facebook qua điện thoại di động, như vậy riêng số người sử dụng Facebook đã chiếm
một phần ba dân số toàn cầu. Với số lượng người sử dụng đông đảo như vậy, việc quảng
bá một sản phẩm thông qua mạng xã hội sẽ giúp doanh nghiệp tiếp cận được với một số
lượng lớn khách hàng. Bên cạnh đó, Marketing online còn giúp các doanh nghiệp tiết
kiệm được chi phí so với những phương thức Marketing truyền thống khác. Việc thực
hiện Marketing thông qua các mạng xã hội ngày càng trở nên cần thiết đối với tất cả các
doanh nghiệp, đặc biệt là đối với các doanh nghiệp thực hiện kinh doanh theo các mô
hình thương mại điện tử. Do vậy nhóm 12 xin chọn đề tài: “Vai trò của mạng xã hội đối
với các hoạt động marketing hiện đại” để nghiên cứu. Bài của nhóm được chia làm 3
phần lớn với nội dung như sau:
Phần I: Tổng quan chung về mạng xã hội và marketing hiện đại.
Phần II: Vai trò của mạng xã hội đối với các hoạt động marketing hiện đại và xu hướng
phát triển của marketing hiện đại.
Phần III: Đề xuất một số ý tưởng sử dụng mạng xã hội trong hoạt động marketing hiện
đại một cách hiệu quả nhất.
Do thời gian nghiên cứu có hạn nên bài tiểu luận có thể còn nhiều thiếu sót. Nhóm mong
nhận được sự góp ý và hướng dẫn từ phía thầy giáo.
Chúng em xin chân thành cảm ơn!
I- TỔNG QUAN CHUNG VỀ MẠNG XÃ HỘI VÀ MARKETING HIỆN
ĐẠI
1. Mạng xã hội
1.1. Khái niệm
Mạng xã hội, hay gọi là mạng xã hội ảo, là dịch vụ nối kết các thành viên cùng sở thích
trên Internet lại với nhau với nhiều mục đích khác nhau không phân biệt không gian và
thời gian.
Mạng xã hội có những tính năng như chat, e-mail, phim ảnh, voice chat, chia sẻ file, blog
phút mà các thành viên bỏ ra trên trang này mỗi ngày.
1.3. Mục tiêu của các mạng xã hội:
• Tạo ra một hệ thống trên nền Internet cho phép người dùng giao lưu và chia sẻ
thông tin một cách có hiệu quả, vượt ra ngoài những giới hạn về địa lý và thời
gian.
• Xây dựng lên một mẫu định danh trực tuyến nhằm phục vụ những yêu cầu công
cộng và những giá trị của cộng đồng.
• Nâng cao vai trò của mỗi công dân trong việc tạo lập quan hệ và tự tổ chức xoay
quanh những mối quan tâm chung trong cộng đồng, thúc đẩy sự liên kết các tổ
chức xã hội.
Thống kê mạng xã hội thế giới (cập nhật 2/2010)
Tên Miêu tả Số thành viên
(triệu người)
Facebook Tỉ lệ truy cập cao nhất ở Canada và ở Anh,
nhiều nhân vật nổi tiếng
500
Qzone Mạng xã hội phổ biến trong cộng đồng người
Trung Quốc
480
Habbo Hotel Mạng xã hội về game online 200
Twitter Mạng nhắn tin nhanh, blog nhỏ 175
Windows Live
Spaces
Blog 120
Friendster Được ưa chuộng ở Đông Nam Á 90
hi5 Blog 80
1.4. Một số mạng xã hội phổ biến
Facebook
Facebook là một website mạng xã hội truy cập miễn phí do công ty Facebook, Inc điều
hành và sở hữu tư nhân. Người dùng có thể tham gia các mạng lưới được tổ chức theo
những cập nhật thời sự tại chỗ kịp thời và nhanh chóng hơn cả truyền thông chính thống.
