1

Tài liệu tham khảo để làm bài thi tìm hiểu “ Thanh Hoá với chiến thắng Điện Biên
Phủ; phát huy truyền thống Điện Biên Phủ xây dựng Thanh Hoá thành tỉnh kiểu mẫu”:
( Mời các bạn tham khảo tài liệu sau rồi tự làm bài thi tìm hiểu theo ý mình)
A- Câu hỏi 1( 10 điểm): Những diễn biến chính của Chiến thắng lịch sử Điện Biên
Phủ 1954?
* Gợi ý- trả lời dựa vào tài liệu sau:

I- 1. Diễn biến Chiến dịch Điện Biên Phủ, kết quả các đợt tiến công
( Nguồn:
http://www.baobinhduong.org.vn/newsdetails/1D3FE1944C8/De_cuong_goi_y_tra_loi_cau_hoi_Cuoc_thi_ti
m_hieu_60_nam_Chien_thang_Dien_Bien_Phu_7_5_1954_7_5_2014_.aspx
)
a) Đợt 1 (từ ngày 13 đến 17-3-1954)
- Đúng 17 giờ, ngày 13-3-1954, quân ta nổ súng tiến công trung tâm đề kháng Him Lam
và quân ta tiêu diệt hoàn toàn cứ điểm 101B, 101A và 102.
- Chiều ngày 14-3, ta tiếp tục tiến công vào trung tâm đề kháng Độc Lập. Đúng 17 giờ,
trọng pháo của ta bắn vào Sở chỉ huy Mường Thanh, các trận địa pháo và sân bay, đồng thời
bắn phá hoại công sự trong cứ điểm Độc Lập. Đến 6 giờ 30, bộ đội ta diệt gọn quân địch; làm
chủ trung tâm đề kháng Độc Lập.
- 15 giờ ngày 17-3-1954, pháo binh của ta bắn 20 quả đạn vào Bản Kéo. Mặc dù bọn
chỉ huy người Pháp ra sức khống chế, binh lính người Thái đã lợi dụng lúc bọn chỉ huy chui
xuống hầm ẩn nấp, mang cả vũ khí ra hàng ta.
2

- Quân địch đã bị một đòn choáng váng, 2 trung tâm đề kháng mạnh nhất là Him Lam
và Độc Lập bị đập tan, 1 căn cứ Bản Kéo ra hàng, 2 tiểu đoàn tinh nhuệ bị tiêu diệt, 1 tiểu

quân ta tiến công cứ điểm C2. Đến 9 giờ ngày 7-5, quân ta đè bẹp sức kháng cự của địch, bắt
600 tên, làm chủ cứ điểm C2. 23 giờ ngày 6-5, quân ta tiến công cứ điểm 506, đến 9 giờ ngày
7-5, ta tiêu diệt gọn 2 đại đội của địch, làm chủ trận địa. Cùng thời gian, quân ta bao vây 1 đại
đội trong cứ điểm 507.
3

Ở phía Tây, đêm 6-5, quân ta tiêu diệt 1 đại đội và chiếm cứ điểm 310F. 14 giờ ngày 7-
5, quân ta tiến công cứ điểm 507, địch chống cự yếu ớt rồi đầu hàng. Nắm được thời cơ địch
đang hoang mang, quân ta tiến công tiêu diệt luôn hai vị trí 508, 509 nằm trên tả ngạn sông
Nậm Rốm. 16 giờ, quân ta thọc sâu vào sở chỉ huy, bắt tướng Đờ Cát và toàn bộ cơ quan
tham mưu của tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ.
II- Diễn biến của chiến dịch(
Nguồn: http://diendankienthuc.net/diendan/lich-su-vn-hien-
dai/18262-chien-thang-dien-bien-phu-lich-su.html
).

Ngày 25/01/1954, các đơn vị bộ đội ta ở vị trí tập kết sẵn sàng nổ súng theo phương châm tác
chiến “đánh nhanh, giải quyết nhanh”. Nhưng nhận thấy địch đã tăng cường lực lượng phòng
ngự vững chắc, Bộ Chỉ huy và Đảng uỷ chiến dịch đã đưa ra quyết định đúng đắn: giữ vững
quyết tâm tiêu diệt tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ, thay đổi phương châm tác chiến sang
“đánh chắc, tiến chắc”. Đây là quyết định đúng đắn nhưng ta cũng gặp không ít khó khăn. Đó
là, thời gian tác chiến dài hơn, cách đánh cũng khác nên có những việc ta phải chuẩn bị lại từ
đầu, nhất là việc tổ chức, bố trí hệ thống hoả lực chiến dịch. Với địa hình hiểm trở, pháo của
ta kéo vào tập trung tại trận địa đã khó khăn, nay thay đổi phương châm tác chiến lại phải kéo
pháo phân tán ra các trận địa mới trên các điểm cao tạo thành vòng cung bao vây tập đoàn cứ
điểm Điện Biên Phủ, để bắn trực tiếp vào các mục tiêu dưới lòng chảo càng khó khăn hơn.
Với tinh thần quả cảm, không quản ngại gian khổ, hy sinh, quân và dân ta đã tìm mọi cách
vượt qua thử thách hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ.

Trận quyết chiến lược Điện Biên Phủ đã diễn ra 3 đợt.

và toàn bộ vũ khí, đạn dược, quân trang quân dụng của địch.

Cuộc tiến công chiến lược Đông Xuân 1953 – 1954 với đỉnh cao là chiến dịch Điện Biên Phủ
là một trận quyết chiến chiến lược, một trận tiêu diệt điển hình nhất, là trận đầu đánh thắng
Mỹ, trực tiếp đưa đến việc ký Hiệp định Giơnevơ về chấm dứt chiến tranh lập lại hoà bình ở
Đông Dương. Tạo cơ sở và điều kiện để nhân dân ta tiến lên giành thắng lợi vĩ đại trong cuộc
kháng chiến chống Mỹ, giải phóng miền Nam, thống nhất Tổ quốc.

