Bài 5 HÌNH THỨC NHÀ NƯỚC
Thời lượng: 3 tiết
Yêu cầu: hiểu và phân tích được các nguyên
lý tổ chức và vận hành quyền lực nhà nước
Phương pháp: Thuyềt trình, thảo luận
Nội dung
1. Khái niệm hình thức nhà nước
2. Hình thức chính thể
3. Hình thức cấu trúc
4. Chế độ chính trị
1. Khái niệm hình thức nhà nước
 Khái niệm hình thức nhà nước: là cách tổ
chức quyền lực nhà nước và những phương
pháp để thực hiện quyền lực nhà nước.
 Đây là một khái niệm bao gồm ba yếu tố:
– Hình thức chính thể nhà nước: cách thức tổ chức
quyền lực nhà nước ở trung ương
– Hình thức cấu trúc nhà nước: các thức tổ chức
quyền lực nhà nước theo cơ cấu lãnh thổ
– Chế độ chính trị: phương thức thức thực hiện
quyền lực nhà nước
2. Hình thức chính thể
2.1 Khái niệm hình thức chính thể
2.2 Phân loại hình thức chính thể
2.1 Khái niệm hình thức chính thể
• Khái niệm: Là cách thức tổ chức và trình tự để
lập ra các cơ quan tối cao của nhà nước ở trung
ương, xác lập mối quan hệ cơ bản giữa các cơ
quan này và sự tham gia của nhân dân.
• Đặc điểm khái niệm
– Nguồn gốc của quyền lực nhà nước

– Các cơ quan hình thành bằng những con đường
khác nhau, độc lập với nhau
– Đảm bảo sự độc lập, vị trí ngang bằng
Mối quan hệ giữa các cơ quan này
• Mối quan hệ giữa các cơ quan ngang bằng:
– Các cơ quan độc lập với nhau
– Nhằm kìm chế, đối trọng với nhau, kiểm soát nhau
và đảm bảo quyền lực tối cao thuộc về nhân dân
• Mối quan hệ trên dưới, phụ thuộc
– Các cơ quan có sự phụ thuộc qua lại
– Thống nhất, tập trung quyền lực
• Cách thức thành lập:
– bầu, bầu cử
– bổ nhiệm
– thế tập
• Trình tự thành lập: trình tự kế tiếp hoặc độc lập
• Mối quan hệ giữa các cơ quan: ngang bằng và
kìm chế, đối trọng với nhau; quan hệ trên dưới,
phụ thuộc
• Sự tham gia của nhân dân vào việc thiết lập các
cơ quan nhà nước: số lần tham gia, hình thức
tham gia
2.2 Phân loại hình thức chính thể
• Phân loại:
– Chính thể quân chủ: quyền lực hình thành theo con
đường thế tập và vua là người đứng đấu nhà nước
– Chính thể cộng hòa: quyền lực của nhà nước thuộc
về một cơ quan được bầu trong thời gian nhất định
Phân loại chính thể quân chủ
• Quân chủ tuyệt đối: Vua là người đứng đầu nhà