Chương 1
Cơ sở lý luận sự tham gia của đoàn tncs hồ chí minh
vào hoạt động quản lý nhà nước Về công tác thanh niên
1.1 Các khái niệm công cụ
1.1.1 Khái niệm thanh niên
Theo Từ điển tiếng Việt: “Thanh niên là người còn trẻ, đang ở độ tuổi
trưởng thành”
1
. Khái niệm này bao gồm 2 ý : thanh niên là người có độ tuổi còn
trẻ và đang trưởng thành. Thanh niên là một nhóm người, "một lớp cắt ngang
của xã hội" ở một độ tuổi nhất định, không phụ thuộc vào thành phần dân tộc,
tôn giáo, vùng miền, được nhìn nhận ở dưới nhiều góc độ khác nhau, từ triết học,
xã hội học, tâm lý học, góc độ luật pháp Từ các phân tích này, thanh niên có
thể được hiểu là một nhóm nhân khẩu - xã hội đặc thù, bao gồm những người
trong một độ tuổi nhất định, có quan hệ gắn bó mật thiết với mọi giai cấp, tầng
lớp xã hội, có mặt trong mọi lĩnh vực hoạt động xã hội, có vai trò to lớn trong
hiện tại và giữ vai trò quyết định sự phát triển trong tương lai của xã hội. Điều
này cũng có nghĩa là: Thanh niên không phải là một giai cấp mà là một tầng lớp
xã hội đặc thù, có độ tuổi nhất định, có những đặc điểm đặc trưng khác với các
lứa tuổi khác về tâm lý, sinh lý, có tâm tư, nguyện vọng, có nhu cầu và hoài bão,
khát vọng theo lứa tuổi và giới.
1.1.2 Khái niệm công tác thanh niên
Theo Từ điển tiếng Việt do Nguyễn Như ý làm chủ biên thì công tác được
hiểu là "công việc của nhà nước, của đoàn thể" hoặc "thực hiện công việc của
nhà nước, của đoàn thể"
2
. Như vậy, công tác thanh niên có thể được hiểu là công
việc của nhà nước, của đoàn thể hay thực hiện công việc của nhà nước, đoàn thể.
Khái niệm này đúng, tuy nhiên chưa phản ảnh được tính mục đích của công tác
thanh niên. Tại Việt Nam, công tác thanh niên là một bộ phận quan trọng trong


tốt,
những người đoàn viên Đoàn thanh niên cộng sản, đoàn viên ưu tú và đảng viên
9
Đảng cộng sản Việt Nam. Công tác Đoàn do Đảng lãnh đạo, là một bộ phận
quan trọng của công tác Đảng.
Quan hệ công tác thanh niên và công tác Đoàn : Có mối liên hệ chặt chẽ
với nhau, tác động qua lại và thúc đẩy lẫn nhau. Công tác Đoàn là một phần quan
trọng của công tác thanh niên, thực chất, dưới sự lãnh đạo của Đảng, công tác
Đoàn trở thành nòng cốt trong công tác thanh niên.
1.1.4 Khái niệm quản lý nhà nước đối với công tác thanh niên.
1.1.4.1 Khái niệm quản lý và quản lý nhà nước :
1.1.4.1.1 Khái niệm quản lý: Hoạt động quản lý bắt nguồn từ sự phân
công, hợp tác lao động, nảy sinh khi cần có sự nỗ lực tập thể để thực hiện mục
tiêu chung. Trình độ xã hội hóa càng cao thì yêu cầu quản lý càng cao và vai trò
quản lý cũng vì thế ngày càng tăng. Quản lý ở đây được hiểu là hệ thống các
hoạt động của chủ thể quản lý nhằm tác động một cách có tổ chức và định
hướng vào đối tượng nhất định nhằm điều chỉnh các quá trình xã hội và hành vi
của con người phát triển theo những mục tiêu đã định. Quản lý là hoạt động rất
phức tạp và phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác nhau, trong đó đáng chú ý là yếu tố
con người, yếu tố chính trị, yếu tố tổ chức, yếu tố quyền lực, yếu tố thông tin,
yếu tố văn hóa.
1.1.4.1.2 Khái niệm quản lý nhà nước: Quản lý nhà nước xuất hiện cùng
với sự xuất hiện của nhà nước, là công cụ của nhà nước trong quản lý xã hội; là
một dạng quản lý xã hội mang tính quyền lực nhà nước của các cơ quan nhà
nước, được sử dụng quyền lực nhà nước để điều chỉnh các quan hệ xã hội và
hành vi hoạt động của công dân. Theo cuốn Sổ tay thuật ngữ pháp lý thông dụng
thì quản lý nhà nước là "Hoạt động của toàn bộ bộ máy Nhà nước từ cơ quan
quyền lực Nhà nước (Quốc hội và HĐND các cấp); các cơ quan hành chính nhà
nước (Chính phủ, các bộ và UBND các cấp); cơ quan kiểm sát (Viện kiểm sát
nhân dân tối cao, viện kiểm sát nhân dân các cấp) "