B- Câu hỏi 2( 20 điểm): Nguyên nhân thắng lợi, ý nghĩa lịch sử của chiến thắng lịch sử
Điện Biên Phủ ? Vai trò của đại tường Võ Nguyên Giáp trong chiến thắng lịch sử Điện
Biên Phủ 1954 ?
* Gợi ý- trả lời dựa vào tài liệu sau:

I. Nguyên nhân thắng lợi và ý nghĩa lịch sử của chiến thắng Điện Biên Phủ

1. Nguyên nhân thắng lợi

- Đảng ta, đứng đầu là Hồ Chủ tịch đã đề ra đường lối kháng chiến, đường lối quân sự độc
lập, đúng đắn, sáng tạo. Kết hợp chặt chẽ nhiệm vụ chiến lược chống đế quốc và phong kiến,
vừa kháng chiến vừa kiến quốc xây dựng chế độ mới. Ngay từ ngày đầu chống thực dân Pháp
xâm lược, Đảng ta đã lãnh đạo nhân dân thực hiện cuộc kháng chiến toàn dân, toàn diện, dựa
vào sức mình là chính; xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân gồm 3 thứ quân (bộ đội chủ
lực, bộ đội địa phương, dân quân du kích) làm nòng cốt cho toàn dân đánh giặc, kết hợp chặt
chẽ chiến tranh du kích với chiến tranh chính quy; tiến công quân sự, địch vận và nổi dậy của
quần chúng; đấu tranh quân sự với đấu tranh chính trị, kinh tế, văn hoá, ngoại giao. Trong
trận quyết chiến chiến lược Điện Biên Phủ, lòng yêu nước và tinh thần “quyết tử cho Tổ quốc
quyết sinh” đã tạo nên tinh thần quyết chiến, quyết thắng của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân,
quyết tâm đánh thắng kẻ thù xâm lược, giành độc lập, tự do cho dân tộc.

- Nhân dân ta rất anh hùng, từ nông thôn đến thành thị, từ miền núi đến miền xuôi, từ trẻ đến

Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ đã kết thúc thắng lợi cuộc kháng chiến chín năm chống
thực dân Pháp và can thiệp Mỹ; chấm dứt hoàn toàn ách xâm lược của thực dân Pháp trên đất
nước ta và các nước trên bán đảo Đông Dương; bảo vệ và phát triển thành quả cách mạng
Tháng Tám; một nửa nước được giải phóng, tạo cơ sở và điều kiện vững chắc để nhân dân ta
tiến lên giành thắng lợi vĩ đại trong cuộc kháng chiến chống đế quốc Mỹ giải phóng miền
Nam, thống nhất Tổ quốc, đưa cả nước đi lên chủ nghĩa xã hội.

Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ đã làm tăng niềm tự hào dân tộc, niềm tin tưởng tuyệt đối
vào sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam do Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập và rèn
luyện; cổ vũ toàn Đảng, toàn dân, toàn quân một lòng, một dạ chiến đấu dưới lá cờ vẻ vang
của Đảng vì nền độc lập, tự do của Tổ quốc, vì hạnh phúc của nhân dân.

2.1 - Đối với thế giới

Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ mang tầm vóc thời đại, góp phần to lớn vào phong trào
đấu tranh vì hoà bình, tiến bộ của nhân loại.

Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ giáng một đòn chí mạng vào nền móng của thực dân Pháp
và can thiệp Mỹ, đánh sập thành luỹ của chủ nghĩa thực dân cũ ở vị trí xung yếu nhất, đánh
dấu sự sụp đổ của chủ nghĩa thực dân cũ trên phạm vi toàn thế giới; báo hiệu sự thất bại chiến
lược toàn cầu phản cách mạng của chủ nghĩa thực dân mới do đế quốc Mỹ cầm đầu.

Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ là chiến thắng chung của các nước trên bán đảo Đông
Dương, chiến thắng của phong trào cộng sản và công nhân quốc tế, của phong trào đấu tranh
vì hòa bình, tiến bộ xã hội trên toàn thế giới.

Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ của dân tộc ta đã chứng minh một chân lý của thời đại:
các dân tộc bị áp bức, bị xâm lược nếu có ý chí kiên cường và đường lối đúng đắn, sáng tạo,
biết đoàn kết đấu tranh vì độc lập tự do thì dân tộc đó nhất định thắng lợi; đã thôi thúc và cổ
vũ các nước thuộc địa ở châu Á, châu Phi, Mỹ la tinh đứng lên đấu tranh tự giải phóng, thoát

chống một kẻ thù chung; có sự đồng tình, giúp đỡ của Trung Quốc, Liên Xô, các nước xã hội
chủ nghĩa, của các dân tộc yêu chuộng hòa bình trên thế giới, kể cả nhân dân tiến bộ Pháp.
Với ý chí "thà hy sinh tất cả, chứ nhất định không chịu mất nước, nhất định không chịu
làm nô lệ", nhân dân ta dưới sự lãnh đạo của Đảng đã chiến đấu kiên cường và chiến thắng
ngày càng to lớn, tiêu biểu là chiến thắng lẫy lừng Điện Biên Phủ. Chúng ta đã bảo vệ được
chính quyền cách mạng, đánh bại cuộc chiến tranh xâm lược của đế quốc Pháp được đế quốc
7

