PHÂN LẬP, TUYỂN CHỌN CHỦNG VI KHUẨN Bacillus
ĐỐI KHÁNG NẤM Fusarium oxysporum GÂY BỆNH HÉO RŨ
TRÊN MỘT SỐ CÂY TRỒNG CẠN
Vũ Thuý Nga
Summary
Isolation and selection of Bacillus antagonistic to wilt caused by Fusarium oxysporum
The result of study showed that some Bacillus strains can antagonistic wilt caused Fusarium
oxysporum. The result of identification by sequence rARN 16S method showed that the sequence
rARN 16S of 5.1 strain has 100% base similar Bacillus subtilis strain, the sequence rARN 16S of M
strain has 99% base similar Bacillus velezensis and the sequence rARN 16S of B17 has 99,1%
base similar Bacillus polyfermenticus. According to European Comunity, species are selected have
high biosafety and it is promissing to apply in common. All of them can grow very good in MT1,
King and PDA medium at pH 6,5-7 and temperate 25-30
0
C.
Keywords: Bacillus, strain, wilt, antagonistic, Bacillus polyfermenticus, Bacillus velezensis,
Bacillus subtilis.
I. T VN 
Bacillus thuộc nhóm vi khuNn sống phổ
biến trong đất. Một số chủng Bacillus đã
được sử dụng để sản xuất các chế phNm
sinh học trừ côn trùng gây hại cây trồng
như Bacillus thuringiensis var Kurstaki trừ
sâu tơ, Bacillus thuringiensis var Bralensis
trừ muỗi, các chế phNm này đã được sản
xuất với khối lượng lớn phục vụ sản xuất.
Một số chủng Bacillus khác còn có khả
năng ức chế một số loại nấm gây bệnh cây
trồng cũng đang được các nhà khoa học
quan tâm nghiên cứu nhằm khai thác có
hiệu quả khả năng này. Công trình nghiên

Ging cây trng Trung ương 1 cung cp.
- Môi trưng phân lp, nuôi cy, nhân
ging vi sinh vt (VSV) như: King, MT1,
PDA, Czapeck, Ashby, Pikovskaya).
2. Phương pháp nghiên cứu
- Phân lp vi khuNn Bacillus: Các mu
t, cây và phân  ưc thu thp, bo qun 
nhit  phòng. Sau ó ly 10 gram mu
nghin mn cho vào bình tam giác cha 90 ml
nưc ct kh trùng, x lý  nhit  cao
80 - 100
0
C trong thi gian 5 - 10 phút. Cy
trên môi trưng King, thu nhn khuNn lc
ln u, tip tc làm sch nhiu ln  ưc
khuNn lc thun khit, th hot tính i
kháng và gi li các khuNn lc có hot tính
cao  làm các thí nghim tip theo.
- c im sinh hc ca các chng VSV
ưc xác nh theo các phương pháp nghiên
cu vi sinh vt hc thông thưng.
- Phân loi theo phương pháp truyn
thng, h thng BIOLOG và phương
pháp PCR.
- Phương pháp ánh giá hot tính i
kháng nm bnh theo 10TCN 867:2006.
- Phương pháp ánh giá trên cây trong
iu kin phòng thí nghim và nhà lưi.
Tin hành thí nghim trng cây trong nhà
lưi i vi ging lc L50, ging dưa hu

Vòng đối kháng nấm Fusarium oxysporum (mm)
Gây bệnh trên ớt Gây bệnh trên lạc Gây bệnh trên dưa hấu
1 B17 + 20,5 18,0 21,0
2 M + 21,5 19,5 22,0
3 5.1 + 20,0 15,5 19,0
+: Có khả năng tạo màng
Số liệu Bảng 1 cho thấy các chủng
được lựa chọn đều có vòng đối kháng nấm
bệnh ở mức độ cao, đạt từ 15,5 đến 22 mm
và ổn định qua các lần đánh giá.