4
. Theo tác giả Vũ Trọng Kim thì "Quản lý nhà nước
về công tác thanh niên là hoạt động xây dựng thể chế có liên quan đến thanh
niên, là sự quản lý của các cơ quan nhà nước theo các chế định pháp luật, chính
sách để điều chỉnh, phối hợp thống nhất việc triển khai nhiệm vụ công tác thanh

  &'    # ( ###)*+ , #ễ ĩ ả à ướ ĩ ự ị ố
11
niên của các tổ chức, lực lượng trong xã hội nhằm đạt được các mục tiêu của
Đảng về công tác giáo dục, bồi dưỡng và phát huy lực lượng thanh niên"
5
.
Các khái niệm này về căn bản đúng, tuy nhiên chưa phản ảnh được đầy đủ
tính đặc thù của hệ thống chính trị ở Việt Nam, đó là: Đảng lãnh đạo, Nhà nước
quản lý, nhân dân làm chủ. Trong vế "nhân dân làm chủ" bao hàm cả sự tham
gia quản lý nhà nước và xã hội của nhân dân một cách trực tiếp hoặc gián tiếp
thông qua các tổ chức đại diện. Căn cứ vào những cách hiểu đó và từ khái niệm
quản lý nhà nước như trình bày ở phần trên, thì quản lý nhà nước về công tác
thanh niên ở đây được hiểu là hoạt động của nhà nước trên các lĩnh vực lập
pháp, hành pháp, tư pháp về công tác thanh niên. Quản lý nhà nước về công tác
thanh niên là một dạng quản lý xã hội đặc biệt, mang tính quyền lực nhà nước
đối với một đối tượng đặc biệt là thanh niên; là quá trình tác động của hệ thống
các cơ quan nhà nước đối với công tác thanh niên bằng chính sách, luật pháp,
cơ chế vận hành và tổ chức bộ máy, bằng kiểm tra, giám sát, đồng thời cũng
bằng các chính sách, luật pháp, Nhà nước huy động mọi tổ chức, mọi nguồn lực
xã hội tham gia thực hiện các nhiệm vụ công tác thanh niên.
Quản lý nhà nước về thanh niên và công tác thanh niên cùng có chung chủ
thể quản lý là nhà nước, nhưng khác nhau tương đối về đối tượng quản lý và
phương pháp quản lý. Điều đó được thể hiện :
- Khi nói đến quản lý nhà nước đối với thanh niên là nói đến quản lý nhà

