ĐỀ CƯƠNG
TUYÊN TRUYỀN PHÒNG, CHỐNG HIV/AIDS
năm 2011 & năm 2013
( BAN TUYÊN GIÁO TỈNH UỶ ĐỒNG THÁP)
Trên thế giới, HIV/AIDS đã trở thành đại dịch và là mối hiểm họa đối với nhân loại.
Nhận thấy tính chất nguy hiểm của HIV/AIDS, Đảng và nhà nước ta đã ban hành nhiều văn
bản lãnh đạo, chỉ đạo công tác phòng, chống HIV/AIDS và đã thu được những kết quả nhất
định, kiềm chế được tốc độ gia tăng số người nhiễm HIV/AIDS.
I. NHỮNG THUẬT NGỮ THƯỜNG GẶP TRONG CÔNG TÁC TUYÊN
TRUYỀN PHÒNG, CHỐNG HIV/AIDS
1. HIV là chữ viết tắt của cụm từ tiếng Anh "Human Immunodeficiency Virus" là vi
rút gây suy giảm miễn dịch ở người, làm cho cơ thể suy giảm khả năng chống lại các tác
nhân gây bệnh.
2. AIDS là chữ viết tắt của cụm từ tiếng Anh "Acquired Immune Deficiency
Syndrome" là hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải do HIV gây ra, thường được biểu
hiện thông qua các nhiễm trùng cơ hội, các ung thư và có thể dẫn đến tử vong.
3. Nhiễm trùng cơ hội là nhiễm trùng xảy ra do cơ thể bị suy giảm miễn dịch vì bị
nhiễm HIV.
4. Kỳ thị người nhiễm HIV là thái độ khinh thường hay thiếu tôn trọng người khác vì
biết hoặc nghi ngờ người đó nhiễm HIV hoặc vì người đó có quan hệ gần gũi với người
nhiễm HIV hoặc bị nghi ngờ nhiễm HIV.
1
5. Phân biệt đối xử với người nhiễm HIV là hành vi xa lánh, từ chối, tách biệt, ngược
đãi, phỉ báng, có thành kiến hoặc hạn chế quyền của người khác vì biết hoặc nghi ngờ người
đó nhiễm HIV hoặc vì người đó có quan hệ gần gũi với người nhiễm HIV hoặc bị nghi ngờ
nhiễm HIV.
6. Hành vi nguy cơ cao là hành vi dễ làm lây nhiễm HIV như quan hệ tình dục không
an toàn, dùng chung bơm kim tiêm và những hành vi khác dễ làm lây nhiễm HIV.
7. Phơi nhiễm với HIV là nguy cơ bị lây nhiễm HIV do tiếp xúc trực tiếp với máu
hoặc dịch sinh học của cơ thể người nhiễm HIV.
8. Tư vấn về HIV/AIDS là quá trình đối thoại, cung cấp các kiến thức, thông tin cần

- Qua đường mẹ truyền sang con: Trước khi sinh; trong khi sinh; sau khi sinh (cho
con bú)
2
15. HIV không lây truyền qua các con đường sau:
+ Tiếp xúc thông thường: bắt tay, ôm hôn, ăn cùng, ngủ chung giường, dùng chung nhà
vệ sinh, bể bơi…
+ Các dịch sinh học không có virut HIV: Nước mắt, nước bọt, mồ hôi, nước tiểu,
phân…
+ Côn trùng cắn hoặc đốt
II. CÁC BIỆN PHÁP PHÒNG, CHỐNG HIV/AIDS TRONG THỜI GIAN TỚI.
1. Các biện pháp xã hội trong phòng, chống HIV/AIDS:
1.1. Các cấp ủy đảng, chính quyền, các tổ chức đoàn thể chính trị - xã hội:
- Quán triệt và thực hiện đầy đủ quan điểm, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật
của Nhà nước về phòng, chống HIV/AIDS:
+ Chỉ thị số 54-CT/TW ngày 30-11-2005 của Ban Bí thư Trung ương (khóa IX) về
"Tăng cường lãnh đạo công tác phòng, chống HIV/AIDS trong tình hình mới";
+ Luật phòng, chống nhiễm vi rút gây ra hội chứng suy giảm miễm dịch mắc phải ở
người (HIV/AIDS)
Lut này ã    c Quc hi n  c Cng hòa xã hi ch ngha Vit Nam khóa XI, k hp
th 9 thông qua ngày 29 tháng 6 nm 2006 và có hiu lc thi hành từ ngày 01 tháng 01 năm
2007.