Twitter xuất hiện vào tháng 3-2006 trong một dự án nghiên cứu và phát triển của trang
web tìm kiếm Odeo, công ty có trụ sở tại San Francisco. Tháng 2-2009, Twitter được xếp
là mạng xã hội lớn thứ ba thế giới, sau Facebook và MySpace, với số thành viên lên đến 6
triệu và số người truy cập hằng tháng tới 55 triệu.
Ngoài các chính khách, rất nhiều ngôi sao điện ảnh, ca nhạc Mỹ sử dụng Twitter để kết
nối với khán giả hâm mộ. Twitter cũng được đánh giá là một kênh truyền thông cực kỳ
hiệu quả, cập nhật thông tin trước cả báo chí trong các sự kiện lớn như tấn công khủng
bố tại Mumbai tháng 11-2008, hoặc vụ máy bay hạ cánh khẩn cấp xuống sông Hudson ở
New York.Trước đây khi tranh cử, tổng thống Mỹ Barack Obama cũng đã dựa vào
Twitter như một kênh vận động của mình.
Trang Twitter của tổng thống mỹ Barack Obama
Cơ quan cứu hỏa của thành phố Los Angeles (Mỹ) đã sử dụng công nghệ Twitter trong cuộc
chiến chống nạn cháy rừng ở California tháng 10-2007. Cơ quan Hàng không - vũ trụ Mỹ
(NASA) dùng chính dịch vụ Twitter để công bố thông tin tàu Phượng Hoàng phát hiện nước
đóng băng trên sao Hỏa, và cũng cập nhật thông tin về các dự án khác như sứ mạng tàu con
thoi lên Trạm vũ trụ quốc tế.
Giới hạn về độ dài của tin nhắn, 140 kí tự, có tính tương thích với tin SMS (Short
Message Service), mang đến cho cộng đồng mạng một hình thức tốc ký đáng chú ý, đã
được sử dụng rộng rãi đối với SMS. Giới hạn về ký tự cũng giúp thúc đẩy các dịch vụ
thu gọn địa chỉ website như tinyurl, bit.ly và tr.im, hoặc các dịch vụ nội dung tên miền
như là Twitpic và NotePub nhằm thu thập các thông tin đa phương tiện và những đoạn
dài hơn 140 ký tự.
II- VAI TRÒ CỦA MẠNG XÃ HỘI ĐỐI VỚI CÁC HOẠT ĐỘNG
MARKETING HIỆN ĐẠI VÀ XU HƯỚNG PHÁT TRIỂN CỦA
MARKETING HIỆN ĐẠI.
Đã có rất nhiều tấm gương thành công trong việc sử dụng các công cụ truyền thông xã
hội, từ khâu săn tuyển nhân sự đến khâu các doanh nghiệp giới thiệu các sản phẩm mới,
ví dụ như những công ty danh tiếng trong top Fortune 500 muốn sử dụng các công cụ
trên nhằm làm mạnh thêm thương hiệu của mình.
đó là sự tương tác theo chiều thứ nhất: từ khách hàng đến doanh nghiệp. Mặt khác, mạng
xã hội cũng là nơi để doanh nghiệp quảng bá bản thân mình, tạo nên sự riêng biệt đối với
thương hiệu, đó là sự tương tác theo chiều thứ hai: từ doanh nghiệp đến khách hàng:
2.1. Mạng xã hội phản ánh nhu cầu và sự biến động của nhu cầu:
Đời sống của người tiêu dùng ngày nay đã có nhiều thay đổi lớn cùng với sự phát triển
nhanh chóng của công nghệ thông tin. Mọi người chia sẻ nội dung, ý kiến, kinh nghiệm,
quan điểm và truyền thông chính bản thân họ thông qua các trang mạng xã hội, bằng
những công nghệ trực tuyến. Hơn nữa, chính người tiêu dùng còn sáng tạo, truyền bá và
sử dụng phương thức truyền thông xã hội để giới thiệu về sản phẩm, thương hiệu, dịch
vụ, con người và các vấn đề xã hội.