- Chủ thể quản lý là các cơ quan trong bộ máy nhà nước thực hiện chức
năng lập pháp, hành pháp, tư pháp đối với công tác thanh niên; đối tượng quản lý
không chỉ là thanh niên mà còn là các chủ thể xã hội trực tiếp hay gián tiếp tác
động đến thanh niên và các chủ thể xã hội tiến hành công tác thanh niên. Các
ngành (lập pháp, hành pháp, tư pháp) căn cứ chức năng nhiệm vụ của mình đều
tiến hành công tác thanh niên (thông qua việc ban hành, triển khai thực hiện,
giám sát thực hiện và xử lý các vi phạm đến các luật pháp, chính sách thanh niên
hoặc liên quan đến thanh niên).
13
- Do đặc thù của hệ thống chính trị ở nước ta, Đảng cộng sản Việt Nam là
Đảng cầm quyền, công tác thanh niên cũng đồng thời là công tác của Đảng, do
Đảng trực tiếp lãnh đạo. Thực hiện đường lối của Đảng, các cấp, các ngành, các
tổ chức đều có nhiệm vụ tiến hành công tác thanh niên phù hợp với chức năng,
nhiệm vụ được giao. Trong quá trình đó, bằng luật pháp, chính sách, cơ chế, tổ
chức bộ máy và nguồn lực, Nhà nước quản lý, điều phối các chủ thể xã hội trong
tiến hành công tác thanh niên. Quản lý nhà nước đối với công tác thanh niên
thông qua các chủ thể xã hội (Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, các tổ chức chính trị -
xã hội khác và các đoàn thể nhân dân ) là đặc điểm đặc thù của Quản lý nhà
nước ở Việt Nam.
- Quản lý nhà nước về công tác thanh niên là một dạng quản lý nhà nước
đối với một lực lượng xã hội cụ thể, mà những vấn đề của nó liên quan trực tiếp
đến tất cả các mặt, các lĩnh vực của đời sống xã hội. Cho nên, quản lý nhà nước
về công tác thanh niên là một loại quản lý tổng hợp, đa diện và rất phức tạp, đòi
hỏi phải có sự phối hợp hài hoà, thống nhất rất cao giữa các ngành (lập pháp,
hành pháp, tư pháp), giữa các bộ phận trong cùng một ngành (ví dụ : giữa các bộ,
cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc chính phủ trong ngành hành pháp), giữa các
cấp (từ trung ương đến cơ sở), giữa các chủ thể (chính quyền, đoàn thể nhân dân,
Đoàn thanh niên, các tổ chức ) tiến hành công tác thanh niên dưới sự lãnh đạo
của Đảng.
- Quản lý nhà nước về công tác thanh niên không chỉ là quá trình áp dụng

khai chương trình thanh niên thuộc lĩnh vực hay địa bàn quản lý của mình; đồng
thời kiểm tra việc thực hiện chính sách thanh niên ở các ngành, các cấp.
- Các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc chính phủ căn cứ vào chức
năng, nhiệm vụ và quyền hạn được giao có trách nhiệm xây dựng và tổ chức
thực hiện các chính sách thanh niên liên quan đến ngành, lĩnh vực được phân
công phụ trách.
15
- Uỷ ban nhân dân các cấp thực hiện quản lý nhà nước đối với thanh niên
trong địa phương mình; cụ thể hoá các chính sách thanh niên phù hợp với đặc
điểm, tình hình của địa phương để trình hội đồng nhân dân cùng cấp thông qua.
Uỷ ban nhân dân các cấp phối hợp với Đoàn thanh niên và chỉ đạo các ngành
chức năng trực thuộc phối hợp với Đoàn thanh niên cùng cấp trong việc triển
khai các chương trình công tác thanh niên.
1.1.4.2.5 Xác lập cơ chế phối hợp, cộng đồng trách nhiệm trong công tác
thanh niên. Cụ thể :
- Phát huy vai trò của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh và các tổ chức thanh niên
do Đoàn làm nòng cốt trong công tác thanh niên. Như đã phân tích ở phần trên,
do đặc điểm đặc thù của hệ thống chính trị ở Việt Nam, khi mà ở đó Nhà nước là
của dân, do dân và vì dân, mọi công dân, trong đó có thanh niên đều có quyền và
trách nhiệm tham gia quản lý nhà nước, khi mà ở đó Mặt trận và các đoàn thể
nhân dân thực sự trở thành cơ sở chính trị của chính quyền nhân dân, đại diện
cho quyền và lợi ích hợp pháp của các tầng lớp nhân dân, thì sự tham gia của
Đoàn TNCS Hồ Chí Minh vào quản lý nhà nước về công tác thanh niên là một
thực tế khách quan cần thiết. Sự "tham gia"
6
ở đây không có nghĩa là Đoàn thanh
niên bao biện, làm thay cơ quan nhà nước trong quản lý về công tác thanh niên,
mà là góp phần hỗ trợ thanh niên, thúc đẩy công tác thanh niên với các nhiệm vụ
cơ bản là : tham gia xây dựng chính sách, luật pháp liên quan đến thanh niên và
công tác thanh niên; vận động và tổ chức cho thanh niên tham gia thực hiện các