+ Nghị định số 108/2007/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật
Phòng, chống HIV/AIDS; Luật Phòng, chống ma túy; Pháp lệnh Phòng, chống mại dâm…
- Lồng ghép nội dung phòng, chống HIV/AIDS trong chương trình công tác của đơn vị,
địa phương, các chương trình xóa đói, giảm nghèo, đào tạo nghề và giải quyết việc làm,
chương trình phòng, chống lao, chương trình sức khỏe sinh sản, phòng, chống các nhiễm
khuẩn lây truyền qua đường tình dục …
1.2. Đẩy mạnh thông tin, giáo dục và truyền thông về phòng, chống HIV/AIDS
nhằm nâng cao nhận thức, thay đổi thái độ và hành vi, chống kỳ thị, phân biệt đối xử
với người nhiễm HIV.

các hoạt động phòng, chống HIV/AIDS khác trong cơ sở đó.
- Phòng, chống HIV/AIDS trong cộng đồng dân cư
. Tổ chức các hoạt động phòng, chống HIV/AIDS trong cộng đồng dân cư, giáo dục sự
thương yêu, đùm bọc đối với người nhiễm HIV, phát huy truyền thống tốt đẹp của gia đình,
họ tộc, quê hương, bản sắc văn hoá dân tộc của người Việt Nam;
. Tổ chức chăm sóc, hỗ trợ người nhiễm HIV và gia đình họ, tạo điều kiện cho người
nhiễm HIV sống hòa nhập với cộng đồng và xã hội;
. Phát huy vai trò của các tổ trưởng dân phố, trưởng ấp, trưởng ban công tác mặt trận,
trưởng các dòng họ, trưởng tộc, các chức sắc tôn giáo, người cao tuổi, người có uy tín trong
cộng đồng trong việc vận động nhân dân tham gia phòng, chống HIV/AIDS;
. Xây dựng và phát triển mô hình gia đình văn hóa, tổ dân phố, cụm dân cư, khóm, ấp,
bản gắn với việc phòng, chống HIV/AIDS;
. Tuyên truyền chống kỳ thị, phân biệt đối xử với người nhiễm HIV và thành viên gia
đình họ.
- Khuyến khích người nhiễm HIV tham gia phòng, chống HIV/AIDS
. Được đứng ra thành lập nhóm giáo dục đồng đẳng, câu lạc bộ và các hình thức tổ
chức sinh hoạt khác của người nhiễm HIV theo quy định của pháp luật;
. Tuyên truyền và thực hiện các biện pháp can thiệp giảm tác hại trong dự phòng lây
nhiễm HIV;
. Khuyến khích sử dụng bao cao su là để bảo vệ cho chính mình và bạn tình khỏi nhiễm
HIV/AIDS, đồng thời phòng các bệnh lây truyền qua đường tình dục.
. Hỗ trợ, chăm sóc người nhiễm HIV;
. Tham gia ý kiến trong quá trình xây dựng chương trình, chính sách, pháp luật liên
quan đến HIV/AIDS;
2. Các biện pháp chuyên môn kỹ thuật y tế trong phòng, chống HIV/AIDS:
4
- Thực hiện tốt công tác tư vấn, xét nghiệm tự nguyện HIV.
- Phòng, chống lây nhiễm HIV trong cơ sở y tế.
- Phòng, chống lây nhiễm HIV qua đường truyền máu.
- Phòng, chống lây nhiễm HIV từ mẹ sang con.

- Hoàn thiện hệ thống quản lý, theo dõi, giám sát, đánh giá chương trình phòng, chống
HIV/AIDS: 100% tỉnh, thành phố có khả năng tự đánh giá và dự báo về diễn biến của nhiễm
HIV/AIDS ở địa phương, 100% xét nghiệm HIV tuân thủ quy định tư vấn xét nghiệm tự
nguyện.
- Ngăn chặn lây nhiễm HIV/AIDS qua các dịch vụ y tế: bảo đảm 100% các đơn vị máu và
chế phẩm máu được sàng lọc HIV trước khi truyền ở tất cả các tuyến; 100% cơ sở y tế thực
hiện đúng quy định về vô khuẩn, sát khuẩn phòng lây nhiễm HIV/AIDS.
4- Các giải pháp chủ yếu
4.1- Nhóm giải pháp về xã hội
- Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, Nhà nước đối với công tác phòng, chống HIV/AIDS;
đưa công tác phòng, chống HIV/AIDS trở thành mục tiêu trong chiến lược phát triển kinh tế -
xã hội của ngành và địa phương.