Do vậy, từ mạng xã hội, doanh nghiệp có thể thu được các tín hiệu phản ứng của thị
trường đối với sản phẩm mới, sự thay đổi thị hiếu đối các sản phẩm cũ, và xu hướng biến
động nhu cầu để có thể đưa ra chiến dịch Marketing phù hợp.
Bên cạnh đó, mạng xã hội có thể trở thành nơi để khách hàng đưa ra các phản hồi để cải
tiến, nâng cao chất lượng sản phẩm. Các ví dụ có thể thấy đó là ngân hàng Credit Mutuel
của Pháp và tập đoàn pizza quốc tế Domino's Pizza tại Mỹ đang có những bước tiến lớn
về sản phẩm do biết khai thác các chương trình trên mạng xã hội. ( Nói rõ cụ thể hơn một
chút rằng họ đã làm như thế nào?)
2.2. Mạng xã hội giúp doanh nghiệp giao tiếp với khách hàng.
Sử dụng phương tiện truyền thông xã hội còn cho phép các doanh nghiệp giao tiếp với
khách hàng theo cách khách hàng của họ ưa thích. Các brand networking, những mạng
xã hội nhiều tính năng (blog, diễn đàn, game, tạo phong trào, tổ chức sự kiện ) do doanh
nghiệp tự thiết lập. Đó chính là nơi họ tạo dựng mối quan hệ với khách hàng bằng cách
kết nối khách hàng với hình ảnh sản phẩm thông qua việc cung cấp những nội dung liên
quan, yếu tố tham gia, và hệ thống xếp hạng, chấm điểm, cho ý kiến phản hồi về sản
phẩm và dịch vụ. Mặt khác, các kết quả đạt được có thể dễ dàng đo lường thông qua các
thông số về số lượng truy cập, số lượt xem,…
Cách đây một năm, Comcast đã đi tiên phong trong việc sử dụng Twitter để nói chuyện
trực tiếp với khách hàng. Trang Twitter của Comcast hiện có 28.000 người theo đuôi
(follower) ( Người theo đuôi là gì? – them 1 câu định nghĩa). Việc sử dụng Twitter đã
(10,1% doanh số) cho micro marketing (marketing theo thị trường mục tiêu) và doanh số
tăng gần 9%.
4. Mạng xã hội giúp doanh nghiệp kết nối với các doanh nghiệp khác trong
cùng 1 thị trường sản phẩm:
Trong một môi trường đầy cạnh tranh và thách thức, để làm cho thương hiệu của mình
trở nên khác biệt, các doanh nghiệp thường gặp rất nhiều khó khăn, họ cần sự tư vấn,
trao đổi ý tưởng, tiếp thu luồng gió tri thức mới. Những nhu cầu như tìm đối tác, tư vấn
để nâng tầm doanh nghiệp, làm quen, trao đổi nghề nghiệp với các doanh nhân và học
giả trên thế giới dường như ngày càng trở nên bức thiết. Sự ra đời mạng xã hội VNR500
do VietNamNet và VNR xây dựng sẽ tạo điều kiện đáp ứng nhu cầu đó cho các doanh
nghiệp tham gia.
Mạng xã hội VNR500 chính là cầu nối giúp các thành viên trong mạng có điều kiện thảo
luận về các vấn đề kinh doanh cũng như các vấn đề của thế giới với các nhà lãnh đạo
doanh nghiệp lớn thuộc 34 quốc gia có nền công nghiệp tiên tiến như Mỹ, Nhật, Trung
Quốc, Đức, Anh, Israel… Doanh nhân Việt Nam sẽ không chỉ học hỏi được những kinh
nghiệm quý báu từ các doanh nhân thành đạt của thế giới, mà còn có được cái nhìn toàn
diện hơn về những vấn đề chung của nhân loại. Qua đây, các thành viên của VNR500
cũng có cơ hội làm quen, giao lưu với các học giả lớn của các trường Đại học danh tiếng
như Harvard, Stanford, Yale… để thu được những kiến thức và ý tưởng mới mẻ. Ngoài
ra, họ sẽ còn nhận được những lời khuyên, tư vấn của các nhà lãnh đạo nhiều kinh
nghiệm trong giới truyền thông, báo chí và các nghệ sĩ nổi tiếng trên thế giới.