Mỹ giúp sức ở mức độ cao, giải phóng hoàn toàn miền Bắc, tạo điều kiện tiến lên hoàn thành
cách mạng dân tộc dân chủ trên phạm vi cả nước.
Nhân dân ta cùng với nhân dân Lào và Campuchia đã đập tan ách thống trị của chủ
nghĩa thực dân ở ba nước Đông Dương. Thắng lợi của nhân dân Việt Nam đã mở đầu sự sụp
đổ của chủ nghĩa thực dân cũ, trước hết là hệ thống thuộc địa của Pháp, cổ vũ mạnh mẽ
phong trào giải phóng dân tộc trên thế giới.
Đánh giá về ý nghĩa lịch sử của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược, Chủ
tịch Hồ Chí Minh nói: "Lần đầu tiên trong lịch sử, một nước thuộc địa nhỏ yếu đã đánh thắng
một nước thực dân hùng mạnh. Đó là, một thắng lợi vẻ vang của nhân dân Việt Nam, đồng
thời cũng là một thắng lợi vẻ vang của các lực lượng hòa bình, dân chủ và xã hội chủ nghĩa
trên thế giới"
1
. 1. Sđd, 2002, tr. 322.
Trải qua quá trình lãnh đạo kháng chiến, Đảng ta đã tích luỹ được nhiều kinh nghiệm
quý báu về lãnh đạo cách mạng và chiến tranh có giá trị lý luận và thực tiễn sâu sắc:
1. Xác định đúng và quán triệt đường lối kháng chiến toàn dân, toàn diện, lâu dài, dựa
vào sức mình là chính trong toàn Đảng, toàn dân, toàn quân.
2. Kết hợp chặt chẽ và đúng đắn nhiệm vụ chống đế quốc với nhiệm vụ chống phong
kiến, trong đó chủ yếu là nhiệm vụ chống đế quốc.
3. Vừa kháng chiến vừa xây dựng chế độ mới, xây dựng hậu phương ngày càng vững
mạnh đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của cuộc kháng chiến.
4. Quán triệt tư tưởng chiến lược kháng chiến gian khổ và lâu dài chủ động đề ra và

điểm trong thời gian một vài ngày. Khi đi thăm đường kéo pháo, Đại tướng cảm thấy băn
khoăn. Con đường kéo pháo thì khá dài, nằm trên địa hình hiểm trở, nhiều dốc, vực sâu, rất
khó đưa pháo vào trận địa đúng thời gian dự kiến, việc tiếp đạn khi chiến đấu sẽ rất khó khăn.
Nhớ lời Bác dặn trước lúc lên đường và Nghị quyết Trung ương hồi đầu năm: “Chỉ được
thắng không được bại, vì bại thì hết vốn”. Đại tướng Võ Nguyên Giáp nhận định ba khó khăn
mà chúng ta sẽ phải gặp khi tiến công địch:
+ Thứ nhất, bộ đội chủ lực ta đến nay chỉ tiêu diệt cao nhất là Tiểu đoàn địch tăng
cường, có công sự vững chắc ở Nghĩa Lộ, Nà Sản, chúng ta mới đánh vào vị trí Tiểu đoàn,
dưới Tiểu đoàn, công sự dã chiến nằm trong tập đoàn cứ điểm vẫn có những trận không thành
công, bộ đội thương vong nhiều.
+ Thứ hai, trận này tuy không có máy bay, xe tăng nhưng đánh hiệp đồng binh chủng
bộ binh, pháo binh với quy mô lớn lần đầu tiên mà chưa qua diễn tập. Vừa qua có Trung đoàn
trưởng xin trả lại pháo vì không biết phối hợp như thế nào.
+ Thứ ba, bộ đội ta từ trước đến nay mới chỉ quen tác chiến ban đêm, ở những địa hình
dễ ẩn náu. Chủ lực của ta chưa có kinh nghiệm công kiên ban ngày trên trận địa bằng phẳng,
với một kẻ địch có ưu thế với máy bay, pháo binh và xe tăng Trận đánh sẽ diễn ra trên một
cánh đồng dài 15km và rộng 6 - 7km. Tất cả những khó khăn trên đều chưa được giải quyết,
khắc phục ngay được.
9

- Sau khi đã suy tính rất kỹ lưỡng, Đại tướng quyết định cho các đơn vị rút khỏi trận địa
để nghiên cứu một cách đánh khác dù bộ đội có thắc mắc, phải chuyển từ phương án “Đánh
nhanh - Thắng nhanh” sang “Đánh chắc - Tiến chắc”. Thời gian chuẩn bị sẽ kéo dài. Sáng
ngày 26-1-1954, Đại tướng Võ Nguyên Giáp yêu cầu văn phòng thông báo cuộc họp Đảng ủy
mặt trận. Suốt cuộc họp, tranh luận diễn ra rất gay gắt. Cuối cùng, Tổng Chỉ huy chiến dịch
Võ Nguyên Giáp kết luận: “Để bảo đảm nguyên tắc cao nhất là “đánh chắc thắng”, cần
chuyển phương châm tiêu diệt địch từ “Đánh nhanh - Thắng nhanh” sang “Đánh chắc - Tiến
chắc”. Nay quyết định hoãn cuộc tiến công. Ra lệnh cho bộ đội trên toàn tuyến rút lui về điểm
tập kết và kéo pháo ra. Công tác chính trị bảo đảm triệt để, chấp hành mệnh lệnh chiến đấu.
Hậu cần chuyển sang chuẩn bị theo phương châm mới”.