- Các cấp chính quyền địa phương đưa hoạt động phòng, chống HIV/AIDS vào kế hoạch phát
triển kinh tế - xã hội của địa phương. Huy động toàn dân tham gia phòng, chống HIV/AIDS
nhằm từng bước ngăn chặn, đẩy lùi HIV/AIDS.
- Xây dựng chương trình phòng, chống HIV/AIDS thành chương trình phối hợp liên ngành,
toàn diện, đặc biệt chú trọng việc lồng ghép có hiệu quả với các chương trình phòng, chống tệ
nạn ma túy, mại dâm để ngăn ngừa lây nhiễm HIV/AIDS; huy động mọi tổ chức, cá nhân
tham gia hoạt động phòng, chống HIV/AIDS. Khuyến khích các tổ chức xã hội, tổ chức tôn
giáo, tổ chức từ thiện, tổ chức phi chính phủ, các doanh nghiệp, nhóm cộng đồng, người
nhiễm HIV/AIDS cùng gia đình tham gia công tác phòng, chống HIV/AIDS.
- Tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật, chế độ, chính sách trong công tác phòng, chống
HIV/AIDS nhằm đáp ứng yêu cầu thực tế và phù hợp với xu hướng hội nhập của hệ thống
pháp luật quốc gia trong phòng, chống HIV/AIDS với pháp luật quốc tế. Tăng cường việc
phổ biến, giáo dục pháp luật, tổ chức kiểm tra, thanh tra, giám sát việc thực hiện các quy định
6
của pháp luật về phòng, chống HIV/AIDS.
- Đẩy mạnh công tác thông tin, giáo dục và truyền thông thay đổi các hành vi có nguy cơ;
nâng cao số lượng, chất lượng, tính phù hợp và hiệu quả của các hoạt động thông tin, giáo
dục và truyền thông. Xây dựng đội ngũ tuyên truyền viên gắn liền với đội ngũ cộng tác viên y

- Tăng cường khả năng tiếp cận các thuốc điều trị đặc hiệu HIV/AIDS, xây dựng chính sách
về tiếp cận thuốc, đảm bảo cơ chế thuận lợi cho lưu thông và phân phối thuốc điều trị đặc
hiệu HIV/AIDS. Đảm bảo tính sẵn có, dễ tiếp cận với thuốc điều trị đặc hiệu HIV/AIDS,
khuyến khích việc nghiên cứu, áp dụng các thuốc đông y trong điều trị hỗ trợ cho bệnh nhân
HIV/AIDS.
- Nâng cao nhận thức của người dân trong độ tuổi sinh đẻ về nguy cơ lây nhiễm HIV/AIDS
và khả năng lây truyền HIV/AIDS từ mẹ sang con, tổ chức điều trị dự phòng lây truyền
HIV/AIDS từ mẹ sang con và tổ chức tốt việc chăm sóc, điều trị trẻ bị nhiễm HIV/AIDS và bị
ảnh hưởng bởi HIV/AIDS.
- Xây dựng mạng lưới giám sát các nhiễm khuẩn lây qua đường tình dục, cung cấp trang thiết
bị xét nghiệm, tăng cường chẩn đoán, điều trị các nhiễm khuẩn lây truyền qua đường tình
dục, tăng cường đào tạo cán bộ, lồng ghép triển khai các hoạt động phòng, chống HIV/AIDS
với phòng, chống các nhiễm khuẩn lây truyền qua đường tình dục.
- Tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan khoa học và các tổ chức nghiên cứu có liên quan
trong cả nước dưới sự điều phối thống nhất của tổ chức phòng, chống HIV/AIDS. Hỗ trợ các
tổ chức, cơ quan nghiên cứu khoa học triển khai các hoạt động nghiên cứu, đầu tư ngân sách
cho các hoạt động nghiên cứu, tăng cường các hoạt động trao đổi, chuyển giao kỹ thuật và
đào tạo chuyên gia giữa các cơ sở nghiên cứu trong và ngoài nước. Tiến hành đánh giá
chương trình phòng, chống HIV/AIDS sau 02 năm, 05 năm thực hiện.
4.3- Nhóm giải pháp về nguồn lực và hợp tác quốc tế
- Tăng cường năng lực cho đội ngũ cán bộ chuyên trách phòng, chống HIV/AIDS, đẩy mạnh
việc phân cấp và quản lý chương trình, xây dựng cơ chế phù hợp cho việc thúc đẩy các tổ
chức, cộng đồng kể cả người nhiễm tham gia quá trình xây dựng kế hoạch phòng, chống
HIV/AIDS. Ngoài ngân sách của Trung ương cấp, ủy ban nhân dân các cấp có trách nhiệm
chủ động bố trí ngân sách của cấp mình đầu tư cho công tác phòng, chống HIV/AIDS.