7
.
Những công nhân trẻ mà Mác nói ở đây là những người đi theo lý tưởng của
Đảng, phấn đấu vì mục tiêu của Đảng với tư cách Đảng là đội tiên phong chiến
đấu, bộ tham mưu lãnh đạo của giai cấp công nhân. Qua đó Mác cũng đề ra
nhiệm vụ cho các Đảng cộng sản là phải lãnh đạo việc phát triển, hình thành thế
giới quan khoa học cho thanh niên, coi đó là công việc thiết thực để xây dựng
%
*6#0728 ( ))  à ề à ộ
17
Đảng, bởi lẽ, theo Mác :”Đảng của chúng ta là Đảng của tương lai, mà tương
lai thuộc về thanh niên. Chúng ta còn là Đảng của những người đổi mới, vì sự
đổi mới mà thanh niên luôn ham thích. Chúng ta là Đảng của cuộc đấu tranh hy
sinh, xả thân chống lại những gì mục nát, mà thanh niên bao giờ cũng đi đầu
trong cuộc đấu tranh hy sinh, xả thân ấy”
8
.
Thống nhất với những tư tưởng của Mác về vai trò của thanh niên trong sự
nghiệp cách mạng của giai cấp công nhân, Ang-ghen đã chỉ ra rằng thanh niên
không thể đứng ngoài chính trị, điều đó đòi hỏi phải tổ chức họ lại, “Họ là đạo
quân xung kích của giai cấp vô sản quốc tế và đội hậu bị của Đảng”
9
. Khái niệm
hậu bị được đưa ra trong ý nghĩa là thanh niên phải được tổ chức lại thành đội
xung kích cho bộ tham mưu của giai cấp vô sản, đồng thời khi được tổ chức lại,
được giáo dục cộng sản chủ nghĩa, họ là lực lượng hậu bị, tức là nguồn lực bổ
sung cho Đảng, là lớp sau của Đảng. Ang-ghen cho rằng, hiện thực cuộc sống
bằng cách này hay cách khác luôn cuốn hút thanh niên vào đời sống chính trị của
mỗi quốc gia, do đó các đảng cộng sản nếu không tìm mọi cách lôi kéo thanh
niên về phía mình thì tất yếu thanh niên sẽ bị lôi kéo bởi các thế lực chính trị

hệ trẻ trở thành nhiệm vụ của Nhà nước, của toàn Đảng, toàn xã hội mà mỗi gia
đình. Trong điều kiện ấy, Đoàn Thanh niên với chức năng giáo dục cộng sản chủ
nghĩa cho đoàn viên, thanh niên phải có sự phối hợp chặt chẽ với các tổ chức
chính trị, xã hội và với Nhà nước để thực hiện nhiệm vụ quan trọng đó.
Tóm lại, từ những phân tích tư tưởng của Mác, Ang-ghen, Lênin trên đây,
có thể rút ra một số nhận xét sau:
- Các nhà kinh điển của chủ nghĩa Mác - Lênin đều thống nhất quan điểm
trong việc đánh giá cao vai trò của thanh niên và của Đoàn TNCS đối với sự
nghiệp cách mạng của giai cấp công nhân và tương lai của mỗi dân tộc. Tuy
nhiên, muốn phát huy tốt nhất mọi mọi tiềm năng của thanh niên, trước hết họ
phải được giác ngộ, được tổ chức, được lãnh đạo bởi một Đảng cộng sản chân
chính và được hoạt động trong một tổ chức tiên tiến là Đoàn TNCS.
- Xây dựng tổ chức Đoàn TNCS theo Mác, Ang-ghen và Lênin là tất yếu
khách quan; là một bộ phận của xây dựng Đảng. Đoàn là đội hậu bị của Đảng, là
tổ chức đại diện quyền và lợi ích hợp pháp của thanh niên. Nếu không xây dựng
một tổ chức của những người cộng sản trẻ tuổi (tức Đoàn TNCS) vững mạnh thì
sự nghiệp cách mạng của Đảng tất yếu sẽ khó khăn và hẫng hụt.
- Việc tổ chức Đoàn TNCS tham gia tích cực vào các hoạt động quản lý
nhà nước và xã hội nói chung, quản lý nhà nước về công tác thanh niên nói riêng

