Ảnh báo chí – Hiện trạng và những vấn đề đặt ra

Tiểu đội 10 cô gái ngã ba Đồng Lộc đang san lấp hố bom. Ảnh:
Văn Sắc
Đã có một thời ảnh báo chí của chúng ta đư
ợc đặt ở vị trí xung kích, có
vai trò to lớn trong các thể loại báo chí.
Khi đất nước bước vào công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã h
ội ở miền
B
ắc, đấu tranh giải phóng miền Nam hay chiến đấu chống chiến tranh
phá hoại của giặc Mỹ, mỗi bức ảnh báo chí, hay lúc đó còn g
ọi ảnh thời
s
ự, đều mang đến cho bạn đọc một cảm xúc bị thuyết phục bởi tính
chân thật và thông tin mà nó mang đến. Ngư
ời đọc không chỉ đọc
những thông tin về sự kiện mà còn được nhìn th
ấy sự kiện qua ống
kính của các nhà báo, không tô vẽ, them bớt. Ngày đó chưa có truy
ền
hình thì ảnh thời sự quả là vũ khí truyền thông sắc bén.

Chúng ta không quên nh
ững tác phẩm no thời sự nổi tiếng có giá trị
lịch sử và nghệ thuật cao như: “O Du kích nhỏ” của Phan Thoan, “X
ẻ
dọc Trường Sơn đi cứu nước” của Minh Trường, “Chi
ếm Căn cứ Đầu
Mầu” của Đoàn Công Tính, “Tải đạn” của Lê Chí Hải,
“Phúc Tân kêu


đắt, phương tiện giao thông sẵn sàng có th
ể giúp chúng ta nhanh chóng
tiếp cận sự kiện nhưng lại không tạo nên nh
ững tác phẩm ảnh báo chí
xứng đáng?

Phải chăng ngày nay phương tiện nghe nhìn hiện đại, cập nhật thư
ờng
xuyên hang giờ, thậm chí hằng phút, nhiều khi trực tiếp, nên
ảnh báo
chí không còn độc tôn chiếm lĩnh tâm hồn và xúc c
ảm của công chúng?
Phải chăng cũng chính vì thế mà nhà báo chúng ta coi nh
ẹ ảnh báo chí,
coi nó chỉ là chi tiết minh họa trong một tác phẩm báo chí?

Tại Giải báo chí toàn quốc trư
ớc đây hay Giải báo chí quốc gia 2 năm
2006 và 2007 vừa qua, mặc dù được quan tâm dành riêng m
ột loại giải,
nhưng số lượng ảnh báo chí gửi đến tham dự giải cũng rất ít và ch
ất
lượng chưa được như mong đợi. Vì lẽ đó mà nh
ững tác phẩm báo chí
đoạt giải cũng chưa ngang tầm với báo chí hiện đại và chưa đáp
ứng
được yêu cầu của Hội đồng Giải, hoặc là có tác phẩm đoạt giải nh
ưng
chưa có giải cao.

ột nhận
xét: hầu hết ảnh đăng báo của chúng ta hiện nay là ảnh k
èm theo tin,
bài; có tính chất bổ trợ trực quan cho tin, bài, minh họa cho tin, bài ch
ứ
chưa được các cơ quan báo chí và các nhà báo chúng ta tao nên nh
ững
tác phẩm ảnh báo chí độc lập, có sức nặng như kh
ẳ năng có thể của thể
loại báo chí này. Mới chỉ có một vài cơ quan báo chí quan tâm đ
ến việc
này, mà đó lại là các tạp chí chuyên ảnh như Báo ảnh Vi
ệt Nam chẳng
hạn.

Một thực trạng nữa phổ biến ở các ấn phẩm dạng tạp chí, đặc san l
à
ảnh khá đẹp về hình thức, lòe loạt, bắt mắt nh
ưng ít thông tin báo chí,
hầu hết mang tính chất minh họa, trang trí, thậm chí lấp chỗ trống v
à
không ít được xử lý photoshop với trình độ cao. Còn phổ biến t
ình
trạng trang bìa của những số đặc biệt là những hình ảnh đư
ợc sắp đặt,
lắp ghép, bố trí sao cho đẹp như m
ột tác phẩm hội họa hoặc tranh cổ
động, nhiều khi công thức đến mức nhàm chán, chứ không phải là m
ột
tác phẩm ảnh báo chí điển hình cho chủ đề của ấn phẩm đó.

ề
ảnh báo chí, việc sử dụng ảnh báo chí cũng như biên t
ập ảnh báo chí
trên các ấn phẩm của cơ quan mình.

Thứ hai, về tính chân thật của ảnh báo chí.

Thứ ba, về phóng sự và ảnh phong sự trên báo chí.

Thứ tư, vấn đề đào tạo phóng viên ảnh báo chí.

Trên đây chỉ là m
ột số gợi ý của Ban tổ chức Hội thảo. Chúng tôi hy
vọng trong Hội thảo này, các đ
ồng chí phát huy trí tuệ, thẳng thắn tranh
luận, nhằm tìm đến một tiếng nói chung, góp phần làm cho
ảnh báo chí
Việt Nam của chúng ta vươn lên tầm cao mới, xứng đáng với vai tr
ò và
vị trí của nó và vươn lên ngang tầm khu vực và quốc tế.

Lê Quốc Trung

Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo VN

(Tham luận tại Hội thảo “Nâng cao chất lượng ảnh báo chí” Hội Nh
à
báo VN)