- Khuyến khích và có chính sách hỗ trợ việc nghiên cứu, sản xuất các loại trang thiết bị, sinh
phẩm, thuốc điều trị phòng, chống HIV/AIDS, tăng cường chuyển giao kỹ thuật, công nghệ
8
và khuyến khích đầu tư.
- Tăng dần mức đầu tư, bảo đảm kinh phí cho các hoạt động phòng, chống HIV/AIDS, tăng

9
+ Người sống ở vùng sâu, vùng xa, vùng có điều kiện kinh tế khó khăn.
* Các hoạt động thông tin tuyên truyền:
- Tiếp tục triển khai mạnh mẽ và đồng bộ các hoạt động thông tin, giáo dục và truyền
thông trực tiếp thay đổi hành vi:
+ Đẩy mạnh công tác thông tin – giáo dục – truyền thông cả chiều rộng lẫn chiều sâu,
cả vùng đô thị lẫn nông thôn, vùng biên giới trên một số phương tiện thông tin, tạp chí trung
ương và địa phương… tập trung thông tin - giáo dục - truyền thông chuyển đổi hành vi và
thực hiện các hành vi an toàn.
+ Chương trình thông tin - giáo dục - truyền thông thay đổi hành vi: mở rộng diện bao
phủ thông tin, cung cấp tài liệu tuyên truyền về phòng, chống HIV/AIDS tới tất cả các cấp,
ngành và người dân, đặc biệt là những người dân sống ở vùng sâu, vùng xa, các nhóm có
nguy cơ lây nhiễm cao. Thiết kế các mô hình phù hợp với các nhóm đối tượng đặc thù; tổ
chức tốt việc truyền thông chống kỳ thị phân biệt đối xử với người nhiễm HIV, đặc biệt với
trẻ em.
+ Huy động 100% cơ sở vật chất, trang thiết bị truyền thông sẵn có của các ngành, các
cấp, đoàn thể, nhân dân cùng tham gia hoạt động phòng, chống HIV/AIDS.
+ Tập trung hướng dẫn hành vi an toàn tình dục, khuyến khích sử dụng bao cao su, an
toàn trong tiêm chích dưới hình thức cung cấp bao cao su qua các kênh không truyền thống
và trao đổi bơm kim tiêm…
+ Các xã, phường trọng điểm trong khuôn khổ của các dự án quốc tế triển khai các hoạt
động can thiệp giảm tác hại, đẩy mạnh công tác truyền thông trực tiếp chuyển đổi hành vi góp
phần làm giảm nguy cơ lây nhiễm ở cộng đồng.
+ Các ngành, các cấp, chủ động đưa nội dung chương trình phòng chống HIV/AIDS
vào chương trình, dự án phát triển kinh tế – xã hội, vào các phong trào vận động quần chúng,
các loại hình câu lạc bộ…
+ Tất cả các phương tiện thông tin đại chúng từ tỉnh đến cơ sở đều có trách nhiệm
tuyên truyền giáo dục về HIV/AIDS với nội dung phù hợp.
+ Tăng cường tuyên truyền, cổ động trực quan bằng các tài liệu truyền thông như các
tranh, áp phích, tờ rơi, khẩu hiệu phù hợp với từng đối tượng, củng cố và xây dựng thêm các

+ Phối hợp liên ngành và huy động cộng đồng tổ chức và tham gia hoạt động thông tin
- giáo dục - truyền thông và truyền thông thay đổi hành vi.
+ Tăng cường đào tạo nâng cao năng lực truyền thông cho cán bộ làm công tác truyền
thông các cấp.
11
+ Lồng ghép thông tin - giáo dục - truyền thông phòng, chống HIV/AIDS với phong
trào “Toàn dân tham gia phòng, chống AIDS tại cộng đồng dân cư” và phong trào dựa vào
cộng đồng khác.
+ Phối hợp các loại hình truyền thông để chuyển tải kiến thức phòng, chống HIV/AIDS
cho mọi người, đặc biệt là các nhóm đối tượng ưu tiên.
+ Đa dạng hóa hình thức truyền thông: Câu lạc bộ, hội thi, liên hoan văn nghệ, các tiểu
phẩm, tọa đàm…
+ Đẩy mạnh hoạt động truyền thông tại nơi làm việc, di biến động và phòng, chống
HIV/AIDS qua biên giới.