# 9! đ ẫ
19
là cần thiết và tất yếu, đảm bảo cho lý tưởng cộng sản chủ nghĩa được thấm
nhuần trong trái tim, khối óc mỗi thanh niên và cũng là cơ sở quan trọng để
Đoàn thực hiện vai trò là tổ chức đại diện quyền và lợi ích hợp pháp của thanh
niên một cách có hiệu quả.
1.2.2 Tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò của thanh niên và sự tham gia của
Đoàn Thanh niên vào hoạt động quản lý nhà nước về công tác thanh niên.
1.2.2.1. Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, vai trò, vị trí quan trọng của
thanh niên đòi hỏi phải quan tâm chăm sóc, giáo dục và quản lý thanh niên.

# 9! đ ẫ
20
Trong ý nghĩa là lực lượng quyết định con đường đi lên của đất nước, là
lớp người kế tục sự nghiệp của cha anh, Chủ tịch Hồ Chí Minh nhấn mạnh ngay
trong hiện tại với vai trò tích cực của mình thanh niên “Phải tham gia ý kiến vào
công việc của Chính phủ, chiến đấu giữ lấy nền độc lập và tự rèn luyện từ bây
giờ để sau này lên thay những thủ lĩnh mà gánh vác những việc trọng đại của
nước nhà”
15
.
Trong thời kỳ xây dựng cơ sở vật chất của CNXH ở miền Bắc, Chủ tịch
Hồ Chí Minh nhìn nhận thanh niên là lớp người "Xung phong trong công tác
phát triển kinh tế, văn hoá, trong sự nghiệp xây dựng CNXH"; thanh niên là “lực
lượng cơ bản trong bộ đội, công an, dân quân tự vệ đang hăng hái giữ gìn trật
tự, trị an, bảo vệ Tổ quốc" và “trong mọi việc thanh niên thi đua thực hiện khẩu
hiệu đâu cần thanh niên có, việc gì khó có thanh niên”. ở miền Nam, Bác Hồ
luôn khẳng định vai trò của thế hệ trẻ với niềm tin vững chắc: “Các cháu thanh
niên miền Nam sinh ra và lớn lên trong hai cuộc đấu tranh yêu nước đã được
rèn luyện thành một thế hệ thanh niên vô cùng gan dạ, thông minh, không sợ
gian khổ hy sinh, quyết chiến quyết thắng”. Bằng sự đánh giá khách quan, khoa
học khả năng cách mạng to lớn của thanh niên, Bác đi tới một dự báo đúng đắn,
nay đã thành hiện thực: “Với một thế hệ thanh niên hăng hái, kiên cường, chúng
ta nhất định thành công trong sự nghiệp bảo vệ miền Bắc, giải phóng miền Nam,
thống nhất đất nước"
16
.
Với vai trò và vị trí quan trọng như vậy trong sự nghiệp cách mạng của
Đảng và dân tộc, thanh niên cần được tập hợp, giáo dục và quản lý để gánh vác
trách nhiệm là người chủ tương lai của nước nhà.
1.2.2.2. Công tác thanh niên do Đoàn làm nòng cốt, dưới sự lãnh đạo

trăm năm. Luận điểm “trồng người” của Bác còn cho ta thấy được mục tiêu mà
nền giáo dục của ta phải đạt tới là đem lại một chất lượng mới cho từng con
người cũng như cho cả dân tộc.
Mục tiêu cuối cùng của công tác thanh niên là cách mạng hoá thanh niên,
biến quá trình kế tục tự nhiên (tre già măng mọc) thành quá trình kế tục cách
mạng theo tư tưởng "trồng người" của Bác Hồ và được Bác căn dặn trong Di
chúc thiêng liêng trước lúc đi xa: "Bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau là
một việc rất quan trọng và rất cần thiết". Luận điểm cơ bản này được Chủ tịch
Hồ Chí Minh đúc kết từ thực tiễn sinh động hơn nửa thế kỷ lãnh đạo cách mạng.
%
 *+6   ;;    0:ồ ể ậ ậ ự ậ à ộ