của tướng Nava hòng tìm kiếm một "lối thoát danh dự"
cho nước Pháp tại Đông Dương.
Khi lập cụm cứ điểm này theo như tướng Cogny nhấn mạnh: “Điện Biên Phủ là một căn
cứ bộ binh - không quân lý tưởng, là chiếc chìa khoá của Thượng Lào”. Là một cái bẫy để
thách thức quân chủ lực Việt Minh tấn công vào đây, theo kế hoạch của Pháp, quân Việt
Minh sẽ bị nghiền nát tại đó. Thậm chí người Pháp còn vỗ ngực tuyên bố “Điện Biên Phủ là
pháo đài bất khả xâm phạm”.
Trước kế hoạch Nava đầy tham vọng của quân Pháp, Quân ủy trung ương nhận định, kế
hoạch Nava ra đời trong hoàn cảnh bị động, trong thế thua nên nó chứa đựng đầy mâu thuẫn
và nảy sinh mầm mống thất bại ngay từ đầu. Nắm được sự mâu thuẫn này thì quân Pháp thất
bại là không thể tránh khỏi.
Trước tình thế đó Trung ương Đảng hạ quyết tâm: "Tiêu diệt tập đoàn cứ điểm Điện
Biên Phủ để tạo nên một bước ngoặt mới trong chiến tranh, trước khi Đế quốc Mỹ can thiệp
sâu hơn vào Đông Dương."
Quyết định khó khăn nhất cuộc đời cầm quân của Đại tướng
Với quyết tâm tiêu diệt tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ, quân đội Việt Minh đã huy
động 11 trung đoàn bộ binh thuộc các đại đoàn bộ binh (304, 308, 312, 316), 1 trung đoàn
công binh, 1 trung đoàn pháo binh 105 ly (24 khẩu), 1 trung đoàn pháo binh 75 ly (24 khẩu)
12
và súng cối 120 ly (16 khẩu), 1 trung đoàn cao xạ 24 khẩu 37 ly (sau được tăng thêm một tiểu
đoàn 12 khẩu) vốn là phối thuộc của đại đoàn công pháo 351 (công binh – pháo binh).

Chiến thắng Điện Biên Phủ đã tạo nên một chiến thắng chấn động địa cầu
một sự thảm bại của nước Pháp cũng như chủ nghĩa thực dân kiểu cũ.
Đại tướng Võ Nguyên Giáp làm Tư lệnh chiến dịch, Thiếu tướng Hoàng Văn
Thái làm Tham mưu trưởng chiến dịch, Thiếu tướng Đặng Kim Giang làm Chủ nhiệm cung
cấp chiến dịch. Ông Lê Liêm làm Chủ nhiệm chính trị chiến dịch.
Với địa thế hình lòng chảo, xét về toàn cuộc chiến dịch quân đội Việt Minh ở trên cao
đánh xuống nhưng xét từng cứ điểm thì quân đội Việt Minh lại phải đánh từ dưới lên. Với lợi
thế về hỏa lực của quân Pháp đồn trú trong các cứ điểm sẽ gây rất nhiều bất lợi cho quân đội

ngy 25/01 nh ý ban u thỡ chc chn ụng s tht bi. Nhng khụng may cho chỳng ta,
ụng ó nhn ra iu ú.
Chin thng in Biờn Ph ó to nờn mt cn a chn trờn ton th gii, giỏng mt
ũn chớ mng vo th gii phng Tõy cng nh n lc duy trỡ thuc a ụng Dng ca
Phỏp. Ln u tiờn trờn th gii, quõn i ca mt nc thuc a nh bộ ti chõu ó ỏnh
bi quõn i mt cng quc ti chõu u.
Sau tht bi ti in Biờn Ph, Phỏp buc phi ký hip nh Geneve, trao tr c lp
cho cỏc nc ụng Dng. Theo cun The French Secret Services ca s gia Douglas Porch,
thm bi in Biờn Ph ó thay i din tin lch s nc Phỏp
i vi i tng Vừ Nguyờn Giỏp, chin thng ti in Biờn Ph c xem l trn
ỏnh i ca ụng. Trn ỏnh lch s ny ó a tờn tui ca ụng bay xa khp nm chõu
nh l mt thiờn ti quõn s ca th gii. Vi nc Phỏp h hon ton b khut phc bi ti
nng quõn s v nhõn cỏch cao c ca ụng./.
C -Cõu hi 3( 25 im): Bõy gi ting Vit Nam n õu, ting in Biờn Ph
n ú. Ting in biờn Ph n õu, ng bo Thanh Húa cng cú mt phn vinh d
n ú.( H Ch Tch). Bn hóy cho bit Bỏc núi cõu núi trờn vo thi gian no, õu.
Phõn tớch lm rừ cõu núi trờn ?
* Gi ý- tr li cõu hi 3 da vo ti liu sau õy:
Chín năm kháng chiến trờng kỳ đầy gian khổ hy sinh nhng vô cùng anh dũng tự hào, thế
hệ trẻ tỉnh Thanh đã cùng các thế hệ cha anh phát huy cao độ chủ nghĩa anh hùng cách mạng
xây dựng bảo vệ chế độ dân chủ nhân dân, tạo ra tiềm lực to lớn chi viện cao nhất, nhiều nhất
sức ngời, sức của cho kháng chiến thắng lợi. Bây giờ tiếng Vịêt Nam đến đâu, tiếng Điện
Biên phủ đến đó. Tiếng Điện Biên Phủ đến đâu, đồng bào Thanh Hoá có phần vinh dự
đến đó. Niềm vinh dự thiêng liêng mà chủ tịch Hồ Chí Minh khen tặng khi Ngời về thăm
Thanh Hoá lần thứ hai vào ngày 13/6/1957 ( Sáng ngy 13/6/1957, Bỏc H v thm, núi
chuyn vi cỏn b v cỏc tng lp nhõn dõn Thanh Húa ti Hi trng giao t ca tnh tại thị
xã Thanh Hoá) đã tiếp thêm sức mạnh cho lớp lớp đoàn viên thanh niên tỉnh nhà viết tiếp
những trang sử hào hùng.
yếu. Nhân dân tỉnh Thanh thời nào c
ũng
đoàn kết, cần cù, sáng t
ạo trong lao động
sản xuất, kiên cư
ờng bất khuất trong chiến
đấu chống kẻ thù xâm lược.
Trong cu
ộc kháng chiến chống thực
dân Pháp, Thanh Hóa là hậu phương căn c
ứ
địa của chiến trư
ờng chính Bắc Bộ, Tây Bắc,
Việt Bắc và một phần đất nước L
ào anh em.
Cùng với Nghê - Tĩnh hợp thành hậu ph
ương
căn c
ứ địa rộng lớn, vững chắc, trực tiếp cho
chiến trường Bình – Trị - Thiên, là h
ậu
phương chiến lược của đất nước và qu
ốc tế.
Với vị thế quan trọng như vậy, âm mưu c
ủa
thực dân Pháp đối với Thanh - Nghệ - Tĩnh nói chung và Thanh Hóa nói riêng là c
ố lấn, cố
chiếm, cố phá bằng mọi thủ đoạn và hình thức chiến tranh, hòng c
ắt đứt sự chi viện của
Thanh Hóa với các chiến trường.