Qua một số dẫn chứng cụ thể chúng tôi đã đưa ra phía trên, có thể thấy vai trò to lớn của
mạng xã hội trong hoạt động Marketing hiện đại. Mạng xã hội vừa là cầu nối giữa doanh
nghiệp với khách hàng, vừa là cầu nối giữa doanh nghiệp với nhau. Trong bối cảnh các
phương tiện truyền thông công cộng như báo chí, đài phát thanh, truyền hình đều hoạt
động nhằm mục đích tuyên truyền và đánh bóng tên tuổi, thì chỉ những mạng xã hội mới
có thể đem đến những thông tin trung thực nhất cho người tiêu dùng cũng như doanh
nghiệp.
Bất cứ các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực sản xuất, thương mại, dịch vụ hay thi
công xây lắp… thì đều nhằm mục tiêu tạo ra những giá trị cho khách hàng bằng sản
kiện Việt Nam được sếp hạng thứ 11 toàn cầu về lượng người truy cập Internet
bằng điện thoại di động. Nhiều người nhận định rằng chiến lược quảng cáo trên
đáng khâm phục nhất trong nhiều năm qua.
Không chỉ dừng ở hình thức quảng cáo truyền hình các hình thức quảng cáo khác
đơn giản hơn vẫn có thể len lỏi được vào các hộ gia đình và vào các cơ quan một
cách nhánh chóng. Việc trực tiếp chuyển tải thông điệp tới khách hàng khách
hàng mục tiêu ( sản phẩm, dịch vụ được giới thiệu trực tiếp tới người tiêu
dùng ) luôn là sự lựa chọn của nhiều doanh nghiệp bởi việc thực hiện đơn giản
mà kết quả thấy ngay được.
Điều đáng nói ở đây là cách tiếp thị quảng cáo trên có thêm nhiều điểm khác, cách
thực hiện văn minh hơn và lịch sự hơn so với trước kia. Ví dụ như việc in quảng
cáo trên các phiếu thu tiền sinh hoạt phí hàng tháng hay kẹp tờ rơi quảng cáo
vào báo hàng ngày hoặc các hoạt động chăm sóc khách hàng tại nhà của các
doanh nghiệp …
Năm 2011 được nhiều người cho rằng đây là năm của nhiều loại hình quảng mới du
nhập và nhiều cách tiếp thị quảng cáo độc đáo của các công ty quảng cáo.
Dưới đây là nhận định của một công ty quảng cáo đến từ Nga về xu hướng lựa chọn
loại hình thức marketing hiện đại trong năm 2011:
1. Quảng cáo truyền hình vẫn là lựa chọn số 1, tuy hình thức này diễn ra không quá
sôi động giữa người mua và người bán trên thị trường QC song nó vẫn luôn
chiếm được sự quan tâm và có quyết định lựa chọn từ các doanh nghiệp.
2. Quảng cáo Outdoor với dự đoán tăng vọt theo đà tăng trưởng kinh tế và xu
hướng đón nhận cách quảng cáo tiếp thị mới. Các hoạt động nhằm quảng cáo
như tổ chức sự kiện ngoài trời, treo biển quảng cáo đèn điện tử, làm mô hình
3D … tiếp tục hút ngân sách của các doanh nghiệp bởi phương thức quảng cáo
này tạo được nhiều ấn tượng mới lạ với khách hàng.
3.Quảng cáo trên kênh Radio, một hình thức quảng cáo trước đây chúng ta không
coi là tiềm năng nhưng thực tế cho thấy năm qua rất nhiều doanh nghiệp quan
tấm tới hình thức quảng cáo này bởi khả năng phủ sóng tận ngõ ngách các vùng
nông thôn.
quan trọng trong kế hoạch Marketing của mỗi doanh nghiệp, bất kể quy mô doanh
nghiệp đó như thế nào. Bằng việc sử dụng mạng xã hội cho hoạt động Marketing, họ
cũng có thể tiết kiệm được rất nhiều chi phí cho quảng cáo. Nhưng làm thế nào để sử
dụng nó một cách hiệu quả nhất là một câu hỏi lớn đặt ra cho tất cả các doanh nghiệp.
