Bộ máy nhà nước
1- Khái niệm bộ máy nhà nước, cơ quan
nhà nước.
2- Nguyên tắc của bộ máy nhà nước.
3- Phân loại cơ quan nhà nước.
4- Bộ máy nhà nước trong lịch sử
1. Khái niệm bộ máy nhà nước
• 1.1 Khái niệm bộ máy nhà nước
• 1.2 Khái niệm cơ quan nhà nước
1.1 Khái niệm bộ máy nhà nước
• Khái niệm bộ máy nhà nước: Là hệ thống các cơ
quan nhà nước từ trung ương xuống địa phương
được tổ chức theo những nguyên tắc chung, thống
nhất tạo thành một cơ chế đồng bộ để thực hiện
nhiệm vụ và chức năng của nhà nước
• Đặc điểm của bộ máy nhà nước:
• Công cụ chuyên chính của giai cấp
• Nắm quyền lực kinh tế, chính trị, tư tưởng
• Sử dụng pháp luật để quản lý xã hội
• Khả năng sử dụng biện pháp cưỡng chế
1.2 Khái niệm cơ quan nhà nước
• Khái niệm cơ quan nhà nước: Những bộä phận cơ
bản tạo thành bộ máy nhà nước là tổ chức chính trị
có tính độc lập tương đối về tổ chức – cơ cấu bao
gồm những cán bộ, viên chức được giao những
quyền hạn nhất định để thực hiện nhịệm vụ chức
năng của nhà nước.
• Đặc điểm của cơ quan nhà nước:
– Tổ chức cơ cấu, có tính độc lập
– Có nhiệm vụ, chức năng nhất định
– Có thẩm quyền nhà nước

hoạt động của bộ máy nhà nước
– Ví dụ: tôn trọng tính tối cao của hiến pháp và pháp
luật
• Nguyên tắc chính trị:
– Đảm bảo những yêu cầu chính trị trong bộ máy nhà
nước.
– Ví dụ: nguyên tắc về sự lãnh đạo của Đảng
Nguyên tắc chung, nguyên tắc riêng
• Nguyên tắc chung:
– Nguyên lý, tư tưởng chỉ đạo xuyên suốt quá trình tổ
chức và hoạt động của toàn bộ bộ máy nhà nước.
– Ví dụ: nguyên tắc dân chủ…
• Nguyên tắc riêng:
– Thể hiện những nguyên lý, tư tưởng trong những loại
cơ quan riêng
– Ví dụ: Nguyên tắc xét xử độc lập của tòa án
Mối quan hệ giữa các nguyên tắc
• Các nguyên tắc có mối liên hệ thống nhất
• Các nguyên tắc có tính hệ thống, thứ bậc
• Các nguyên tắc cụ thể hoá và bổ sung cho
nhau
3- Phân loại cơ quan nhà nước
3.1 Theo chức năng pháp lý
3.2 Theo sự phân chia khu vực lãnh thổ
3.3 Theo trình tự thành lập
3.1 Theo chức năng pháp lý
• Cơ quan lập pháp:
– Là cơ quan đại diện cho toàn dân
– Thể hiện ý chí và bảo vệ lợi ích của của nhân dân
• Cơ quan hành pháp:

4.2 Nhà nước phong kiến
• Là công cụ trấn áp giai cấp nông dân
• Kế thừa bộ máy nhà nước chiếm nô
• Bộ máy mang tính chất quân sự
• Bộ máy nhà nước chịu ảnh hưởng của tôn giáo
• Bộ máy nhà nước thuộc sở hữu nhà vua
4.3 Nhà nước tư sản
• Là công cụ bảo vệ lợi ích giai cấp tư sản
• Được tổ chức theo những nguyên tắc tiến bộ
• Trình độ tổ chức khoa học và phát triển
• Có tính hình thức, hạn chế sự tham gia của dân
• Hình thành các cơ quan đại diện
• Các toà án đã có sự độc lập nhất định
4.4 Nhà nước xã hội chủ nghĩa
• Hình thành bốn hệ thống cơ quan
• Mối quan hệ giữa các cơ quan là hợp tác
• Đảm bảo sự tham gia rộng rãi của nhân dân
• Đảm bảo sự lãnh đạo của Đảng cộâng sản
Câu hỏi và tình huống
1- Mối liên hệ giữa cơ quan và bộ máy nhà nước?.
2- Nguyên tắc của có vai trò gì trong bộ máy nhà
nước ?.
3- Sự khác biệt căn bản giữa các tổ chức khác
trong xã hội với cơ quan nhà nước?.
4- Đặc điểm của bộ máy nhà nước với tư cách là
một tổ chức trong xã hội khác với các tổ chức
khác như thế nào.
5-Tại sao các nguyên tắc lại có mối liện hệ chắt
chẽ với nhau?.
6-Tại sao thường gọi cơ quan đại diện là cơ quan