àn
giao tiếp 2 trung đội trinh sát của Tiểu đoàn 388 cho Sư đoàn 304 lên Việt Bắc. Năm 1953 v
à
6 tháng đầu năm 1954, Thanh Hóa đã động viên được 18.890 thanh niên nh
ập ngũ, bằng quân
số tuyển quân của 7 năm (1946 –1952).
Ngày 6 - 12 - 1953, Bộ Chính trị Trung ương Đ
ảng quyết định mở Chiến dịch Điện
Biên Phủ.

Bước vào chiến dịch, đầu tháng 11 - 1953, Thanh Hóa được Trung ương giao m
ở
thông đường 41 lên Điện Biên Phủ và bắt đầu vận chuyển chuyến đầu tiên cho chiến dịch. Ảnh minh họa
17
Mở đầu đợt vận chuyển, trung ương giao cho Thanh Hóa chuẩn bị 1.352 tấn gạo v
à
bàn giao tại Hồi Xuân (Quan Hóa), 100 tấn thực phẩm bàn giao tại Sơn La. Đ
ầu tháng 3 năm
1954, Trung ương tiếp tục giao cho Thanh Hóa 1.000 tấn gạo và 165 tấn thực phẩm b
àn giao
tại Km22 đường số 41.

Do yêu cầu khẩn cấp của Chiến dịch Điện Biên Phủ, ngày 15 - 4 -
1954, Trung ương
giao tiếp cho Thanh Hóa chuẩn bị 2.000 tấn gạo và 282 tấn thực phẩm và phải ho
àn thành vào
ngày 31 - 5 -1954. Lúc này, thóc dự trữ của tỉnh không còn, chưa đến lúc thu hoạch m

ạp thồ, dân công gánh bộ từ miền Tây Thanh Hóa qua suối Rút, Mộc Châu
sang Cò Nòi đến Sơn La, vượt hơn 500 km xuyên rừng, lội suối, trèo đèo an toàn và bí m
ật
đưa hàng tới đích. Chiến sĩ xe đạp thồ Cao Tỵ (thị xã Thanh Hóa), đ
ạt kỷ lục thồ từ 160 kg
lên 195 kg rồi lên 250 kg và 300 kg, sau thường xuyên đ
ạt 320 kg một chuyến. Đồng chí Đới
Sỷ Trầu (Quảng Xương) liên tục gánh 60 kg hàng, dẫn đầu về gánh bộ, v.v góp phần l
àm
nên chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ.

Kết thúc Chiến dịch Điện Biên Phủ, Thanh Hóa đã cung cấp khối lượng lớn l
ương
thực, thực phẩm vượt mức Trung ương giao 9 tấn; 1.300 con bò, 2.000 con l
ợn, 250.000 quả
trứng, 150 tấn đậu các loại, 450 tấn cá khô, 20.000 lọ mắm kem cùng với hàng trăm tấn
rau
các loại. Huy động 102.254 dân công dài hạn và 76.670 dân công ng
ắn hạn. Tổng số dân
công phục vụ chiến dịch là 1.061.593 lượt người với 27 triệu 227 ngày công, cùng v
ới 11.000
xe đạp thồ, 1.300 thuyền ván và thuyền nan, 42 ngựa thồ, 31 ô tô và nhiều phương ti
ện vận
chuyển khác. Trong chiến đấu và phục vụ chiến đấu, nhiều đơn vị, cá nhân đã lập th
ành tích
xuất sắc, được Đảng và Nhà nước tặng 2 cờ thi đua khá nhất, h
àng trăm huân, huy chương
các loại.

Những đóng góp của quân và dân Thanh Hóa với Chiến dịch Điện Biên Ph

Thước, Đại đội 112 bộ đội huyện Tĩnh Gia, các đơn vị của Hoằng Hóa, Hà Trung, Quảng
Xương, Thạch Thành cho các đơn vị tham gia chiến đấu tại Điện Biên Phủ.

Ngày 13-3-1954, bộ đội ta bắt đầu nổ súng tiêu diệt cứ điểm Him Lam và Độc Lập, mở màn
Chiến dịch Điện Biên Phủ. Phối hợp với chiến trường chính Điện Biên Phủ, tại Nga Sơn,
quân và dân Thanh Hóa ra sức đẩy mạnh tiến công quân sự để kìm chân tiêu diệt sinh lực
địch. Các tổ dân vận, địch vận tăng cường tuyên truyền làm lung lay tinh thần và làm tan rã
hàng ngũ địch.

Từ cuối tháng 3 đến đầu tháng 5-1954, tại Nga Sơn, các đơn vị bộ đội địa phương huyện phối
hợp cùng dân quân du kích các xã Điền Hộ, Liên Sơn (thuộc các xã Nga Điền, Nga Liên, Nga
Thái ngày nay) khống chế tiêu diệt nhiều sinh lực địch, không cho chúng di chuyển quân bổ
sung cho chiến trường Điện Biên Phủ. Ngày 5-5-1954, Đại đội 109 bộ đội địa phương huyện
Nga Sơn cùng dân quân du kích thôn Chính Đại, xã Điền Hộ đánh chặn 4 đại đội địch khi
chúng đang hành quân, diệt 29 tên, làm bị thương 17 tên

Trong Chiến dịch Điện Biên Phủ, Thanh Hóa đã thể hiện rõ vai trò hậu phương chiến lược
quan trọng, huy động 1 tiểu đoàn, 2 đại đội, 2 trung đội và hàng ngàn cán bộ, chiến sĩ trực
tiếp tham gia chiến đấu, đồng thời cung cấp đầy đủ, kịp thời mọi yêu cầu về sức người, sức
của phục vụ chiến dịch. Mở đầu đợt vận chuyển, Trung ương giao Thanh Hóa huy động và
vận chuyển 1.352 tấn gạo (giao tại Hồi Xuân), 100 tấn thực phẩm (giao tại Sơn La). Đợt 2,
đầu tháng 3-1954 Trung ương giao Thanh Hóa huy động và vận chuyển 1.000 tấn gạo và 165
tấn thực phẩm giao tại Km số 22 đường 41, Thanh Hóa hoàn thành trước thời hạn 3 ngày.

