Nhện gié hại lúa
và biện pháp phòng trừ.

Châu Văn Hải.
Phòng Trồng Trọt, CC BVTV. AG
Tổng hợp từ nhiều nguồn tài liệu.
I/ Giới thiệu:
- Nhiện gié có tên khoa học Steneotarsonemus spinki Smiley, tên
tiếng Anh Panicle rice mite.
- Nhiện gié Steneotarsonemus spinki là dịch hại trên lúa được báo
cáo trong thời gian gân đây ở Mỹ. Vào mùa hè năm 2007 nhện gây hại mạnh
ở Arkansas, Louisiana, Texas và New York.
- Vào thập niên 1930 nhệ
n từng gây hại nặng ở vùng trồng lúa ở Ấn
Độ, Africa, Central American. Caribbean và Mehico.
- Nhện gây hại kết hợp với nấm bệnh thúi bẹ Sarocladium oryzae
(sheath rot) và vi khuẩn Burkholderia glumae (bacterial panicle blight) gây
lem lép hạt có khả năng làm giảm năng suất từ 5 – 90%.
- Nhiện gié là loại dịch hại nguy hiểm do cơ thể nhện quá nhỏ không
nhìn thấy bằng mắt thường. Người nông dân khi phát hiện được nhện thường
quá mu
ộn nên việc phòng trị ít đem lại hiệu quả. Do đó việc nắm vững các
điều kiện phát sinh và phát triển của nhện và triệu chứng gây hại để có
những biện pháp phòng trị kịp thời nhằm làm giảm nhẹ thiệt hại do nhện gây
ra là điều cần thiết.
II/ Mô tả, dòng đời, đặc tính sinh vật học của nhện và triệu chứng gây
hại.
1/ Mô tả hình dạng c
ủa nhện.
- Nhện có kích thước rất nhỏ không nhìn thấy bằng mắt thường.
Nhện gié rất nhỏ ở trong bẹ lá chổ mũi tên.

Nhện sống tập trung trong bẹ lá lúa.

3/ vòng đời của nhện gié.
- Vòng đời nhện gié: 10-12 ngày :
- trứng: 1-2 ngày.
- nhện non: 4-5 ngày
- nhện trưởng thành: 5-6 ngày.
Vòng đời của nhện gié.

4/ Triệu chứng gây hại.
- Nhện ăn phá bên trong bẹ lá lúa, vết ăn phá của nhện làm biến màu bẹ
lá lúa có màu nâu vàng đến màu nâu socola. Do đó có thể phát hiện được
chúng bởi sự biến màu của bẹ lá lúa.
Triệu chứng cây lúa bị nhện gié gây hại.

Nhện nằm trong bẹ lá ăn phá (nhìn vào đầu mũi tên đen).

Vết chích hút của nhện ở mặt trong của bẹ lá lúa dược phóng đại nhiều lần.

Triện chứng gây hại của nhện gié làm cho bẹ lá bị biến màu nâu đến nâu
socola.

- Khi 1 lá mới bắt đầu phát triển thì nhện sẽ di chuyển sang bẹ lá mới
và chúng tiếp tục ăn phá ở bẹ lá mới này. Như thế chúng tiếp tục ăn phá đến
lá sát với thân cây lúa (bẹ lá đòng).
Nhện ăn phá từ bẹ lá này sang bẹ lá khác và đến bẹ lá đòng.

- Nhện ăn phá nhánh gié lúa ở giai đoạn lúa làm đòng đến giai đoạn lúa
trổ ngậm sữa làm bông lúa bị lép.
Cây lúa bị nhện gié gây hại làm bông lúa bị lép.

chúng tiết ra chất độc ở tuyến nước bọt để hút dinh dưỡng làm ảnh h
ưởng
sinh trưởng của cây. Ở giai đoạn lúa làm đòng nếu bị nhiện gié gây hại nặng,
những nơi bị nhện ăn phá tạo ra các sọc bị hoại tữ có màu nâu socola sẽ làm
cho bông lúa sau này trổ ra bị lép do do thiếu dinh dưỡng dẫn vào nuôi hạt
nên bông lúa thẳng đứng người nông dân gọi là bắn máy bay.
Bông lúa thẳng đứng, bị lép do thiếu dunh dưỡng.

- Cách gian tiếp, nhện tạo vết thương trên bẹ mở
đường cho nấm bệnh
thúi bẹ tấn công vì nhện thường mang bào tử nấm thúi bẹ trên cơ thể của nó,
Tương tự như thế từ những vết thương trên nhánh gié tạo điều kiện cho vi
khuẩn gây lép đen hạt gây hại. Trên ruộng nếu bị nhện kết hợp với bệnh thúi
bẹ và vi khuẩn gây hại trên hạt thì sẽ bị thiệt hại nặng về năng suất lúa.
Lép hạt do vi khuẩn Burkholderia glumae gây hại.

Lem lép hạt do nấm gây bệnh thúi bẹ Sarocladium oryzae.

- Thiệt hại do nhện gây ra biến thiên từ 5 – 90% năng suất.
IV/ Biện pháp phòmh trừ;
1/ Biện pháp quản lý :
- Đối với chân ruộng thường xuyên bị nhiện gié gây hại nặng nên luân
canh với cây trồng khác nhằm cắt đứt nguồn ký chủ làm giảm mật số nhện
nhằm giảm nhẹ thiệt hại do nh
ện gây ra. Có thể luân canh với cây đậu để
làm tăng độ phì của đất.
Luân canh với cây trồng khác để cắt đứt nguồn ký chủ.

- Xuống giống đúng thời vụ vì thời tiết trong mùa vụ thuận lợi cho cây
lúa phát trển, cây lúa dễ đạt năng suất cao. Đồng thời tránh được những bất

được hút từ rễ lên sẽ dể diệt được nhện nằm bên trong bẹ hơn là phun thuốc
từ bên ngoài vào rất khó diệ
t được nhện ẩn trong bẹ lá lúa.