Hình 1. Vòng đối kháng nấm Fusarium
oxysporum của các chủng Bacillus
2. Đặc điểm sinh học, phân loại các
chủng vi khun Bacillus phân lập và
tuyển chọn
Đã xác định được các đặc điểm sinh học
của các chủng vi khuNn Bacillus đã được
phân lập và tuyển chọn. Kết quả được trình
bày trong Bảng 2 cho thấy đây là các chủng
có khả năng tạo bào tử sau 48 giờ nuôi cấy.
Bảng 2. Đặc điểm sinh học của các chủng vi khun Bacillus
Đặc điểm sinh hoc
Chủng vi khuẩn Bacillus phân lập và tuyển chọn
B17 M 5.1
Hình dạng tế bào Hình que Hình que Hình que
Hình dạng khuẩn lạc Khuẩn lạc màu vàng nhạt,
bề mặt nhăn, có vòng tròn
đồng tâm ở giữa
Khuẩn lạc khô, màu

h thng nh danh BIOLOG và h thng
phân loi Bergey’s ã xác nh ưc tên
của các vi khuNn Bacillus phân lập, tuyển
chọn trong nghiên cứu (Bảng 3)
Bảng 3. Kết quả xác định tên và độ an toàn
sinh học của các chủng vi khun Bacillus
STT

Ký
hiệu
chủng

Tên vi sinh vật
Mức độ
an toàn
CNSH
1 B17 Bacillus polyfermenticus 1
2 M Bacillus velezensis 1
3 5.1 Bacillus subtilis 1
Để xác định độ an toàn của các chủng
Bacillus sau khi được phân lập và tuyển
chọn, chúng tôi đã so sánh các chủng VSV
nêu trên với danh mục vi khuNn trong phân
nhóm các tác nhân sinh học theo Định
hướng an toàn công nghệ sinh học của
CHLB Đức và Cộng đồng châu Âu
(Sichere Biotechnologie: Eingruppierung
biologischer Agenzen: Bakterien- 1998).
Kết quả (Bảng 3) cho thấy: 3 chủng vi
khuNn Bacillus được phân lập và tuyển

B17 ++

++

-

++

+/-

M ++

++

-

++

+/-

5.1 ++

++

-

++

-


4 - 4,5

6,5 - 7

8 - 8,5

25 30 37
B17 +/-

++

+

++

++

+

M +/-

++

+

++

++

+

khô thân
lá (g/cây)
Tỉ lệ cây
héo chết
(%)
Trọng
lượng
khô thân
lá (g/cây)
Tỉ lệ cây
héo chết
(%)
Trọng
lượng
khô thân
lá (g/cây)
Tỉ lệ cây
héo chết
(%)
1 Đối chứng (không nhiễm VSV) 2,965 0 2,614 0 1,795 0
2 Nhiễm nấm bệnh F. oxysporum - 92,7 - 96,6 - 98,0
3 Nhiễm chủng B17 3,181 0 2,562 0 1,767 0
4 Nhiễm chủng M 3,223 0 0 1,815 0
5 Nhiễm chủng 5.1 3,160 0 2,574 0 1,810 0
6 Nhiễm chủng B17+ F. oxysporum 3,040 7,3 2.735 7,0 1,837 8,2
7 Nhiễm chủng M + F. oxysporum 3,045 6,7 2,641 7,1 1,793 7,5
8 Nhiễm chủng 5.1+ F. oxysporum 3,145 8,3 2,581 7,4 1,799 7,8
CV% 13,3 7,2 1,3
LSD0,05 0,5401 0,335 0,39
Tỉ lệ cây bị bệnh héo rũ ở các công

trin yu. C 3 chng u có th phát trin
mnh trong iu kin pH 6,5 - 7 và nhit 
25 - 30
0
C. Chúng không phát trin hoc
phát trin yu trong iu kin pH thp 4 -
4,5 nhưng phát trin ưc trong iu kin
nhit  cao 37
0
C.
Các chng vi khuNn Bacillus phân lp
u không nh hưng n sinh trưng ca
cây thí nghim. Trng lưng khô thân lá
ca cây lc, t và dưa hu  công thc
nhim vi khuNn Bacillus B17, M, 5.1 không
sai khác so vi i chng vi mc tin cy
cho phép. T l cây cht do ưc nhim vi
sinh vt u gim hơn so vi i chng.
2. Đề nghị
Vi khuNn Bacillus i kháng nm bnh
Fusarium oxysporum có tim năng ln trong
nghiên cu kim soát sinh hc các ngun
bnh trên cây trng, do ó cn ưc tip tc
nghiên cu thêm v cơ ch i kháng.
TÀI LIU THAM KHO
1 guyễn Lân Dũng, 1976. Thực tập vi
sinh vt. NXB. i hc và THCN, Hà
Ni.
2 guyễn Lân Dũng, 1978. Mt s
phương pháp nghiên cu vi sinh vt hc