Khi chiến dịch chuyển sang giai đoạn kết thúc, do yêu cầu khẩn cấp của chiến trường, Trung
ương giao Thanh Hóa huy động đợt 3 với chỉ tiêu 2.000 tấn gạo và 282 tấn thực phẩm. Lúc
này thóc dự trữ của tỉnh không còn, mùa cũng chưa đến kỳ thu hoạch, nhân dân đã “dốc bồ,
19
thổ thúng” cung cấp cho tiền tuyến những hạt thóc cuối cùng, nhiều gia đình phải ăn ngô non,
khoai sắn thay cơm để dành gạo cho tiền tuyến.


Tại Thanh Hóa, các địa phương ven biển Nga Sơn, Quảng Xương, Tĩnh Gia, các đơn vị bộ
đội địa phương đã phối hợp với dân quân du kích các xã Quảng Nham (Quảng Xương), Hải
Thanh (Tĩnh Gia) đánh trả địch quyết liệt, làm thất bại cuộc hành quân “Con bồ nông” của
địch vào vùng biển Thanh Hóa.
Thất bại trên chiến trường chính Điện Biên Phủ, buộc địch phải rút khỏi các địa phương
của Thanh Hóa. Ngày 7-8-1954 phải rút khỏi đảo Hòn Mê - điểm cuối cùng, chấm dứt sự có
mặt của quân Pháp ở Thanh Hóa.

Kết thúc cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược, Thanh Hóa có 5 đồng chí được
Đảng và Nhà nước tuyên dương danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, tiêu biểu
là Anh hùng liệt sĩ Tô Vĩnh Diện, đã lấy thân mình cứu pháo không để rơi xuống vực thẳm.
Đối với nhiệm vụ phục vụ chiến dịch, Thanh Hóa đã cung cấp 4.361 tấn gạo (chiếm 30% số
gạo cả nước phục vụ cho chiến dịch), vượt mức Trung ương giao 9 tấn; 1.300 con bò, 2.000
20
con ln, 250.000 qu trng, 150 tn u cỏc loi, 450 tn cỏ khụ, 20.000 l mm kem cựng
vi hng trm tn rau cỏc loi. Huy ng 102.254 dõn cụng di hn v 76.670 dõn cụng ngn
hn. Tng s dõn cụng phc v chin dch l 1.061.593 lt ngi vi 27 triu 227 ngy
cụng, cựng vi 11.000 xe p th, 1.300 thuyn vỏn v thuyn nan, 42 nga th, 31 ụ tụ v
nhiu phng tin vn chuyn khỏc.

m vang in Biờn Ph lan ta trong mch sng ca nhõn dõn Thanh Húa, Chin thng in
Biờn Ph to nờn ngun lc tip sc cho lc lng v trang Thanh Húa cựng quõn v dõn c
nc chin thng trong cuc khỏng chin chng M cu nc v bo v vng chc T quc
Vit Nam XHCN hụm nay. Thnh tớch m quõn v dõn Thanh Húa ginh c mói mói xng
ỏng vi li biu dng khen ngi ca Ch tch H Chớ Minh, khi Ngi v thm Thanh Húa
nm 1957 Bõy gi ting Vit Nam n õu, ting in Biờn Ph n ú. Ting in Biờn
Ph n õu, ng bo Thanh Húa cng cú mt phn vinh d n ú.
KHNH TRèNH
(B CHQS tnh)

khá nhất do TW đảng và Chính phủ tặng hàng trăm huân, huy chơng các loại; có 5 TN là
21
anh hùng lực lợng vũ trang, đó là: Tô Vĩnh Diện( xã Nông trờng- Triệu sơn);Trơng Công
Man(ngời dân tộc Thái- Cẩm phong, Cẩm thuỷ); Lò Văn Bờng( xã Thanh cao- Thờng
xuân);Lê Công Khai(Hoằng phú-Hoằng hoá); Trần đức(Hải lĩnh, Tỉnh gia).

