Nhện gié hại lúa
và biện pháp phòng trừ.

Châu Văn Hải.
Phòng Trồng Trọt, CC BVTV. AG
Tổng hợp từ nhiều nguồn tài liệu.
I/ Giới thiệu:
- Nhiện gié có tên khoa học Steneotarsonemus spinki Smiley, tên
tiếng Anh Panicle rice mite.
- Nhiện gié Steneotarsonemus spinki là dịch hại trên lúa được báo
cáo trong thời gian gân đây ở Mỹ. Vào mùa hè năm 2007 nhện gây hại mạnh ở
Arkansas, Louisiana, Texas và New York.
- Vào thập niên 1930 nhện từng gây hại nặng ở vùng trồng lúa ở Ấn
Độ, Africa, Central American. Caribbean và Mehico.
- Nhện gây hại kết hợp với nấm bệnh thúi bẹ Sarocladium oryzae
(sheath rot) và vi khuẩn Burkholderia glumae (bacterial panicle blight) gây lem
lép hạt có khả năng làm giảm năng suất từ 5 – 90%.
- Nhiện gié là loại dịch hại nguy hiểm do cơ thể nhện quá nhỏ không nhìn
thấy bằng mắt thường. Người nông dân khi phát hiện được nhện thường quá muộn
nên việc phòng trị ít đem lại hiệu quả. Do đó việc nắm vững các điều kiện phát
sinh và phát triển của nhện và triệu chứng gây hại để có những biện pháp phòng trị
kịp thời nhằm làm giảm nhẹ thiệt hại do nhện gây ra là điều cần thiết.
II/ Mô tả, dòng đời, đặc tính sinh vật học của nhện và triệu chứng gây hại.
1/ Mô tả hình dạng của nhện.
- Nhện có kích thước rất nhỏ không nhìn thấy bằng mắt thường.
Nhện gié rất nhỏ ở trong bẹ lá chổ mũi tên.

- Có thể nhận dạng được nhện ở trong bẹ lá lúa bằng kính lúp cầm tay có độ
phóng đại 20 lần.
- Nhện có màu vàng rơm chiều dầy khoảng 250µm.
- Con đực thon dài, rất hiếu động có thể phát hiện được nó trên bề mặt


4/ Triệu chứng gây hại.
- Nhện ăn phá bên trong bẹ lá lúa, vết ăn phá của nhện làm biến màu bẹ
lá lúa có màu nâu vàng đến màu nâu socola. Do đó có thể phát hiện được chúng
bởi sự biến màu của bẹ lá lúa.
Triệu chứng cây lúa bị nhện gié gây hại.

Nhện nằm trong bẹ lá ăn phá (nhìn vào đầu mũi tên đen).

Vết chích hút của nhện ở mặt trong của bẹ lá lúa dược phóng đại nhiều lần.

Triện chứng gây hại của nhện gié làm cho bẹ lá bị biến màu nâu đến nâu socola.

- Khi 1 lá mới bắt đầu phát triển thì nhện sẽ di chuyển sang bẹ lá mới
và chúng tiếp tục ăn phá ở bẹ lá mới này. Như thế chúng tiếp tục ăn phá đến lá sát
với thân cây lúa (bẹ lá đòng).
Nhện ăn phá từ bẹ lá này sang bẹ lá khác và đến bẹ lá đòng.

- Nhện ăn phá nhánh gié lúa ở giai đoạn lúa làm đòng đến giai đoạn lúa
trổ ngậm sữa làm bông lúa bị lép.
Cây lúa bị nhện gié gây hại làm bông lúa bị lép.

III/ Điều kiện phát sinh, phát triển của nhện gié và thiệt hại do nhện gié gây
ra.
1/ Điều kiện phát sinh, phát triển của nhện gié.
. - Nhiệt độ không khí cao, lượng mưa ít là điều kiện thích hợp cho nhện
phát triển trên đồng. Nhện thường gây hại nặng trên chân ruộng xuống giống vụ
Đông Xuân trể hoặc mùa vụ kế tiếp xuống giống sớm (xuân hè). Nhất là chân
ruộng sạ dầy, thiếu nước tưới.
Nhện gây hại trên chân ruộng xuống giống muộn, thiếu nước tưới.

Lép hạt do vi khuẩn Burkholderia glumae gây hại.

Lem lép hạt do nấm gây bệnh thúi bẹ Sarocladium oryzae.

- Thiệt hại do nhện gây ra biến thiên từ 5 – 90% năng suất.
IV/ Biện pháp phòmh trừ;
1/ Biện pháp quản lý :
- Đối với chân ruộng thường xuyên bị nhiện gié gây hại nặng nên luân
canh với cây trồng khác nhằm cắt đứt nguồn ký chủ làm giảm mật số nhện nhằm
giảm nhẹ thiệt hại do nhện gây ra. Có thể luân canh với cây đậu để làm tăng độ phì
của đất.
Luân canh với cây trồng khác để cắt đứt nguồn ký chủ.

- Xuống giống đúng thời vụ vì thời tiết trong mùa vụ thuận lợi cho cây lúa
phát trển, cây lúa dễ đạt năng suất cao. Đồng thời tránh được những bất lợi về thời
tiết, cây lúa không bị hạn ở cuối vụ nên có thể tránh được đợt gây hại của nhện gié
làm ảnh hưởng đến năng suất.
- Sau khi thu hoạch lúa, rải rơm đốt đồng trước khi làm đất nếu là vùng
thường xuyên có nhện gié xuất hiện.
Đốt rơm rạ để tiêu diệt nhện sau vụ mùa.

- Cày ải phơi đất, vệ sinh đồng ruộng, diệt hết các lúa gốc, nhất là lúa
rài, lúa chét là nơi trú ẩn tạm thời của nhện và cũng là nguồn nhện lây lan cho vụ
sau.
Lúa chét là nơi cư trú tạm thời của nhện.

- Chọn giống kháng nhện.
- Mật độ sạ vừa phải hoặc gieo lúa theo hàng, bón phân cân đối.
Gieo lúa theo hàng.