KỸ THUẬT THU THẬP SỐ
LIỆU TRONG NGHIÊN CỨU
NGHIÊN CỨU ĐỊNH LƯỢNG
• Các phương pháp thu thập thông tin thường sử
dụng:
Phỏng vấn trực tiếp đối tượng nghiên cứu qua
bộ câu hỏi hoặc bệnh án nghiên cứu đã thiết kế
sẵn
Phỏng vấn qua điện thoại
Tự điền thông tin vào bộ câu hỏi đã in sẵn hoặc
trong máy tính qua thư gửi bưu điện hoặc chỉ
dẫn cách đánh dấu vào câu hỏi trong máy tính
Quan sát trực tiếp qua bảng kiểm
1. Phỏng vấn trực tiếp đối tượng nghiên cứu
• Địa điểm:
Tránh ở những nơi tập trung đồng người
Nên chọn nơi yên tĩnh
Thái độ của điều tra viên phải cởi mở, thân mật
• Kỹ năng:
Điều tra viên phải thuộc bộ câu hỏi hoặc bệnh án
nghiên cứu
Tránh tập trung nhìn vào bộ câu hỏi hoặc bệnh án
nghiên cứu
Đối với những câu hỏi về kiến thức, triệu chứng
bệnh khi phỏng vấn không được gợi ý nội dung
• Khoanh tròn vào những ý đã có trong bộ câu hỏi
hoặc bệnh án (câu hỏi đóng)
• Đối với những câu hỏi mở nhất là trong bệnh án
nghiên cứu cần ghi những từ chủ chốt (key-
words), tránh mất thông tin quan trọng
sau điều trị hoặc theo dõi sau điều trị, theo dõi
trong nghiên cứu can thiệp hoặc thuần tập: câu hỏi
cần ngắn, gọn, rõ ràng
• Phải có bảng hướng dẫn kèm theo bộ câu hỏi để
cho đối tượng đọc và điền thông tin
• Sau khi đối tượng điền đầy đủ thông tin, yêu cầu
gửi thư lại cho người nghiên cứu
• Ghi nhớ: luôn luôn phải gửi kèm phong bì có dán
tem và địa chỉ của người nghiên cứu rõ ràng (viết
trước trên phong bì)
4. Phương pháp tự điền trên máy vi tính
• Bộ câu hỏi được soạn thảo giống như câu hỏi tự
điền thông tin nhưng để trên 1 file số liệu trong
máy vi tính
• Bộ câu hỏi này có thể soạn thảo trên phân mềm
thống kế như EPI – INFO 6.04 hoặc EPI data
hoặc trên phần mềm Mirosoft Office Access
• Đối tượng nghiên cứu phải biết sử dụng máy vi
tính
• Điều tra viên hướng dẫn cách điền thông tin (đánh
dấu hoặc đánh số) và cách ra khỏi file câu hỏi khi
đối tượng nghiên cứu đã hoàn thành bộ câu hỏi
• Ưu điểm
Tiết kiệm thời gian cho người nghiên cứu
Có số liệu nhập ngay vào máy vi tính
• Nhược điểm
Đối tượng nghiên cứu phải biết sử dụng máy vi tính
Phải mất thời gian chờ đợi đối tượng nghiên cứu
hoàn thành bộ câu hỏi
Tốn kém thời gian đi lại
Thường tập trung vào những vấn đề nổi cộm cần có
giải pháp của những có ưu tín
Bộ câu hỏi thường được thiết kế là bộ câu hỏi mở
(bán cấu trúc)
• Kỹ thuật phỏng vấn sâu
Tạo thoải mái giữa đối tượng nghiên cứu và người
nghiên cứu
Luôn luôn đặt câu hỏi cho người được phỏng vấn
sâu
Tại sao
Làm như thế nào…
• Khi nội dung cần thu thập đã đạt được mục đích
nghiên cứu, đối tượng nghiên cứu còn vẫn nói về
điều đã đủ thông tin thì phải có kỹ thuật lái đối
tượng sang câu hỏi khác.
• Tránh làm mất lòng đối tượng nghiên cứu
• Trước khi phỏng vấn sâu phải chuẩn bị đầy đủ
bút, giấy và máy ghi âm
• Nếu ghi không kịp có thể sử dụng thêm người ghi
câu trả lời, còn người nghiên cứu chính đặt câu
hỏi
• Nếu muốn sử dụng máy ghi âm, phải xin phép
đối tượng nghiên cứu và nói rõ mục đích nghiên
cứu mới được ghi âm
• Sau buổi làm việc bắt buộc phải bóc băng và
cùng với người nghiên cứu khác làm nhiệm vụ
thư ký ghi lại nội dung ra giấy và bổ sung những
thông tin còn thiếu khi không kịp ghi
• Tránh để lâu này mới boc băng hoặc xem lại biên
bản sẽ quên những thông tin khi không kịp ghi
Người nghiên cứu viên chính luôn đặt câu hỏi tại
sao, làm như thế nào để các đối tượng trả lời
Người nghiên cứu viên chính luôn khích lệ mọi
người cùng tham gia trả lời câu hỏi
Khi trong nhóm có người nói quá nhiều, lấn át
người khác thì nghiên cứu viên lựa để ngắt người
đang nói và hướng câu hỏi về người ít nói hoặc
không nói bằng câu hỏi: Theo ý chị (anh) về vấn
đề này là như thế nào? Hay cần phải làm gì? Hay
cần giải pháp gì…
Cuối buổi thảo luận nghiên cứu viên cần tóm tắt
các ý kiến và hỏi lại xem có ai cần bổ sung nữa
không? Và cám ơn.
3. Sử dụng số liệu sẵn có
• Số liệu sẵn có là những số liệu thống kê, bệnh án
của các bệnh nhân đã có từ trước
• Trước khi thu thập số liệu sẵn có cần xây dựng
biểu mẫu hoặc bệnh án nghiên cứu để ghi các
thông tin cần thiết cho nội dung nghiên cứu
• Ưu điểm
Tiết kiệm thời gian
Tiết kiệm nhân lực và phương tiện đi lại
Kinh phí chi phí thấp
• Nhược điểm
Thường không đầy đủ thông tin
Hoặc thông tin thiếu hoặc có những thông tin cần
lại thiếu, thông tin không cần lại thừa