Một hoạt động Marketing qua mạng xã hội hiệu quả không đơn giản chỉ là việc kết nối
với các trang mạng xã hội và chờ đợi kết quả nó mang đến, mà cần rất nhiều yếu tố như :
thời gian; công sức; chiến lược chi tiết, chuyên nghiệp… Rất nhiều công ty lớn như
Coca-Cola, Nike, Starbucks, Dow Jones, GM, GE … đã dành một phần không nhỏ ngân
sách của họ để đầu tư cho các chiến dịch Marketing này. Và họ đã thực hiện nó một cách
rất hiệu quả.
Đầu tiên, mỗi doanh nghiệp cần xác định đối tượng khách hàng mục tiêu trên các trang
mạng xã hội. Cần tìm hiểu các thông tin về độ tuổi, giới tính, xu hướng tiêu dùng… Mỗi
trang mạng xã hội hướng tới những đối tượng người dùng khác nhau. Số lượng người
dùng được thống kê, phân loại, do đó rất dễ dàng cho các doanh nghiệp tìm kiếm những
khách hàng phù hợp nhất với chiến lược Marketing của công ty mình. Các trang như
MySpace, Twitter chủ yếu là đối tượng người dùng trẻ tuổi, nhưng các doanh nghiệp vẫn
có thể thông qua họ để tiếp cận với các khách hàng mục tiêu, hay các chủ doanh nghiệp
khác, thậm chí là tìm kiếm đối tượng khách hàng mới. Một số trang như Facebook có xu
hướng thu hút một lượng người dùng rộng hơn, thậm chí được sử dụng bởi một số tập
đoàn lớn trong chiến dịch xây dựng thương hiệu. Tóm lại, mỗi doanh nghiệp cần tìm
hiểu kĩ đặc điểm riêng của từng website, xác định đối tượng người dùng chủ yếu của
website ấy và sau xây dựng chiến lược quảng cáo hướng tới những đối tượng này.
Thứ hai, cần sử dụng tài khoản cá nhân một cách hiệu quả. Có rất nhiều việc phải làm
ngoài việc mở một tài khoản cá nhân trên các trang mạng xã hội, cập nhật thông tin và
bình luận. Trang cá nhân trên các trang mạng xã hội cần phải thu hút sự chú ý và chứa
đựng đầy đủ các thông tin cần thiết để khách hàng có thể dễ dàng tìm hiểu. Cũng có thể
đăng ảnh, video về doanh nghiệp, về sản phẩm cung cấp một cái nhìn khách quan nhất
cho khách hàng. Một điều đặc biệt chú ý là không nên chỉ cung cấp thông tin một chiều
mà các doanh nghiệp cần tiếp xúc với khách hàng nhiều hơn để hiểu hơn về họ, trả lời
những câu hỏi của họ và để họ biết về công ty. Cũng giống như thế giới thực, mối liên hệ
với doanh nghiệp, đối tượng khách hàng nào thường tương tác với nhau…để tìm ra các
điểm đặc biệt, từ đó có các chiến lược tiếp theo. Cuối cùng, cần sử dụng những phân tích
này để tạo ra một nội dung thích hợp hơn cho chiến lược CRM. Ví dụ như: sử dụng các
mối quan hệ giữa các đối tượng khách hàng để mời họ vào các nhóm riêng có chung
mục đích, sử dụng các từ khóa mà khách hàng thường xuyên sử dụng để làm từ khóa cho
công cụ tìm kiếm trên website doanh nghiệp, tiếp thu các ý kiến phản hồi từ khách hàng
để khách hàng biết rõ hơn về sản phẩm mà họ quan tâm…