* Trong chiến dịch Điện Biên phủ, một chiến dịch có ý nghĩa quan trọng về chính trị,
quân sự, đảng bộ nhân dân Thanh Hoá đợc Trung ơng giao trọng trách đảm bảo phần lớn
yêu cầu vận chuyển hàng hoá và cung cấp một phần lơng thực thực phẩm cho chiến dịch.
Để động viên lực lợng thanh niên tiếp tục đóng góp cho cuộc kháng chiến kiến quốc,
tháng 12 năm 1953, Tỉnh đoàn tổ chức Đại hội chiến sỹ thi đua và thanh niên tích cực tại xã
Thọ Phú (Thọ Xuân) gần 500 đại biểu tham dự. Đại hội đã đánh giá thành tích của đoàn viên,
thanh niên trên tất cả các lĩnh vực và phát động phong trào thi đua nhằm huy động cao nhất
khả năng cống hiến của tuổi trẻ Thanh Hoá phục vụ chiến dịch lịch sử Điện Biên Phủ toàn
thắng.
Đáp ứng yêu cầu kế hoạch, hậu phơng Thanh Hoá đã huy động cao nhất, nhiều nhất
sức ngời, sức của chi viện tiền tuyến. Toàn chiến dịch đã huy động 102 ngàn dân công ngắn
hạn, 78 ngàn dân công dài hạn, 11 ngàn thanh niên xung phong, 10 ngàn xe đạp thồ, 1300
thuyền ván, 31 ô tô, 47 ngựa thồ đáp ứng yêu cầu mở đờng, xây dựng kho trạm và vận
chuyển hàng hoá. Toàn tỉnh cung cấp cho chiến dịch 4 ngàn tấn gạo, 1300 con bò, 2000 con
lợn, 250 ngàn quả trứng, 450 tấn cá khô, 20 ngàn lọ mắm kem và hàng ngàn tấn rau, đậu, lạc,
vừng.
Để có đợc 4 ngàn tấn gạo trong thời kỳ giáp hạt là sự cố gắng lớn. Tỉnh ta đã sử dụng
hết thóc gạo dự trữ và động viên nhân dân thu hoạch những trà lúa sớm chín khoảng 60 -70%.
Những tấn gạo mà các mẹ, các chị, các em thức thâu đêm để vò đập, rang, giã là nghĩa tình
sâu đậm của hậu phơng gửi ra tiền tuyến. Đợt 1 dân công Thanh Hoá hoàn thành xuất sắc
nhiệm vụ, vợt kế hoạch vận chuyển 150%, đợt 2 dân công Thanh Hoá vợt thời gian quy
định 3 ngày, đợt 3 toàn tuyến vận chuyển tiền phơng có khoảng 120 ngàn dân công thì
Thanh Hoá chiếm 80% và đã vận chuyển 10 ngàn tấn gạo, hàng chục ngàn tấn vũ khí. Bộ đội
ở đâu dân công Thanh Hoá có mặt ở đó. Bộ đội và dân công đã làm nên chiến tháng Điện

cảm tiếp tế vũ khí và đào công sự phục vụ chiến đấu, khi trận đánh kết thúc anh đã thu một
hầm đạn của địch đem về cho bộ đội. Đồng chí Lê Dân (Nga Sơn) đã dùng vai đỡ cầu bị gãy
cho bộ đội kịp thời qua sông, đồng chí Nguyễn Đình Dơng (Tĩnh Gia) đã dũng cảm vợt qua
bom đạn đa 2 thơng binh về vị trí an toàn.
Thành tích phục vụ, tiền tuyến của đoàn viên, thanh niên và nhân dân Thanh Hoá đã
đợc Chính phủ tặng cờ phục vụ tiền tuyến khá nhất và đợc tặng thởng nhiều huân huy
chơng. Tại hội nghị tổng kết các chiến dịch phục vụ tiền tuyến (27-2-1956), toàn tỉnh đã bầu
5 chiến sĩ dân công xuất sắc trong đó có 3 đồng chí là đoàn viên thanh niên. Đó là các đồng
chí: Hoàng Mai Mợi (Nông Cống), Lê Thị Tuyển (Hoằng Hoá), Vũ Thị Cậy (Quảng Xơng).
Trong chiến đấu, những ngời u tú của quê hơng đã phát huy truyền thống dũng cảm
ngoan cờng thông minh sáng tạo lập nên chiến công hiển hách. Anh hùng Tô Vĩnh Diện đã
dũng cảm lấy thân mình chèn pháo. Anh hùng Trơng Công Mau, Lò Văn Bờng, Trần Đức,
Lê Công Khai đã dũng cảm mu trí, chiến đấu nhiều trận tiêu diệt nhiều sinh lực địch lập nên
những chiến công chói lọi. Nữ du kích Nguyễn Thị Nình (Hải Yến - Tĩnh Gia) dũng cảm mu
trí chiến đấu chống địch bảo vệ nhân dân. Mai Xuân Thắng chiến sĩ du kích Điền Hộ (Nga
Sơn) đã chiến đấu 400 trận tiêu diệt nhiều địch trở thành chiến sĩ du kích số 1 của toàn liên
khu 4. Hà Văn Toại, Hà Thị Liên và các chiến sĩ du kích vùng cao Bá Thớc đã kiên cờng
vận động nhân dân chống càn, chống phỉ bảo vệ quê hơng.
Tại đai hội liên hoan chiến sĩ du kích năm 1954, toàn tỉnh có 176 chiến sĩ du kích đạt
danh hiệu xuất sắc. Trong đó có 44 đồng chí đợc tặng thởng huân chơng chiến thắng.
Không chỉ lập thành tích vẻ vang trong xây dựng bảo vệ hậu phơng, chi viện tiền
tuyến, đoàn thanh niên cứu quốc tỉnh Thanh Hoá đã tích cực chăm sóc bồi dỡng giáo dục
thiếu niên, nhi đồng. Đoàn đã tổ chức cho thiếu niên tham gia các phong trào thi đua yêu nớc
làm theo lời dạy của Bác Hồ tuổi nhỏ làm việc nhỏ. Cùng với lao động và học tập, các em
đã tổ chức các phong trào vệ sinh phòng bệnh, phong trào em nuôi, tham gia tuyên truyền
cổ động, giúp đỡ gia đình bộ đội, dân công, thơng binh, liệt sĩ, tổ chức các đêm liên hoan
văn nghệ. Hoạt động của Đội đợc duy trì thờng xuyên nề nếp nhiều em lập thành tích vẻ
vang trong chiến đấu và phục vụ chiến đấu.