 *+6   ;;    0:ồ ể ậ ậ ự ậ à ộ
22
Tư tưởng “Bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau”, “trồng người” chính là
tinh thần xuyên suốt, là nội dung quán xuyến trong mọi thời kỳ đối với công tác
thanh niên. Những tư tưởng này đã được Bác Hồ đưa vào cuộc sống từ khi
Người bắt tay xây dựng Đảng, rèn luyện Đoàn và đào tạo thế hệ thanh niên cách
mạng hồi đầu thế kỷ. Từ ý nghĩa lớn lao của vấn đề, từ nhiệm vụ mang tính quy
luật, Bác đã chỉ ra mục tiêu của sự nghiệp “trồng người” và “bồi dưỡng thế hệ
cách mạng cho đời sau” là hình thành lớp "người thừa kế xây dưng chủ nghĩa xã
hội vừa hồng, vừa chuyên”. Mối quan hệ giữa “hồng và chuyên” mà chúng ta
thường gọi là “Đức và Tài” hoặc “phẩm chất và năng lực”. Hồng (trong khái
niệm đầy đủ về đạo đức) theo tư tưởng Hồ Chí Minh là: “quyết tâm suốt đời đấu
tranh cho Đảng, cho cách mạng. Đó là điều chủ chốt nhất”
19
. Chuyên (trong
khái niệm về tài, về năng lực hoạt động thực tiễn) theo tư tưởng Hồ Chí Minh là
có trình độ chính trị, văn hoá, khoa học, kỹ thuật và quân sự. Bác dạy: “Đảng
yêu cầu cán bộ chẳng những thạo về chính trị mà còn phải giỏi về chuyên

của Đoàn về mọi mặt”. Vai trò tiên phong của tổ chức Đoàn theo Bác Hồ chính
là ở chỗ "Đoàn thanh niên là đội quân xung kích cách mạng của Đảng và Nhà
nước ta"
21
. Và muốn thực hiện được vai trò xung kích ấy, Đoàn không chỉ tập
hợp, giáo dục thanh niên đi theo lý tưởng của Đảng, mà còn vận động và tổ chức
cho thanh niên xung kích thực hiện chính sách, pháp luật của Nhà nước, tham gia
quản lý nhà nước, coi đó là cách tốt nhất để Đoàn thực hiện chức năng đại diện
quyền và lợi ích hợp pháp của thanh niên.
Hồ Chủ tịch rất coi trọng vai trò của Nhà nước trong công tác thanh niên.
Ngay sau Cách mạng Tháng Tám, Người đã chỉ thị thành lập Bộ thanh niên rồi
Nha thanh niên trong Chính phủ để chăm lo công tác thanh niên. Trong cuộc
kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, cứu nước, Bác Hồ luôn nhắc nhở các Bộ,
ngành của Chính phủ ban hành những chính sách nhằm giải quyết các vấn đề
thuộc lợi ích chính đáng của thanh niên. Bác dạy rằng công tác thanh niên phải
“liên hệ với các lực lượng của Chính phủ”. Điều này có nghĩa rằng muốn đưa
công tác thanh niên đạt đến kết quả như mong muốn, trước hết Đảng cần tăng
cường sự lãnh đạo và cần tổ chức sự phối hợp giữa nhiều lực lượng, cả lực lượng
của xã hội và lực lượng của Chính phủ.

 *+6# 9! :ồ đ ẫ
24
Tóm lại, từ phân tích trên đây, có thể rút ra một số nhận xét sau:
- Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn đánh giá cao vai trò của thanh niên đối với
sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc; khẳng định sự cần thiết phải tăng
cường giáo dục thanh niên, tạo điều kiện cho thanh niên phát triển toàn diện.
- Sự tăng cường quản lý nhà nước về thanh niên luôn luôn cần thiết, đòi
hỏi sự tham gia của các cấp chính quyền, các tổ chức, đặc biệt là của Đoàn thanh
niên cộng sản với trách nhiệm là tổ chức đại diện cho quyền và lợi ích hợp pháp
của thanh niên.

