Bài thuốc trị hội chứng rối loạn chức
năng trực tràng
(SKDS) - Rối loạn chức năng hậu môn trực tràng là hội chứng được biểu hiện các
triệu chứng như táo bón, đại tiện lỏng, táo bón xen kẽ đại tiện lỏng hoặc đại tiện
không tự chủ do nhiều nguyên nhân gây ra. Ðây là một trong những bệnh thường
gặp ở vùng hậu môn trực tràng. Tuy không ảnh hưởng nặng nề và gây nguy hiểm
tới tính mạng bệnh nhân như các bệnh tim mạch, ung thư… nhưng
ảnh hưởng
nhiều đến chất lượng sống.
Rối loạn chức năng hậu môn trực tràng theo YHCT thuộc phạm vi chứng táo kết,
tiện bí, tật lỵ, tiết tả và do nhiều nguyên nhân: do bẩm tố; do âm hư, do huyết
nhiệt. Các phương pháp điều trị theo YHCT bao gồm thuốc uống, ẩm thực liệu
pháp, châm cứu, xoa bóp, dưỡng sinh. Sau đây là một số bài thuốc trị theo từng thể
b
ệnh.
Thể tỳ vị hư hàn
Triệu chứng: mệt, sắc mặt vàng nhợt, phân nát lỏng, chất lưỡi nhạt, mạch nhu
hoãn. Phép chữa là kiện tỳ trợ vận.
Hoặc dùng bài "Sâm linh bạch truật tán": đẳng sâm 12g, bạch truật 12g, biển đậu
12g, ý dĩ sao12g, trần bì 6g, liên nhục 12g, cát cánh 12g cam thảo 4g. Sắc uống
ngày uống 1 thang chia 3 lần, uống ấm trước hoặc sau ăn 1giờ.

Sa nhân.
Thể thận dương hư hay mệnh môn hỏa suy
Triệu chứng: hay sôi bụng, lạnh bụng, đau bụng vùng hạ vị, người lạnh, chân tay
lạnh, phân lỏng nát, mạch trầm tế nhược. Phép chữa là ôn bổ tỳ thận dương hư, cố
sáp.
Bài thuốc "Phụ tử lý trung thang + Tứ thần hoàn": phụ tử chế 4g, đảng sâm 12g,
bạch truật 12g, can khương 4g, chích thảo 4g, phá cố chỉ
8g, ngô thù 6g, nhục đậu
khấu 8g, ngũ vị tử 12g. Sắc uống ngày 1 thang chia 3 lần, uống ấm trước hoặc sau

Triệu chứng: táo kết, cơ nhão, người mệt mỏi, đầy b
ụng, chậm tiêu, mạch hoãn.
Phép chữa là: ích khí nhuận tràng.
Bài thuốc "Bổ trung ích khí gia giảm": hoàng kỳ 12g, bạch truật 12g, đảng sâm
12g, đương quy 12g, trần bì 6g, cam thảo 4g, sài hồ 12g, thăng ma 12g, nhục thung
dung 8g, bá tử nhân 10g, ma nhân 12g. Sắc uống ngày 1 thang chia 3 lần, uống ấm
trước hoặc sau ăn 1 giờ.
Người già dương khí kém có các triệu chứng táo bón, sợ lạnh, chân tay lạnh, ăn
kém, tiểu đêm, tiểu nhiều, đau lưng mỏi gối, mạch trầm tế thì dùng pháp ôn thông
nhuận tràng.
PGS.TS.TTND