Về nội dung tuyên truyền:
+ Hướng dẫn kỹ năng thực hành sử dụng bao cao su và sử dụng bơm kim tiêm sạch.
+ Truyền thông trực tiếp thay đổi hành vi thông qua các nhóm cộng tác viên, giáo dục
viên đồng đẳng, nhân viên tiếp cận cộng đồng và các câu lạc bộ
+ Chống kỳ thị và phân biệt đối xử với người nhiễm HIV/AIDS.
+ Hỗ trợ, chăm sóc người nhiễm HIV/AIDS tại cộng đồng.
+ Thực hiện các buổi tọa đàm trực tiếp và các phóng sự truyền hình về HIV/AIDS.
+ Tuyên truyền và quán triệt sâu rộng luật phòng, chống HIV/AIDS của Ban Thường
vụ Quốc hội và Chỉ thị 54-CT/TW của Ban Bí thư Trung ương Đảng trong hệ thống Nhà
nước và nhân dân.
+ Tăng cường dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con.
III- NHỮNG KIẾN THỨC, KỸ NĂNG CƠ BẢN PHÒNG CHỐNG HIV/AIDS
1- Các giai đoạn phát triển từ nhiễm HIV thành AIDS
- Giai đoạn 1: Nhiễm HIV cấp (hay còn gọi thời kỳ cửa sổ - thời kỳ chuyển đổi huyết
thanh).
- Giai đoạn 2: Nhiễm HIV không có triệu chứng hoặc có triệu chứng nhẹ, có thể kéo

- Các biện pháp dự phòng: không quan hệ tình dục với người mà ta không biết chắc
chắn người đó có bị nhiễm HIV không; xét nghiệm HIV trước khi kết hôn; sống chung thủy,
13
hạn chế quan hệ tình dục với nhiều người; không quan hệ với người bán dâm, mua dâm; sử
dụng bao cao su đúng cách; áp dụng các biện pháp quan hệ tình dục an toàn
3.3. Phòng tránh lây truyền từ mẹ sang con
- Tổ chức các hoạt động thông tin, giáo dục và truyền thông thay đổi hành vi cho phụ
nữ trong độ tuổi sinh đẻ, đặc biệt là phụ nữ đang có chồng, phụ nữ mang thai và bạn tình của
họ.
- Tổ chức các hoạt động tư vấn, xét nghiệm HIV và xét nghiệm lại cho những người
được coi là phơi nhiễm với HIV.
- Tư vấn và xét nghiệm HIV cho phụ nữ và bạn tình của họ; thực hành tình dục an toàn
cho cả nam và nữ, bao gồm khuyến khích sử dụng bao cao su khi quan hệ tình dục; trì hoãn
quan hệ tình dục, đặc biệt là trước hôn nhân.
- Tư vấn và cung cấp các biện pháp tránh thai để đảm bảo rằng người phụ nữ nhiễm
HIV có thể quyết định về sức khoẻ sinh sản của họ với đầy đủ thông tin; tư vấn và xét nghiệm
HIV trong các dịch vụ sức khoẻ sinh sản và kế hoạch hoá gia đình.
- Chăm sóc phụ nữ khi mang thai và khi đẻ: Tư vấn và xét nghiệm HIV cho phụ nữ
trong chăm sóc thai nghén, xét nghiệm lại trong giai đoạn cuối của quá trình mang thai ở
những nơi có tỷ lệ nhiễm HIV trong phụ nữ mang thai cao trong cộng đồng; đánh giá giai
đoạn lâm sàng và miễn dịch thông qua đếm tế bào CD4 của phụ nữ mang thai nhiễm HIV;
cung cấp thuốc ARV cho những phụ nữ mang thai nhiễm HIV đủ điều kiện, trẻ em bị phơi
nhiễm; thực hành đỡ đẻ an toàn và tư vấn nuôi dưỡng trẻ sau sinh.
HIV/AIDS là căn bệnh nguy hiểm, hiện chưa có thuốc đặc trị. Bởi vậy, việc phòng,
chống lây nhiễm HIV/AIDS là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội. Để hạn
chế đến mức tối đa tình trạng lây nhiễm căn bệnh này, đòi hỏi phải sử dụng tổng hợp các biện
pháp tuyên truyền và sự phối hợp đồng bộ giữa các ngành, các cấp từ Trung ương tới địa
phương.
BAN TUYÊN GIÁO TỈNH UỶ ĐỒNG THÁP
14