lãnh đạo của Đảng. Điều này được thể hiện qua một số văn bản quan trọng của
Đảng về vấn đề này :
1.2.3.1.1. án nghị quyết về cộng sản thanh niên vận động tại Hội nghị
BCH Trung ương Đảng lần thứ nhất, tháng 10/1930. Đây là văn kiện đặt nền
móng về lý luận vận động thanh niên trong phạm trù cách mạng vô sản và về xây
dựng Đoàn Thanh niên cộng sản (TNCS), tổ chức thanh niên kiểu mới lần đầu
tiên xuất hiện ở nước ta. Tại Văn kiện quan trọng này, Đảng ta đã khẳng định :
"Thanh niên lao động đã thành một lực lượng cách mạng quan trọng không thể
không kể tới được". Trong văn kiện này, tuy Đảng ta chưa đề cập đến việc Đoàn
tham gia quản lý nhà nước về công tác thanh niên (vì thực tế Ta chưa giành được
chính quyền), nhưng Đảng ta đã xác định thanh niên có vai trò rất quan trọng
trong sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc, không thể không kể tới được.
Và do vậy, đây là đối tượng cần được tập hợp, giáo dục, được định hướng theo
Đảng, theo chế độ mới xã hội chủ nghĩa, là cơ sở nền tảng đầu tiên cho việc thiết
lập và tăng cường sự quản lý của Nhà nước đối với đối tượng này sau khi giành
được chính quyền và vai trò của tổ chức Đoàn trong quá trình đó.
26
1.2.3.1.2. Nội dung xây dựng Đoàn và công tác thanh niên tại Hội nghị
Ban chấp hành Trung ương Đảng lần thứ hai (đó là ngày 26/3/1931, sau này
được Đảng cho lấy làm ngày thành lập Đoàn).
Trong văn kiện này, Đảng ta khẳng định sự cần thiết phải lập tức thành lập
tổ chức Đoàn, coi đó là nhiệm vụ của mỗi Đảng bộ địa phương và đảng viên.
Ban Thường vụ Trung ương Đảng đã phân công 1 trong 3 đ/c Thường vụ trực
tiếp phụ trách công tác thanh niên ở cấp Trung ương. Theo Nghị quyết, phát triển
tổ chức cộng sản của thanh niên là cần thiết vì đó là nơi tập hợp thanh niên, giáo
dục thanh niên, vận động và tổ chức cho thanh niên tham gia thực hiện các
nhiệm vụ của cách mạng. Sau này khi đã giành được chính quyền, Đoàn thanh
niên sẽ là lực lượng tổ chức cho thanh niên thực hiện nhiệm vụ của Đảng và
chính quyền nhân dân.
1.2.3.1.3. Nghị quyết về vận động thanh niên, ngày 28/3/1935 do Đại hội

chức Đoàn trong việc tham gia quản lý nhà nước và xã hội, trong đó có công tác
thanh niên. Nói cách khác, do đặc điểm đặc thù của hệ thống chính trị ở nước ta,
sự quản lý đối với thanh niên lúc này chủ yếu được thực hiện thông qua tổ chức
Đoàn thanh niên, tổ chức cộng sản trẻ gần Đảng nhất.
Tóm lại, qua phân tích các chủ trương của Đảng trong thời kỳ Đảng chưa
giành được chính quyền và trong thời kỳ Đảng lãnh đạo kháng chiến chống thực
dân Pháp, có thể rút ra một số nhận xét sau :
- Đảng đánh giá rất cao vai trò quan trọng của thanh niên trong sự nghiệp
cách mạng của Đảng và dân tộc. Thanh niên là đối tượng mà Đảng, Nhà nước,
các đoàn thể, nhất là là Đoàn thanh niên phải đặc biệt quan tâm chăm lo tập hợp,
giáo dục, rèn luyện, vì sự trưởng thành của thanh niên, vì sự nghiệp lâu dài của
cách mạng Việt Nam.
28
- Đảng xác định Đoàn TNCS là tổ chức hậu bị của Đảng cộng sản, đại
diện cho quyền và lợi ích hợp pháp của thanh niên. Đoàn có trách nhiệm đoàn
kết, tập hợp và giáo dục thanh niên đi theo lý tưởng của Đảng, và để thực hiện
trọng trách quan trọng đó, Đoàn phải liên hệ chặt chẽ với lực lượng của Chính
phủ, tham gia đề đạt ý kiến của thanh niên với cơ quan nhà nước, bàn và quyết
định các vấn đề liên quan đến thanh niên
1.2.3.2. Quá trình phát triển tư duy, lý luận của Đảng về sự tham gia
của Đoàn TNCS vào hoạt động quản lý nhà nước về công tác thanh niên, giai
đoạn 1955 - 1975.
Trong giai đoạn này, Đảng và Nhà nước ta dốc sức thực hiện hai nhiệm vụ
chiến lược là xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc, đấu tranh chống âm mưu
chia cắt đất nước, giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước. Trên cơ sở tiếp tục
khẳng định vai trò to lớn của lực lượng thanh niên trong sự nghiệp cách mạng
của Đảng và vị trí quan trọng của Đoàn Thanh niên trong tập hợp, giáo dục thanh
niên, chủ trương chung của Đảng trong giai đoạn này là phát triển mạnh mẽ tổ
chức Đoàn và các tổ chức thanh niên khác do Đoàn làm nòng cốt chính trị, coi
đây là các tổ chức giúp Đảng và Nhà nước trong đoàn kết, tập hợp, giáo dục