Thnh tu 60 nm qua ca ng b v nhõn dõn tnh Thanh Hoỏ t c ó

và quân dân tỉnh ta đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ chi viện cho tiền tuyến, chiến đấu bảo vệ
địa phương, đánh thắng chiến tranh phá hoại của giặc Mỹ, góp phần xứng đáng vào thắng lợi
hoàn toàn của sự nghiệp chống Mỹ, cứu nước, làm tròn nhiệm vụ quốc tế đối với bạn Lào.
Nền kinh tế trong tỉnh được giữ vững và tiếp tục phát triển, cơ sở vật chất kỹ thuật được tăng
cường, quan hệ sản xuất XHCN được củng cố, các nhu cầu thiết yếu của nhân dân được đảm
bảo. Hậu quả của chiến tranh và bão lụt được khắc phục tương đối nhanh. Sự nghiệp giáo
dục, y tế, văn hoá, khoa học kỹ thuật tiếp tục phát triển. Tổ chức chính quyền, các đoàn thể
từng bước được củng cố. Công tác xây dựng Đảng bộ được tăng cường theo hướng nâng cao
chất lượng lãnh đạo, chất lượng cán bộ, đảng viên gắn với thực hiện nhiệm vụ chính trị cụ
thể”( Trích trong: Những sự kiện lịch sử Đảng bộ tỉnh Thanh Hoá 1975- 2000).
 Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Thanh Hoá lần thứ IX( vòng I từ 11-
19/11/1976; vòng II từ ngày 5- 11/5/1977 tại Hội trường 25B của tỉnh).
Đại hội đánh giá: “ Trong 2 năm 1975-1976, Đảng bộ và nhân dân tỉnh ta đã đạt được
những thành tích tiến bộ “ Nền kinh tế được tổ chức lại một bước theo hướng tiến lên sản
xuất lớn XHCN, đang tạo ra những biến đổi mới trong cơ cấu kinh tế, mở rộng và đảy mạnh
sản xuất, tăng cường cơ sở vật chất ký thuật”, “ Sự nghiệp giáo dục, văn hoá, thông tin, báo
chí, thể dục, thể thao tiếp tục phát triển, chất lượng tiến bộ. Cuộc vận động sinh đẻ có kế
hoạch đạt kết quả bước đầu”.
Công tác quân sự địa phương đã hoàn thành tốt các đợt huy động nghĩa vụ quân sự.
Chăm lo củng cố lực lượng vũ trang, giải quyết những vấn đề sau chiến tranh, chăm sóc
thương binh và gia đình liệt sĩ. Các đoàn thể quần chúng có tiến bộ trong giáo dục tư tưởng,
chính trị và phát huy vai trò nòng cốt trong phong trào sản xuất, xây dựng con người mới, nếp
sống mới. Bộ máy chính quyền bước đầu phát huy hiệu lực tổ chức quản lý kinh tế, xã hội.
Công tác xây dựng đảng đã quan tâm về chất lượng giáo dục lý luận và sinh hoạt chính trị,
24
củng cố tổ chức cơ sở đảng nên đã tạo ra được sự quyết tâm phấn đấu hoàn thành nhiệm vụ
chính trị trong giai đoạn mới”. ( Trích trong: Những sự kiện lịch sử Đảng bộ tỉnh Thanh Hoá
1975- 2000).

* Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Thanh Hoá lần thứ X diễn ra từ ngày 5-12/10/1979

tỉnh.
Công tác quốc phòng- an ninh, trong những năm qua được tăng cường, làm tốt nhiệm
vụ chi viện cho tiền tuyến, làm tốt nhiệm vụ sẵn sàng chiến đấu, xây dựng lực lượng dự bị
động viên và xây dựng các tuyến phòng thủ, phòng chống gián điệp, phản động, chống vượt
biên, vượt biển, bảo vệ các trọng điểm kinh tế, chính trị, quốc phòng.
Đoàn thể quần chúng đã phối hợp với chính quyền và các cơ quan chuyên môn động
viên quần chúng tham gia các phong trào sản xuất, tổ chức đời sống.
Công tác xây dựng Đảng được gắn với nhiệm vụ trước mắt, tăng cường lãnh đạo, tổ
chức, quản lý kinh tế”. ( Trích trong: Những sự kiện lịch sử Đảng bộ tỉnh Thanh Hoá 1975-
2000).

25
* Đại hội đại biểu đảng bộ tỉnh TH lần thứ XII( từ ngày 23- 29/10/1986, ĐHĐB
Đảng bộ tỉnh lần thứ XII diễn ra tại Hội trường 25 B của tỉnh.
Đại hội nhất trí đánh giá, trong 3 năm (1983-1985) đã có “ những chuyển biến tiến bộ
trên nhiều mặt sản xuất, đời sống, văn hoá, xã hội.Nổi bật là sản xuất nông nghiệp có bước
phát triển tương đối toàn diện với tốc độ khá, đặc biệt giành thắng lợi lớn về sản xuất lương
thực và nắm lương thực( đạt 72,7 vạn tấn năm 1985)”. “Cơ sở vật chất kỹ thuật nhiều ngành
kinh tế, văn hoá được tăng cường; tổng sản phẩm xã hội tăng bình quân 7%/năm( so với thời
kỳ 1976- 1980 tăng 1%).
Cán bộ, đảng viên và đồng bào các dân tộc trong tỉnh đã nâng cao tinh thần cảnh giác
với âm mưu, thủ đoạn phá hoại nhiều mặt của địch, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ xây dựng
lực lượng vũ trang sẵn sàng chiến đấu ở các tuyến biên giới, bờ biển; phát hiện và ngăn chặn
kịp thời nhiều vụ vượt biển trốn ra nước ngoài, âm mưu nhen nhóm tổ chức phản động, chống
chiến tranh tâm lý của địch, chi viện tỉnh Hủa Phăn( Lào).
Công tác xây dựng Đảng đã bám sát nhiệm vụ chính trị và kế hoạch phát triển kinh tế,
xã hộ, quốc phòng- an ninh xây dựng tổ chức cơ sở Đảng vững mạnh, đấu tranh chống tiêu
cực, đoàn kết nội bộ, tăng cường đội ngũ cán bộ chủ chốt từ tỉnh đến cơ sở”.( Trích trong:
Những sự kiện lịch sử Đảng bộ tỉnh Thanh Hoá 1975- 2000).