Đoàn thanh niên" và có trách nhiệm "cung cấp cho Đoàn thanh niên những
phương tiện hoạt động", phục vụ công tác vận động thanh niên. Đây là bước
phát triển rất quan trọng về tư duy lý luận và nhận thức của Đảng ta về phát huy
vai trò của tổ chức Đoàn tham gia quản lý nhà nước về công tác thanh niên.
1.2.3.2.3. Chỉ thị số 105 về tăng cường lãnh đạo công tác vận động thanh
niên trong tình hình mới, ngày 29/9/1965 của Ban Bí thư Trung ương Đảng.
Trong Chỉ thị này, Đảng ta đã nhấn mạnh đến các nội dung giáo dục toàn
diện, bồi dưỡng và phát huy thanh niên với sự tham gia của các cấp, các ngành,
trong đó có hệ thống các cơ quan nhà nước, phục vụ sự nghiệp đấu tranh giải
phóng dân tộc, xây dựng chủ nghĩa xã hội. Đến đây, tư duy lý luận và nhận thức
30
của Đảng về phát huy vai trò của tổ chức Đoàn tham gia hoạt động quản lý nhà
nước về công tác thanh niên có bước phát triển mới, trong đó đáng chú ý là việc
hình thành cơ chế phối hợp liên ngành, xã hội hoá công tác thanh niên với vai trò
lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước và cộng đồng trách nhiệm của các
ngành, đoàn thể trong công tác giáo dục thanh niên. Đây là vấn đề rất quan trọng
trong công tác thanh niên mà đến nay vẫn còn nguyên giá trị.
1.2.3.2.4. Nghị quyết 181 của Ban Bí thư Trung ương Đảng về công tác
vận động thanh niên (ngày 25/9/1968). Vai trò của Đoàn tham gia quản lý nhà
nước về công tác thanh niên đã được khẳng định ở tầm cao mới, đó là : "Đối với
chính quyền, Đoàn là thành phần trong hệ thống chuyên chính vô sản, có nhiệm
vụ bảo vệ, xây dựng và củng cố chính quyền; gương mẫu chấp hành chủ trương,
chính sách và pháp luật của Nhà nước; đấu tranh chống mọi hành động vi phạm
pháp luật, vi phạm quyền tự do dân chủ của quần chúng. Đoàn là người đại diện
cho quyền làm chủ tập thể của quần chúng thanh niên và phát huy vai trò làm
chủ của thanh niên đối với sự nghiệp quản lý kinh tế và phát triển văn hoá của
nước nhà”.
Nghị quyết 181 ra đời đánh dấu một bước phát triển rất quan trọng về mặt
lý luận của Đảng trong xây dựng Đoàn và phát huy vai trò của tổ chức Đoàn
tham gia hoạt động quản lý nhà nước về công tác thanh niên. Nghị quyết cũng

đến nhận thức, tư tưởng các tầng lớp nhân dân, trong đó có thanh niên. Các chủ
trương công tác thanh niên của Đảng trong giai đoạn này tập trung vào nhiệm vụ
giáo dục thanh niên; phát huy và đề cao sự tham gia của Đoàn vào hoạt động
quản lý nhà nước về công tác thanh niên, nhất là trong việc thể chế hoá các chủ
trương lớn của Đảng về công tác thanh niên bằng chính sách, luật pháp của Nhà
nước đáp ứng yêu cầu của quá trình xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ
32